Οι σημειώσεις του μαθήματος

 

 

 

ΠΗΓΗ: Σπύρος Λαζαρίδης, Δι’ εγκαταστάσεως 1914

http://www.tsalimi.gr/files/Di_egk_1914.pdf

 

 

Από το αρχείο της ΕΡΤ βίντεο για τη Συνθήκη του Νεϊγύ:

http://www.ert-archives.gr/V3/public/pop-view.aspx?tid=7652&tsz=0&act=mMainView&mst=00:09:44:00

 

ΠΗΓΕΣ

1.Υπηρεσία Ανοικοδομήσεως Ανατολικής Μακεδονίας

Να αξιολογήσετε το έργο της Υπηρεσίας Ανοικοδομήσεως Ανατολικής Μακεδονίας με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις και τις πληροφορίες από την ιστοσελίδα του δήμου Δοξάτου.

Η περιοχή της Δράμας κατελήφθη από τους Βουλγάρους τον Οκτώβριο του 1912, κατά τη διάρκεια του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου, αλλά ελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό την 1η Ιουλίου 1913, κατά τη διάρκεια του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου. Κατά την αποχώρησή τους από την περιοχή της Δράμας οι Βούλγαροι κατέστρεψαν την κωμόπολη του Δοξάτου. Στις 26 Ιουνίου 1913 οι Βούλγαροι εγκατέλειψαν το Δοξάτο και σχηματίστηκε ελληνική ομάδα πολιτοφυλακής που απέκρουσε επίθεση των Βουλγάρων στις 28 Ιουνίου. Μετά την απελευθέρωση της Καβάλας η οπισθοφυλακή των Βουλγάρων που υποχωρούσαν προς τη Δράμα μέσω του Δοξάτου δέχτηκε πυρά από Έλληνες στρατιώτες χωρίς να υπάρξουν θύματα. Με αφορμή αυτό το γεγονός οι Βούλγαροι αποφάσισαν να στραφούν κατά του Δοξάτου. Η επίθεση του βουλγαρικού στρατού (με πεζικό, ιππικό και 4 πυροβόλα) άρχισε στις 7 το πρωί της Κυριακής της 30ής Ιουνίου. Οι κάτοικοι του Δοξάτου που βρίσκονταν στο ναό του Αγίου Αθανασίου έτρεξαν να κρυφτούν στα σπίτια τους. Οι Βούλγαροι στρατιώτες, μαζί με 30 περίπου Τούρκους της κωμόπολης, λόγχιζαν αδιάκριτα άνδρες, γυναίκες και παιδιά, εισέβαλαν στα σπίτια, τα λαφυραγωγούσαν και τα πυρπολούσαν –συνολικά δολοφόνησαν 650 άνδρες, γυναίκες και παιδιά και πυρπόλησαν 240 σπίτια και 80 καταστήματα.
Επειδή με την καταστροφή του Δοξάτου ισοπεδώθηκε σχεδόν το σύνολο του οικισμού, το Δοξάτο εντάχθηκε στην ομάδα πόλεων και χωριών της Ανατολικής Μακεδονίας όπου προγραμματίστηκε η οργανωμένη ανοικοδόμηση (ήδη από το 1919 η Υπηρεσία Ανοικοδομήσεως είχε στείλει στη Δράμα 30 εμπειροτέχνες τοπογράφους και μηχανικούς). Το σχέδιο ρυμοτομίας του Δοξάτου –ορθογώνιος κάνναβος με κάποιες αποκλίσεις από την απόλυτη κανονικότητα– του 1923 αγνόησε τον παλαιότερο ιστορικό πολεοδομικό ιστό του Δοξάτου, με αποτέλεσμα τη ριζική αλλαγή της παραδοσιακής κλίμακας και της μορφολογίας του οικισμού του 19ου αιώνα.

2. Συνθήκη Νεϊγύ

Να συνθέσετε τις πληροφορίες που αντλείτε από το ιστορικό παράθεμα με τις αντίστοιχες του σχολικού βιβλίου και να παρουσιάσετε τη Συνθήκη του Νεϊγύ καθώς και τις αλλαγές που πυροδότησε στο χώρο της Μακεδονίας

Παρόλο που η Συνθήκη του Νεϊγύ για την αμοιβαία, εθελοντική μετανάστευση των μειονοτήτων της Ελλάδος και της Βουλγαρίας υπογράφηκε τον Νοέμβριο του 1919, η ουσιαστική εφαρμογή της άρχισε τρία χρόνια αργότερα, μόλις στα τέλη του 1922. Το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε, αναλώθηκε στις διαδικασίες για τη συγκρότηση της μικτής Επιτροπής και των τοπικών Υποεπιτροπών καθώς και στη διεκπεραίωση διαδικαστικών θεμάτων.

