Αρχείο για την κατηγορία “ΤΠΕ και Λογοτεχνία”

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

(από το επιμορφωτικό υλικό των φιλολόγων, γ΄ έκδοση, Πάτρα, Μάρτιος 2014)

Ψηφιακοί πόροι για τη μελέτη της νεοελληνικής λογοτεχνίας.
Από το εργαστήριο Νέας Ελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Προτάσεις που παρουσιάστηκαν σε ειδικό επιμορφωτικό σεμινάριο για τη Νεοελληνική φιλολοφία και τις ψηφιακές τεχνολογίες.

  Οπτικοακουστικό υλικό

  1. Εκπαιδευτική τηλεόραση
  2. Φωτόδεντρο (αποθετήριο εκπαιδευτικών βίντεο)
  3. Τομέας εκπαιδευτικής τεχνολογίας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Κύπρου
  4. Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού / Ανθολόγιο Αναγνώσεων από τη Νέα Ελληνική Λογοτεχνία
  5. Ίδρυμα «Τάκης Σινόπουλος – Σπουδαστήριο Νεοελληνικής Ποίησης» / ΘΗΣΑΥΡΟΣ (ΝΗΣΟΣ – ηχογραφημένα αρχεία και κείμενα και ΙΔΑΝΙΚΕΣ ΦΩΝΕΣ)
  6. Ψηφιακό αρχείο της Δ Τ

Φωτόδεντρο: αποθετήριο μαθησιακών αντικειμένων για τη Λογοτεχνία και τη Γλώσσα

Τι είναι οι Ιστοεξερευνήσεις  (WebQuests)

Παρουσίαση: Αθανασία Παπαχρήστου, επιμορφώτρια ΤΠΕ

Δημιουργός: Στέλλα Καλιώρα, φιλόλογος

Δημιουργήστε ένα Slideshow

Αφηγούμαι ψηφιακά την εμπειρία από τη συμμετοχή του σχολείου μου σε μια δράση.

Μαθητικό Συνέδριο: «Γ. Σεφέρης.  Από τη Σμύρνη στην Πόλη»

(μέρος δεύτερο)

Για διάβασμα!  (από το επιμορφωτικό υλικό των φιλολόγων)

  1. Διδακτικό σενάριο  Κ. Π. Καβάφη, «Ιθάκη» και άλλα ποιήματα. Το λογοτεχνικό αρχείο του ποιητή   Δημιουργός: Σοφία Νικολαΐδου 
  2. Σενάρια: Δομή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων 

Comments 0 σχόλια »

Με την επικράτηση των νέων, ψηφιακών μέσων, επηρεάζεται και με ποιους τρόπους η συγγραφή και η ανάγνωση των λογοτεχνικών κειμένων  από τις αλλαγές στην τεχνολογία του μέσου της γραφής;

Παρουσίαση

Όλες οι αναρτήσεις στην κατηγορία «ΤΠΕ και Λογοτεχνία»

Δύο παραδείγματα πολυμεσικής παρουσίασης του ποιητικού λόγου. Το πρώτο αποτελεί  οπτικοποιημένη ερμηνευτική ανάγνωση του ποιήματος του Γ. Σεφέρη Καλλιγράφημα από το Ημερολόγιο Καταστρώματος, Β΄.  Το δεύτερο,  οπτικοποιημένη ανάγνωση του σεφερικού ποιήματος  Σαλαμίνα της Κύπρος, από την ποιητική συλλογή Ημερολόγιο Καταστρώματος, Γ΄. Τα βίντεο παρουσίασε το Γενικό Λύκειο Πεδινής Ιωαννίνων στο μαθητικό συνέδριο «Γ. ΣΕΦΕΡΗΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΣΜΥΡΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ», που έγινε στην Κωνσταντινούπολη, στο Ζωγράφειο Λύκειο, από τις 20 έως τις 23 Μαρτίου 2014.

Υ.Γ. Αν θέλετε να κατεβάσετε βίντεο ή μουσική από youtube, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το http://www.dirpy.com/

Comments 0 σχόλια »

Διαβάστε το άρθρο του κ. Νικήτα Παρίση με τίτλο Η διδασκαλία της λογοτεχνίας και η σύγχρονη τεχνολογία.

