Άρθρα: παράλληλα σύμπαντα

Φεβ 14
15
Κάτω από (παράλληλα σύμπαντα) από στις 15-02-2014 και με ετικέτα

Κλικάροντας (νηγματίζοντας) στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να «ξεφυλλίσετε» την τελευταία έκδοση της «φιλανανγνωσίας». Πρόκειται για ένα συλλογικό έργο μαθητών και καθηγητών των συνεργαζόμενων σχολείων με προσέγγιση  του έρωτα μέσα από την ελληνική αλλά και παγκόσμια ποίηση. Οι  εκπαιδευτικοί Δώρα Μέντη από το γυμνάσιο και Γιώργος Θώδης από το λύκειο συνέλεξαν κι επιμελήθηκαν το υλικό  και το προσφέρουν στην μαθητική (και όχι μόνο)  κοινότητα.

γ.δ.κ.

Σήμερα, 10 Δεκεμβρίου μια δεκατετραμελής ομάδα μαθητών του σχολείου μας επισκέφθηκε τον ιστορικό χώρο του Μπλόκου της Κοκκινιάς. Στόχος της συγκεκριμένης ομάδας είναι η παραγωγή ενός ιστορικού ντοκιμαντέρ, με θέμα τα γεγονότα του μπλόκου της Κοκκινιάς, στα πλαίσια πανελλήνιου μαθητικού διαγωνισμού που διεξάγει το Ιόνιο πανεπιστήμιο και το περιοδικό Νέα Παιδεία. Σήμερα, η διδακτική επίσκεψη είχε το χαρακτήρα γνωριμίας με το χώρο και τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν σε αυτόν. Την ξενάγηση στο χώρο έκανε η κυρία Ειρήνη Ρηνιώτη.

εικόνες και λόγος, προκηρύξεις και ποιήματα, θεατρικά και πορείες, λουλούδια και κεριά, αγκαλιές και δάκρυα.

Με μεγάλη συμμετοχή κόσμου πραγματοποιήθηκαν και φέτος την Κυριακή 18 Νοεμβρίου οι εκδηλώσεις για την Παγκόσμια Ημέρα Μνήμης Θυμάτων Τροχαίων Δυστυχημάτων. Στην Ελλάδα είναι η πρώτη φορά που εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στην Αθήνα, τη Ρόδο,  την Αλεξανδρούπολη, τα Χανιά και το Ηράκλειο ενώ μαζί μ αυτές πραγματοποιήθηκαν «Μαύρες Ποδηλατοπορείες» σε 15 πόλεις. 

Οι δράσεις αυτές ήρθαν σαν αποτέλεσμα της συστηματικής δραστηριότητας των συλλόγων που αγωνίζονται για να υπερασπίσουν τα Θύματα και να προωθήσουν την Οδική Ασφάλεια.

Κεντρικά η πολιτεία ήταν για μια ακόμα χρονιά απούσα παρά το γεγονός ότι είχε από πέρισυ το Δεκέμβρη αναγνωρίσει επίσημα την Ημέρα Μνήμης με απόφαση του τότε υφυπουργού Υγείας (δες: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΗΜΕΡΑΣ ΜΝΗΜΗΣ )

Στην περιφέρεια τα πράγματα ήταν λίγο καλύτερα: από τις 13 Περιφέρειες μία τουλάχιστον αποφάσισε να ασχοληθεί με το πρόβλημα να υποστηρίξει και να συντονίσει τη δράση των ενδιαφερόμενων συλλόγων και φορέων. Είναι η Περιφέρεια Κρήτης, όχι τυχαία βέβαια μια και είναι η περιοχή με τα περισσότερα τροχαία και με δραστήριους συλλόγους στα Χανιά στο Ρέθυμνο και το Ηράκλειο. Στο επίπεδο των Δήμων δυστυχώς η αναλογία είναι ακόμα χειρότερη δεδομένου ότι από τους 325 Δήμους που υπάρχουν στην Ελλάδα λιγότεροι των 5 αποφάσισαν να εμπλακούν, πάντα μετά από πρωτοβουλία τοπικών συλλόγων η οικογενειών θυμάτων ( δεν είναι τυχαίο ότι η Ελλάδα κατέχει και το Ευρωπαικό αρνητικό ρεκόρ σε συμμετοχή Δήμων στις Εβδομάδες Βιώσιμης Κινητικότητας). 

Αλλά αν αυτή είναι η κατάσταση στο επίπεδο των «αρμοδίων» που θάπρεπε να σχεδιάσουν και να ασκήσουν μια συστηματική πολιτική που θα οδηγούσε στον περιορισμό των τροχαίων συγκρούσεων και των συνεπειών τους η ενεργοποίηση στο επίπεδο της ίδια της κοινωνίας υπήρξε φέτος πολύ ουσιαστική και μαζική. Θέσεις ξένες μέχρι πριν λίγα χρόνια στην ελληνική κοινωνία όπως ότι τα τροχαία δεν είναι ατυχήματα κυριάρχησαν στη μεγάλη πλειοψηφία των κινητοποιήσεων και υιοθετήθηκαν όχι μόνο από τις οργανώσεις που περιλαμβάνουν οικογένειες θυμάτων αλλά και από τους ευάλωτους χρήστες του οδικού δικτύου (πεζούς και ποδηλάτες) και απ όσους ενδιαφέρονται ουσιαστικά για να σταματήσει η γενοκτονία στους δρόμους.

Μια στέρεη βάση αναδεικνύεται για μια συμμαχία όλου αυτού του κόσμου. Δεν είναι μόνο ο Σεβασμός για τα Θύματα και η απαίτηση για Δικαιοσύνη. Είναι όλα τα μέτωπα που ανοίγει ο αγώνας της Μνήμης ενάντια στη Λήθη.  Κάθε ένα Πρόσωπο που χάθηκε, πέρα από μια ιστορία Ζωής είναι και μια ιστορία κυκλοφορίας. Μιλώντας γι αυτούς έχουμε πολλά να διδαχθούμε και για τις διεκδικήσεις που διατυπώνουμε για ένα ασφαλές και δημοκρατικό οδικό δίκτυο: που θα σέβεται και θα προστατεύει τον αδύναμο και δεν θα υπερασπίζεται την κυριαρχία και το δίκαιο του ισχυροτέρου. Που θα προτάσει την αλληλεγγύη και θα μάχεται την επιθετικότητα. Που θα κάνει τους δρόμους, τις γειτονιές και τις πόλεις βιώσιμες.

Αν ένα τέτοιο σενάριο φαντάζει πολύ ουτοπικό για την Ελλάδα της σημερινής περιόδου (και σε πια περίοδο άραγε ήταν ρεαλιστικό;), η επιτυχία των εκδηλώσεων για την Ημέρα Μνήμης  αποτελεί ένα αισιόδοξο μήνυμα  ότι η συγκρότηση ενός πανελλαδικού ριζοσπαστικού κοινωνικού ρεύματος που θα απαιτήσει με μαζικούς όρους συγκεκριμένα μέτρα και πολιτική για την οδική ασφάλεια είναι μια ρεαλιστική δυνατότητα.

