ΙΣΤΟΡΙΑ Δ’ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ – ΚΛΑΣΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ – ΟΙ ΠΕΡΣΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ

 

 

Πηγή διαγραμμάτων: Δασκάλα ΒΜ  (http://daskalabm3.blogspot.gr)

περσικοί πόλεμοι διάγραμμα

 

 

 

περσικοί πόλεμοι ιστοριογραμμή 2

 

ΨΗΦΙΑΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ

Περισσότερες πληροφορίες για τη μάχη του Μαραθώνα από τη «Μηχανή Του Χρόνου» 

Τι ακριβώς είχε συμβεί εκεί το 490 π.Χ στην κοσμοϊστορική μάχη του Μαραθώνα; Ποιος είναι ο Τύμβος και πώς είναι σήμερα η περιοχή. Η «Μηχανή του Χρόνου» έκανε την αυτοψία και περιγράφει:

Η περσική εκστρατεία Η εισβολή των Περσών στην Ελλάδα, ένα χρόνο μετά την αποτυχημένη εκστρατεία του στρατηγού Μαρδόνιου στη Μακεδονία. Ήταν μέρος του περσικού σχεδίου την «ειρήνευση» των δυτικών συνόρων της αυτοκρατορίας. Τότε, ο περσικός στόλος καταστράφηκε στο Όρος Άθως μετά από θαλασσοταραχή.

Η δεύτερη επίθεση διεξήχθη δύο χρόνια αργότερα το 490 π.Χ. με διοικητές τον Δάτη και τον Αρταφέρνη. Η περσική εκστρατεία εναντίον της Ελλάδας έγινε με σκοπό να τιμωρηθούν οι Αθηναίοι και οι Ερετριείς, επειδή είχαν βοηθήσει τους Ίωνες να ξεσηκωθούν κατά των Περσών. Παράλληλα, όμως, ήταν και η αρχή για την πραγματοποίηση του ευρύτερου σχεδίου υποταγής ολόκληρου του ελληνικού χώρου από τον Δαρείο.

Μαζί τους, οι Πέρσες είχαν ως οδηγό και σύμβουλο τον πρώην τύραννο της Αθήνας, Ιππία, γιο του Πεισίστρατου. Ο περσικός στόλος με το στρατό ακολούθησε αυτή τη φορά διαφορετικό δρόμο σε σχέση με την πρώτη εκστρατεία του Μαρδόνιου στη Μακεδονία (492 π.Χ). Από την Κιλικία, όπου συγκεντρώθηκε, έπλευσε στη Σάμο, πέρασε από τις Κυκλάδες, κατέλαβε τη Νάξο και έφθασε στην Ερέτρια.   Μετά την κατάληψη της Ερέτριας, οι Πέρσες είχαν στόχο να υποτάξουν την Αθήνα και να επαναφέρουν στην αρχή τον πιστό σε αυτούς Ιππία. Με την καθοδήγηση του ηλικιωμένου άνδρα πέρασαν από την Ερέτρια απέναντι στον Μαραθώνα και στην αμμώδη παραλία του σημερινού Σχοινιά. Οι Αθηναίοι ζήτησαν τη βοήθεια των Σπαρτιατών, με αγγελιοφόρο τον Φειδιππίδη. Ωστόσο, οι Σπαρτιάτες αρνήθηκαν να έρθουν αμέσως, λέγοντας ότι γιόρταζαν τα Κάρνεια. Oι 2.000 άνδρες που υποσχέθηκαν, έφθασαν όταν η μάχη είχε τελειώσει.

Η αριθμητική υπεροχή των Περσών

Η έναρξη της επίθεσης ορίστηκε για το πρωί, προκειμένου να επιτευχθεί ο αιφνιδιασμός των αντιπάλων. Η σύγκρουση έγινε στην περιοχή κοντά στον σημερινό Τύμβο, όπου βρισκόταν το περσικό στρατόπεδο. Οι Αθηναίοι έπρεπε να διατρέξουν απόσταση 8 σταδίων (περίπου 1,5 χιλιομέτρα) προς τις εχθρικές γραμμές για να αποφύγουν τα βέλη των Περσών. Στο δεξιό άκρο ηγήθηκε ο πολέμαρχος Καλλίμαχος. Στο κέντρο ήταν ο Αριστείδης και ο Θεμιστοκλής, που διέθεταν την απαραίτητη στρατιωτική ικανότητα. Η δύναμη των Αθηναίων ανερχόταν σε 10.000 και των Πλαταιέων σε 1.000 άνδρες, ενώ των Περσών ήταν διπλάσια.  Σύμφωνα με τους ιστορικούς που κατέγραψαν λεπτομέρειες της μάχης του 490 π.Χ., οι Πλαταιείς είχαν αναλάβει να καλύψουν το αριστερό πλευρό του ανθρώπινου μετώπου 1.625 μέτρων που είχε σχηματίσει ο Μιλτιάδης για να αντιμετωπίσει τον υπεράριθμο στρατό των Περσών και είχαν συμβάλλει αποφασιστικά στην τελική επικράτηση. Οι στρατηγοί των Αθηναίων είχαν διχαστεί, καθώς μερικοί δεν ήθελαν να ξεκινήσει η μάχη, προτού έλθει η βοήθεια των Σπαρτιατών. Τελικά, ο Μιλτιάδης τούς έπεισε να επιτεθούν αμέσως κατά των Περσών και του ανατέθηκε η αρχιστρατηγία.