Η παραπάνω παρουσίαση αποτελεί μορφή «μαθήματος» που έγινε από τον κ. Νικήτα Παρίση σε δύο τμήματα της Β΄ Λυκείου Πεδινής, με στόχο να δουν οι μαθητές μια διαφορετική και πρωτότυπη διαδικασία προσέγγισης του ποιητικού λόγου. Η εκδήλωση έγινε στο πλαίσιο του προγράμματος του ΕΚΕΒΙ «Ο Ελύτης στην Εκπαίδευση» στο οποίο συμμετείχε το Λύκειο Πεδινής.

Ηχογραφήσαμε το μάθημα και δημιουργήσαμε μια παρουσίαση με  τρεις μορφές του ίδιου ποιήματος του Οδυσσέα Ελύτη, όπως παρουσιάστηκαν από τον διδάσκοντα στην τάξη. Στην παρουσίαση ενσωματώσαμε και ηχητικά αποσπάσματα. Ο κύριος Παρίσης με τη διεισδυτική ματιά και ερμηνεία του ειδικού μάς έδωσε μια βαθιά διδακτική ανάσα, ενώ οι μαθητές εκφράστηκαν ανάλογα με τις δυνατότητές τους.

Και μια αφιέρωση στην ομάδα.

Ολοσκότεινα φιλιά

Μπουζούκι & μπαγλαμάς: Τάσος Ζαφειρίου

Πιάνο: Παναγιώτης Τσεβάς

Τραγουδά ο Θοδωρής Τσάγγαρης

Comments 0 σχόλια »

Σε έναν εικονικό πίνακα ανακοινώσεων  (Stixyboard),  μπορείτε να δείτε συγκεντρωμένα ηλεκτρονικά περιβάλλοντα για τη Ν. Ε. Λογοτεχνία, τα οποία περιέχουν χρήσιμο υλικό, αξιοποιήσιμο για τα σενάριά σας.

Το εργαλείο Stixy σας επιτρέπει να δημιουργείτε εικονικούς πίνακες ανακοινώσεων για την τάξη σας, οι οποίοι ονομάζονται Stixyboards. Εσείς και οι μαθητές σας μπορείτε να ανεβάσετε αρχεία, φωτογραφίες, σημειώσεις, σελιδοδείκτες (bookmarks) κτλ. χωρίς να υπάρχει περιορισμός στον τρόπο με τον οποίο θα οργανώσετε τις πληροφορίες σας πάνω στην επιφάνεια του πίνακα. Έχετε το δικαίωμα να δημιουργήσετε πολλαπλούς πίνακες ανακοινώσεων με διαφορετικές ρυθμίσεις εμφάνισης και να προσθέσετε σε κάθε έναν από αυτούς διαφορετικούς χρήστες. Συνεπώς, κάθε πίνακας συνδέεται μια ομάδα χρηστών, στην οποία μπορείτε επιπλέον να στέλνετε ειδοποιήσεις-μηνύματα.Οι πίνακες μπορούν να είναι δημόσιοι ή ιδιωτικοί.

Στην παρουσίαση που ακολουθεί με τίτλο 24 web 2.0 εργαλεία για την τάξη μπορείτε να βρείτε επιπλέον πληροφορίες και για τους πίνακες Stixyboard και για άλλα διαδικτυακά εργαλεία για την τάξη. Μια δημιουργία της ομάδα του Μεταπτυχιακού Προγράμματος του Τμήματος Πληροφορικής ΑΠΘ, του μαθήματος Τεχνολογίες Κοινωνικής Δικτύωσης στην Εκπαίδευση, με καθηγητή τον Γιώργο Παλαιγεωργίου.

Δημιουργήστε διαδικτυακά κολάζ με το πρόγραμμα Vuvox.

Comments 0 σχόλια »

Για διάβασμα

Παρουσιάσεις

View more presentations or Upload your own.
View more presentations or Upload your own.

Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση:
Διδακτικό σενάριο της Κατερίνας Προκοπίου, μέλους της ομάδας εργασίας του προγράμματος σπουδών για τη διδασκαλία της Λογοτεχνίας στην Α΄ Λυκείου.

Comments 0 σχόλια »

Ο Συμφραστικός Πίνακας Λέξεων (ΣΠΛ), πιο γνωστός ως Concordance, είναι ένας εξειδικευμένος τύπος λεξικογραφικής μελέτης. Πρόκειται για έναν πίνακα λέξεων ενός έργου ή μιας ομάδας έργων ενός ή περισσότερων συγγραφέων, όπου η κάθε λέξη -πιο σωστά ο κάθε λεξικός τύπος (λογοτεχνικού συνήθως, κειμένου)- καταγράφε­ται τόσες φορές όσες απαντά  στο έργο, πάντα συνοδευόμενος από τα άμεσα συμφραζόμενά του (context, έκτασης κατά κανόνα ενός στίχου ή μιας αράδας). Όλοι οι λεξικοί τύποι οργανώνονται σε ένα αλφαβητικό ευρετήριο, χωρίς να παρέχονται ερμηνεύματα των λέξεων.