Την Κυριακή το απόγευμα μαζεύτηκε στο Σύνταγμα ένας πολύ μεγάλος αριθμός ανθρώπων. Πολλοί με τις φωτογραφίες δικών τους που έχασαν και πολλοι περισσότεροι που δεν εχουν χάσει αλλά καταλαβαίνουν πως πρέπει να παρθούν αποφασιστικές πρωτοβουλίες για να πάψουμε να αποτελούμε όλοι εν δυνάμει στόχους. Μείναμε εκεί για αρκετές ώρες γύρω από ένα φωτεινό λουλούδι που  φτάξαμε συμμετέχοντας στη πανευρωπαική πρωτοβουλία Light of Hope που πραγματοποιήθηκε μπροστα στα κοινοβούλια των περισσοτέρων Ευρωπαικών χωρών. Ηρθαν μαζί μας οι Ποδηλάτες μετά από μια μεγάλη ποδηλατοπορεία που αφου σταμάτησε στο σημείο που χτυπήθηκε ο  Σπύρος Παπαγιάννης κατέληξε στο Σύνταγμα όπου εκατοντάδες ποδηλάτες αναπαράστησαν την γενοκτονία ξαπλώνονοντας στο δρόμο και κλείνοντας την κυκλοφορία. 

Υπήρχαν τα πάντα: και εικόνες και Λόγος , και προκηρύξεις και ποιήματα, και θεατρικά δρώμενα και (ποδηλατο)πορείες, και λουλούδια και κεριά, και αγκαλιές και δάκρυα.

Και χειροκροτήματα και Σιωπή.

Αυτή η Σιωπή είναι ισως ότι πιο ελπιδοφόρο.

Γιώργος Κουβίδης, μέλος της Δ.Ε. του SOS Τροχαία Εγκλήματα 

ΥΓ. 1 Ισως κάποιοι να παρεξήγησαν αυτή την Σιωπή. Μιλάμε για τα ΜΜΕ που φρόντισαν να αποσιωπήσουν πλήρως αυτό που συνέβει. Και πριν και μετά. Σε κανένα εθνικής εμβέλειας τηλεοπτικό ραδιοφωνικό η έντυπο μέσο δεν υπήρχε την επόμενη λόγος ή εικόνα για αυτό που έγινε.                                                   Αυτό μας δίνει μια διπλή ικανοποίηση: αφ ενός  γιατί είμαστε πια ικανοί παρά την σιωπή τους να οργανώνουμε και να συντονίζουμε μαζικές κινητοποιήσεις αφ ετέρου γιατί αυτές οι κινητοποιήσεις κατόρθωσαν παρότι αναφέρονται σε Θύματα να μην προσφέρονται για μελό δημοσιεύματα.

ΥΓ. 2 Ο SOSTE είναι σύλλογος που περιλαμβάνει σαράντα τουλαχιστον οικογένειες θυμάτων τροχαίων εγκλημάτων εθελοντικός και μη επιδοτούμενος. Η ανιδιοτελής προσφορά πολλών ανθρώπων μέχρι σήμερα είχε αποφασιστική σημασία για την ύπαρξη του συλλόγου και την πραγματοποίηση των εκδηλώσεων του. Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε ιδιαίτερα την Μέντη Μέγα και τους μαθητές της σχολής Ραλλούς Μανου για το δρώμενο που παρουσίασαν.

ΥΓ. 3 Θα ακολουθήσουν και άλλες αναρτησεις για τις εκδηλώσεις στις άλλες πόλεις και τις Ποδηλατοπορείες.

γ.δ.κ.

Η πανελλήνια έρευνα στο σχολικό πληθυσμό για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών (Έρευνα ESPAD) αποτελεί την 7η κατά σειρά πανελλήνια έρευνα στο μαθητικό πληθυσμό η οποία ξεκίνησε το 1984 από την Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών και συνεχίζεται έως σήμερα από το ΕΠΙΨΥ. δίνοντας έτσι τη δυνατότητα διαχρονικής παρακολούθησης της εξέλιξης του φαινομένου στη χώρα μας τα τελευταία 25 χρόνια.

Στόχος της έρευνας

Η έρευνα ESPAD μελετά την επικράτηση και τα χαρακτηριστικά της χρήσης νόμιμων και παράνομων εξαρτησιογόνων ουσιών. Επίσης, διερευνά ευρύτερα θέματα της συμπεριφοράς των μαθητών όπως τις φιλικές σχέσεις, τη βίαιη συμπεριφορά, τη σχολική απόδοση, τα κοινωνικο-οικονομικά και ψυχοκοινωνικά χαρακτηριστικά των μαθητών, κτλ.

Το 2011

Το 2011 η έρευνα ESPAD υλοποιήθηκε από το ΕΠΙΨΥ σε συνεργασία και με την υποστήριξη του ΟΚΑΝΑ και των Κέντρων Πρόληψης ΟΚΑΝΑ/ Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Περιέλαβε 676 σχολικές μονάδες και συνολικά 37.000 μαθητές και μαθήτριες ηλικίας 13-19 ετών. Η συλλογή των στοιχείων έγινε με τη χρήση ανώνυμου, αυτοσυμπληρούμενου ερωτηματολογίου που χορηγήθηκε μέσα στην τάξη, χωρίς την παρουσία εκπαιδευτικού. Η συμμετοχή των σχολείων και των μαθητών στην έρευνα ήταν προαιρετική. Tα αποτελέσματα της έρευνας είναι αντιπροσωπευτικά για το σύνολο της χώρας, τις περιφέρειες και τους νομούς.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας:

Κάπνισμα

Σύνολο μαθητών 13-19 ετών

• Ένας στους 5 (20%) έχει καπνίσει μέσα στον τελευταίο μήνα

• Ένας στους 7 (14%) είναι συστηματικός καπνιστής (καπνίζει καθημερινά)

• Καπνίζουν περισσότερα αγόρια από κορίτσια και οι διαφορές αυξάνονται με τη βαρύτητα του καπνίσματος

Συστηματικό κάπνισμα σε σχέση με την ηλικία

• Τα 13-14 έτη αποτελούν την ηλικία έναρξης καπνίσματος για την μειονότητα (<2%) ενώ ακολουθεί αλματώδης αύξηση έως την ηλικία των 17-18 ετών όπου καπνίζει ένας στους 4 (24,5%) και στην ηλικία των 19 πάνω από τους μισούς (51%)

Διαχρονικά 1984-2011 (μαθητές 15-19 ετών)

• Η μεγάλη αύξηση των καπνιστών μεταξύ του 1984 και 1998 ακολουθήθηκε από προοδευτική καθοδική πορεία από το 2003 έως το 2011.

Αλκοόλ

Σύνολο μαθητών 13-19 ετών

• Έξι στους 10 (61%) ήπιαν μέσα στον τελευταίο μήνα

• Ένας στους 10 (11%) ήπιε με συχνότητα πάνω από 2 φορές την εβδομάδα

• Ένας στους 3 (34%) έχει μεθύσει τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του

• Το 13% έχουν μεθύσει πάνω από 2 φορές στη ζωή τους

• Το κρασί, η μπύρα, τα ισχυρά ποτά, και τα αλκοολούχα αναψυκτικά είναι τα ποτά με την ευρύτερη κατανάλωση

• Πίνουν περισσότεροι μαθητές σε Θεσσαλονίκη και άλλα αστικά και ημιαστικά κέντρα σε σύγκριση με την Αθήνα

Αλκοόλ σε σχέση με την ηλικία

• Κατανάλωση αλκοόλ και μέθη αυξάνονται πολύ με την ηλικία : πάνω από δυο φορές την εβδομάδα πίνει σχεδόν ένας στους 5 εφήβους 17-18 ετών (18%), ένας στους 4 ηλικίας 19 ετών (26,8%) και έχει μεθύσει πάνω από δύο φορές ένας στους 4 μαθητές 17-18 ετών (22,7%) και ένας στους 3 μαθητές 19 ετών (32,8%)

Διαχρονικά 1984-2011 (μαθητές 15-19 ετών)

• Τάση μείωσης της ευκαιριακής κατανάλωσης αλκοόλ, εντονότερη στην Αθήνα

• Αυξητική τάση στη τετραετία 2007-2011 σε Θεσσαλονίκη και άλλα αστικά και ημιαστικά κέντρα

• Διαφαινόμενη αύξηση κατανάλωσης στα κορίτσια σε σύγκριση με τα αγόρια μέσα στα 4 τελευταία χρόνια

• Αυξητική τάση στην υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ

Ναρκωτικά

Σύνολο μαθητών 15-19 ετών

• Ένας στους 7 (15,2%) έχει κάνει χρήση (έστω και μία φορά) κάποιας παράνομης ουσίας, κυρίως κάνναβης. Η πλειονότητά τους έχει επαναλάβει τη χρήση.

