Όταν γινόταν ο Β´ παγκόσμιος πόλεμος ο παππούς μου ήταν 5 χρονών και ζούσε στο Γραικικό Άρτας, σε μια φτωχή, πολύτεκνη οικογένεια που οι γονείς του ήταν αγρότες!

Έζησαν πολύ δύσκολες στιγμές, υπήρξε πολλή φτώχεια και πείνα. Βέβαια ο παππούς μου ήταν πολύ μικρός και έζησε τον πόλεμο μέσα από τις περιγραφές των μεγαλύτερων αδελφών του.

Ο παππούς μου έζησε δύσκολες στιγμές στον πόλεμο όμως ευτυχώς δεν τις θυμόταν πολύ καλά!

ΠΗΓΗ: Η μαμά μου

ΕΥΤΥΧΙΑ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ

Η προγιαγιά μου η Ελένη, και ο προπάππους μου ο Μίλτος, γνωρίστηκαν στο Αγρίνιο κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Το σπίτι της προγιαγιάς μου, στο Αγρίνιο, το είχαν επιτάξει πρώτα οι Ιταλοί, στη συνέχεια οι Γερμανοί και τέλος, ο Ελληνικός στρατός, ο οποίος έστειλε δύο αξιωματικούς. Ο ένας από τους δύο ήταν ο προπάππους μου. Έτσι γνωριστήκαν, ήρθαν στην Αθήνα, έκαναν οικογένεια και έμειναν μαζί μέχρι τα γεράματά τους.

Οι ηλικίες τους όταν ξεκίνησε ο πόλεμος ήταν περίπου 20 ετών και 28 ετών. Δυστυχώς δεν μπορώ να βρω περισσότερες πληροφορίες, αλλά είμαι σίγουρη ότι πέρασαν πάρα πολύ δύσκολα, με αγωνία για τις ζωές τους και για το μέλλον τους.

                ΛΥΔΙΑ ΑΣΗΜΙΝΑΚΗ

Μια ιστορία που μου είπε η γιαγιά μου για την κατοχή του 1940 είναι όταν αυτή και η οικογένειά της φιλοξένησαν έναν Ιταλό τραυματία στο σπίτι τους. Τον Ιταλό αυτό προσπάθησαν να τον κρύψουν από τους Γερμανούς στρατιώτες .

Η γιαγιά μου τότε ήταν τριών ετών και φοβήθηκε όταν είδε έναν πανύψηλο άνδρα μπροστά της. Παρότι φαινόταν τρομακτικός ήταν πολύ ευγενικός. Ο Ιταλός έτρωγε μόνο τα φαγητά που του έφερναν οι σύντροφοί του, και κάποιες φορές φώναζε τη γιαγιά μου με το όνομα picolo που σημαίνει μικρή για να της δώσει μία σοκολάτα που αυτό ήταν πολύ σπάνιο εκείνη την εποχή.

Ο Ιταλός έμεινε στο σπίτι της γιαγιάς μου περίπου ένα μήνα για να γίνει τελείως καλά και μετά συνέχισε με τους συντρόφους του.

Η γιαγιά μου παρότι είναι 83 ετών θυμάται πολύ καλά αυτή την ανάμνηση και έχει μείνει χαραγμένη στο μυαλό της.

ΦΑΝΗΣ ΚΑΡΑΦΥΛΛΗΣ

Ο προπάππους μου το 1940 πολέμησε στην Αλβανία. Όταν οι Έλληνες αναγκάστηκαν να συνθηκολογήσουν με τους Ιταλούς εκείνος κατάφερε με τα πόδια να φτάσει από την Αλβανία μέχρι το Αιγάλεω όπου ήταν το σπίτι του. Μάλιστα ήταν βαριά τραυματισμένος στην πλάτη από θραύσμα χειροβομβίδας.

Όταν οι Γερμανοί σταμάτησαν να είναι σύμμαχοι των Ιταλών, άρχισαν να κυνηγούν τους Ιταλούς στρατιώτες στην Ελλάδα για να τους εκτελέσουν. Εκείνο το διάστημα ο προπάππους μου και η προγιαγιά μου έκρυβαν στο υπόγειό τους έναν Ιταλό στρατιώτη που τον έλεγαν Τζιοβάνι . Αν και ήταν πολύ επικίνδυνο και για τον Τζιοβάνι αλλά και για εκείνους, ο προπάππους μου και η προγιαγιά μου τον έκρυβαν εκεί μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος και να μπορέσει να επιστρέψει ξανά στη χώρα του. Όσο ζούσε εκεί τους έμαθε να μιλούν λίγα Ιταλικά και να παίζουν μαντολίνο. Από τότε κάθε χρόνο τους έστελνε μία κάρτα για να τους χαιρετήσει και για να μάθει νέα τους.