Η διαδικασία συλλογής αιτήσεων μεταναστεύσεως ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 1922. Όμως η απήχησή της στους κόλπους των Σλαβοφώνων κατοίκων της Μακεδονίας ήταν αρχικά μικρή. Έτσι, από τον Νοέμβριο του 1922 έως την 1η Ιουλίου 1923, υποβλήθηκαν συνολικά μόνον 166 αιτήσεις μεταναστεύσεως

Συνολικά, περίπου 34.000 Σλαβόφωνοι νέοι μετανάστες αποχώρησαν από τη Μακεδονία μετά την υπογραφή της Συνθήκης του Νεϊγύ. Εκτός όμως από εκείνους που μετακινήθηκαν μετά τη Συνθήκη του Νεϊγύ, δηλώσεις μεταναστεύσεως, όπως ήδη αναφέρθηκε, μπορούσαν να υποβάλλουν και όσοι είχαν αναχωρήσει μετά την 18η Δεκεμβρίου 1900. Η μικτή Επιτροπή στην τελική έκθεσή της, η οποία δημοσιεύθηκε το 1932, ανέφερε ότι συνολικά 66.260 άτομα -νέοι και παλαιοί μετανάστες από την Μακεδονία- είχαν καταθέσει σχετικές αιτήσεις

Όμως η απομάκρυνση από την Ελλάδα όσων θεωρούσαν εαυτούς Βουλγάρους, υπήρξε η μία μόνο όψη της Συνθήκης του Νεϊγύ. Ταυτόχρονα το ίδιο δικαίωμα διατηρούσαν και όσοι Έλληνες κατοικούσαν σε βουλγαρικές περιοχές. Η πλειοψηφία των Ελλήνων διαβιούσε στην Ανατολική Ρωμυλία. Σύμφωνα με τις επίσημες βουλγαρικές στατιστικές, οι οποίες είχαν κάθε λόγο να περιορίζουν τον αριθμό των Ελλήνων μειονοτικών, ο αριθμός των Ελλήνων έφτανε τις 70.887, ποσοστό 1,89% επί του συνολικού πληθυσμού το 1900, ενώ είκοσι χρόνια αργότερα, το 1920, είχαν περιορισθεί σε 48.507 άτομα. Από την πλευρά τους, οι ελληνικές στατιστικές αυξάνουν τον μειονοτικό πληθυσμό. Σύμφωνα με τον Έλληνα Πρόξενο στη Φιλιππούπολη Ν. Φουντούλη, οι Έλληνες κάτοικοι της Βουλγαρίας ανέρχονταν το 1903 σε 81.923 άτομα. Σύμφωνα επίσης με τα στατιστικά στοιχεία της Κ.τ.Ε., συνολικά 33.977 Έλληνες της Βουλγαρίας έφυγαν για την Ελλάδα τη δεκαετία του 1920, ενώ ο συνολικός αριθμός των μεταναστών και προσφύγων από τις αρχές του αιώνα ανήλθε σε 62.109 άτομα. Αξίζει, τέλος, να αναφερθεί πως η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων μετανάστευσε έως το 1926, σε αντίθεση με τους Σλαβοφώνους της Ελλάδος, δείγμα ασφαλώς της επιθυμίας τους για κάθοδο στην Ελλάδα αλλά και των αφόρητων πιέσεων που ασκούσαν σε βάρος τους βουλγαρικοί κρατικοί και παρακρατικοί μηχανισμοί.