• Έχουν κάνει χρήση περισσότερα αγόρια από κορίτσια (αναλογία ~ 2,5 προς 1)

• Υπερτερούν στη χρήση η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη σε σύγκριση με τις άλλες περιοχές

Χρήση κάνναβης σε σχέση με την ηλικία

• Με την ηλικία αυξάνεται σημαντικά ο αριθμός όσων έχουν κάνει χρήση : Στην ηλικία των 17-18 ετών χρήση κάνναβης τον τελευταίο χρόνο έχει κάνει ένας στους 7 (13,6%) και τον τελευταίο μήνα το 8%

• Χρήση κάνναβης έστω και μία φορά έχει κάνει στην ηλικία των 13-14 ετών το 2,6% των αγοριών και το 0,9% των κοριτσιών

Διαχρονικά 1984-2011 (μαθητές 15-19 ετών)

• Σχεδόν τριπλασιάζεται η χρήση ναρκωτικών μέσα στην εικοσιπενταετία (από 6% το 1984 σε 15,3% το 2011)

• Αυξάνεται περισσότερο από τη δοκιμή η συστηματικότερη χρήση (χρήση 3+ φορές)

Διαβάστε όλη την έρευνα:

http://www.epipsi.gr/index.php


Μια κοινωνιολογική και ιστορική ματιά του ρόλου των θρησκειών στον μοντέρνο κόσμο μας.


Στα χρόνια της θρησκευτικής εκπαίδευσης που προσφέρονται στο σχολείο πολλοί μαθητές αναρωτιούνται γιατί να κάνουν αυτό το μάθημα. Τονίζουν ότι η θρησκεία δεν παίζει ρόλο στη σύγχρονη ζωή και ακόμη περισσότερο στη δική τους. Όμως ο Θεός ή καλύτερα οι θρησκείες βρίσκονται πίσω από πολλές πράξεις και πρόσωπα, ακόμη κι εκεί που δεν το περιμένει κανείς. Από τη Madonna  στον Πρόεδρο των Η.Π.Α και από τον Αντώνη Κανάκη (Ράδιο Αρβύλα) στην Τρόικα και το Μνημόνιο της Ελλάδας.
Σε αυτό το εκπαιδευτικό πρόγραμμα:
1.      Θα επιχειρήσουμε να ψάξουμε την απτή πραγματικότητα των ίδιων των μαθητών και συγχρόνως όλο τον κόσμο να βρούμε που κρύβεται ο Θεός ή καλύτερα οι θρησκείες σε μεγάλα κοινωνικά, πολιτικά, οικονομικά, πολιτιστικά γεγονότα, ζητήματα και προβλήματα της εποχής μας.
2.      Θα προσεγγίσουμε διεπιστημονικά θέματα όπως την «επιστροφή των θρησκειών», το διπολισμό Ανατολής και Δύσης, την τρομοκρατία και το νεοφασισμό, το φανατισμό στις θρησκείες (φονταμενταλισμό), τη σχέση Χριστιανισμού και καπιταλισμού κ.ά.
3.      Θα αναρωτηθούμε αν στη ζωή μας, στη χώρα που ζούμε, στην Ευρώπη και στον κόσμο  η θρησκεία καθορίζει τις συνθήκες και τις καταστάσεις ή έστω τις επηρεάζει.
4.      Θα αναλογιστούμε πόσο καλά χρειάζεται να ξέρουμε τις θρησκείες και τον πολιτισμό, που παράγουν, για να ερμηνεύουμε τελικά τα πράγματα και τα φαινόμενα που επηρεάζουν τη ζωή μας.
5.      Φεύγοντας οι νέοι και οι νέες θα έχουν κάποιες απαντήσεις για τη σύγχρονη πραγματικότητα και την ερμηνεία της με βάση τη βασική γνώση που η εκπαίδευση στο σχολείο μας προσφέρει.
Σκοπός μας είναι κατά τη διάρκεια της συνάντησης οι μαθητές μέσα από video, εικόνες και δραστηριότητες να συμμετέχουν ενεργά και να προκληθούν να:
1.      Να προσεγγίσουν σύγχρονα πολιτικά, κοινωνικά και πολιτιστικά θέματα και να επιχειρήσουν να τα ερμηνεύσουν.
2.      Να σκεφθούν κριτικά και να αναπτύξουν κριτική στάση απέναντι στην πραγματικότητα και πώς αυτή παρουσιάζεται από τα Μ.Μ.Ε..
3.      Να  μάθουν ότι η μελέτη του κόσμου απαιτεί διεπιστημονική προσέγγιση των φαινομένων.
4.      Να αναγνωρίσουν τις θρησκευτικές ρίζες των φαινομένων και ζητημάτων του σύγχρονου κόσμου και της ζωής.
5.      Να διερωτηθούν, να διαλεχθούν με τις απόψεις και τις στάσεις τους και να αποχωρήσουν κατά τι σοφότεροι!
Απευθύνεται σε μαθητές από 14 έως 18 και συνδυάζεται με μαθήματα όπως τα θρησκευτικά, τη γλώσσα, τη λογοτεχνία, την ιστορία, την κοινωνιολογία, τα project κ.ά.

Ελπίζω σε μία δημιουργική συνάντηση!
Με εκτίμηση
Μάριος Κουκουνάρας-Λιάγκης
Οι αιτήσεις γίνονται μέχρι τις 19 Οκτωβρίου 2012 στο email info@laskaridou.gr ή στο φαξ2104296024

