Νομοθεσία Νηπιαγωγείο

Εγγραφές μαθητώντριών στα Νηπιαγωγεία για το σχολικό έτος 2025-26

Τμήματα Ένταξης 2025-2026: Νέο πλαίσιο και καθεστώς στελέχωσης

Η νέα νομοθετική ρύθμιση που αφορά τα Τμήματα Ένταξης (Τ.Ε.) φέρνει ουσιαστικές αλλαγές για τη σχολική χρονιά 2025-2026. Στόχος της είναι να ανταποκριθεί καλύτερα στις πραγματικές ανάγκες μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, αλλά και να στηρίξει πιο αποτελεσματικά τις σχολικές μονάδες και τους/τις εκπαιδευτικούς.

Τι εισάγει το νέο πλαίσιο

  • Καθορίζει αυστηρότερα και μετρήσιμα κριτήρια για την επιπλέον στελέχωση.

  • Δίνει στα νηπιαγωγεία πιο οργανωμένη δομή Τ.Ε.

  • Εξορθολογίζει τον αριθμό μαθητών ανά σχολείο.

  • Ενισχύει την ειδική αγωγή στα ΕΠΑ.Λ., σε πρωτόγνωρο βαθμό.

Το νέο καθεστώς στελέχωσης

Με τις αλλαγές που εντάσσονται στον ν.3699/2008, ο τρόπος στελέχωσης των Τμημάτων Ένταξης εκσυγχρονίζεται. Πλέον, η κατανομή προσωπικού γίνεται με μεγαλύτερη αναλογικότητα και ευελιξία, ώστε να εξυπηρετεί τις πραγματικές συνθήκες κάθε σχολικής μονάδας.

Τι αλλάζει στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Για πρώτη φορά γίνεται σαφής διάκριση στα κριτήρια στελέχωσης ανάμεσα σε Νηπιαγωγεία και Δημοτικά Σχολεία.

Νηπιαγωγεία:

Έως 6 μαθητές/ριες: Τοποθετείται 1 εκπαιδευτικός ΠΕ61 ή ΠΕ60.ΕΑΕ.

Πάνω από 6 μαθητές/ριες, με τουλάχιστον 6 που έχουν αξιολογική έκθεση ΚΕΔΑΣΥ: Τοποθετούνται 2 εκπαιδευτικοί.

Πρόσθετες Προβλέψεις για Ειδικές Περιπτώσεις

Στα Τ.Ε. για μαθητές με προβλήματα όρασης ή ακοής, μπορεί να τοποθετούνται και εκπαιδευτικοί άλλων κλάδων με πιστοποιημένη γνώση Braille ή επάρκεια στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα (ΕΝΓ).

Ο τρόπος λειτουργίας των Τ.Ε. (άρθρο 117)

Τα Τ.Ε. λειτουργούν με δύο (2) διαφορετικούς τύπους προγραμμάτων:

γα) Κοινό και εξειδικευμένο πρόγραμμα, που καθορίζεται με πρόταση του οικείου ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. για τους μαθητές με ηπιότερης μορφής ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Στα Τ.Ε. μπορούν να υποστηρίζονται και μαθητές με μόνη την εισήγηση της Ε.Δ.Υ. ή του συλλόγου διδασκόντων, η οποία υποβάλλεται μετά από γνώμη του Συμβούλου Ειδικής Αγωγής και Ενταξιακής Εκπαίδευσης, ο οποίος έχει την παιδαγωγική ευθύνη της σχολικής μονάδας για την ενταξιακή εκπαίδευση ή, εάν δεν υφίσταται, του Συμβούλου Εκπαίδευσης που έχει την παιδαγωγική ευθύνη της σχολικής μονάδας και μέχρι την έκδοση της αξιολογικής έκθεσης από το ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ., με τη συναίνεση των γονέων ή κηδεμόνων. Σε περιπτώσεις συστεγαζόμενων σχολικών μονάδων, τα Τ.Ε. δύνανται να συνενώνονται μέχρι του μέγιστου αριθμού δώδεκα (12) μαθητών ανά Τ.Ε..

γβ) Εξειδικευμένο ομαδικό ή εξατομικευμένο πρόγραμμα διευρυμένου ωραρίου, που καθορίζεται με πρόταση του οικείου ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ., για τους μαθητές με σοβαρότερης μορφής ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, οι οποίες δεν καλύπτονται από αντίστοιχες με το είδος και τον βαθμό αυτοτελείς σχολικές μονάδες. Το εξειδικευμένο πρόγραμμα μπορεί να είναι ανεξάρτητο από το κοινό, σύμφωνα με τις ανάγκες των μαθητών. Στις περιπτώσεις αυτές η συνδιδασκαλία γίνεται σύμφωνα με τις προτάσεις του ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. ή της Ε.Δ.Υ.. Στα τμήματα που φοιτούν μαθητές με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, και στα οποία έχει συμπληρωθεί ο μέγιστος αριθμός μαθητών, ο αριθμός αυτός μειώνεται σε αναλογία, για κάθε μαθητή με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, κατά τρεις (3) μαθητές λιγότερους και οι μαθητές κατανέμονται εξίσου στα τμήματα της ίδιας τάξης κατόπιν απόφασης του συλλόγου διδασκόντων της σχολικής μονάδας και έγκρισης του αρμόδιου Συμβούλου Εκπαίδευσης.