«Ιστορία της Μακεδονίας»

Ίδρυμα Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα

3.Το πρόγραμμα αποκατάστασης του Αλ. Παπαναστασίου

Συνθέτοντας στοιχεία από τις ιστορικές σας γνώσεις με αυτά της πηγής να παρουσιάσετε το έργο της Υπηρεσίας Ανοικοδομήσεως Ανατολικής Μακεδονίας

Το 1917 ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου ανέλαβε το Υπουργείο Συγκοινωνιών, καθώς ο πόλεμος βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη. Το προσφυγικό είχε μπει σε νέα περίοδο όξυνσης, αφού προηγήθηκε μια τετραετία συνεχών μετακινήσεων των ελληνικών πληθυσμών της Μακεδονίας και της Θράκης. Πολλοί οικισμοί καταστράφηκαν ολοκληρωτικά κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών. Ανάμεσα τους και πολλά χωριά του Κιλκίς. Κάτω από αυτές τις συνθήκες ο Παπαναστασίου αποφάσισε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα αποκατάστασης των οικισμών που είχαν καταστραφεί.

Το Κιλκίς, αν και δεν υπέστη καταστροφές, γιατί ήταν έδρα των συμμαχικών στρατευμάτων, συμπεριλήφθηκε στο πρόγραμμα. Για την υλοποίηση του προγράμματος, το Μάιο του 1919 ιδρύθηκε η Υπηρεσία Ανοικοδομήσεως Ανατολικής Μακεδονίας, στην οποία προσλήφθηκαν και ξένοι τεχνικοί που υπηρετούσαν στην Στρατιά της Ανατολής. Ανάμεσα τους και ο αρχιτέκτονας Trew ο οποίος εκπόνησε το δεύτερο ρυμοτομικό σχέδιο του Κιλκίς το 1922. Ο Trew, βασισμένος στην αποτύπωση του τοπογράφου Permikin, δημιούργησε ένα σχέδιο το οποίο ήταν προσαρμοσμένο στις νέες καταστάσεις και που το σχέδιο του ’16 δεν μπόρεσε να προβλέψει. Με το νέο σχέδιο η πόλη επεκτάθηκε προς νότο και η κάτοψη της παρουσίαζε μορφή περίπου κυκλική. Στη θέση των ορθογώνιων οικοπέδων του παλιού σχεδίου, νέα ακανόνιστα στην γεωμετρία τους οικόπεδα, καθόρισαν μια διαφορετική αρχιτεκτονική των δρόμων με ποικιλία στη θέση, το μέγεθος και τον όγκο των κτιρίων.

Από την ιστορία του Κιλκίς (ιστοσελίδα της πόλης)

Προσοχή ! ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

«Υπηρεσία Ανοικοδοµήσεως Ανατολικής Μακεδονίας»– σελ . 139 – 140 (Παράλληλα … επανεγκατάστασή τους )

«Σύµφωνο περί αµοιβαίας µεταναστεύσεως µεταξύ Ελλάδος και Βουλγαρίας»– σελ. 140 (Το Νοέµβριο … της συνθήκης )

ΟΙ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1916 :[σελ. 139], έλευση προσφύγων από Ανατολική Μακεδονία την οποία έχουν καταλάβει Βούλγαροι

1918 : [σελ. 140], λήξη εχθροπραξιών

Νοέμβριος 1919: [σελ. 140], Συνθήκη Νεϊγύ, «Σύμφωνο περί αμοιβαίας μεταναστεύσεως μεταξύ Ελλάδος και Βουλγαρίας.

1919-1921: [σελ. 140], Έλληνες της Ρωσίας από τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας διεκπεραιώνονται στην Ελλάδα εξαιτίας της Ρωσικής Επανάστασης.

(1914): [σελ. 140], Έλληνες πρόσφυγες από τη Β. Ήπειρο

(1919): [σελ. 140], Έλληνες πρόσφυγες από Ρουμανία, νοτιοδυτική Μ. Ασία, εσωτερικό Μ. Ασίας

(1912 και εξής): [σελ. 140], Έλληνες πρόσφυγες από Δωδεκάνησα

μέχρι 1920: [σελ. 140], άφιξη 800.000 προσφύγων στην Ελλάδα

Α. ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1914 -1922

1. Ο διωγμός του 1914 ( ο πρώτος διωγμός )

Οι σημειώσεις του μαθήματος

Ο διωγμός σε 200 φωτογραφίες

 