Θεατροπαιδαγωγικό εργαστήριο για τη διαφορετικότητα και το ρατσισμό

Ένα εργαστήριο για μαθητές Γ΄ Γυμνασίου και όλων των τάξεων Λυκείων με θέμα τη διαφορετικότητα και το ρατσισμό. Διαρκεί δύο διδακτικές ώρες και χρησιμοποιεί πρωτότυπο θεατρικό έργο και δραστηριότητες εκπαιδευτικού δράματος, οι οποίες συναρπάζουν τους νέους και αφήνουν μία ανεξίτηλη εμπειρία. Το θέμα μπορεί να συνδυασθεί με πολλές ενότητες διαφόρων μαθημάτων Γυμνασίου και Λυκείων καθώς και με προγράμματα και σχέδια εργασίας. Το πρόγραμμα συνδυάζεται με ειδικό υλικό δραστηριοτήτων, που παραλαμβάνουν  οι εκπαιδευτικοί για να συνεχίσουν την επεξεργασία του θέματος στο σχολείου και στο πλαίσιο του μαθήματός τους, αν το επιθυμούν.
Το εργαστήριο ασχολείται με την διαφορετικότητα στην κοινωνία και ειδικά τη πολιτισμική – θρησκευτική διαφορετικότητα.
Στόχοι του μαθήματος είναι :
·     να καλλιεργήσουμε την εξοικείωση με την διαφορετικότητα στην κοινωνία μας (εθνικότητες,φυλές,γλώσσες,θρησκείες,συνήθειες,φύλα κλπ) και την αποδοχή του «άλλου» με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του (ειδικές ανάγκες,ψυχιατρικά προβλήματα,εξωτερική εμφάνιση κλπ).
·     να συμβάλλουμε στην κοινωνική μάθηση και ευαισθητοποίηση των νέων επάνω στη γνωριμία του «άλλου» και την κατανόηση του πως νιώθει ο «άλλος» και πως σκεφτόμαστε-νιώθουμε κι αντιδρούμε εμείς εμπρός στον «άλλο», που είναι διαφορετικός από εμάς.
·     να δημιουργήσουμε την πεποίθηση ότι ο καθένας έχει το ίδιο δικαίωμα να θεωρεί ότι η θρησκεία του είναι η  «αληθινή πίστη» κι ότι οι άλλοι άνθρωποι δεν καθίστανται καθόλου διαφορετικοί ως ανθρώπινα όντα, όταν έχουν μια διαφορετική θρησκεία ή δεν έχουν καθόλου θρησκεία.
·     να βελτιώσουμε την συναισθηματική έκφραση
·     να συμβάλλουμε στην καλλιέργεια της φαντασίας και της γλωσσικής έκφρασης
·     να προσφέρουμε τη δυνατότητα σε μαθητές και εκπαιδευτικούς να συμμετέχουν σε μια θεατρική δράση με παιδαγωγικά οφέλη μέσα στο σχολείο τους.

Στη διάρκεια του προγράμματος οι μαθητές επιχειρούν να διεισδύσουν στη ζωή ενός άλλου, να γνωρίσουν αυτόν και τα προβλήματά του, να αναζητήσουν τις αιτίες αυτών και τις πιθανές λύσεις τους και οπωσδήποτε να τοποθετηθούν απέναντι στην πραγματικότητα του ήρωα, αλλά και τη δική τους. Για να επιτευχθούν τα παραπάνω χρησιμοποιούνται ποικίλες πολυτροπικές τεχνικές και δραστηριότητες του θεάτρου και του δράματος που ενεργοποιούν διαρκώς τα παιδιά τόσο ώστε να μην πιστεύουν ότι αυτό είναι απλά ένα μάθημα.

Συνδυάζεται με τα μαθήματα της Γλώσσας, της Λογοτεχνίας, του project (σχέδια εργασίας), των Θρησκευτικών, της Κοινωνιολογίας, της Κοινωνικής και πολιτικής αγωγής, ΣΚΖ κ.ά.


Όταν ανάβλυσε η επιθυμία να γράψω για τη ζωή του Ρούντολφ Στάϊνερ, το μέτραγα για κάτι απλό. Μόλις ξεκίνησα, μόνο τότε, συνειδητοποίησα ότι ήταν πολύ πιο δύσκολο από όσο φαινόταν. Πώς να χωρέσει η δράση ενός πολυδιάστατου κι ελεύθερου πνεύματος σε λίγες μόνο γραμμές; Όσο περισσότερο ανίχνευα τη ζωή και το έργο του τόσο διαπίστωνα ότι ήταν αδύνατον να συμπυκνωθεί κάποιο ψήγμα έστω της σοφίας του μέσα σε ένα μικρό κείμενο. Ακόμη πιο δύσκολο είναι να μεταφερθεί γραπτά, ο παλμός που διαπερνάει ακόμη και σήμερα κάθε μία από τις δραστηριότητες που θεμελίωσε.
Με τον καιρό κατέληξα ότι το μόνο εφικτό είναι να καταθέσω την προσωπική μου εμπειρία. Να ξεφύγω από τα στεγνά ιστορικά στοιχεία ενός βιογραφικού, από τον ύφαλο να φωτιστούν όλες οι πτυχές της ζωής του και από το άλυτο πρόβλημα να ιχνογραφήσω μια αντικειμενική εικόνα. Όλα όσα θα μεταφέρω είναι υποκειμενικά και περιέχουν τον ενθουσιασμό ενός άνθρωπου που αντικρίζει την άδηλη προσφορά για το κοινό καλό, την αισιοδοξία ότι η ουτοπία της παγκόσμιας ευτυχίας δεν είναι ουτοπία αλλά τόπος που μπορεί να υπάρξει σε τούτη τη γη.

Χριστούγεννα του 2001 ήμουν φιλοξενούμενος στο Aachen, πρωτεύουσα του Καρλομάγνου, πολύ κοντά στα σύνορα Γαλλίας, Γερμανίας, Βελγίου, Ολλανδίας. Χρόνια τώρα, οι φίλοι που μας φιλοξενούσαν, μιλούσαν περήφανα για το σχολείο που μαζί με άλλους γονείς είχαν ιδρύσει. Ποτέ δεν είχα δώσει ιδιαίτερη σημασία. Αυτή την φορά όμως δεν μπόρεσα να αποφύγω μια επίσκεψη στους χώρους του άδειου λόγω των εορτών σχολείου.



Το σχολείο Waldorf στο Aachen

Κοίταζα από το παράθυρο του αυτοκινήτου το παγωμένο πάρκο που διασχίζαμε. Σκεφτόμουν πόσο βαριόμουν την επίσκεψη ετούτη σ΄ ένα άδειο σχολείο. Θα προτιμούσα ένα ζεστό καφέ στην πλατεία, να κοιτώ τους περαστικούς, μια μπύρα κοντά στον καθεδρικό ναό, ή έστω να χαζεύω τις χριστουγεννιάτικες βιτρίνες με τα χιλιάδες λιμπιστά μπιχλιμπίδια. Δεν πρόλαβα να γίνω αγενής και να γκρινιάξω, το αυτοκίνητο φρέναρε, παρκάραμε κι οι πόρτες άνοιξαν μπάζοντας παγωμένο αγιάζι. Φτάσαμε. Ήμασταν δίπλα στο πάρκο. Φόρεσα γάντια, σκούφο και βγήκα.

Εντυπωσιακό! Το προαύλιο δεν έχει κάγκελα, φυσική του προέκταση ήταν το πάρκο. Καθώς βαδίζαμε συναντούσαμε διάφορες κατασκευές. Ένα πλινθόκτιστο φούρνο, ένα πλακόστρωτο με αμφιθεατρική πεζούλα, ένα παχνί με πρόβατα, ένα μπαξέ με καλλιέργειες και άλλα. Μου εξηγήσανε ότι οι τελειόφοιτοι αν θέλουν μπορούν να αποφασίσουν την κατασκευή ενός έργου που θα μείνει στο σχολείο. Όλα τα έργα αυτά, ομαδικές εργασίες που έχουν αποφασιστεί σχεδιαστεί και κατασκευαστεί από τους ίδιους τους μαθητές, στέκουν στο προαύλιο και εξυπηρετούν διάφορες δραστηριότητες.