Οι αξιολογικές εκθέσεις (άρθρο 117)

Οι μαθητές/ριες με Αξιολογική Έκθεση ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. που εμπίπτουν στην κατηγορία των μαθητών/ριών με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, οι οποίοι φοιτούν σε σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας γενικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, μπορεί να κατανέμονται σε τμήματα της ίδιας τάξης της οικείας σχολικής μονάδας, ως εξής:

i) Ο αριθμός των μαθητών/ριών με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, που προβλέπονται στην παρ. 1 του άρθρου 3 και στην παρ. 2 του άρθρου 3, εκτός των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών, όπως δυσλεξία, δυσγραφία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία, δυσορθογραφία, δεν μπορεί να είναι ανώτερος του ενός (1) ανά τμήμα. Αν ύστερα από την κατανομή των μαθητών/ριών σε τμήματα της ίδιας τάξης προκύπτει ότι ο αριθμός των μαθητών/ριών του προηγούμενου εδαφίου είναι ανώτερος του ενός (1), ο αριθμός των μαθητών/ριών του τμήματος μπορεί να μειώνεται και να υπολείπεται συνολικά κατά τρεις (3) μαθητές/ριες από τον μέγιστο προβλεπόμενο από τις ισχύουσες διατάξεις αριθμό μαθητών/ριών ανά τμήμα, εφόσον στο σχολείο δεν λειτουργεί Τμήμα Ένταξης ή δεν παρέχεται υποστήριξη από εκπαιδευτικό παράλληλης στήριξης – συνεκπαίδευσης στο συγκεκριμένο τμήμα.

ii) Ο αριθμός των μαθητών/ριών με διαγνωσμένες ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, όπως δυσλεξία, δυσγραφία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία, δυσορθογραφία, δεν μπορεί να είναι ανώτερος των τεσσάρων (4) ανά τμήμα. Αν ύστερα από την κατανομή των μαθητών σε τμήματα της ίδιας τάξης προκύπτει ότι ο αριθμός των μαθητών του προηγούμενου εδαφίου είναι ανώτερος των τεσσάρων (4), ο αριθμός των μαθητών του τμήματος μπορεί να μειώνεται και να υπολείπεται συνολικά κατά τρεις (3) μαθητές/ριες από τον μέγιστο προβλεπόμενο από τις ισχύουσες διατάξεις αριθμό μαθητών ανά τμήμα, εφόσον στο σχολείο δεν λειτουργεί Τμήμα Ένταξης ή δεν παρέχεται υποστήριξη από εκπαιδευτικό Παράλληλης Στήριξης – Συνεκπαίδευσης στο συγκεκριμένο τμήμα. Η κατά τα προηγούμενα εδάφια μείωση πραγματοποιείται με απόφαση του οικείου Περιφερειακού Διευθυντή Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ύστερα από εισήγηση του αρμόδιου Διευθυντή Εκπαίδευσης. Ο Διευθυντής Εκπαίδευσης κατά τη διατύπωση της εισήγησης λαμβάνει υπόψη σχετική απόφαση του συλλόγου διδασκόντων και γνώμη του Συμβούλου Εκπαίδευσης Ειδικής Αγωγής και Ενταξιακής Εκπαίδευσης και του αρμόδιου Συμβούλου Παιδαγωγικής Ευθύνης.»

 

Ο/Η Διευθυντής/ντρια, Προϊστάμενος/η  πρέπει να γνωρίζει:

  • Το ΤΕ αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του σχολείου και όχι ανεξάρτητη δομή.
  • Φροντίζει τη φοίτηση στη γενική τάξη από τον εκπαιδευτικό του ΤΕ., δηλαδή να συμμετέχει στο ωρολόγιο πρόγραμμα της γενικής τάξης, όπου φοιτά ο μαθητής
  • Εξασφαλίζει τη συνεργασία του/της εκπαιδευτικού ΕΑΕ με τους/τις εκπαιδευτικούς της γενικής τάξης.
  • Παρακολουθεί την εφαρμογή των Εξατομικευμένων Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων (ΕΕΠ).                                   

Παράλληλη Στήριξη (ΠΣ)

Η ΠΣ εγκρίνεται με απόφαση ΚΕΔΑΣΥ και ΥΠΑΙΘA, όχι μεμονωμένα από το σχολείο.