Ο μύθος των αήττητων Περσών γκρεμίζεται μετά την ήττα στον Μαραθώνα Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι Αθηναίοι έχασαν στη μάχη 192 άνδρες και οι Πλαταιείς 11, ενώ οι απώλειες των Περσών ανήλθαν σε 6.400 νεκρούς και 7 βυθισμένα πλοία. Νεώτερες ιστορικές εκτιμήσεις ανεβάζουν τους νεκρούς των ελληνικών δυνάμεων σε 1.000 – 3.000 και υποβιβάζουν αυτές των Περσών στις 4.000 – 5.000. 

Οι Αθηναίοι, αφού έθαψαν τους νεκρούς τους στον Μαραθώνα, ανήγειραν μνημείο από λευκή πέτρα, πάνω στο οποίο χαράχτηκε το επίγραμμα του λυρικού ποιητή Σιμωνίδη του Κείου:

Ελλήνων προμαχούντες Αθηναίοι Μαραθώνι χρυσοφόρων Μήδων εστόρεσαν δύναμιν.

Απόδοση: Οι Έλληνες στο Μαραθώνα, με τους Αθηναίους στην πρώτη γραμμή μάχης, στέρησαν τη δύναμη των χρυσοφορεμένων Μήδων. ( ή Υπέρ των Ελλήνων οι Αθηναίοι μαχόμενοι στον Μαραθώνα συνέτριψαν τη δύναμη των χρυσοφόρων Μήδων).

Η ξεκάθαρη αθηναϊκή νίκη παρέμεινε το ενδοξότερο γεγονός της ιστορίας της πόλης και ο Μαραθωνομάχος το πρότυπο του μαχητή για την ελευθερία. Το άγαλμα της Ίριδας, της αγγελιοφόρου των θεών που στήθηκε στην Ακρόπολη στη μνήμη του στρατηγού Καλλίμαχου που έπεσε στη μάχη, μαρτυρά το μήνυμα την νίκης αυτής. 

ΤΥΜΒΟΣ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ

Ο αρχαιολογικός χώρος με τον Τύμβο των Μαραθωνομάχων, όπως είναι σήμερα

tymvos_marathona_aftodioikisi

 

 

O τύμβος των Μαραθωνομάχων Με ύψος 10 μέτρα και διάμετρο 50 ο τύμβος του Μαραθώνα ο τύμβος του Μαραθώνα «σκέπασε» την κορύφωση της μάχης. Δημιουργήθηκε μετά την ιστορική μάχη, στον οποίο θάφτηκαν Αθηναίοι στρατιώτες που είχαν αγωνιστεί κατά των Περσών στο πλευρό του Μιλτιάδη.

Ο «Σορός», ο μεγάλος τύμβος χώματος κάλυψε τους 192 Αθηναίους που έπεσαν στη νικηφόρα μάχη κατά των Περσών το 490 π.Χ. Κάτω από το χώμα η ανασκαφική έρευνα έχει ανακαλύψει το τεφροφόρο στρώμα της πυράς με τα αποτεφρωμένα οστά. Μέσα στον Τύμβο βρέθηκαν και τα ίχνη του νεκρόδειπνου.

«Οι κυπαρισσένιες λάρνακες με τα λείψανα των νεκρών τοποθετούνται στο Δημόσιο Σήμα, στο ωραιότερο προάστιο της πόλης και πάντοτε σ’ αυτό θάβονται αυτοί που έχουν πέσει στους πολέμους, εκτός από εκείνους που έπεσαν στο Μαραθώνα. Αυτούς επειδή θεωρήθηκε η ανδρεία τους εντελώς εξαιρετική, τους έθαψαν στο πεδίο της μάχης», έγραψε χαρακτηριστικά ο Θουκυδίδης κάνοντας ειδική μνεία στους νεκρούς της ιστορικής μάχης, που αποτελεί ακόμη και σήμερα ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της παγκόσμιας ιστορίας. 