Καλλιέργεια του μπαξέ Κατασκευή πεζουλιού για το προαύλιο

Η καλλιέργεια του μπαξέ είναι μέρος του σχολικού προγράμματος. Απόρησα. Είναι τεχνικό το σχολείο αυτό; Η απάντηση ήταν καθαρή: Όχι δεν είναι τεχνικό σχολείο, ούτε σχολείο εργασίας. Είναι σχολείο με παιδαγωγική πρακτική που σύστησε ο Rudolf Steiner στο σχολείο που ο κύριος μέτοχος της καπνοβιομηχανίας Waldorf Astoria, Δρ. Μόλτ ίδρυσε για τους εργαζόμενους του εργοστασίου, της Στουτγάρδης το 1918. Όλους του εργαζόμενους και τους εργάτες και τους διευθυντές! Τα πρόβατα εντάχθηκαν κι αυτά στις σχολικές δραστηριότητες. Η πρώτες τάξεις τα ταΐζουν, σε μεγαλύτερες τάξεις φροντίζουν για την καθαριότητα και την υγιεινή τους. Κάποια τάξη τα κουρεύει, σε μεγαλύτερη τάξη μαθαίνουν να χρωματίζουν και να γνέθουν το μαλλί. Κάθε τελειόφοιτος έχει σπίτι του ένα κομμάτι υφαντό που το έχει γνέσει, χρωματίσει, υφάνει ο ίδιος.

Εσωτερικοί χώροι του σχολείου του Aachen

Φτάσαμε στο κεντρικό κτήριο. Ιδιόρυθμη αρχιτεκτονική χωρίς ορθές γωνίες, αρχικά δεν ενθουσιάστηκα. Μπαίνοντας μου εξήγησαν πως η αρχιτεκτονική αυτή ήταν πρόταση του Ρούντολφ Σταίνερ. Ονομάζεται οργανική αρχιτεκτονική και αντιμετωπίζει το κτίριο σαν έναν οργανισμό που αλληλεπιδρά με το περιβάλλον και τους ανθρώπους. Φροντίζει π.χ να έχουν όλες οι αίθουσες φυσικό φωτισμό που επαρκεί γιά το μάθημα. Στο εσωτερικό οι τοίχοι είναι βαμμένοι με λαζούρες και η διαφάνεια του χρώματος δίνει την αίσθηση του μη συγκεκριμένου. Ο διάδρομος είναι πολύπλοκος σαν λαβύρινθος. Ένιωθα χαμένος καθώς είχα συνηθίσει στους ευθείς διαδρόμους με τις πόρτες δεξιά και αριστερά. Μου εξηγήσανε ότι γρήγορα ο μαθητής εξοικειώνεται. Σκέφτηκα ότι ίσως έτσι δέχεται το μήνυμα ότι η ζωή είναι μια εξερεύνηση με την οποία αποκτά την εσωτερική βεβαιότητα ότι θα εξοικειωθεί.

Στον χώρο υπήρχανε μόνο φυσικά υλικά. Ακόμη και τα χρώματα, μου εξήγησαν, είναι από ανόργανα υλικά και φυτικά σκευάσματα. Δεν χρησιμοποιείται πουθενά πλαστικό. Συμπέρανα ότι στόχος του σχολείου είναι τα παιδιά να αποκτούν κάποιου είδους οικολογική συνείδηση. Φαντάστηκα ότι είναι ένα είδος σχολείου που έχει υποστηριχτεί από τους πράσινους-εναλλακτικούς. Αργότερα, μελετώντας τις παιδαγωγικές αρχές που έθεσε ο Στάϊνερ για τα ελεύθερα σχολεία Waldorf θα διαπίστωνα ότι κατ’ ουσία η εκπαίδευση αυτή έφτανε πολύ βαθύτερα από όσο μπορούσα να φανταστώ.

Η τετάρτη τάξη Εσωτερικός παιδικός σταθμός Η τρίτη τάξη

Κάποια στιγμή φτάσαμε στην πόρτα της πρώτης τάξης. Ρώτησα, πως είναι δυνατόν σε ένα σχολείο να είναι οι τάξεις, όλων των βαθμίδων στον ίδιο χώρο. Η απάντηση ήταν απλή και αποστομωτική. Στο σχολείο αυτό δεν υποθάλπεται κανενός είδους διάκριση, ούτε για λόγους ηλικίας ή φύλου, ούτε για λόγους χρώματος, θρησκείας ή εθνικότητας αλλά ούτε και για λόγους επιδόσεων ή ικανοτήτων. Τα πιο ικανά παιδιά αναλαμβάνουν μεγαλύτερες ευθύνες. Την πρώτη μέρα του σχολείου, τα μεγαλύτερα υποδέχονται τα μικρά και κρατώντας τα από το χέρι τα ξεναγούν σε όλους τους χώρους και εξηγούν τη λειτουργία του. Όλη τη χρονιά οι μεγάλοι μαθητές έχουν κάποια ευθύνη για τους μικρότερους.

Μπήκαμε στην τάξη. Το θέαμα ήταν εκπληκτικό. Ούτε στα καλύτερά μου όνειρα δεν μπορούσα να φανταστώ μια τέτοια τάξη. Δεν ήταν μόνο το φως και τα χρώματα, αλλά και η μυρουδιά, η αίσθηση του χώρου. Στον πίνακα υπήρχε ζωγραφισμένη με χρωματιστές κιμωλίες μια πολύ όμορφη χριστουγεννιάτικη ζωγραφιά από τον δάσκαλο για τους μαθητές. Λίγο πιο δίπλα σε ένα τραπέζι όμορφα στολισμένο, μια σύνθεση με ξύλα φρούτα λουλούδια και φυτά εποχής. Ο δάσκαλος μου είπανε, περιμένει τα παιδιά στην πόρτα και τα καλημερίζει ένα ένα με την έναρξη της σχολικής μέρας.

Η τάξη ευωδίαζε από την μυρωδιά των φυσικών υλικών από τα οποία ήταν κατασκευασμένη. Ξύλινα θρανία κερωμένα με κερί μέλισσας. Πάτωμα από πλακάκια λινελαίου, τοίχοι με λαζούρες με βάση το κερί της μέλισσας. Κυρίαρχο χρώμα το ροζ. Κάνει τα μικρά να νιώθουν ασφάλεια και θαλπωρή. Καθώς οι τάξεις μεγαλώνουν το χρώμα τους ψυχραίνει μια και η παιδική ψυχή, καθώς εξελίσσεται, χρειάζεται διαφορετική χρωματική επιρροή για να συντονιστεί με τις εκπαιδευτικές δραστηριότητες της ηλικίας. Μπαίνοντας στις υπόλοιπες τάξεις διαδοχικών βαθμίδων, αυτά που μου φαινόταν ιδιόρρυθμα και «οικολογικό-πολυτελή» μεταμορφώθηκαν σε αυτονόητα. Αυτό που έβλεπα μπροστά μου δεν ήταν η αντιστοιχία της οικονομικής διαφοράς Γερμανίας, Ελλάδας καθρεφτισμένη στην υλική υποδομή της εκπαίδευσης. Ήταν κάτι άλλο που ξεπέρναγε το υλικό, όμως το διαμόρφωνε μέσα από μια τελείως διαφορετική προσέγγιση της εκπαίδευσης.

Η διαπίστωση ότι υπάρχει ένα τέτοιο σχολείο βούρκωσε τα μάτια μου. Συνειδητοποίησα ότι σε τέτοιο περιβάλλον έχουν δικαίωμα να βρίσκονται όλα τα παιδιά του κόσμου. Ένιωθα ότι θα ήθελα πολύ να διδάξω σε αυτό το σχολείο κι αν ήμουν μαθητής εδώ τα παιδικά μου χρόνια θα ήταν πιο ευτυχισμένα, θα είχαν τη δύναμη να με στηρίζουν ακόμη.