Ο/Η Διευθυντής, Προϊστάμενος/η   μεριμνά ώστε:

  • Ο/Η εκπαιδευτικός ΠΣ να συμμετέχει στο ωρολόγιο πρόγραμμα της γενικής τάξης, όπου φοιτά ο/η μαθητής/ρια.
  • Υπάρχει συνεχής συνεργασία μεταξύ εκπαιδευτικού γενικής τάξης και εκπαιδευτικού ΠΣ.
  • Ο μαθητής/τρια με ΠΣ θεωρείται μέλος της γενικής τάξης και όχι ξεχωριστό “μέλος”.
  • Ο/Η εκπαιδευτικός ΠΣ δεν αντικαθιστά τον/την δάσκαλο/α της τάξης, αλλά λειτουργεί υποστηρικτικά.

 Ρόλος του/της Διευθυντή/ντριας, Προϊστάμενου/ης

Διασφαλίζει ότι:

  • Όλες οι αποφάσεις (ΚΕΔΑΣΥ, ΥΠΑΙΘA) τηρούνται και εφαρμόζονται.
  • Το ωρολόγιο πρόγραμμα ενσωματώνει ομαλά την ΠΣ.
  • Γίνεται συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ εκπαιδευτικών.
  • Τηρούνται βιβλία ΤΕ και φάκελοι ΕΕΠ.
  • Οι γονείς ενημερώνονται τακτικά για την πρόοδο των παιδιών.
  • Προεδρεύει και συντονίζει  τη διεπιστημονική συνεργασία της ΕΔΥ (με ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς).
  • Φροντίζει να υπάρχει ένταξη και όχι αποκλεισμός: οι μαθητές συμμετέχουν σε όλες τις σχολικές δραστηριότητες (εκδηλώσεις, εκδρομές κ.λπ.).

 Υποχρεώσεις ως προς τον/την Εκπαιδευτικό ΕΑΕ

  • Ορίζει το πρόγραμμα σε συνεργασία μαζί του/της με πράξη συνεδρίασης διδασκόντων
  • Διασφαλίζει τις συνθήκες ( κατάλληλο υλικό).
  • Υποστηρίζει τη συνεργασία με το υπόλοιπο προσωπικό.

psifisthen-nomoschedio-ypaitha-1-8-2025

11742011 nomos_

454718_feka102 : για τη δομή υποστήριξης εκπαιδευτικού έργου και ΚΕΔΑΣΥ

 

ΝΟΜΟΣ 3699/2008 “Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

fek_a_199_2008

Καθορισμός των ιδιαίτερων καθηκόντων και αρμοδιοτήτων. Α) Του εκπαιδευτικού προσωπικού, που υπηρετεί σε σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής (ΣΜΕΑ)

27922_kathikontologio_ekpaideftikou_proswpikou_smea_eep_evp

 

ΦΕΚ-2023-Νέο Πρόγραμμα Σπουδών για το νηπιαγωγείο

Συλλογικός Προγραμματισμός – Εσωτερική και Εξωτερική Αξιολόγηση του Έργου της Σχολικής Μονάδας

Η διαδικασία του Συλλογικού Προγραμματισμού και της αξιολόγησης του έργου της σχολικής μονάδας αποτελεί μια οργανωμένη και συμμετοχική προσπάθεια βελτίωσης της ποιότητας της εκπαίδευσης. Περιλαμβάνει δύο βασικές φάσεις, με συγκεκριμένα βήματα και προθεσμίες.

Πρώτη φάση: Συλλογικός Προγραμματισμός (έως 20 Οκτωβρίου)

Η διαδικασία ξεκινά με ειδική συνεδρίαση του Συλλόγου Διδασκόντων (έως 10 Οκτωβρίου), όπου αποφασίζονται τα σχέδια δράσης της σχολικής μονάδας, οι βασικοί τους στόχοι και οι συντονιστές των ομάδων δράσης. Κάθε ομάδα αποτελείται από 2–5 μέλη και ο αριθμός των σχεδίων εξαρτάται από το μέγεθος του συλλόγου.
Στη συνέχεια, ο/η Προϊστάμενος/η της σχολικής μονάδας αναρτά στην πλατφόρμα του ΙΕΠ (sch-eval.iep.edu.gr) τον τίτλο και τον στόχο κάθε σχεδίου, μαζί με το όνομα του συντονιστή, έως τις 20 Οκτωβρίου.

Δεύτερη φάση: Σχεδιασμός, Υλοποίηση και Αποτίμηση (έως 30 Μαΐου)

Η δεύτερη φάση περιλαμβάνει τρία στάδια:

Α. Σχεδιασμός δράσης (έως 10 Δεκεμβρίου):
Οι συντονιστές καταχωρούν στην πλατφόρμα του ΙΕΠ τον πλήρη σχεδιασμό των δράσεων, χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς τους κωδικούς στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει:

  • αναγκαιότητα και στόχους,

  • ενέργειες και χρονοδιάγραμμα,

  • διαθέσιμους πόρους και μέσα,

  • κριτήρια επιτυχίας,

  • διαδικασίες αξιολόγησης.