Στα εργαλεία της ενότητας Νεοελληνική Λογοτεχνία της Πύλης για την Ελληνική Γλώσσα,  θα βρείτε τον ΣΠΛ για το ποιητικό έργο του Γ. Σεφέρη.  Aφορά στις συλλογές που εκδόθηκαν με τους γενικούς τίτλους Ποιήματα, Τετράδιο Γυμνασμάτων, Β′, Τα Εντεψίζικα και Ποιή­ματα με ζωγραφιές σε μικρά παιδιά. Περιλαμβάνει όλους ανεξαιρέτως τους λεξικούς τύπους που απαντούν στο ποιητικό έργο του Σεφέρη μαζί με τα συμφραζόμενά τους, οι οποίοι κατατάσσονται κατ’ απόλυτη αλφαβητική σειρά.


Ως προς τη μορφή του ΣΠΛ, στην επάνω αριστερή πλευρά  σημειώνεται ο εκάστοτε λεξικός τύπος και στα δεξιά σημειώνεται ο αριθμός εμφανίσεων του λεξικού τύπου  μέσα στο σύνολο του ποιητικού έργου. Κάτω από την επικεφαλίδα αυτή σημειώνονται, στα αριστερά, μία παραπομπή με το αρχικό γράμμα της συλλογής και τον αριθμό του ποιήματος, τον αριθμό σελίδας και τον αριθμό στίχου (λ.χ. Π130 223 056 ση­μαίνει: ποίημα αρ. 130 από την έκδοση των Ποιημάτων, σελίδα 223, στίχος 56).  Η παραπομπή (μέσω ηλεκτρονικού δεσμού)  σε οδηγεί στο ποίημα από το οποίο προέρχεται. Κάτω από την παραπομπή  εμφανίζεται η φράση όπου απαντά ο λεξικός τύπος. Η λεξική μορφή, για τη διευκόλυνση του αναγνώστη, γράφεται  με ημίμαυρα στοιχεία (bold). Η κάθετη γραμμή (|) δη­λώνει το τέλος τίτλου, στίχου ή στροφής.  Στο τέλος του ποιήματος δεν σημειώ­νεται κάθετη γραμμή.  Περισσότερες λεπτομέρειες για το κείμενο και τη σήμανση μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Δείτε τους  τίτλους συλλογών και ποιημάτων.

Οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να  εργαστούν ανά ομάδες για να ανιχνεύσουν π.χ. θέματα και μοτίβα για όλα τα κείμενα, όπου μαρτυρείται η ίδια λέξη.

Παράδειγμα

Κείμενο αναφοράς«‘Επί Ασπαλάθων…»

Όροι αναζήτησης: πέτρα και τα παράγωγά της  (αναζήτηση για: πετρ*)

Υπόθεση εργασίας: Να συνταχθεί ένα άρθρο για συμβολικές εικόνες στην ποίηση του Σεφέρη που εκφράζουν μια υπαρξιακή σχέση του ανθρώπου με την πέτρα. Τι αντιπροσωπεύει η λέξη ως σύμβολο;  Οι μαθητές μπορούν  επιπλέον να διερευνήσουν και τη θέση που κατέχει η παθητική μετοχή μέσα σε αντιφατικά εκφραστικά σχήματα (π.χ. πετρωμένο καράβι). Ποια είναι η αντίφαση που εντοπίζουν και τι θα μπορούσαν να σημαίνουν τέτοιου είδους αντιφατικές εκφράσεις; (Πρβ. «ανάμεσα στον ύπνο και στο θάνατο στεκάμενη ζωή«). Για περαιτέρω διερεύνηση, μπορούν να αναζητήσουν τον ίδιο λεξικό τύπο και τα παράγωγά του στο λεξικό παραθεμάτων και αφορισμών του Σπουδαστηρίου Νέου Ελληνισμού για να δουν πως αυτός χρησιμοποιείται και στο ανθολογούμενο έργο άλλων λογοτεχνών.