Γλυπτό σχολικού εργαστηρίου Το εργαστήρι ζωγραφικής Γλυπτό σχολικού εργαστηρίου

Συνεχίσαμε την ξενάγηση φτάνοντας στις αίθουσες των καλλιτεχνικών μαθήματων. Καινούρια αποκάλυψη. Είδαμε με τα μάτια μας το βάρος της εκπαιδευτικής δραστηριότητας στα καλλιτεχνικά. Η καλλιτεχνική φύση υπάρχει σε κάθε άνθρωπο. Είναι γνωστό ότι οι τέχνες ωθούν την εκδήλωση πολλών παράπλευρων πτυχών της ανθρώπινης οντότητας. Μάρτυρες βουβοί αυτής της πραγματικότητας στέκονται τα έργα των μαθητών στις αίθουσες των καλλιτεχνικών. Έργα ζωγραφικά, γλυπτά σε ξύλο, πηλό ή άλλα υλικά αποδεικνύουν ότι οι μαθητές στο σχολείο αυτό εργάζονται σοβαρά και με έμπνευση.

Θυμήθηκα τα έργα που διακοσμούν τους διαδρόμους του σχολείου και στέκονται ζωντανά παραδείγματα μιας συλλογικής εξέλιξης της καλλιέργειας των μαθητών. Μας εξηγήσανε ότι από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, το κίνητρο για μάθηση και η θέληση ενδυναμώνονται μέσω της τέχνης. Οι μαθητές βιώνουν την αριθμητική χτυπώντας τα πόδια τους στη γη σε ομαδικά παιδικά παιχνίδια που έχουν βάση τους ρυθμούς. Μετράνε τα βήματά τους πάνω στον ίαμβο, τον ανάπαιστο κ.λπ. Ο ρυθμός του ποιητικού λόγου γίνεται πράξη αριθμητική. Η προπαίδεια έχει ήδη αναπτυχθεί μέσα τους πριν ακόμη γίνει διδασκαλία στον πίνακα. Θυμήθηκα πόσο πολύ είχα ταλαιπωρηθεί για να μάθω απέξω δίχως πραγματικό αντέρεισμα την στείρα προπαίδεια.

Με αυτό τον τρόπο, μου εξήγησαν, το «τελετουργικό» βάδισμα, η τέχνη και η επιστήμη ξαναβρίσκουν μέσα στην παιδική ψυχή την πρωταρχική ενότητα. Η ανθρωπότητα στην αυγή του πολιτισμού δε διαχώριζε τέχνη, θρησκεία και επιστήμη. Η παγκόσμια ανθρώπινη μνήμη γίνεται το θεμέλιο, η διαδρομή που ο μαθητής ξαναδιανύει για να προσεγγίσει με σεβασμό και λατρεία τη γνώση.

Φτάσαμε στο αμφιθέατρο της φυσικής. Το πρόγραμμα του σχολείου είναι διαμορφωμένο έτσι, ώστε η φυσική να διδάσκεται εδώ. Τα φαινόμενα επιδεικνύονται απαραίτητα με πειράματα στα παιδιά. Οι φυσικές επιστήμες ξεκίνησαν από την παρατήρηση και το πείραμα. Είναι πολύ στραβό να διδάσκεται η φυσική και η χημεία δίχως το πείραμα. Έτσι αποκόπτεται η νοητική λειτουργία από τη φύση, με αποτέλεσμα η λογική να παίρνει την εξουσία της νόησης και οδηγεί σε θεωρίες που γεννιούνται ξεκομμένες από τα φαινόμενα.

Στάση ευρυθμίας από μαθήτρια Ευρυθμία σε παιδικό σταθμό

Ανοίγοντας μια μια τις αίθουσες φτάσαμε στην αίθουσα της ευρυθμίας. Ήταν κάτι σαν αίθουσα μπαλέτου. Η ευρυθμία, μας εξήγησαν, είναι η τέχνη του ορατού λόγου και της ορατής μουσικής. Οι ήχοι της αλφάβητου, οι φθόγγοι της μουσικής μπορούν να αναπαρασταθούν με αντίστοιχες κινήσεις. Κάθε γράμμα κάθε ήχος έχει μια αξία που είναι ψυχικά και πνευματικά αντιληπτή. Αυτή την σημασία μπορεί το ανθρώπινο σώμα να την εκφράσει και κινητικά. Στάσεις και κινήσεις του σώματος εξωτερικεύουν με οπτικό τρόπο τις αξίες αυτές. Τέτοια κινητική δραστηριότητα μπορεί να εκφραστεί καλλιτεχνικά με μια τέχνη θα μπορούσε να πει κανείς ότι μοιάζει με χοροθέατρο. Μπορεί επίσης να λειτουργήσει θεραπευτικά, να βελτιώσει την συγκέντρωση, τη θέληση, την ισορροπία, την προσοχή, τον λόγο και άλλα. Χρησιμοποιείται εκπαιδευτικά, καθότι αναπτύσσει ποιότητες εσωτερικές που εναρμονίζουν τα πνευματικά, ψυχικά και υλικά συστατικά στοιχεία του ανθρώπου, με αποτέλεσμα την ωφέλεια στην εκπαιδευτική δράση.

Φτάσαμε στην πόρτα του εργαστηριού τεχνολογίας. Μπαίνοντας μέσα αντικρίσαμε και πάλι ένα θέαμα αναπάντεχο. Βαρέλια με χαρτοπολτό, χαρτιά κρεμασμένα για στέγνωμα από ανακύκλωση που είχαν κάνει οι μαθητές. Βάζα με χρώματα από ορυκτά και φυσικά υλικά συλλεγμένα και επεξεργασμένα από τους μαθητές. Αργαλειοί με υφαντά που ύφαιναν οι μαθητές. Λεκάνες χρωματισμού του μαλλιού που γνεθόταν από τους μαθητές. Σφυριά και αμόνια για σφυρηλάτηση χαλκού και άλλων μετάλλων. Καμίνι κεραμικής. Όλες αυτές και άλλες τεχνικές δραστηριότητες είναι ο θεμέλιος λίθος της τεχνολογίας. Η μηχανική και η χημεία στηρίζονται σε αυτά. Είναι θεμελιώδες ο μαθητής να καταπιαστεί πρακτικά με τέτοια ζητήματα, γιατί τότε οποιοδήποτε τεχνικό πρόβλημα όσο σύνθετο κι αν φαίνεται βρίσκει ένα ήδη απαντημένο αντίκρισμα μέσα του. Όλη η ιστορική-τεχνολογική γνώση του ανθρώπου γίνεται κτήμα του μαθητή έμπρακτα, με τα χέρια και τον νου, όχι μόνο με τα μάτια από κάποιο ντοκιμαντέρ ή μια εγκυκλοπαίδεια. Επιπλέον, τα υλικά που προκύπτουν από τέτοιες τεχνολογικές δραστηριότητες, περιέχουν υψηλή αισθητική ποιότητα, προάγουν οικολογική και περιβαλλοντική συνείδηση.