Η προσωπική δερμάτινη βαλίτσα του Φελίξ Σαρτιό,

την οποία μας κληροδότησε ο χρόνος

Ο Φελίξ Σαρτιό (Felix Sartiaux, 1876-1944), Γάλλος μηχανικός και αρχαιολόγος, ήταν ο πρώτος που οργάνωσε αρχαιολογικές ανασκαφές στην Αρχαία Φώκαια της Μικράς Ασίας το 1913, 1914 και 1920. Το όνομά του ίσως να θυμίζει κάτι σε όσους έζησαν, μέσα από τις αναμνήσεις των παππούδων και των γιαγιάδων τους, τους διωγμούς της Φώκαιας. Γιατί, όταν ξέσπασε ο πρώτος διωγμός στις 12 Ιουνίου 1914 (30 Μαΐου με το παλιό ημερολόγιο), ο Σαρτιό ήταν εκεί για να προστατεύσει τους Ελληνες. Ο επιφανής φιλέλληνας κατόρθωσε, με τη βοήθεια των συνεργατών του, να υψώσει τη σημαία της Γαλλικής Δημοκρατίας σε τέσσερα σπίτια και, έτσι, να σώσει μεγάλο μέρος του πληθυσμού από τη μανία των Τσετών.

Ο διωγμός του 1914 έμεινε άγνωστος στη συλλογική μνήμη εξαιτίας της απουσίας των φωτογραφικών τεκμηρίων. Διεσώθη μόνο στις καρδιές των Φωκιανών προσφύγων και στις αφηγήσεις τους. Να, όμως, που η ιστορία δεν είχε πει ακόμη την τελευταία της κουβέντα.

Οι Ελληνες κάτοικοι της Φώκαιας αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την πόλη τους μετά τον διωγμό του 1914. Επιβιβάζονται σε πλοιάρια και αναχωρούν για τη Μυτιλήνη, τη Θεσσαλονίκη, τον Πειραιά… Δύο από τις πολύτιμες φωτογραφίες του Σαρτιό

Τον Μάιο του 2005, ενενήντα ένα χρόνια μετά τον πρώτο ξεριζωμό των Φωκιανών, βρέθηκαν στο Παρίσι οι φωτογραφίες που απεικόνιζαν το δράμα του τόπου τους, τόπου με ένδοξη ιστορία, αφού Φωκαείς ήταν αυτοί που τον 6ο αιώνα π.Χ. ίδρυσαν τη Μασσαλία στη Γαλλία, το Εμπόριον στην Ισπανία, την Ελέα στην Ιταλία κ.ά. και διέδωσαν στη δυτική Μεσόγειο τον ελληνικό πολιτισμό.

Τις φωτογραφίες βρήκε ο Ελληνας ιστορικός φωτογραφίας Χάρης Γιακουμής ύστερα από τηλεφώνημα ενός Τούρκου φίλου. «Έλα να δεις ελληνικές φωτογραφίες», του είπε. Τις είχε αγοράσει την προηγουμένη από Γάλλο έμπορο, ο οποίος τις είχε αποκτήσει μόλις μία μέρα πριν σε δημόσιο πλειστηριασμό στο Παρίσι!

 

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα Ελευθεροτυπία http://archive.enet.gr/online/online_text/c=113,dt=30.07.2008,id=40462080

 

ΠΗΓΕΣ

1 Με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις και τα στοιχεία που δίνει το ιστορικό παράθεμα να περιγράψετε τις καταπιέσεις που υπέστησαν οι Έλληνες της μ. Ασίας από τους Τούρκους τα έτη 1914-1916

Το Γενάρη του 1915 καλέσανε την κλάση μου. Παρουσιάστηκα στο Κουσάντασι μαζί με καμιά εβδομηνταριά συγχωριανούς μου. Μας καταγράψανε και μας στείλανε στα σπίτια μας να ετοιμάσουμε τα ρούχα μας· σε δυο τρεις μέρες θα φεύγαμε για τα Τάγματα Εργασίας στην Άγκυρα.