Μαργαρίτα Δαλαμάγκα

Δ = Διονύσης Ε = Ειρήνη

Δ: ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ, ΓΙΑΓΙΑ!

Ε :ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ, ΕΓΓΟΝΑΚΙ ΜΟΥ!

Δ: ΧΑΜΗΛΩΣΕ ΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, ΓΙΑΓΙΑ!

Ε: ΕΝΤΑΞΕΙ ΧΑΜΗΛΩΣΑ, ΤΙ ΗΘΕΛΕΣ ΔΙΟΝΥΣΗ; ΠΕΙΝΑΣ;

Δ: ΟΧΙ, ΓΙΑΓΙΑ ΕΙΡΗΝΗ.

Ε: ΦΥΣΙΚΑ! ΠΑΝΤΑ ΑΥΤΑ ΤΑ ΦΑΣΤ ΦΟΥΝΤ ΤΡΩΣ!

Δ: ΝΑ ΜΠΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ;

Ε:. ΜΜΜ, ΚΑΛΑ..

Δ:ΛΟΙΠΟΝ, ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΠΟΥ ΓΕΝΝΗΘΗΚΕΣ;

Ε: ΕΓΩ ΠΑΙΔΙ Μ’ ΓΕΝΝΗΘΗΚΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΟ 1939.

Δ: ΤΙ ΕΚΑΝΕΣ ΟΤΑΝ Ο ΕΛΛΗΝΟ ΙΤΑΛΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΑΡΧIΣΕ;

Ε: ΑΑΑΑΑ! ΕΙΧΑ ΠΑΕΙ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ Μ’ ΣΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΗΝ ΤΡΙΠΟΛΗ.

Δ: ΜΑΛΙΣΤΑ, ΠΗΓΕ Ο ΠΑΤΕΡΑΣ ΣΟΥ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ;

Ε: ΝΝΝΝΝΝΝ- ΟΧΙ

Δ: ΜΠΑ, ΠΩΣ ΚΙ ΕΤΣΙ;

Ε: ΕΙΧΕ ΧΤΥΠΗΣΕΙ ΚΙ ΕΣΠΑΣΕ ΤΟ ΙΣΧΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΔΙ ΤΟΥ.

Δ: ΠΕΘΑΝΕ ΚΑΠΟΙΟΣ ΔΙΚΟ ΣΟΥ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ;

Ε: ΔΥΣΤYΧΩΣ Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΜΟΥ Ο ΑΔΕΡΦΟΣ Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΕΘΑΝΕ ΑΠΟ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ.

Δ: ΠΟΛΥ ΛΥΠΑΜΑΙ ΓΙΑΓΙΑ.

Ε: ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ, ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ.

Δ: ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΡΩΤΗΣΗ ΓΙΑΓΙΑ ,ΠΟΤΕ ΓΥΡΙΣΕΣ ΠΙΣΩ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ;

Ε: ΓΥΡΙΣΑ ΤΟ 1942.

Δ: ΣΕ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ ΓΙΑΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ.

Ε: ΕΓΩ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ, ΘΕΣ ΝΑ ΣΟΥ ΒΑΛΩ ΠΑΣΤΙΤΣΙΟ ΝΑ ΦΑΣ;

Δ: ΧΜΜΜ, ΚΑΛΗ ΙΔΕΑ!

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΖΟΥΓΡΑΣ

Ο θείος της μιας μου γιαγιάς, αρρώστησε από κρυοπαγήματα και από την αρρώστια της φυματίωσης και πέθανε στο νοσοκομείο το ”Σωτηρία”.  Ο Λευτέρης ( ο θείος της γιαγιάς μου ) πέθανε στα 20-25 και ήταν από την πλευρά της μαμάς της! Ο Λευτέρης δεν πρόλαβε ούτε καν να δει την γιαγιά μου!!!