Εργαστήρι χαλκοτεχνίας Από την έκτη τάξη ¶ποψη γυμναστηρίου

Προχωρώντας στους διαδρόμους του σχολείου η αρχιτεκτονική του, οι χρωματισμοί του η διακόσμηση και αισθητική του είχαν αρχίσει να μου αποκαλύπτουν ένα εκπαιδευτικό σύστημα που η φιλοσοφία του είχε πολύ μεγαλύτερο βάθος από έναν απλό οικολογικό προσανατολισμό. Φτάσαμε στο κυλικείο. Ξανά μια αποκάλυψη να επισημάνει το αυτονόητο, θαμμένο στην συνήθεια που μουδιάζει συχνά κάθε δημιουργική μας δραστηριότητα. Το κυλικείο και τα προϊόντα που προσφέρει είναι δραστηριότητα γονέων. Σχολική επιτροπή από γονείς ετοιμάζει τα προϊόντα του κυλικείου. Όλα τα τρόφιμα και οι λιχουδιές είναι σπιτικά. Διαδοχικά γονείς ετοιμάζουν τα σνακ και τα κολατσιά. Απουσιάζουν τροφές ανθυγιεινές, αμφίβολης διατροφικής αξίας. Προτιμούνται τα βιολογικά προϊόντα, το αλεύρι ολικής αλέσεως, το μέλι αντί της ζάχαρης κ.λπ. Τότε μου αποκάλυψαν ότι όλες σχεδόν οι εργασίες συντήρησης γίνονται από τους ίδιους τους γονείς. Το καθάρισμα, εργασίες επέκτασης, χτισίματα, ξυλουργικές επεμβάσεις και πολλά άλλα γίνονται από τους ίδιους τους γονείς. Η ίδια η διοίκηση του σχολείου γίνεται από τους γονείς και τους δασκάλους! Δεν υπάρχει διευθυντής με την έννοια που γνωρίζουμε από τα άλλα σχολεία, αλλά το σχολείο διοικείται από επιτροπή γονέων, δασκάλων και καθηγητών που παίρνει τις αποφάσεις ομόφωνα!

Αναρωτήθηκα για την οικονομική διαχείριση του σχολείου. Μου εξήγησαν ότι τα ελεύθερα σχολεία Waldorf είναι αυτοχρηματοδοτούμενα, αυτόνομα, ελεύθερα σχολεία. Βέβαια το εκπαιδευτικό αυτό σύστημα έχει κρατική αποδοχή από το γερμανικό κράτος και λαμβάνει κρατική επιχορήγηση, όπως κάθε άλλο σχολείο της Γερμανίας. Οι επιπλέον δραστηριότητες που δεν καλύπτονται από το γερμανικό δημόσιο γίνονται με οικονομική ευθύνη του συλλόγου γονέων και καθηγητών που διοικεί το σχολείο. Στο συγκεκριμένο σχολείο κάθε μαθητής πληρώνει δίδακτρα για τις ανάγκες του σχολείου αποκλειστικά. Κανένας δε βγάζει κέρδος! Το σχολείο είναι ελεύθερο και δεν ανήκει σε κανένα ιδιώτη επιχειρηματία! Το εκπληκτικό δε είναι ότι κανένας μαθητής δεν αποκλείεται από το σχολείο αυτό για οικονομικούς λόγους. Αν κάποιος μαθητής επιθυμεί το σχολείο αυτό, και δεν μπορεί αποδεδειγμένα να καλύψει τα δίδακτρά του, όλη η σχολική κοινότητα αναλαμβάνει το χρέος του. Ουσιαστικά κάθε μαθητής πληρώνει δίδακτρα, αλλά ανάλογα με τις δυνατότητές του. Μια σχολική επιτροπή αναλαμβάνει να εξετάζει κάθε περίπτωση χωριστά. Όλες αυτές οι πληροφορίες μου γέννησαν πλήθος ερωτηματικά, αλλά φαίνεται πως οι υπεύθυνοι των σχολείων (για παράδειγμσ το σχολείο Waldorf στο Σάλτσμπουργκ), έχουν βρει τους τρόπους για να καθορίζουν τα μηνιαία δίδακτρα κάθε παιδιού.Κάθε σχολείο -όπως είναι φυσικό- δημιουργεί τις δικές του μεθόδους για τέτοια ζητήματα.

Αναρωτήθηκα, αν θα μπορούσε να στέκει ένα τέτοιο σχολείο σε οποιοδήποτε άλλο μέρος του κόσμου, εκτός από την κεντρική και βόρεια Ευρώπη. Ειδικά αν θα μπορούσε να υπάρξει στην Ελλάδα με δεδομένο το ελληνικό ταμπεραμέντο. Μου εξήγησαν, τέτοια σχολεία υπάρχουν παντού σε όλον τον κόσμο και προσαρμόζονται με τις τοπικές ιδιαιτερότητες. Κανένα ελεύθερο σχολείο Waldorf, δεν είναι ίδιο με κάποιο άλλο. Το κάθε ένα έχει τον χαρακτήρα του την αισθητική του, το ύφος του γενικότερα. Ο τίτλος τους «ελεύθερα σχολεία» δεν είναι καθόλου τυχαίος, αλλά προκύπτει από τον γενικό εκπαιδευτικό στόχο να δημιουργήσουν ελεύθερους ανθρώπους χρήσιμους για την κοινωνία και τον εαυτό τους.

Όπως τα όρια του προαύλιου δεν είναι συγκεκριμένα, έτσι και η δραστηριότητα του σχολείου δεν περιορίζεται στο σχολικό περιβάλλον, αλλά συνυφαίνεται με όλη την τοπική κοινωνία. Οι γιορτές, στις οποίες δίνεται ιδιαίτερη σημασία, προσδιορίζουν τον ρυθμό του έτους. Δεν είναι σχολικές με τη συνηθισμένη έννοια, αλλά είναι γιορτές, με δραστηριότητες ανοιχτές για όλους τους ανθρώπους της τοπικής κοινωνίας. Το σχολείο εισπνέει και εκπνέει προς την κοινωνία.

Όσο περισσότερα μου λέγανε τόσο πιο πολύ βυθιζόμουν στις σκέψεις μου και χανόμουν από το περιβάλλον. Όλες αυτές οι πληροφορίες ήταν πάρα πολλές και πυκνές για να τις συλλάβω μονομιάς. Έφυγα από το Aachen κουβαλώντας μέσα μου τον σπόρο αυτής της αποκάλυψης. Τέτοια σχολεία Waldorf όλων των βαθμίδων ιδρύονται από γονείς σε όλον τον κόσμο. Οι δυσκολίες είναι μεγάλες, αναμφισβήτητα, αλλά η θέλησή των ανθρώπων έχει ιδρύσει ελεύθερα σχολεία από το Νεπάλ ως την Ρωσία, από την Αίγυπτο μέχρι την Εσθονία, από την Γαλλία μέχρι την Αυστραλία και την Αμερική. Όλοι αυτοί τα κατάφεραν! Τα σχολεία αυτά στον κόσμο μετράνε ίσως χιλιάδες, εμείς γιατί όχι;

«Ο υψηλότερος μας μόχθος είναι να αναπτύξουμε ελεύθερες ανθρώπινες υπάρξεις που να είναι αφεαυτού ικανές να δώσουν έναν προσανατολισμό, να διδάξουν ένα σκοπό στις ζωές τους» – Rudolf Steiner

Αυτή ίσως να είναι η πιο περιεκτική φράση που περιγράφει τον στόχο των σχολείων Waldorf που ίδρυσε ο Rudolf Steiner και στηρίζονται στη βαθιά κατανόηση του ανθρώπου μέσα από την ανθρωποσοφία. Ξετυλίγοντας τον μίτο για να γνωρίσει κανείς τις φιλοσοφικές και εκπαιδευτικές απαρχές των σχολείων αυτών βρίσκεται μπροστά στην αίθουσα των θησαυρών της ανθρώπινης γνώσης. Πρόταση βαθιάς κατανόησης της ζωής η ανθρωποσοφία θέτει ερευνητικά ζητήματα για την κοινωνία, την ιατρική, την γεωργία, την τέχνη, την επιστήμη, την εκπαίδευση. Είμαι βέβαιος πως οι απαντήσεις που βρίσκει ο αναζητητής της αλήθειας στην προσέγγιση αυτή δίνουν λύσεις για τα δεινά της ανθρωπότητας, για τον προορισμό της και προτείνουν μια εφικτή αντανάκλαση της «ουτοπίας» της κατανόησης, της αγάπης, της ειρήνης και της ελευθερίας.