Στο επιμορφωτικό υλικό μπορείτε να διαβάσετε  πολλά παραδείγματα για τη χρήση του ΣΠΛ στο έργο του Γ. Σεφέρη..

Επιμορφωτικό Υλικό

Comments 0 σχόλια »

Είχα ξανακάνει ανάρτηση για να παρουσιάσω το Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού και το Αρχείο του Καβάφη αλλά για κάποιον άγνωστο λόγο, η ανάρτηση εξαφανίστηκε. Ας πούμε πως μου βγήκε σε καλό, γιατί ανακάλυψα μια εφαρμογή με την οποία μπορείς να δημιουργήσεις τις παρουσιάσεις σου μ` έναν εντελώς διαφορετικό και εντυπωσιακό τρόπο. Η εφαρμογή ονομάζεται Prezi και το ευτύχημα είναι ότι δέχεται και τα ελληνικά, μόνο που δεν σου δίνει τη δυνατότητα επιλογής γραμματοσειράς. Έκανα λοιπόν δοκιμή με μια παρουσίαση για το Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού. Συζητάμε εντυπώσεις στο ΚΣΕ ή εδώ στα σχόλια.

Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού on Prezi

Παρουσίαση σχεδίου μαθήματος για τον Καβάφη κατά τη βιβλιοπαρουσίαση του τόμου «Διαδίκτυο & Διδασκαλία» εκδόσεις Κέδρος. Παρουσιάζει η Γιακουμάτου Τερέζα.

Σοφία Νικολΐδου, Διδακτική πρόταση: Κ.Π. Καβάφης. Το αρχείο του Ποιητή.

Comments 0 σχόλια »

ΤΠΕ και ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Comments 0 σχόλια »

Υποστηρικτικό υλικό για τους συναδέλφους που ασχολήθηκαν με τον Νίκο Καββαδία:

 Διαθέσιμα έργα στο Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού.

Ο διαδικτυακός τόπος του ΕΚΕΒΙ και οι εικαστικές αφίσες.

Αφιέρωμα στις Επτά ημέρες της Καθημερινής (28/2), σε επιμέλεια Κωστή Γιούργου.

Αφιέρωμα στο περιοδικό Νέα Εστία (τχ. 1702).

Αφιέρωμα στο έργο του ποιητή από το περιοδικό Η Λέξη τχ. 27 (Σεπτέμβριος 1983).

Ντοκιμαντέρ για τον Νίκο Καββαδία, σε σκηνοθεσία Τάσου Ψαρρά από τη σειρά της ΕΡΤ «Εποχές και συγγραφείς».

Νίκος Καββαδίας αφιέρωμα-μηχανή του χρόνου (alpha).

Αφιέρωμα του μηνιαίου περιοδικού πολιτισμού ως3 για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Καββαδία.

Γλωσσάρι θαλασσινό (Καββαδίας), από το ηλεκτρονικό περιοδικό ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ

Αφιέρωμα στον ποιητή Νίκο Καββαδία, που διοργάνωσε ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του Λεοντείου Λυκείου Πατησίων.

Καλλιτεχνικό εργαστήρι Ελευσίνας, φωτογραφικό αρχείο, βραδιές αφιερώματα.

Comments 0 σχόλια »

Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνεται στο Λεξικό Λογοτεχνικών Όρων του ΥΠΕΠΘ, «σχηματικά ή σχηματογραφικά ή καλλιγραφήματα είναι τα ποιήματα που είναι γραμμένα με τέτοιο τρόπο, ώστε οι στίχοι να σχηματίζουν μια γραφική παράσταση, μια συγκεκριμένη εικόνα«.

apollinair.gifΤυπικό παράδειγμα σχηματικής ποίησης αποτελούν τα «Καλλιγραφήματα», που δημοσίευσε το 1918 ο γάλλος ποιητής Γκυγιώμ Απολλιναίρ. Πολύ γνωστό ποίημα, που  συγκαταλέγεται στη συλλογή, είναι «Το λαβωμένο περιστέρι και το σιντριβάνι».  Οι στίχοι του, όπως φαίνεται και στην εικόνα,  σχηματίζουν μια γραφική παράσταση με ένα λαβωμένο περιστέρι με ανοιγμένα τα φτερά του που αιωρείται πάνω από ένα σιντριβάνι.

kalligrafima.JPGΣε ότι αφορά στην ελληνική λογοτεχνία καλλιγραφήματα έχει γράψει ο Γ. Σεφέρης. Συγκεκριμένα, στην ποιητική του συλλογή «Ημερολόγιο Καταστρώματος Β΄» υπάρχει το ποίημα που τιτλοφορείται «Καλλιγράφημα», του οποίου οι στίχοι σχηματίζουν τις σιλουέτες τριών ιστιοφόρων του Νείλου.

