Κλασσική Εποχή (480 – 323 π.Χ.)
Η εποχή του Περικλή
Η εποχή της τριακονταετούς ειρήνης, που κράτησε μόνο 15 χρόνια ταυτίζεται με:
- την ανάπτυξη της Αθήνας στο εσωτερικό της
- την απόλυτη κυριαρχία επί των συμμάχων της
Ο Περικλής καθιερώνεται πολιτικά στην Αθήνα μετά τον θάνατο του Εφιάλτη. Εκλέγεται δημοκρατικά κάθε χρόνο στρατηγός. Ο Θουκυδίδης μας αναφέρει ότι ο Περικλής επιβαλλόταν στο πλήθος χωρίς να περιορίζει τις ελευθερίες του.
Με ηγέτη τον Περικλή η Αθήνα φτάνει στο απόγειο της πολιτικής και πολιτιστικής της ανάπτυξης. Ο Περικλής ενίσχυσε το δημοκρατικό πολίτευμα καθιερώνοντας χρηματική αποζημίωση για:
- τους κληρωτούς άρχοντες
- τους βουλευτές
- τους λαϊκούς δικαστές
Επίσης καθιέρωσε δαπάνες για την ανάπτυξη του πολιτισμού, όπως τα θεωρικά, που ήταν το αντίτιμο για την ελεύθερη είσοδο των Αθηναίων στο θέατρο.
Ανέπτυξε την εμπορική επιρροή της Αθήνας στη Δύση συμμαχώντας με την Έγεστα, τους Λεοντίνους και το Ρήγιο, και ιδρύοντας την αποικία των Θουρίων στη Σικελία (444-3 π.Χ.)
Η επέκταση της Αθήνας προς τη Δύση
Οι συνέπειες της επέκτασης της Αθήνας προς την δύση ήταν:
- ο Πειραιάς εξελίχθηκε σε μεγάλο εμπορικό λιμάνι
- μεγάλωσε η έχθρα των Κορινθίων προς τους Αθηναίους
ΤΑ ΕΣΟΔΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ
Τα έσοδα τους αθηναϊκού κράτους προέρχονταν από:
- την εκμετάλλευση των μεταλλείων
- την φορολογία
- τον φόρο των συμμάχων
- τις έκτακτες εισφορές
ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ
Η πόλη εκμίσθωνε τα μεταλλεία σε ιδιώτες για ορισμένο χρόνο και εισέπραττε κάποιο αντίτιμο. Η εργασία εκτελούνταν από δούλους. Τα γνωστότερα μεταλλεία της Αττικής ήταν στο Λαύριο.
ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ
Φόρο στην Αθήνα πλήρωναν μόνο οι κάτοικοι που ήρθαν από άλλες πόλεις, το γνωστό «μετοίκιον»: 12 δραχμές οι άνδρες και 6 δραχμές οι γυναίκες κάθε χρόνο. Σημαντικά ήταν τα έσοδα από την έμμεση φορολογία των εισαγόμενων και εξαγόμενων προϊόντων.
Ο ΦΟΡΟΣ ΤΩΝ ΣΥΜΜΑΧΩΝ
Το 454 π.Χ., έτος μεταφοράς του συμμαχικού ταμείου από την Δήλο στην Αθήνα, ο φόρος των συμμάχων ήταν 8.000 τάλαντα, ενώ το 445 π.Χ. —> 9.700 τάλαντα. Το 431 π.Χ., έτος που ξέσπασε ο Πελοποννησιακός Πόλεμος, ο φόρος των συμμάχων ανερχόταν σε 6.000 τάλαντα
1 τάλαντο = 60 μναῖ = 6.000 δραχμές = 36.000 οβολοί
1 μνα = 100 δραχμές = 600 οβολοί
1 δραχμή = 6 οβολοί
ΕΚΤΑΚΤΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ
- ο θεσμός της «λειτουργίας» που ήταν τα έξοδα για στρατιωτικές ή θρησκευτικές εκδηλώσεις που αναλάμβαναν πλούσιοι πολίτες.
- ο θεσμός της «χορηγίας» που ήταν τα χρήματα για την διδασκαλία μίας θεατρικής παράστασης.
- ο θεσμός της «τριηραρχίας» που ήταν τα έξοδα συντήρησης και εξοπλισμού μίας τριήρους.
- ο θεσμός της «αρχιθεωρίας» που ήταν τα έξοδα της επίσημης αποστολής της πόλης σε πανελλήνιες γιορτές.
- ο θεσμός της «εστίασης» που ήταν τα έξοδα του δείπνου μίας φυλής σε θρησκευτικές γιορτές.
- ο θεσμός της «γυμνασιαρχίας» που ήταν τα έξοδα της τέλεσης λαμπαδηδρομίας στα Παναθήναια.
(Σημείωση: η παρουσίαση του θέματος σε Power Point με περισσότερο φωτογραφικό υλικό μπορεί να αναζητηθεί εδώ)