Σχολείο Waldorf στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχει, μα μου φαίνεται πως αξίζει ο κόπος να στηθεί, ειδικά τώρα που ο διάλογος για την παιδεία μπορεί να είναι γόνιμος, να γεννά την αυριανή Ελλάδα που ξανά αγκαλιάζει δημιουργικά τα προγονικά της αρχέτυπα και εκπέμπει το μήνυμα της ειρήνης, της αγάπης και της αδελφοσύνης στον κόσμο. Της Ελλάδας που -πιστή στις πνευματικές της αρχές- τους ξαναδίνει την ξεχασμένη αξία.

Βιβλιογραφία

Steiner, R., Philosophie der Freicheit, Dornach, Scheiz: Rudolf Steiner Verlag
Steiner, R., Eurythmie als sichtbare Sprache, bibliographie nr GA 279. Dornach, Scheiz: Rudolf Steiner Verlag, 1968.
Στάινερ, Ρ., Η αγωγή του παιδιού σύμφωνα με την επιστήμη του πνεύματος,Αθήνα: Ανθρωποσοφία, 1991.

Σχετικοί σύνδεσμοι

Δικτυακές τοποθεσίες για την εκπαίδευση Waldorf, αντιρρήσεις και διάλογοι:

The Rudolf Steiner Archive
Henry Barnes on Waldorf Education
New Myths About Rudolf Steiner by Peter Normann Waage
Anthroposophy and Ecofascism by Peter Staudenmaier

http://www.freunde-waldorf.de/


http://skepdic.com/steiner.html

Σύνδεσμοι σε σχολικούς δικτυακούς τόπους:

http://www.waldorfschule-aachen.de


http://www.steinerschule.ch/oberstufe/basel/unterrichtsangebot.html


http://www.eurythmie-muenchen.de/


http://www.waldorfschule.de


http://www.emersonwaldorf.org/


http://www.corvalliswaldorfschool.org/index.htm


http://www.waldorf-elmshorn.de


http://www.waldorf-salzburg.info


http://www.nant-y-cwm.co.uk/school.html


http://www.emil-molt-schule.de

Κάθε χρόνο στις 16 Σεπτεμβρίου γιορτάζεται η Διεθνής Ημέρα για τη Διατήρηση του Στρώματος του Οζοντος, σε ανάμνηση της 16ης Σεπτεμβρίου του 1987, όταν αντιπρόσωποι από 24 χώρες υπέγραφαν το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ, δεσμευόμενοι να περιορίσουν εκείνες τις χημικές ουσίες που καταστρέφουν το ζωτικό για τον άνθρωπο στρώμα του όζοντος..Σήμερα, οι χώρες που έχουν υπογράψει τη συνθήκη ανέρχονται σε 198.

Το στρώμα του όζοντος ενεργεί σαν μια γιγαντιαία ομπρέλα πάνω από τη Γη και προστατεύει τον άνθρωπο από τις βλαβερές συνέπειες της υπεριώδους ακτινοβολίας του ήλιου, που προκαλεί εγκαύματα, καρκίνο του δέρματος και καταράκτη. Όταν το στρώμα του όζοντος αδυνατίζει, όπως η λεγόμενη «Τρύπα του όζοντος» πάνω από την Ανταρκτική, οι υπεριώδεις ακτίνες φθάνουν στην επιφάνεια της Γης, απειλώντας τον άνθρωπο και το περιβάλλον – τα ζώα και τα φυτά. Μείωση κατά 1% της στοιβάδας του όζοντος οδηγεί σε αύξηση κατά 2% των καρκίνων του δέρματος και του καταρράκτη.

Η αρμόδια υπηρεσία του ΟΗΕ επισημαίνει τις προόδους που έχει επιτελέσει η διεθνής κοινότητα στον  περιορισμό των χημικών ουσιών που καταστρέφουν το στρώμα του όζοντος, κυρίως των χλωροφθοροανθράκων, οι οποίοι από το 1950 κατέκτησαν την αγορά ως προωθητικά αέρια, διογκωτικά, για διάφορα πλαστικά, σε συστήματα ψύξης και κλιματισμού (Freon) και ως διαλύτες.

Τα τελευταία 20 χρόνια έχουν διατεθεί, μέσω των προγραμμάτων του ΟΗΕ, κοντά στα 2 δισεκατομμύρια δολάρια σε 130 αναπτυσσόμενες χώρες για να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ. Το αποτέλεσμα είναι ότι η μείωση των επιβλαβών χλωροφθοροανθράκων ξεπερνά τα 2 εκατομμύρια τόνους όλα αυτά τα χρόνια.

Σεπ 12
12

πληροφορίες και υλικό αντλήσαμε από:

Σχολείο στη Σουηδία

Ένα καινούργιο σχολικό σύστημα στη Σουηδία εξαφανίζει τη σχολική αίθουσα όπως τη γνωρίζαμε και την αντικαθιστά μ’ ένα περιβάλλον που ενθαρρύνει την “περιέργεια και τη δημιουργικότητα” των μαθητών. Μετάφραση άρθρου απ’ το Business Insider

Η εταιρεία Vittra, η οποία λειτουργεί 30 σχολεία στη Σουηδία, θέλησε να γίνεται η εκπαιδευτική διαδικασία παντού μέσα στα σχολεία της – κι έτσι απέσυρε εντελώς την παλαιά λογική της σχολικής αίθουσας των τεσσάρων τοίχων με τα θρανία στη σειρά. Πριν από λίγο καιρό εγκαινίασε το σχολείο Telefonplan, στη Στοκχόλμη.

Η αρχιτέκτονας Rosan Bosch σχεδίασε έτσι το σχολείο ώστε τα παιδιά να μπορούν να εργάζονται ανεξάρτητα σε ανοιχτούς χώρους καθώς χαλαρώνουν, ή να πηγαίνουν στο “χωριό” για να δουλέψουν σε ομαδικά σχέδια.

Όλη η επίπλωση του σχολείου, που μοιάζει με τυχαίες γραμμές σε χαρτί, επιχειρεί να βοηθήσει τους μαθητές να εμπλακούν σε συζητήσεις καθώς θα εργάζονται σε σχέδια.

Το σχολείο είναι μη-παραδοσιακό με κάθε έννοια: δεν υπάρχουν βαθμολογίες και οι μαθητές μαθαίνουν μέσα σε ομάδες, που δεν σχηματίζονται απαραίτητα με βάση την ηλικία.

Η φοίτηση στο σχολείο είναι δωρεάν, εφόσον το παιδί έχει προσωπικό αριθμό (κάτι σαν ΑΜΚΑ) κι αν ένας απ’ τους γονείς του είναι Σουηδός φορολογούμενος.