Τυχόν μεταβολές που προκύπτουν μετά τις 10 Δεκεμβρίου καταγράφονται στο στάδιο της υλοποίησης.

Β. Υλοποίηση δράσης (έως 30 Μαΐου):
Οι ομάδες δράσης εφαρμόζουν το σχέδιο και καταχωρούν τα αποτελέσματα στην ειδική εφαρμογή.

Γ. Αποτίμηση δράσης (έως 30 Μαΐου):
Στην ίδια πλατφόρμα καταχωρείται και η τελική αποτίμηση, με βάση τα κριτήρια επιτυχίας και τα εργαλεία αξιολόγησης που είχαν οριστεί στον σχεδιασμό.

Χρήσιμες καλές πρακτικές σχολικών μονάδων είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του ΙΕΠ: iep.edu.gr/aksiologisisxolikonmonadonkalespraktikes.

Ετήσια Έκθεση Εσωτερικής Αξιολόγησης (έως 25 Ιουνίου)

Η διαδικασία ολοκληρώνεται με την Ετήσια Έκθεση Εσωτερικής Αξιολόγησης, την οποία υποβάλλει ο/η Προϊστάμενος/η της σχολικής μονάδας, μετά από συνεδρίαση του Συλλόγου Διδασκόντων. Στην έκθεση αυτή αποτιμάται συνολικά το εκπαιδευτικό έργο, με βάση και τους εννέα άξονες της αξιολόγησης, ανεξάρτητα από τα σχέδια δράσης που υλοποιήθηκαν.

Ενδεικτικό Πρακτικό Εσωτερικής Αξιολόγησης Ενδεικτικό Πρακτικό Εσωτερικής Αξιολόγησης

Αξιολόγηση Σχολικής Μονάδας ΦΕΚ_Β_4189

Ατομική Αξιολόγηση των Εκπαιδευτικών

Η ατομική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών εφαρμόζεται για πρώτη φορά καθολικά στην Ελλάδα, με στόχο τη βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου και τη συνεχή επαγγελματική εξέλιξη. Έχει διαμορφωτικό χαρακτήρα και εστιάζει στην αυτοβελτίωση, την επιμόρφωση και την ενίσχυση δεξιοτήτων.

Η διαδικασία καλύπτει δύο βασικούς άξονες:

  • Διδακτικό & παιδαγωγικό έργο (διδακτική, κλίμα τάξης, διαχείριση)

  • Υπηρεσιακή συνέπεια & επάρκεια (συνέπεια, συνεργασία, συμμετοχή στη σχολική ζωή)

Αξιολογούν : ο/η Σύμβουλος Επιστημονικής Ευθύνης, ο/η Σύμβουλος Παιδαγωγικής Ευθύνης και ο/η Διευθυντής/ρια της σχολικής μονάδας. Η αποτίμηση γίνεται με τετράβαθμη κλίμακα («εξαιρετικό», «πολύ καλό», «ικανοποιητικό», «μη ικανοποιητικό»).

Η διαδικασία περιλαμβάνει αρχική συνάντηση, παρακολούθηση δύο διδασκαλιών, υποβολή αυτοαξιολόγησης και καταχώριση σε ψηφιακή εφαρμογή στο gov.gr. Η συμμετοχή είναι υποχρεωτική, ενώ προβλέπεται δικαίωμα ένστασης.

Η θετική αξιολόγηση αναγνωρίζει και επιβραβεύει το έργο, δίνοντας πλεονέκτημα σε θέσεις ευθύνης. Η μη ικανοποιητική αξιολόγηση οδηγεί σε υποχρεωτική επιμόρφωση, χωρίς τιμωρητικό χαρακτήρα.

Σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζουν αντίστοιχα συστήματα, αναδεικνύοντας την αξιολόγηση ως βασικό εργαλείο αναβάθμισης της εκπαίδευσης και ενίσχυσης του ρόλου του εκπαιδευτικού. Στην Ελλάδα, συμπληρώνει την αξιολόγηση σχολικών μονάδων και εκπαιδευτικού συστήματος, διαμορφώνοντας ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο ποιότητας.

Αξιολόγηση Εκπαιδευτικών ΦΕΚ_Αξιολόγησης

Εργαστήρια Δεξιοτήτων – Μια καινοτόμος προσέγγιση στη μάθηση

Τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων αποτελούν μια σύγχρονη και δυναμική εκπαιδευτική δράση, ενταγμένη πλέον στο υποχρεωτικό ωρολόγιο πρόγραμμα του Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού και του Γυμνασίου. Στόχος τους είναι η ανάπτυξη δεξιοτήτων μέσα από βιωματικές μεθόδους διδασκαλίας, που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της σημερινής εποχής.