Οι περσότεροι μόλις ακούσανε τον προορισμό, τρέξανε να κρυφτούνε. Εγώ συμφώνησα με τη γνώμη του φίλου μου, του Κώστα Πανάνογλου· ……………..Έλεγα: Έχεις να διαλέξεις ανάμεσα σε δυο στραβά κι ανάποδα. Το ένα κακό είναι να κρυφτείς· το ’ζησες και ξέρεις τι λογιώ είναι. Τ’ άλλο το άγνωστο είναι τ’ Αμελέ Ταμπούρια. Τα λένε για χειρότερα, μα πώς να τ’ αναμετρήσει ο λογισμός σα δεν τα ξέρει; Όσα κι αν είχα ακουστά για τα Τάγματα δε με τρομάζανε. Εγώ σκιαζόμουνα κείνα που είδανε τα δικά μου μάτια. Κάθε χτύπος στην πόρτα να κόβει χρόνια από το γονιό σου! Να σε κυνηγούνε παντού και να μην έχεις καντούνι να σταθείς. Να ζεις σαν ποντικός στα ταβάνια και στους υπόνομους, ακίνητος, θαμμένος ζωντανός. Χίλιες φορές καλύτερα τ’ Αμελέ Ταμπούρια. Εκεί θα παλεύεις με το θάνατο, μα θα παλεύεις στήθος με στήθος, χνότο με χνότο, ορθός σε πέτριν’ αλώνια. Τέτοια κρίση έβγαλα και πήγα.

Ήταν Φλεβάρης του 1915 όταν ξεκινήσαμε. Κανείς από το σπίτι δεν είχε καιρό για ξεπροβοδίσματα. Μονάχα ο Γιώργος καθώς μ’ αποχαιρετούσε κοντοστάθηκε· θυμήθηκε πως έφτανε όπου να ’ναι και η δική του αράδα. Ύστερα με ρώτηξε:

― Φοβάσαι;

― Δεν ξέρω. του αποκρίθηκα. Κείνο που ξέρω είναι πως δε θα πω στο θάνατο: κόπιασε! Θα παλέψω να ζήσω!

― Εμένα πολύ θα μου λείψεις, μου ’κανε και καβάλησε απότομα το μουλάρι, το κλότσησε κι έφυγε μπουρινιασμένος.

Πέντε μερόνυχτα η διαδρομή Σμύρνη-Άγκυρα. Τα τρένα πήγαιναν αργά γιατί δούλευαν με ξύλα. Όλο το τούρκικο κάρβουνο το τραβούσε η Γερμανία για τις δικές της ανάγκες. Μας είχαν αμπαρωμένους σε βαγόνια που μεταφέρνανε άλογα. Μονάχα μια φορά τη μέρα μάς ανοίγανε για να πάμε για σωματική μας ανάγκη. Από τετρακόσιους ογδόντα άντρες που είχε εκείνη η αποστολή, μόνο οι τριακόσιοι δέκα φτάσανε στον προορισμό τους. Οι εκατόν εβδομήντα το σκάσανε στο δρόμο. ………………………………………………………………………………………….

Πόσοι απ’ αυτούς που το σκάσανε θα κατορθώνανε να φτάσουνε ζωντανοί στα σπίτια τους! Τα βουνά ήταν αφιλόξενα, οργιά το χιόνι και λεφούσι οι Τούρκοι λιποτάχτες. Οι δρόμοι είχανε παντού φυλάκια. Έπρεπε να ’χεις μπόλικο παρά για να δωροδοκείς, να ’χεις και τύχη και μυαλά τετρακόσια για να γλιτώσεις απ’ τις παγίδες. Χιλιάδες Ρωμιοί βρήκαν έτσι το θάνατο. Κι ήταν οι τυχεροί. Γιατί όσους πιάναν ζωντανούς τους παραδίνανε στις αρχές· αυτοί ’ταν οι πιο δυστυχισμένοι. Κάλλιο να ’χανε πέσει από μαχαίρι και σφαίρα στο δρόμο, παρά π’ αξιώνονταν να φτάσουνε ζωντανοί στο τάγμα τους.

Με στείλανε στο «Ικιντζί Αμελέ Ταμπουρού», στο δεύτερο Τάγμα Εργασίας, ογδόντα χιλιόμετρα πέρα από την Άγκυρα, στο χωριό Κιλισλάρ. Δώδεκα τάγματα δουλεύανε σε δρόμους και σε μια σιδηροδρομική γραμμή, που την είχε αρχίσει πριν τον πόλεμο γαλλική εταιρία.