 

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ

 

[gigya src=»http://s.asstatic.com/player.swf» style=»position:absolute» width=»425″ height=»354″ allowFullScreenInteractive=»true» wmode=»transparent» flashvars=»file=fb=0&nb=1&ap=0&pl=as&c=#dfdfdf&p=3563359_636729723212938750&fi=1″]

Αναρτήθηκε στο authorSTREAM από τον/την iliasili

[gigya src=»http://s.asstatic.com/player.swf» style=»position:absolute» width=»425″ height=»354″ allowFullScreenInteractive=»true» wmode=»transparent» flashvars=»file=fb=0&nb=1&ap=0&pl=as&c=#dfdfdf&p=3563359_636729723212938750&fi=1″]

 

 

 

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΣΙΚΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ

 

περσικοί πόλεμοι ιστοριογραμμή 1

ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΠΑΡΟΥΣΊΑΣΗ ΑΠΌ ΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ http://daskalabm3.blogspot.gr ΕΔΩ

ΒΙΝΤΕΟ

 

 

 

 

 

Δ’ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ – ΙΣΤΟΡΙΑ – ΑΡΧΑΙΚΗ ΕΠΟΧΗ – Ο ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ ΘΕΜΕΛΙΩΝΕΙ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (από το δάσκαλο Ηλία Ηλιάδη)

 

 

2. ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΗΝ ΑΦΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (από το 17ο Δ.Σ. Ρόδου) ΕΔΩ

 

3. ΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΝΤΕΟ

4. ΚΑΙ ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ

5. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΛΕΙΣΘΕΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΕΔΩ

 

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ’ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ – ο τόπος μου, η Αθήνα!

Δείτε βίντεο και φωτογραφίες για την παλιά Αθήνα

Η Αθήνα του 19ου αιώνα.  (1838-1923)

Στις 18 Σεπτεμβρίου 1838, η Αθήνα επιλέχθηκε ως η πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους. Όταν έγινε η επιλογή της ως Πρωτεύουσας, ο πληθυσμός της Αθήνας κυμαινόταν μεταξύ 10 και 12 χιλιάδων κατοίκων, ενώ ο Πειραιάς μια ασήμαντη ιχθυόσκαλα».
Το Φεβρουάριο της ίδιας χρονιάς, οι κάτοικοί της γιόρτασαν το γεγονός στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, τον αρχαίο ναό του Θησείου που είχε μετατραπεί σε χριστιανική εκκλησία.
Μετά την απελευθέρωση, με πρωτοβουλία του Βασιλιά Όθωνα, η Αθήνα χαρακτηρίζεται νέα πρωτεύουσα και το 1834. Ως πρωτεύουσα του νέου ελληνικού κράτους και κέντρο των πολιτικών εξελίξεων, η Αθήνα υπήρξε τόπος γεγονότων-οροσήμων της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Τις επόμενες δεκαετίες η Αθήνα ανοικοδομήθηκε κατά τα πρότυπα σύγχρονης πόλης.
Ανάμεσα στο 1838 και το 1896 έγινε μια σοβαρή προσπάθεια να διαμορφωθεί το σχέδιο της πόλης των Αθηνών, από τον Κλεάνθη, τον Schubert και τον Leo von Klenze. Το αστικό τοπίο με τον καιρό ωρίμαζε, τα στοιχεία που είχαν εισαχθεί ρίζωσαν στο ντόπιο χώμα και, τη δεκαετία του 1890, η ελληνική πρωτεύουσα είχε πάρει -αν και σε μικρή κλίμακα- την οικεία όψη μιας νεοκλασικής πόλης του 19ου αιώνα. Το 1850, η περιοχή ανάμεσα στην Ακρόπολη και το Λυκαβηττό ήταν ήδη γεμάτη κτήρια. Στην απογραφή του 1879, η Αθήνα είχε ήδη φτάσει τους 63.374 κατοίκους. . Η επόμενη φάση μεγάλης επέκτασης ήταν το 1923 μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, οπότε πολλές γειτονιές δημιουργήθηκαν, κυρίως άναρχα, από πρόσφυγες της Μικράς Ασίας.

 

Η Αθήνα τη δεκαετία του 1970

 

Δ’ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ – ΙΣΤΟΡΙΑ – ΑΡΧΑΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ – ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ ΣΟΛΩΝΑ – Ο ΠΕΙΣΙΣΤΡΑΤΟΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΤΥΡΑΝΝΟΣ

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (από το δάσκαλο Ηλία Ηλιάδη)

2. Ακούστε το μάθημα (από το 17ο Δ.Σ. Ρόδου)

Πατήστε το πλήκτρο για να ακούσετε την αφήγηση!!!