Η φιλοσοφία των Εργαστηρίων στηρίζεται σε τέσσερις κύκλους δεξιοτήτων:

  1. Δεξιότητες του 21ου αιώνα – κριτική σκέψη, επικοινωνία, συνεργασία, δημιουργικότητα (τα γνωστά 4Cs).

  2. Δεξιότητες ζωής, που προετοιμάζουν τα παιδιά για την καθημερινότητα και τις κοινωνικές τους σχέσεις.

  3. Δεξιότητες τεχνολογίας, μηχανικής και επιστήμης, με έμφαση στη σύνδεση με τις σύγχρονες εξελίξεις.

  4. Δεξιότητες του νου, που ενισχύουν τη συγκέντρωση, τη μνήμη και τη μάθηση.

Τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων συνδέονται άμεσα με το Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη», καλλιεργώντας αξίες, στάσεις και συμπεριφορές που ενθαρρύνουν τη δημιουργική σκέψη, τη συνεργασία και την υπεύθυνη συμμετοχή των μαθητών/τριών.

Εργαστήρια Δεξιοτήτων

Νέο Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» σε όλα τα σχολεία από το 2024-2025

Με βάση την εγκύκλιο 146472/ΓΔ4/06-12-2024 του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α., από τη φετινή σχολική χρονιά (2024-2025) εφαρμόζεται σε όλες τις σχολικές μονάδες της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης το νέο Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη».

Το πρόγραμμα, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 6048/Β’/1-11-2024, απευθύνεται σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης (Νηπιαγωγείο, Δημοτικό, Γυμνάσιο, Λύκειο) και οργανώνεται σε 17 θεματικές ενότητες, οι οποίες αντιστοιχούν στους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs). Έτσι, τα παιδιά καλούνται, ανάλογα με την ηλικία και το επίπεδό τους, να καλλιεργήσουν δεξιότητες και στάσεις που συνδέονται με τη βιωσιμότητα και την ενεργό συμμετοχή στα κοινά.

Εφαρμογή στο Νηπιαγωγείο

Στο Νηπιαγωγείο, οι εκπαιδευτικοί έχουν τη δυνατότητα να σχεδιάζουν και να υλοποιούν δράσεις με ευελιξία, προσαρμόζοντάς τες στις ανάγκες των μαθητών/τριών. Μπορούν:

  • να αξιοποιούν τις προτεινόμενες δράσεις,

  • να δημιουργούν δικές τους ή να τροποποιούν υπάρχουσες,

  • να εντάσσουν τις δράσεις στα Εργαστήρια Δεξιοτήτων,

  • να οργανώνουν σχολικές δραστηριότητες και εκδηλώσεις,

  • να συνδέουν τη μάθηση με θεματικές ημέρες για την αειφορία και την ενεργό πολιτειότητα,

  • να ενσωματώνουν τις αρχές αυτές σε εκπαιδευτικές εκδρομές και επισκέψεις.

    «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» 2025-2026


Λήψη αρχείου

1. Σκοπός της δράσης

Ο βασικός στόχος της δράσης Ενεργός Πολίτης στο Νηπιαγωγείο είναι τα παιδιά να βιώσουν εμπειρίες συμμετοχής, συνεργασίας, υπευθυνότητας και αλληλεγγύης μέσα από πραγματικές δράσεις στην κοινότητα του σχολείου τους.
Το πρόγραμμα ενισχύει αξίες όπως:

  • σεβασμός και αποδοχή

  • συνεργασία και ομαδικότητα

  • φροντίδα για το περιβάλλον και τους ανθρώπους

  • υπευθυνότητα και ενεργή συμμετοχή

  • καλλιέργεια δημοκρατικού ήθους

2. Πλαίσιο εφαρμογής

  • Στο Νηπιαγωγείο υλοποιούνται τρεις (3) δράσεις ετησίως.

  • Η δράση συνδέεται με το Πρόγραμμα Σπουδών του Νηπιαγωγείου και μπορεί να εντάσσεται σε καθημερινές μαθησιακές δραστηριότητες.

  • Οι δράσεις προσαρμόζονται στις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των παιδιών.

3. Ενδεικτικές θεματικές

  • Φροντίζω τον χώρο μου – καθαρό σχολείο, υπεύθυνες συμπεριφορές.

  • Φροντίδα για ζώα και φυτά – σπορά, κήπος σχολείου.

  • Αλληλεγγύη – δράσεις για ηλικιωμένους, στήριξη τοπικής κοινότητας.

  • Κυκλοφοριακή αγωγή – ασφαλής μετακίνηση.

  • «Μικροί εθελοντές» – συμμετοχή σε περιβαλλοντική δράση.

  • Ένταξη – φιλία, αποδοχή, συμπερίληψη.