Η μεγάλη διαφορά της σχηματικής ποίησης έγκειται στο ότι αξιοποιεί τη γλώσσα ως οπτικό κυρίως υλικό.  Έτσι, το ορατό και το αναγνώσιμο καθορίζονται με νέους τρόπους. Τα γράμματα και οι λέξεις αποκτούν πολύσημο και παιγνιώδη χαρακτήρα. Η γλώσσα, δεν αφηγείται, δεν περιγράφει, δεν εκφράζει με άμεσο τρόπο το ποιητικό εγώ, το ποίημα δεν νοηματοδοτείται από τη γλώσσα αλλά τη χρησιμοποιεί ως οπτικό μέσο για να παραχθεί το νόημα.  Η προσοχή μας επικεντρώνεται στην «οπτικότητα» του ποιήματος. Η ποίηση μετατρέπεται σε πρόσχημα, το μάτι καθυστερεί στα οπτικά στοιχεία απλώς «διατρέχοντας» το λεκτικό χώρο.

Ξέρουμε ότι η εποχή μας θέλγεται όλο και περισσότερο από τις εικόνες, τα στατιστικά διαγράμματα, τις αφίσες… Η σχηματική  ποίηση έχει άμεση  σχέση μ` αυτές τις μεταβολές, με την επιβολή του ορατού και του αισθητού πάνω στο γραπτό και το νοητό.

Στηριζόμενοι λοιπόν σε όλα τα παραπάνω, επιλέξαμε με τους μαθητές μου, του Γυμνασίου Χρυσοβίτσας Ιωαννίνων, στίχους από το ποίημα του Γιάννη Ρίτσου Πρωινό Άστρο και προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε με γράμματα και λέξεις σχήματα πάνω στα οποία να εγγράφονται οι συγκεκριμένοι στίχοι, κατά το πρότυπο της σχηματικής ποίησης. Στη συνέχεια, φτιάξαμε μια ζωγραφιά για να πλαισιώσουμε και εικαστικά τους στίχους, προσθέσαμε και μουσική και όλα αυτά, τα οπτικοποιήσαμε. Χρησιμοποιήσαμε  το Powerpoint για να δώσουμε στα γράμματα και στις λέξεις κίνηση, έτσι που να δίνουν την εντύπωση ότι πέφτουν στην οθόνη ή ότι αναβλύζουν από την οθόνη, προκαλώντας έντονες εντυπώσεις με την κινητικότητά τους. Στην παρουσίαση, όλα τα στοιχεία, λέξεις, ήχος, χρώμα, εικόνα, κίνηση δείχνουν να συμμαχούν και να συμμετέχουν εξίσου ενεργητικά στη νοηματοδότηση των στίχων του ποιήματος.

Την παρουσίαση αυτή κατάφερα να  ανεβάσω στο youtube, χάρη στον εξαιρετικό συνάδελφο και φίλο Σωτήρη Τερζίδη, επιμορφωτή  Β΄ επιπέδου των δασκάλων, ο οποίος τη μετέτρεψε σε βίντεο, καθότι η εκπαίδευσή μου στις νέες τεχνολογίες δεν έφτανε μέχρι εκεί.

Τη συγκεκριμένη δουλειά  παρουσίασα ως πρόταση με παράδειγμα εφαρμογής σε ημερίδα με θέμα: «Η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο και Λύκειο», που έγινε  στις 30 Μάρτη 2009 με πρωτοβουλία των Σχολικών Συμβούλων Φιλολόγων Δ/θμιας Εκπ/σης Ιωαννίνων.

 imerida1.jpg

Με το βίντεο  το σχολείο μου πήρε μέρος στην εκδήλωση του Μουσείου Μπενάκη για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του ποιητή μας Γιάννη Ρίτσου στις 21 Μάρτη, Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, μετά από πρόσκληση που δεχθήκαμε από τα σχολεία που είχαν αναλάβει τη διοργάνωση της εκδήλωσης, το 6ο Λύκειο Καλλιθέας και το 10ο Λύκειο Πειραιά.

 img100.jpg


Comments 1 σχόλιο »

Top
 
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων