Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ

Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Το αθηναϊκό πολίτευμα λειτουργούσε έως τον εξοστρακισμό του Κίμωνα το 462 π.Χ. όπως το είχε διαμορφώσει ο Κλεισθένης. Μετά τις αλλαγές του Εφιάλτη και του Περικλή, το πολίτευμα έγινε πιο δημοκρατικό: διευρύνεται η λαϊκή συμμετοχή και την εξουσία την ασκεί ο δήμος.  Το κυρίαρχο σώμα στην Αθήνα είναι η εκκλησία του Δήμου.

Συνέλευση πολιτών στην Αθήνα

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ

Σύμφωνα με τον νόμο όλοι οι πολίτες της Αττικής είναι μέλη της εκκλησίας του Δήμου και στις συνεδριάσεις της ο κάθε πολίτης μπορεί να εκφράσει ελεύθερα την άποψή του. Η εκκλησία εκλέγει με θητεία ενός χρόνου τα μέλη της Βουλής των Πεντακοσίων, η οποία τώρα έχει αυξημένες αρμοδιότητες: προετοιμάζει τους νόμους που ψήφιζε ή απέρριπτε η εκκλησία του Δήμου.

ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ – ΕΝΝΕΑ ΑΡΧΟΝΤΕΣ

Μετά την μεταρρύθμιση του Εφιάλτη, ο Άρειος Πάγος δεν είχε πλέον το δικαίωμα να εκλέγει την Βουλή των Πεντακοσίων. Επίσης δεν ήταν πλέον το μοναδικό δικαστήριο στην Αθήνα. Μπορούσε να δικάσει μόνο υποθέσεις φόνου και εμπρησμού. Οι Εννέα Άρχοντες δεν εκλέγονται πια αλλά κληρώνονται. Έτσι το αξίωμα είναι πλέον απλά διακοσμητικό.

 

ΔΕΚΑ ΣΤΡΑΤΗΓΟΙ

Οι δέκα στρατηγοί της Αθήνας είναι οι ουσιαστικοί άρχοντες της πόλης. Οι ευθύνες τους είναι:

η εσωτερική ασφάλεια της πόλης

ο σχεδιασμός της εξωτερικής πολιτικής

η διοίκηση του στρατού και του στόλου

 

Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

Οι μεγαλύτερες αλλαγές στο δημοκρατικό πολίτευμα της Αθήνας έγιναν στη δικαιοσύνη. Το δικαστήριο που δικάζει τις υποθέσεις στην Αθήνα είναι η Ηλιαία. Ένα σώμα δικαστών που αποτελείται από 6.000 μέλη, τα οποία εκλέγονται από την Εκκλησία του Δήμου για έναν χρόνο. Η Ηλιαία χωρίζεται σε 10 τμήματα, έτσι αντιπροσωπεύει τις 10 φυλές της Αθήνας και κάθε τμήμα έχει διαφορετική αρμοδιότητα.

 

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Η Αθήνα είχε ανάγκη από χρήματα λόγω:

της πανελλήνιας παρουσίας της

της συντήρησης του στόλου της

της οργάνωσης μεγαλοπρεπών εορτών

το ανέβασμα θεατρικών παραστάσεων

της αποστολής πρεσβειών σε πανελλήνιες εορτές

Από που θα έβρισκε χρήματα η Αθήνα;

Στην Αθήνα δημιουργήθηκε ένα ιδιοφυές φορολογικό σύστημα: οι λειτουργίες. Με αυτό το σύστημα υποχρεώνονταν οι πλούσιοι πολίτες να προσφέρουν χρήματα, ώστε να μπορέσει να λειτουργήσει η πόλη. Παράλληλα οι λειτουργίες ήταν ένας τρόπος προβολής και ικανοποίησης των προσωπικών φιλοδοξιών των πλουσίων πολιτών της Αθήνας.

 

ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

  • ο θεσμός της «τριηραρχίας» που ήταν τα έξοδα συντήρησης και εξοπλισμού μίας τριήρους.
  • ο θεσμός της «χορηγίας» που ήταν τα χρήματα για το ανέβασμα μίας θεατρικής παράστασης.
  • ο θεσμός της «γυμνασιαρχίας» που ήταν τα έξοδα διατροφής και εκγύμνασης αθλητών που θα έπαιρναν μέρος σε «γυμνικούς» αγώνες .
  • ο θεσμός της «εστίασης» που ήταν τα έξοδα ενός δημόσιου δείπνου στα μέλη μίας φυλής σε περίοδο αγώνων ή θρησκευτικών εορτών.

Στους πολίτες που προσέφεραν λειτουργίες, η πόλη έδινε το δικαίωμα να αναγείρουν αναμνηστικά μνημεία σε περίπτωση νίκης της ομάδας τους σε αθλητικούς ή θεατρικούς αγώνες.

Το μνημείο του Λυσικράτους

Το μνημείο του Λυσικράτους

Το πιο καλοδιατηρημένο χορηγικό μνημείο της αρχαίας Αθήνας. Βρίσκεται στις παρυφές της Ακρόπολης και μας θυμίζει την νίκη του θεατρικού έργου που χρηματοδότησε ο Λυσικράτης σε θεατρικούς αγώνες. Το μνημείο αποτέλεσε έμπνευση για πολλούς και αντιγράφτηκε αρκετές φορές.

(Σημείωση: η παρουσίαση του θέματος σε Power Point με περισσότερο φωτογραφικό υλικό και χάρτες και τις πηγές των εικόνων μπορεί να αναζητηθεί εδώ και εδώ)

Δημοσιεύθηκε στην ΙΣΤΟΡΙΑ, ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ Γυμνασίου. Αποθηκεύστε τον μόνιμο σύνδεσμο.

Αφήστε μια απάντηση