Επειδή η κατάσταση στην Αθήνα χειροτέρευε, οι ευγενείς έδωσαν εντολή στο Σόλωνα να λάβει µέτρα. O Σόλωνας κατάργησε τα χρέη και έδωσε ελευθερία σε όσους είχαν γίνει δούλοι. O Πεισίστρατος πήρε τους δυσαρεστηµένους πολίτες µε το µέρος του και κατάφερε να γίνει τύραννος. Όταν πέθανε ο Πεισίστρατος, τύραννος έγινε ο γιος του Ιππίας.

Πατήστε το πλήκτρο για να ακούσετε την αφήγηση!!!

 

O λαός της Αθήνας ζητούσε να καταργηθούν τα χρέη και να ξαναµοιραστεί η γη. Λύση όµως σ’ αυτό το πρόβληµα δεν ήταν εύκολο να βρεθεί, γι’ αυτό και γίνονταν συχνά συγκρούσεις.

Τότε, οι ευγενείς ζήτησαν από το Σόλωνα, έναν πολύ αγαπητό στο λαό ποιητή, να λάβει κάποια µέτρα. Κι εκείνος πήρε γενναίες αποφάσεις. Κατάργησε όλα τα χρέη των αγροτών. Απαγόρευσε µάλιστα να γίνεται κάποιος δούλος, επειδή δεν είχε να πληρώσει τα χρήµατα που είχε δανειστεί. Με τις ενέργειες αυτές του Σόλωνα έφυγε ένα βάρος από τους ώµους του φτωχού λαού. O νόµος του αυτός ονοµάστηκε σεισάχθεια.

Στη συνέχεια, ο Σόλωνας θέλησε να αφαιρέσει κι άλλη δύναµη από τους ευγενείς. Χώρισε τους πολίτες σε τέσσερις τάξεις µε βάση τα εισοδήµατά τους και όχι την καταγωγή τους. Μ’ αυτό τον τρόπο απέκτησαν δικαιώµατα περισσότεροι πολίτες, αφού δεν έπαιρναν πια αξιώµατα µόνο οι ευγενείς.

 

Πατήστε το πλήκτρο για να ακούσετε την αφήγηση!!!

Εκείνο που περισσότερο ήθελαν όµως οι αγρότες, ήταν να ξαναµοιραστούν τα κτήµατα. Αυτό δεν έγινε και η αναταραχή συνεχίστηκε. Την άσχηµη αυτή κατάσταση εκµεταλλεύτηκε ο Πεισίστρατος, ο οποίος κατάφερε να γίνει αρχηγός των φτωχών. Με τη βοήθειά τους µάλιστα έγινε αρχηγός του κράτους. Έµεινε πολλά χρόνια στην εξουσία και φρόντισε να ελαφρύνει τη θέση των φτωχών. Ήταν όµως τύραννος, κυβερνούσε δηλαδή χωρίς να δίνει λόγο σε κανέναν. Εκείνο που τον ένοιαζε περισσότερο ήταν το δικό του συµφέρον. Όταν πέθανε, άφησε την εξουσία στο γιο του τον Ιππία. Oι Αθηναίοι όµως δεν τον ήθελαν. Έκαναν επανάσταση αργότερα και τον έδιωξαν.

Δ’ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ- ΙΣΤΟΡΙΑ – ΑΡΧΑΪΚΑ ΧΡΟΝΙΑ – ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

1. ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ – ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τον δάσκαλο Ηλία Ηλιάδη

2. ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ -ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΗΝ ΑΦΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ από το 17ο Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πατήστε το πλήκτρο για να ακούσετε την αφήγηση!! 
Λένε ότι ο Θησέας παρακίνησε τους κατοίκους της Αττικής να εγκατασταθούν στην Αθήνα. Τελευταίος βασιλιάς ήταν ο Κόδρος. Μετά από αυτόν κυβέρνησαν οι άριστοι, οι οποίοι, για να ησυχάσει ο τόπος από τις διαµαρτυρίες των πολιτών, ανέθεσαν στο ∆ράκοντα να καταγράψει τους νόµους.

Oι παλιοί κάτοικοι της Αττικής δε ζούσαν όλοι σ’ ένα µέρος. Μερικοί κατοικούσαν στις ορεινές περιοχές, ενώ οι περισσότεροι είχαν εγκατασταθεί στις µικρές εύφορες πεδιάδες και στην παραλία.

Εκείνος που τους παρακίνησε να συγκεντρωθούν και να κατοικήσουν όλοι µαζί ήταν ο ξακουστός βασιλιάς Θησέας. Έτσι άρχισε σιγά σιγά γύρω από την Ακρόπολη να δηµιουργείται η Αθήνα. Για να θυµούνται µάλιστα οι Αθηναίοι αυτό το γεγονός, γιόρταζαν τα Παναθήναια, την πιο µεγάλη γιορτή τους.

Αργότερα, οι ∆ωριείς που είχαν εγκατασταθεί στην Πελοπόννησο, θέλησαν να καταλάβουν την Αθήνα. Για να είναι µάλιστα πιο σίγουροι ότι θα τα καταφέρουν, ρώτησαν το µαντείο των ∆ελφών.

  Πατήστε το πλήκτρο για να ακούσετε τη συνέχεια της αφήγησης!!! 

 

Το µαντείο απάντησε ότι θα πετύχαιναν το σκοπό τους, αν δε σκοτωνόταν ο βασιλιάς της Αθήνας. Μόλις το έµαθε ο βασιλιάς της Αθήνας, ο Κόδρος, ντύθηκε βιαστικά µε ρούχα χωρικού και τράβηξε για το στρατόπεδο των ∆ωριέων. Εκεί συνάντησε δυο στρατιώτες και τους επιτέθηκε. Αυτοί όµως αµύνθηκαν και κατάφεραν να τον σκοτώσουν. Την άλλη µέρα οι Αθηναίοι ζήτησαν να θάψουν το νεκρό βασιλιά τους. Τότε οι ∆ωριείς κατάλαβαν τι λάθος είχαν κάνει. Η Αθήνα όµως είχε σωθεί.

Μετά τον Κόδρο, οι Αθηναίοι δεν έκαναν άλλο βασιλιά. Την εξουσία πήραν οι ευγενείς και το πολίτευµα έγινε αριστοκρατικό.

Το έδαφος όµως της Αττικής ήταν φτωχό και δεν έφτανε να θρέψει τους κατοίκους. Πολλοί ήταν χρεωµένοι και διαµαρτύρονταν. Στο δικαστήριο που πήγαιναν δεν έβρισκαν δίκιο, γιατί οι νόµοι ήταν άγραφοι και οι δικαστές ευγενείς. Για να σταµατήσει η αναστάτωση, οι ευγενείς ανέθεσαν στο ∆ράκοντα να γράψει τους νόµους (624 π. Χ.). Oι νόµοι όµως του ∆ράκοντα ήταν τόσο σκληροί, που κάποιοι είπαν ότι ήταν γραµµένοι µε αίµα.

3. Μάθετε για το μύθο και την ιστορία πίσω από το μύθο: 

ΜΥΘΟΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

 

 

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ 1973 – 40 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ, ΜΑΘΑΙΝΟΥΜΕ, ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΣΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΗς 17 ΝΟΕΜΒΡΗ

Δείτε ένα πολύ καλό αφιέρωμα (απλό, σύντομο και κατανοητό)  στην εξέγερση του Πολυτεχνείου του 1973 από τον συνάδελφο Νίκο Σπυρόπουλο (δάσκαλο της Δ’ τάξης του 12ου Δ.Σ. Αθηνών).  Το αφιέρωμα περιλαμβάνει και  ένα μικρό ντοκιμαντέρ (ντοκουμέντο)  από την ΕΤ1.  Κάντε ΚΛΙΚ στην εικόνα:

 

 

Ένα ακόμα ντοκιμαντέρ αφιερωμένο στα γεγονότα της εξέγερσης του 1973 κατά της χούντας, από τη σειρά «Αναζητώντας τη χαμένη εικόνα»

 

 

Δ’ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ -ΙΣΤΟΡΙΑ- ΑΡΧΑΪΚΑ ΧΡΟΝΙΑ

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ ΑΡΧΑΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΕΔΩ

Η Αθήνα στα Αρχαϊκά χρόνια (βίντεο από τον δικτυακό τόπο Ancient Athens 3D)

ΤΑ ΑΡΧΑΪΚΑ ΧΡΟΝΙΑ (παρουσίαση από τη ΔΑΣΚΑΛΑ ΒΜ)

http://www.authorstream.com/player.swf?fb=0&nb=1&pl=as&ap=0&c=#dfdfdf&p=1168608_634503481681320000

 

 

 ΤΑ ΠΟΛΤΕΥΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ

ΤΑ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΛΛΑΔΑ – 1

ΤΑ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΛΛΑΔΑ – 2

 

Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΑ ΑΡΧΑΪΚΑ ΧΡΟΝΙΑ

 

Παρακολουθήστε το βίντεο «Το πέτρινο χαμόγελο», από τον blogger «afterschool bar» (http://afterschoolbar.blogspot.gr/2011/02/blog-post_20.html) αφιερωμένο στην τέχνη της αρχαϊκής εποχής και ιδιαίτερα στο μυστηριώδες χαμόγελο των αγαλμάτων της κόρης και του κούρου, το «αρχαϊκό μειδίαμα»

«Το πέτρινο χαμόγελο. Η τέχνη (κυρίως) της Αρχαϊκής εποχής.

 

Ο τίτλος της ανάρτησης (και τα  τρία τελευταία τραγουδάκια που συνοδεύον το βίντεο) τιμής ένεκεν για το «αρχαϊκό μειδίαμα», το αινιγματικό χαμόγελο που φέρουν οι «κούροι» και οι «κόρες», τα χαρακτηριστικότερα αγάλματα της εποχής. Διάφορες υποθέσεις έχουν γίνει για την σημασία του μειδιάματος αυτού των αγαλμάτων Διάφοροι ερευνητές πιστεύουν, καθώς αρκετά από τα αγάλματα έχουν επιτύμβιο χαρακτήρα, ότι εκφράζει τη στιγμή στο μεταξύ ζωής και θανάτου. Άλλοι υποστηρίζουν ότι εκφράζει τη χαρά και την αγαλλίαση του ανθρώπου μπροστά στην ομορφιά του κόσμου. Και, τελευταία, υποστηρίζεται η άποψη ότι το χαμόγελο αυτό οφείλεται στην αδυναμία των καλλιτεχνών της εποχής να αποδώσουν ρεαλιστικά τους μύες του στόματος και τις εκφράσεις του προσώπου.»

 

1. Η ΓΛΥΠΤΙΚΗ

«Η κυρία της Auxere», 640 πΧ περίπου, 0,65 μ., μουσείο Λούβρου στο Παρίσι. Δίπλα, μια αναπαράσταση της κόρης με χρώματα όπως θα μπορούσε να ήταν εκείνη την εποχή, μια πρόταση από το University of Cambridge .

Περίπου στα μέσα του 7ου αι. π.Χ. ιδρύεται στο δέλτα του Νείλου από Έλληνες μισθοφόρους ένας εμπορικός σταθμός, η Ναύκρατη. Με αφορμή το σταθμό αυτό αρκετοί καλλιτέχνες γνωρίζουν την αιγυπτιακή αρχιτεκτονική και γλυπτική. Τόσο το τεράστιο μέγεθος των αγαλμάτων όσο και το σκληρό υλικό από το οποίο ήταν κατασκευασμένα (γρανίτης ή πορφυρίτης) προκαλούν το ενδιαφέρον των Ελλήνων καλλιτεχνών. Έτσι θα αρχίσουν να κατασκευάζονται γλυπτά από μάρμαρο και με υπερφυσικές διαστάσεις (μνημειακές).

Τα αγάλματα που μας έχουν σωθεί από την περίοδο αυτή είναι λιγοστά, μπορούμε όμως να πούμε ότι τώρα στήνονται οι βάσεις για τη μεγάλη έκρηξη της πλαστικής που θα ακολουθήσει στα επόμενα χρόνια.

Οι επιδράσεις της Ανατολής και της Αιγύπτου σε συνδυασμό με τις κατακτήσεις των γεωμετρικών χρόνων θα μας δώσουν την τέχνη της αρχαϊκής περιόδου.

Αυτή την εποχή, λοιπόν, εμφανίζονται  ο «κούρος» και η «κόρη», που είναι «αγάλματα», δηλαδή αφιερώματα σε ένα θεό ο οποίος με την προσφορά αυτή «αγάλλεται», δηλαδή χαίρεται. 

Το υλικό από το οποίο κατασκευάζονται τα αγάλματα είναι κυρίως η πέτρα, υπάρχουν όμως και αγάλματα από μπρούτζο.

Κούρος της Σάμου

Ο κούρος της Σάμου, άγαλμα υπερφυσικών διαστάσεων (5,25 μέτρων), 580 π.χ.,  αρχαιολογικό μουσείο Σάμου.

 

Οι κούροι ήταν κυρίως επιτύμβια μνημεία,  (που αντικατέστησαν τις στήλες καθώς και τους ταφικούς αμφορείς και κρατήρες της Γεωμετρικής περιόδου). Ήταν μαρμάρινα γλυπτά που στόλιζαν τους τάφους νέων ανδρών που έχασαν ηρωϊκά τη ζωή τους πάνω στη μάχη (χωρίς όμως να έχουν τη μορφή του νεκρού).  Δείχνουν το ιδεώδες της εποχής εκείνης για την ανδρική μορφή, που είναι  ο νεαρός ρωμαλέος πολεμιστής, ο «ανδρόπαις». Σαν έργο τέχνης θα απασχολήσει τους γλύπτες για πολλά χρόνια. Πρόκειται για αναπαράσταση του νέου, που στην καλύτερη στιγμή της ζωής, τη γεμάτη ζωντάνια και σφρίγος μπορεί να τοποθετηθεί είτε ως ανάθημα στα ιερά ή τους τάφους είτε ως εικόνα του ίδιου του θεού.

.

Κούρος της Αναβύσου, «ο Κροίσος», επιτάφιο άγαλμα (530 π.χ. ),από παριανό μάρμαρο, ύψος 1,94 μ., από την Ανάβυσο Αττικής, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών

«Στάσου και κλάψε μπρος στο μνήμα του νεκρού Κροίσου που θανάτωσε ο βίαιος Άρης, καθώς πολεμούσε στην πρώτη γραμμή»

Οι κόρες ήταν κυρίως αφιερώματα σε ιερά γυναικείων θεοτήτων. Είναι ντυμένες, με βαθμιαία την απογύμνωση όσο περνούν τα χρόνια. Το ένδυμα μπορεί να προσθέτει περισσότερες δυσκολίες, ταυτόχρονα όμως προσφέρει νέες δυνατότητες στην επεξεργασία. Τα πόδια είναι κολλητά το ένα με το άλλο. Το ένα χέρι ακουμπά στο μηρό ενώ το άλλο διαγώνια στο στήθος. Το πρόσωπο είναι τριγωνικό και τα μαλλιά σε πλεξούδες πέφτουν δεξιά και αριστερά από το κεφάλι.

Αρχαϊκή Πλαστική, Δαιδαλική, Νικάνδρη

Νικάνδρη, ύψος 1,75, αφιερωμένη στο ιερό της Άρτεμης στη Δήλο, 670-625 π.Χ.

«Μ’ ανέθεσε σ’ αυτήν που τοξεύει μακριά τα βέλη η Νικάνδρη, η εξαιρετική κόρη του Νάξιου Δεινοδίκη, η αδελφή του Δεινομένη και τώρα (;) σύζυγος του Φράξου. «

Η πεπλοφόρος της Ακρόπολης, 530 π.χ., Μουσείο της Ακρόπολης

 

Τα κύρια χαρακτηριστικά των πρώτων αγαλμάτων αυτής της περιόδου είναι:

  • το στέρεο στήσιμο των μορφών, και σε αρκετές περιπτώσεις

  • το μεγάλο τους μέγεθος, (γι’ αυτό και ονομάζεται μνημειακή πλαστική) που φτάνει ακόμα και τα 11 μέτρα, στοιχείο που δείχνει την επήρεια των Ελλήνων από τους Αιγυπτίους.

  • Ακόμα, (και σε αντίθεση με τη γεωμετρική περίοδο), τα επιμέρους τμήματα του αγάλματος αποδίδονται με σαφήνεια.

 

Η αντικατάσταση της βασιλείας από την αριστοκρατία και αργότερα από την ολιγαρχία δεν ήταν ικανή να σταματήσει τις κοινωνικές αναταραχές. Σε πολλές πόλεις την κατάσταση αυτή εκμεταλλεύτηκαν οι τύραννοι. Ο πλούτος είναι συγκεντρωμένος σε λίγα χέρια και ένα μέσο για την επίδειξή του ήταν και τα γλυπτά.

 Μετά το 570 π.Χ.  ο τύπος του κούρου δεν παρουσιάζει καμιά αλλαγή στη στάση. Παρατηρούνται όμως κάποιες αλλαγές στις αναλογίες και μια προσπάθεια για ρεαλιστικότερη απεικόνιση. Τα μέρη του σώματος αποδίδονται με μεγαλύτερη ακρίβεια. Τα αυτιά δεν είναι ελικοειδή αλλά μοιάζουν περισσότερο με αυτιά. Οι κοιλιακοί μύες αρχίζουν να χωρίζονται σε δύο τμήματα κι όχι σε τρία ή τέσσερα όπως παλιότερα.

 Ο τύπος της κόρης παρουσιάζει περισσότερες αλλαγές. Το φόρεμα παύει να είναι μια επίπεδη επιφάνεια με εγχάρακτη διακόσμηση και γίνεται ιδιαίτερα ενδιαφέρον με τις πτυχώσεις του χιτώνα, του ιματίου, του πέπλου και του επιβλήματος. Η νέα αυτή «μόδα» ξεκινά από την Ιωνία και σιγά σιγά κυριαρχεί σ’ όλο τον ελλαδικό χώρο.

 2. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

Οι αρχαίοι ναοί – οι κίονες – Δωρικός και Ιωνικός ρυθμός

 

 

 

 

Στις παλιότερες περιόδους της ελληνική ιστορίας (π.χ. στη μινωική ) δεν υπήρχαν ξεχωριστοί ναοί και η λατρεία των θεών γινόταν στα ιερά που βρίσκονταν ή μέσα στα ανάκτορα ή στις επαύλεις.Μετά τα γεωμετρικά χρόνια, και αφού οι Έλληνες γνώρισαν τους πολιτισμούς των ανατολικών λαών και επηρεάστηκαν από αυτούς, άρχισαν να κτίζουν ξεχωριστά οικήματα, τους ναούς, για να λατρεύουν εκεί τους θεούς τους.