4. Παιδαγωγικές αρχές

Οι δράσεις βασίζονται σε:

  • βιωματική μάθηση

  • συμμετοχικό σχεδιασμό

  • συνεργατικές δραστηριότητες

  • διερεύνηση και πειραματισμό

  • ανάπτυξη κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων

5. Βήματα υλοποίησης (σύμφωνα με το επίσημο πλαίσιο)

Κάθε δράση περιλαμβάνει τα ακόλουθα στάδια :

Στάδιο Περιγραφή Ενδεικτικές δραστηριότητες
Διερεύνηση Συζήτηση, ενδιαφέροντα παιδιών, επιλογή θέματος ιδεοθύελλα, ψηφοφορία, ερωτήσεις
Προετοιμασία – Σχεδιασμός Οργάνωση δράσης, ρόλοι, υλικά χάρτης εργασιών, λίστες υλικών, πρόσκληση συνεργατών
Υλοποίηση στο πεδίο Πραγματική δράση καθαρισμός αυλής, επίσκεψη σε πάρκο, δημιουργία κήπου
Επικοινωνία – Διάχυση Παρουσίαση σε σχολείο/οικογένεια/κοινότητα αφίσες, παρουσίαση, βίντεο, blog
Αναστοχασμός Τι μάθαμε; Πώς νιώσαμε; συζήτηση, ζωγραφιές, φωτογραφικό ημερολόγιο

6. Ρόλος παιδιών

Τα παιδιά:

  • συμμετέχουν ενεργά στη λήψη αποφάσεων

  • προτείνουν δράσεις

  • συνεργάζονται σε ομάδες

  • αναλαμβάνουν μικρές υπευθυνότητες

  • εκφράζουν συναισθήματα και σκέψεις

7. Ρόλος νηπιαγωγού

Η/Ο νηπιαγωγός:

  • εμψυχώνει και καθοδηγεί

  • οργανώνει ασφαλές και δημοκρατικό κλίμα

  • διευκολύνει την έκφραση όλων των παιδιών

  • συντονίζει την επικοινωνία με φορείς και γονείς

  • καταγράφει διαδικασία και αποτελέσματα

8. Συνεργασίες

  • Δήμος – καθαριότητα/φύτευση/δημοτικός κήπος

  • ΚΑΠΗ / τοπική βιβλιοθήκη

  • Σύλλογος Γονέων

  • Περιβαλλοντικές ομάδες

9. Τεκμηρίωση – Αξιολόγηση

  • e-portfolio ομάδας (προαιρετικό)

    Untitled attachment 00027

  • φωτογραφίες, βίντεο, ημερολόγιο δράσης

  • αναστοχασμός ομάδας

  • καταγραφή στο myschool (υποχρεωτικά)

10. Παραδείγματα δράσεων για άμεση εφαρμογή

Τίτλος Στόχος Δραστηριότητα
«Το σχολείο μας ανθίζει» Φροντίδα περιβάλλοντος φύτευση στην αυλή
«Μικροί φίλοι των παππούδων» Αλληλεγγύη αποστολή ζωγραφιών/τραγουδιών σε ΚΑΠΗ
«Καθαρή γειτονιά» Κοινωνική ευθύνη καθαρισμός δρόμου γύρω από σχολείο
«Αγαπώ τα ζώα» Φιλοζωία συνεργασία με φιλοζωική ομάδα

Επισήμανση

✅ Η δράση πρέπει να είναι βιωματική, συμμετοχική και σχετική με την πραγματική ζωή των παιδιών
✅ Τα παιδιά έχουν ενεργό ρόλο σε όλα τα στάδια
✅ Στόχος δεν είναι το αποτέλεσμα, αλλά η διαδικασία και η εμπειρία συμμετοχής

Τίτλος Δράσης:

«Το σχολείο μας ανθίζει» – Μικροί κηπουροί για έναν όμορφο κόσμο

Θεματικό Πεδίο:

  • Περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση & αειφόρος ανάπτυξη

  • Συνεργασία & κοινωνική υπευθυνότητα

Σύντομη περιγραφή

Τα παιδιά δημιουργούν μικρό κήπο στον χώρο του σχολείου, υιοθετούν φυτά, τα φροντίζουν και ενημερώνουν τη σχολική κοινότητα για τη σημασία της προστασίας του περιβάλλοντος.

Ενσωμάτωση στο Νηπιαγωγείο

  • Εργαστήρια δεξιοτήτων – Περιβάλλον & Αειφορία

  • Μαθησιακές περιοχές: Γλώσσα, Μαθηματικά, Φυσικές Επιστήμες, Δημιουργία & Έκφραση, Κοινωνική & Συναισθηματική Ανάπτυξη

Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα

Τα παιδιά:

  • αναγνωρίζουν την ανάγκη φροντίδας του περιβάλλοντος

  • εκφράζουν ιδέες για την βελτίωση του σχολικού χώρου

  • συνεργάζονται σε ομάδες

  • αναλαμβάνουν μικρές υπευθυνότητες

  • παρατηρούν αλλαγές στη φύση & καταγράφουν με απλό τρόπο

Πεδίο υλοποίησης

  • σχολική αυλή

  • πιθανή επίσκεψη σε φυτώριο


🌱 Φάσεις Υλοποίησης Δράσης

1. Διερεύνηση – 2 ώρες

Δραστηριότητες:

  • Συζήτηση με ερωτήσεις:

    • «Τι μπορούμε να κάνουμε για να γίνει πιο όμορφη η αυλή μας;»

    • «Τι χρειάζονται τα φυτά για να ζήσουν;»

  • Παρατήρηση χώρων για φύτευση

  • Ψηφοφορία για επιλογή φυτών (λουλούδια/αρωματικά/λαχανικά)

  • Καταγραφή ιδεών (π.χ. mind map με ζωγραφιές)

2. Προετοιμασία/Σχεδιασμός – 2 ώρες

  • Κατασκευή «Λίστας υλικών» (χώμα, φυτά, ποτιστήρι)

  • Ρόλοι ομάδων:

    • ομάδα φυτέματος

    • ομάδα ποτίσματος

    • ομάδα φωτογράφων/καταγραφής

  • Πρόσκληση γονέων για υλικά ή συμμετοχή

  • Επικοινωνία με φυτώριο για σύντομη ενημέρωση

3. Υλοποίηση στο πεδίο – 4 ώρες

  • Προετοιμασία παρτεριού/γλάστρας

  • Φύτευση από τις ομάδες

  • Φωτογράφηση της διαδικασίας

  • Καθημερινή φροντίδα (πότισμα, παρατήρηση, μέτρηση ανάπτυξης)

4. Επικοινωνία – Διάχυση – 1 ώρα

  • Δημιουργία αφίσας:
    «Φροντίζουμε τα φυτά – Φροντίζουμε το μέλλον μας!»

  • Παρουσίαση σε γονείς & άλλα τμήματα

  • Μικρή έκθεση φωτογραφιών / βίντεο

  • Ανάρτηση σε ιστολόγιο σχολείου ή πίνακα ανακοινώσεων

5. Αναστοχασμός – 1 ώρα

  • Συζήτηση:

    • «Πώς νιώσαμε όταν φροντίζαμε τα φυτά;»

    • «Τι μάθαμε;»

  • Ζωγραφίζω «Το αγαπημένο μου φυτό»

  • Χαρτάκια-φύλλα με μηνύματα (π.χ. «Θα φροντίζω τη φύση»)

  • Δημιουργία mini-portfolio δράσης


🎯 Δείκτες επιτυχίας

  • Ενεργή συμμετοχή όλων των παιδιών

  • Ανάληψη υπευθυνότητας

  • Καθαρή και φροντισμένη αυλή

  • Καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης

  • Χαρά & θετική στάση απέναντι στη συνεργασία


🧰 Υλικά

  • γλάστρες/παρτέρια

  • χώμα

  • σπόροι/φυτά εποχής

  • ποτιστήρια

  • γάντια παιδικά (αν είναι δυνατό)

  • φωτογραφική συσκευή/τάμπλετ


💡 Εμπλουτισμός – Προαιρετικές ιδέες

  • Δημιουργία πινακίδων φυτών από τα παιδιά

  • Πρόσκληση γεωπόνου/γονέα να μιλήσει

  • Γωνιά βιβλίου «Μαθαίνω για τη φύση»

  • Κατασκευή κομποστοποιητή τάξης (απλός)


📝 Αρχεία προς συμπλήρωση

  • ✔ Φύλλο παρατήρησης φυτών για παιδιά

  • ✔ Ημερολόγιο φροντίδας

  • ✔ Πρότυπο portfolio δράσης

  • ✔ Επιστολή προς γονείς

  • ✔ Αφίσα σχολείου

Τίτλος Δράσης:

«Φίλοι χωρίς σύνορα» – Όλοι διαφορετικοί, όλοι φίλοι

Θεματικό Πεδίο:

  • Κοινωνική συνοχή & αποδοχή της διαφορετικότητας

  • Ενδυνάμωση κοινωνικών & συναισθηματικών δεξιοτήτων

  • Συμπερίληψη – Δημοκρατικός τρόπος ζωής

Σύντομη περιγραφή

Τα παιδιά ανακαλύπτουν την αξία της διαφορετικότητας, γνωρίζονται καλύτερα μεταξύ τους, μαθαίνουν να εκφράζουν συναισθήματα, συνεργάζονται σε κοινές δράσεις και δημιουργούν «Βιβλίο Φιλίας».

Η δράση ενισχύει:

  • αποδοχή & ενσυναίσθηση

  • επικοινωνία & συνεργασία

  • κοινωνική υπευθυνότητα και συμμετοχή

Ενσωμάτωση στο Νηπιαγωγείο

  • Κοινωνική & Συναισθηματική Ανάπτυξη

  • Γλώσσα – επικοινωνία, αφήγηση, έκφραση

  • Εικαστικά & θεατρικό παιχνίδι

  • Εργαστήρια Δεξιοτήτων: Συμπερίληψη – Ανθρώπινα Δικαιώματα

Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα

Τα παιδιά:

  • αναγνωρίζουν και εκφράζουν συναισθήματα

  • διακρίνουν ομοιότητες & διαφορές

  • καλλιεργούν ενσυναίσθηση και αλληλεγγύη

  • συνεργάζονται σε ζευγάρια & ομάδες

  • αναλαμβάνουν μικρούς κοινωνικούς ρόλους (καλωσορίζουν, βοηθούν, μοιράζονται)

Πεδίο υλοποίησης

  • Αίθουσα Νηπιαγωγείου

  • Αυλή

  • Ψηφιακός χώρος (π.χ. δημιουργία «ψηφιακού βιβλίου φίλων»)

Φάσεις Υλοποίησης Δράσης

1. Διερεύνηση – 2 ώρες

Δραστηριότητες:

  • Συζήτηση κύκλου:

    • «Τι σημαίνει να είμαι φίλος;»

    • «Πώς νιώθει κάποιος όταν δεν έχει παρέα;»

  • Παιχνίδι: “Βρες κάποιον που…”

    • μιλά άλλη γλώσσα στο σπίτι

    • φορά γυαλιά, έχει αδερφάκι κ.λπ.

  • Χάρτης τάξης «Όλοι είμαστε μοναδικοί»

2. Προετοιμασία/Σχεδιασμός – 2 ώρες

  • Δημιουργία κανόνων φιλίας (π.χ. “Μιλάμε ευγενικά”, “Βοηθάμε”)

  • Επιλογή δράσεων ένταξης από τα παιδιά:

    • «Φίλος υποδοχής» για νέα παιδιά

    • «Γωνιά καλοσύνης» στην τάξη

    • «Κουτί θετικών λόγων»

  • Προετοιμασία υλικών για το «Βιβλίο Φιλίας»

  • Πρόσκληση γονέων να μοιραστούν έθιμα, παραμύθια, τραγούδια από την κουλτούρα τους (προαιρετικά)

3. Υλοποίηση στο πεδίο – 4 ώρες

  • Δημιουργία Βιβλίου Φιλίας
    Κάθε παιδί φτιάχνει σελίδα με:

    • όνομά του

    • αυτοπροσωπογραφία

    • πράγματα που του αρέσουν

    • «Τρόποι που δείχνω ότι είμαι φίλος»

  • Δραστηριότητες συνεργασίας:

    • «Ζωγραφίζουμε μαζί»

    • «Φτιάχνουμε παζλ φιλίας»

  • Θεατρικό παιχνίδι:
    «Πώς βοηθώ έναν φίλο που νιώθει μόνος;»

  • Εκμάθηση τραγουδιού φιλίας (π.χ. “Αν όλα τα παιδιά της γης…”)

4. Επικοινωνία – Διάχυση – 1 ώρα

  • Παρουσίαση του Βιβλίου Φιλίας στους γονείς / άλλο τμήμα

  • Δημιουργία τοίχου φιλίας στην είσοδο σχολείου

  • Αποστολή μικρού μηνύματος/βίντεο σε συνεργαζόμενο νηπιαγωγείο:

    • «Γεια σας φίλοι μας, εμείς μάθαμε να…»

5. Αναστοχασμός – 1 ώρα

  • Συζήτηση:

    • «Τι μάθαμε για τους φίλους;»

    • «Πώς μπορούμε καθημερινά να βοηθάμε;»

  • Ζωγραφιά: «Εγώ με τους φίλους μου»

  • Παιχνίδι συναισθημάτων με κάρτες

  • Δημιουργία «Λουλουδιού φιλίας»

    • κάθε παιδί γράφει σε πέταλο μια λέξη φιλίας (αγάπη, χαμόγελο, μοίρασμα…)


🎯 Δείκτες επιτυχίας

  • Δημιουργία θετικού κλίματος τάξης

  • Έκφραση συναισθημάτων & ενσυναίσθηση

  • Συμμετοχή και συνεργασία παιδιών

  • Παρατήρηση μειωμένων συγκρούσεων – περισσότερη αλληλοβοήθεια


🧰 Υλικά

  • Χαρτόνια, μαρκαδόροι, φωτογραφίες

  • Καρτέλες συναισθημάτων

  • Υλικά για κατασκευές (λουλούδι φιλίας, παζλ)

  • Βιβλία & μουσική

Περισσότερη πληροφόρηση

Για την υποστήριξη των εκπαιδευτικών, το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) δημιούργησε μια ειδική ψηφιακή πλατφόρμα, όπου παρουσιάζονται αναλυτικά οι στόχοι, το περιεχόμενο και οι δράσεις του προγράμματος: act.digitalschool.gov.gr

Ενεργός Πολίτης