Μόλις με παραδώσανε στο τάγμα, είδα να φέρνουν τέσσερις λιποτάχτες. Τους υποχρεώσανε να γονατίσουν. Εμάς μας παρατάξανε γύρω τους. Ο ταγματάρχης, που θα μας έπαιρνε στους ορισμούς του, έβγαλε ένα σύντομο λόγο όλο βρισίδι και απειλές. Ύστερα άρπαξε ένα βούνευρο και ρίχτηκε πάνω στους δεμένους λιποτάχτες. Άκουγες τ’ αγκομαχητά τους, τις σφυριγματιές του βούνευρου και τη δύσκολη ανάσα του ταγματάρχη. Όταν απόκανε, πιάσανε κουρμπάτσι οι χωροφυλάκοι. Σπάζανε οι σάρκες των ανθρώπων και πεταγόταν ένα σκοτωμένο μαύρο αίμα. Ύστερα τους στήσανε ορθούς και τους περνούσανε στο λαιμό «βραχιόλια…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………Τι σκαρφίζονταν οι άνθρωποι για να εξευτελίσουνε το συνάνθρωπό τους. Πάνω στα βασανιστήρια πέφτανε τα βρακιά, βγαίνανε τ’ αχαμνά στη φόρα, ανακατεύονταν με το αίμα, σάλια, μύξες, ούρα, κόπρανα και δάκρυα! Σοβαρούς, κιμπάρηδες ανθρώπους, προσπαθούσανε να τους κάνουνε ρεντίκολο!

Όταν τελείωσε η… υποδοχή, μας μαντρώσανε στους λόχους. Ανάμεσό μας μέτρησα διακόσιους άντρες με τέτοια σιδερικά στο λαιμό. Πώς τ’ άντεχαν οι χριστιανοί; Θηρίο είν’ ο άνθρωπος!

Το πρώτο βράδυ ανταμώσαμε στο λόχο άλλους έξι Κιρκιντζώτες, που με δάκρυα στα μάτια μάς είπανε:

― Πώς τ’ αποφασίσατε να ’ρθείτε σε τούτη την κόλαση; Τι τρέλα ήταν αυτή! Γιατί δεν τινάζατε καλύτερα τα μυαλά σας στον αγέρα; Εδώ θα πεθάνουμε ούλοι σαν τα σκυλιά στ’ αμπέλι.

Έκανα το θαρρετό, μα σαν έπεσα να κοιμηθώ έκλεινα τα μάτια μου κι έβλεπα βούνευρα και χαλκάδες. Πλάι μου ένας μεσόκοπος έλεγε σ’ ένα συνάδερφο ψιθυριστά:

― Άλλο είναι όταν σε πηγαίνουνε για ντουφέκι ή για κρεμάλα. Γίνεσαι μεμιάς από τίποτις κάτι. Τούτο δω είναι ασήκωτο βασανιστήριο!

Κι ο άλλος του αποκρίθηκε:

― Εγώ θα το σκάσω μια από τούτες τις μέρες. Κι ας μου βάλουνε χίλιους χαλκάδες· δεν αντέχω άλλο!

Διδώ Σωτηρίου «Ματωμένα χώματα»

2.Με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις και τα στοιχεία που δίνει το ιστορικό παράθεμα να περιγράψετε τις καταπιέσεις που υπέστησαν οι Έλληνες της μ. Ασίας από τους Τούρκους τα έτη 1914-1916

