Weber και Adorno…

Στο άρθρο της Αναγνώστου (2008) παρουσιάζεται το έργο του Max Weber Οι ορθολογικές και κοινωνιολογικές βάσεις της μουσικής και το έργο του Theodor Adorno Εισαγωγή στην κοινωνιολογία της μουσικής.

Ο Max Weber ασχολείται με την ιστορική εξέλιξη της μουσικής. Αυτό που μου τράβηξε περισσότερο την προσοχή στο έργο τουWeber είναι η αντίληψη που έχει προς τη μουσική σημειογραφία, «χωρίς την οποία κανένα σύγχρονο μουσικό έργο δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να υπάρξει σε κανέναν τόπο και με κανέναν τρόπο, ούτε καν σαν εσωτερικό απόκτημα του δημιουργού του» (Weher 1998: 118). Εάν λοιπόν εφαρμόσουμε την παραπάνω αντίληψη του Weber για τη μουσική σημειογραφία, τότε τι θα πούμε σε έναν παππού που παίζει τραγούδια στο κλαρίνο βασισμένα σε ηπειρώτικες πεντατονικές κλίμακες; Σίγουρα τα τραγούδια αυτά μπορούν να μεταφερθούν σε κάποιο σύστημα μουσικής σημειογραφίας. Σε καμία περίπτωση όπως δεν αναπτύχθηκαν χάρη κάποιου μουσικού συστήματος σημειογραφίας.

Ο Theodor Adorno προτείνει μια κοινωνιολο­γία της μουσικής που δεν θα εξετάζει μόνο τη θέση της μουσικής μέσα στην κοινωνία, αλλά και την παρουσία της κοινωνίας μέσα στη μουσική (Adorno, 1994). Πράγματι, η αντιμετώπιση της μουσικής ως καταναλωτικό αγαθό την υποβιβάζει και γεννά ερωτήματα σε έναν συνθέτη και έναν ερμηνευτή. Να γράψω ή να ερμηνεύσω (αντίστοιχα) για την τέχνη ή την βιομηχανοποιημένη τέχνη που έχει απώτερο σκοπό το χρήμα; Το ίδιο δίλημμα μπορεί να έχει και ένας μαθητής μας… να παίξω έργα κλασικών συνθετών ή σύγχρονη λαϊκή μουσική που θα μου επιφέρει άμεσα χρήμα;

Δίνοντας τροφή για σκέψη κλείνοντας αυτήν την εβδομάδα θα αναφερθώ σε μία πρόταση από το οπισθόφυλλο του βιβλίου Θόρυβοι του Ζακ Ατταλί (1977). Η μουσική έχει με το χρήμα σχέσεις παράξενες, διφορούμενες και προφητικές (Ατταλί, 1997).

 

 

 

Αφήστε μια απάντηση