Ο μπαμπάς της πολεμούσε 4 χρόνια αλλά μετά οι γονείς της έκαναν άλλο ένα παιδί για να γίνει πολύτεκνος και να απολυθεί, γιατί τότε είχε βγει νόμος που έλεγε ότι άμα έχεις 4 παιδιά είσαι πολύτεκνος και απολύεσαι! Το μωρό το τέταρτο μία μέρα που ξύπνησαν το βρήκανε νεκρό ( δεν ήταν ούτε καν βαφτισμένο ) και κανείς από την οικογένεια δεν ξέρει τον λόγο!!!

Η γιαγιά μου δεν είχε γεννηθεί όταν βομβάρδιζαν τον Πειραιά και μία σφαίρα μπήκε μέσα στο σπίτι τους και βρήκε σε μια ξύλινη εικόνα της αγίας Βαρβάρας!!! Η εικόνα είναι ακόμα στο σπίτι της γιαγιάς μου και έχει την τρύπα από την σφαίρα!!!

Στις 7/4 του 1941 είχε γίνει ο βομβαρδισμός στο λιμάνι του Πειραιά ( από εκεί είχε έρθει η σφαίρα και γινόντουσαν εκρήξεις που γκρέμισαν και σπίτια, τα οποία τώρα είναι αξιοθέατα!!! Μια άγκυρα πετάχτηκε πολύ ψηλά και προσγειώθηκε στους δρόμους και υπάρχει ακόμα εκεί ως αξιοθέατο!!!

Η άλλη μου γιαγιά άλλαξε χωριό όταν ήταν 2,5 χρονών για να προστατευτεί και εκείνη αλλά και η οικογένεια της από τους αντάρτες!!!

Τότε οι αντάρτες σκότωναν πολύ κόσμο και μέσα σε αυτόν τον κόσμο ήταν και συγγενείς της και έναν θείο της τον έκοψαν σε κομμάτια!!!

Όταν η γιαγιά μου ήτανε πολύ μικρή, κάποιοι αντάρτες πήγαν να σκοτώσουν την μαμά της, γιατί νόμιζαν πως ήταν μία γυναίκα που τους είχε μαρτυρήσει και κρατούσαν όπλο για να την σκοτώσουν αλλά η γιαγιά μου ήτανε μωρό και για αυτό είχε γαντζωθεί από πάνω της μαμάς της και δεν ξεγαντζωνόταν. Αλλά με την καθυστέρηση αυτή πρόλαβε ένας και τους είπε πως είναι άλλη η γυναίκα που τους πρόδωσε και έτσι την άφησαν αι σώθηκε!!!

Όσους βρήκαν τους σκότωσαν. Όταν έφυγαν και γυρίσαμε, ήρθε η πείνα. Δεν υπήρχε τίποτα να φάμε, μόνο χόρτα από το βουνό. Το μικρότερο παιδάκι της γειτόνισσας πέθανε από την πείνα.

Αργότερα γύρισε ο πατέρας από το μέτωπο, αλλά όχι ο θείος. Ένα χαρτί ήρθε ότι έπεσε για την πατρίδα.

Δύσκολα χρόνια παιδί μου και ήρθαν μετά δυσκολότερα με τον εμφύλιο πόλεμο.

Λίγο μετά τις 3:00 τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου του 1940 η τότε Ιταλική κυβέρνηση απέστειλε στην Ελλάδα το τελεσίγραφο. Στην Αθήνα το μετέφερε ιδιόχειρα στον Ιωάννη Μεταξά ο Εμανουέλε Γκράτσι. Το τελεσίγραφο, έλεγε να περάσει ο Ιταλικός στρατός να περάσει χωρίς αντίσταση την Αλβανική μεθόριο.

Η απάντηση του Μεταξά ήταν η γαλλική φράση << Alors, c’est la guerre>>

δηλαδή, “Λοιπόν, αυτό σημαίνει πόλεμο”. Αυτή η φράση είναι το ηρωικό <<ΟΧΙ>> που λέμε σήμερα.

Στις 5:30 τα ξημερώματα, ξεκίνησε ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος με την αιφνιδιαστική εισβολή, (το τελεσίγραφο όριζε ότι η επίθεση θα άρχιζε στις 6:00 π.μ.), των ιταλικών στρατευμάτων στην Ήπειρο.

ΠΗΓΗ : el.Wikipedia.org

ΕΥΤΥΧΙΑ