ΤΟ ΑΝΤΑΡΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ

Συγγραφέας: ΚΕΛΕΚΙΔΗΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ

… Αφού ξεμπέρδεψαν με τους Αρμενίους ήρθε η σειρά των Ελλήνων… Εδώ εφαρμόστηκε άλλο σχέδιο, έμπνευση Γερμανών με εκτελεστές τους Τούρκους… Με τη δικαιολογία ότι χρειάζονταν τις περιοχές, όπου κατοικούσαν οι Έλληνες, για στρατιωτικούς λόγους, άρχισαν ομαδικά να εξορίζουν τον πληθυσμό από τις περιοχές του στα βάθη της Ασίας. Τους άνδρες τους είχαν συγκεντρώσει στα “αμελέ ταμπουρού”, δηλ. τάγματα εργασίας, που στην πραγματικότητα ήτανε τάγματα θανάτου, όπου κάτω από χιόνι και βροχή ή κάτω από λιοπύρι, χωρίς νερό και φαγητό έπρεπε να σπάνε πέτρες, για να φτιάξoυν δρόμους. Πολλοί δεν αντέχουν κι αφήνουν τα κόκαλά τους άθαφτα κι άκλαφτα, άλλοι λιποτακτούν απ’ όπου μπορούν, είτε από το στρατό είτε από τα τάγματα εργασίας…
Το ίδιο συμβαίνει και στα χωριά και στις πόλεις, που δεν αντέχουν τον εξευτελισμό και καταφεύγουν στα βουνά αντάρτες… Οι σκοποί των ανταρτών στην αρχή ήταν η τιμωρία των Τούρκων και η προστασία των γυναικοπαίδων …
Όμως και η ζωή στα βουνά είναι τρομερά δύσκολη και γεμάτη κινδύνους, αφού δε βρίσκουν εύκολα τροφή κι ακόμη πιο δύσκολη με τα όπλα και τα πυρομαχικά. Ζουν στο ύπαιθρο σε σπηλιές, μέσα στη βροχή και στο χιόνι και με δύσκολη και επικίνδυνη τη μεταξύ τους επικοινωνία και συνεννόηση. Κι’ όμως, πολλά καταφέρνουν και γράφουν λαμπρές σελίδες ηρωισμού και αυταπάρνησης τόσο στο Δυτικό Πόντο με παράδειγμα την Αμισό και την Πάφρα, όσο και στον Ανατολικό με τη Σάντα, το ηρωικό Σούλι του Πόντου.
Αλλά εξίσου απάνθρωπες και φρικτές ήτανε και οι λευκές πορείες ή πορείες θανάτου. Ξεσήκωναν γέρους-γριές, ανήμπορους, γυναικόπαιδα, μέσα στο βαρύ χειμώνα της Ανατολής και τους οδηγούσαν στα βάθη με πορεία 100 και 200 χιλιομέτρων μέσα σε βροχή και σε χιόνι, χωρίς νερό, χωρίς φαγητό, χωρίς ρούχα. Έτσι, από τις κακουχίες και την εξάντληση πέθαιναν στους δρόμους.
Στις πορείες θανάτου, μερικές φορές, οι γυναίκες ξέροντας τι τις περίμενε, όταν έφθαναν σε απόκρημνες πλαγιές που κάτω βούιζε το ποτάμι έπεφταν -σαν ένα άλλο Ζάλογγο ή Αραπίτσα- να πνιγούν, να σκοτωθούν, παρά να υποστούν την ατίμωση.

Προσοχή !  ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

«Μικτή Επιτροπή »– σελ . 138 – 139(Το Οικουµενικό … του 1914)

«Τάγµατα εργασίας»– σελ. 139 (Οι άνδρες … αρρώστιες )

ΟΙ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

12ος αι. : [σελ. 138], μαζικοί εξισλαμισμοί

18ος – 19ος : [σελ. 138], ενίσχυση ελλ. Πληθυσμών στη Μ. Ασία λόγω μεταναστεύσεων

19ος αι. : [σελ. 138], εθνική αφύπνιση των Τούρκων

1914 πρώτοι μήνες [σελ. 138], μεταναστεύσεις μουσουλμάνων προς Μ Ασία

1914 αρχές:[σελ. 138], Έλληνες της Ανατολικής Θράκης εκδιώχθηκαν από τις εστίες τους

Οκτώβριος 1914:[σελ. 139], είσοδος της Τουρκίας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο/δε λειτουργεί η Μικτή Επιτροπή

1918:[σελ. 139],τέλος Α’ Παγκόσμιου Πολέμου

Οι σημειώσεις του μαθήματος

Η συνθήκη του Βουκουρεστίου

Η συνθήκη του Βουκουρεστίου υπογράφτηκε στις

28 Ιουλίου/10 Αυγούστου και όριζε τα σύνορα της

Ελλάδας ανατολικά έως το Νέστο, βόρεια μέχρι το

Πετρίτσι, τη Γευγελή και το Μοναστήρι και δυτικά

έως την Κορυτσά ενώ και η Κρήτη περιερχόταν

στο ελληνικό κράτος. Παρέμεναν όμως και πάλι

ασαφή τα ζητήματα της Β. Ηπείρου και των νησιών

του Αιγαίου. Η Ελλάδα είχε κατορθώσει να

απελευθερώσει το μεγαλύτερο τμήμα της

Μακεδονίας, σημαντικό μέρος της Ηπείρου και

ένα μέρος της δυτικής Θράκης. Δεν κατόρθωσε να

απελευθερώσει το βόρειο τμήμα της Μακεδονίας

(σημερινή νότια περιοχή του κράτους των

Σκοπίων) με την ακμαία ελληνική πόλη του

Μοναστηρίου, το οποίο κατέλαβαν οι Σέρβοι και τη

βορειοανατολική Μακεδονία με τις ελληνικές

πόλεις του Μελένικου, της Τζουμαγιάς και της

Στρώμνιτσας, που παραχωρήθηκε στη Βουλγαρία.