Μέσα στο ναό δεν υπήρχε τίποτα άλλο εκτός από το άγαλμα του θεού ή της θεάς. Ο κόσμος παρέμενε γύρω από το ναό. Εξάλλου ο βωμός για τη θυσία βρισκόταν κι αυτός έξω από το ναό, εκτός από σπάνιες εξαιρέσεις.

Μετά την ξεχωριστή φροντίδα που έδειχναν για την κατασκευή του αγάλματος φρόντιζαν και την εμφάνιση του ναού. Για τους αρχαίους Έλληνες κι ο ναός ήταν κι αυτός ένα «άγαλμα». Άλλωστε η λέξη άγαλμα σημαίνει αυτό που κάνει το θεό να αγάλλεται, να χαίρεται.

Στην αρχή οι πρώτοι ναοί είναι ξύλινοι, αργότερα όμως, γίνονται από μάρμαρο. Η κατεύθυνση ενός ναού είναι από την Ανατολή προς τη Δύση, σ’ αντίθεση με τους χριστιανικούς ναούς που έχουν κατεύθυνση από τη Δύση προς την Ανατολή.

 

Τα μέρη του ναού

Ο ναός χωρίζεται σε τρία μέρη:

1) ο πρόναος. Είναι  ένας μικρός χώρος που το συναντάμε στο μπροστινό μέρος του ναού.

2) ο  σηκός. Είναι το κυρίως μέρος του ναού. Εδώ ήταν τοποθετημένο το άγαλμα του θεού.

3)  ο  οπισθόδομος. Είναι ένας χώρος που βρίσκεται στο πίσω μέρος του ναού.

4) Σε μερικούς ναούς, όπως στον Παρθενώνα, υπάρχει και ένας τέταρτος χώρος πίσω από τον οπισθόδομο που λέγεταιοπισθόναος.

κάτοψη ναού (Παρθενώνα)

Ως συνήθως ένας ναός έχει κίονες στις στενές πλευρές του. Αν έχει κίονες μόνο στη μια στενή πλευρά λέγεται πρόστυλος. Αν έχει κίονες και στις δύο στενές πλευρές ονομάζεται αμφιπρόστυλος. (Στο σχέδιο διακρίνονται οι κίονες, ως τελείες, στις στενές πλευρές στα σημεία 1 και 4.

Σε πολλές περιπτώσεις γύρω – γύρω από το ναό υπάρχουν κίονες (κολόνες) που δημιουργούν το πτερόν ή περιστύλιο. Όταν ο ναός περιβάλλεται από μια σειρά κιόνων, λέγεται περίπτερος. Όταν περιβάλλεται από δύο σειρές κιόνων λέγεται δίπτερος.

Σύμφωνα με όσα είπαμε παραπάνω ο Παρθενώνας είναι περίπτερος αμφιπρόστυλος ναός.

 

3. ΚΕΡΑΜΙΚΗ – ΑΓΓΕΙΟΓΡΑΦΙΑ

 

Ο σκύλος της κοτύλης είναι ζωγραφισμένος με τη μελανόμορφη τεχνική.
Μια εγχάρακτη γραμμή χωρίζει το λαιμό του σκύλου στα δύο.
Το κάτω μέρος έχει κόκκινο χρώμα, ενώ το πάνω κίτρινο, αν και το μεγαλύτερο μέρος σήμερα έχει χαθεί.

Η διακόσμηση της βάσης γίνεται με δύο σειρές από ακτίνες.

Κοτύλη, Ζωγράφος του Hound

 

Μελανόμορφη, Μέση κορινθιακή, κιονωτός κρατήρας

Απόλλων, Άρτεμη, Λητώ και Τιτυός. Λούβρο.
Ο Τιτυός απαγάγει τη Λητώ. Με το αριστερό του χέρι την έχει πάρει αγκαλιά και προσπαθεί να την ανασηκώσει. Αριστερά ο Απόλλωνας προσπαθεί να συγκρατήσει τον Τιτυό, πιάνοντάς του το χέρι. Δεξιά η Άρτεμη έχει υψωμένο το δεξί της χέρι, ενώ στο αριστερό κρατάει το τόξο της κι ένα βέλος. Ο Τιτυός αν και είναι γίγαντας αποδίδεται μικρότερος από τους θεούς οι οποίοι επιβάλλονται έτσι εκτός από τη θεϊκή τους υπόσταση και από το μέγεθος.

Πηγές:

Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού,
http://www.fhw.gr/chronos/04/gr/culture/index.html

Ελληνικός Πολιτισμός  http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/arx.arxit.htm