 Το καθεστώς των νησιών του Αιγαίου, πλην των

Δωδεκανήσων, παρέμενε εκκρεμές μετά και τη

Συνθήκη του Βουκουρεστίου (28 Ιουλίου/10

Αυγούστου 1913) με την οποία έληγε ο

Β΄Βαλκανικός Πόλεμος.

ΠΡΟΣΟΧΗ!  ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

«Ανατολική Ρωµυλία»– σελ . 137 (Οι πρώτοι Έλληνες … (Μακεδονικός Αγώνας )

«Μακεδονικός Αγώνας»– σελ. 137 (Ο ανταγωνισµός Ελλάδας – Βουλγαρίας για την επικράτηση στην υπό οθωµανική κυριαρχία

Μακεδονία.)

«Κουτσοβλαχικό ζήτηµα»– σελ. 137(Τον ίδιο χρόνο(1906 ) … Ρουµανίας)

ΟΙ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

19ος αιώνας: [ σελ. 137] μικρός αριθμός προσφύγων στην Ελλάδα

1922 : [ σελ. 137] ξεριζωμός του ελληνισμού της Μ. Ασίας και της Αν. Θράκης

20ος αι. : [ σελ. 137] περνούν μαζικά τα σύνορα Έλληνες κάτοικοι της Αν Ρωμυλίας

1906 : [ σελ. 137] Αναγκαστική μετανάστευση εξαιτίας βιαιοπραγιών των Βουλγάρων

1906 : [ σελ. 137] Απέλαση Ελλήνων της Ρουμανίας

Αύγουστος του 1913 :[σελ. 137] Συνθήκη του Βουκουρεστίου, τερματισμός των βαλκανικών πολέμων Έλληνες από Βουλγαρία, Δ. Θράκη, Αν . Μακεδονία, Σερβία, και Ρωσία φτάνουν στην Ελλάδα

Οι σημειώσεις του μαθήματος

ΟΙ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Επανάσταση του 1821:[ σελ. 116 } σημειώθηκαν μετακινήσεις

1914-1922: [σελ.116] γενικότερο σχέδιο εκρίζωσης του ελληνικού στοιχείου

Πιο ολοκληρωμένο το υλικό του μαθήματος υπάρχει στο αντίστοιχο κεφάλαιο του  ιστολογίου “Ιστορία Κατεύθυνσης”

Οι σημειώσεις του μαθήματος

Ανατολική Ρωμυλία

Με το όνομα Ανατολική Ρωμυλία ή Ρουμυλία ονομάστηκε επίσημα η περιοχή της βόρειας Θράκης από τη Συνθήκη του Βερολίνου (1878) με την οποία και μετετράπηκε η θρακική αυτή περιοχή σε αυτόνομη επαρχία, υπό την επικυριαρχία του Σουλτάνου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Σήμερα ανήκει στην Βουλγαρία, και εκτείνεται από τη Φιλιππούπολη ως τις ακτές του Εύξεινου πόντου.

Στην πε­ριοχή αυτή κατοικούσαν Βούλγαροι, Έλληνες και Τούρκοι. Από τον 13ο αιώνα ήταν επαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Απέκτησε ημι-αυτόνομο καθεστώς με τη Συνθήκη του Βερολίνου το 1878 που αναθεώρησε την προ λίγων μηνών υπογραφείσα Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου μεταξύ της Ρωσίας και των Οθωμανών. Η συνθήκη προέβλεπε χριστιανό κυβερνήτη, που θα οριζόταν με σύμ­φωνη γνώμη της Τουρκίας και των Μεγάλων δυνάμεων. Την εσωτερική τάξη θα διασφάλιζε τοπική εθνοφρουρά, που θα σχηματιζόταν από ντόπι­ους πολίτες. Η πρωτεύουσα της επαρχίας ήταν το Πλόβντιβ (γνωστό και ως Φιλιππούπολη)

(Πηγή : Wikipedia)

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΟΙ