«

»

Ιαν 03 2014

ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Η ένταξη των προσφύγων στην Ελλάδα

Συσσίτιο για τους πρόσφυγες στο Ρέθυμνο. Μαρία Τσιριμονάκη, Εν Ρεθύμνω, Αφηγήματα, Ρέθυμνο 1997.

Συσσίτιο για τους πρόσφυγες στο Ρέθυμνο. Μαρία Τσιριμονάκη, Εν Ρεθύμνω, Αφηγήματα, Ρέθυμνο 1997.

1.      Η ενσωμάτωση των προσφύγων.

  • Η αποκατάσταση και αφομοίωση των προσφύγων είναι το σημαντικότερο επίτευγμα του νέου ελληνικού κράτους και τιτάνιο έργο αν συνεκτιμηθούν οι αντικειμενικές συνθήκες της εποχής:
  1.  Δεινή οικονομική κατάσταση,
  2.  Πολιτικές περιστάσεις των δεκαετιών του ’20 και του ’30,
  3.  Ελλιπής κρατική οργάνωση,
  4. Τεράστιος αριθμός προσφύγων.
  • Καθοριστικός ο ρόλος της ΕΑΠ→ υπό διεθνή έλεγχο → αποστασιοποιημένη από την ελληνική πολιτική ζωή→ αποτελεσματικότερη.
  • Πρόσφυγες:►διέφεραν μεταξύ τους κοινωνικά, πολιτιστικά, ακόμα και γλωσσικά.

εύποροι→ άμεση ενσωμάτωση και ανάμιξη με τους γηγενείς.

φτωχοί→ ταχεία αποκατάσταση – αργή η διαδικασία της αφομοίωσης.

► ψυχικά τραυματισμένοι ~ άγχος επιβίωσης ~ άγχος βελτίωσης των συνθηκών της ζωής τους.

► παράπονα για την αντιμετώπισή τους από το κράτος και από τους γηγενείς:

  • παραβίαση των δικαιωμάτων τους με την υπογραφή της Σύμβασης Ανταλλαγής της Λωζάνης και του Ελληνοτουρκικού Συμφώνου του 1930.
  • Μερική αποζημίωση για τις περιουσίες τους
  • Η ανταλλάξιμη περιουσία δεν περιήλθε όλη σ’ αυτούς. Αίτια:

 

  1. Έλλειψη κτηματολογίου
  2. Ανυπαρξία τίτλων ιδιοκτησίας
  3. Δυσκολία στην οριοθέτηση και περίφραξη
  4. Παραχώρηση από το κράτος ανταλλάξιμης περιουσίας σε γηγενείς ιδιώτες ή ιδρύματα.
  • Διαφορές μεταξύ προσφύγων και ντόπιων στη νοοτροπία και την ιδιοσυγκρασία:

➣  Γηγενείς→ ήθος, διασκέδαση, κοσμοπολίτικη συμπεριφορά των προσφύγων.

➣  Πρόσφυγες → χαμηλό πνευματικό και πολιτιστικό επίπεδο των ντόπιων.

  • Διάσταση μεταξύ προσφύγων και ντόπιων:

✔  Στην οικονομική ζωή→ ανταγωνισμός στην αγορά εργασίας.

✔  Στην πολιτική ζωή→ οι πρόσφυγες ήταν κυρίως Βενιζελικοί→ μίσος από τους αντιπάλους.

✔  Στην κοινωνική ζωή→ οι πρόσφυγες των συνοικισμών ζούσαν σε απόσταση με τους ντόπιους→  αποφυγή σύναψης γάμων.

~Η λέξη «πρόσφυγας» είχε υποτιμητική σημασία ~ η αντίθεση δεν έγινε ποτέ σύγκρουση ~ η διαχωριστική γραμμή έπαψε να υπάρχει μετά τη δεκαετία του ’40.

2.      Οι επιπτώσεις από την άφιξη των προσφύγων.

α) Εξωτερική πολιτική: απουσία του σημαντικότερου παράγοντα προστριβών→ διατήρηση των καλών σχέσεων για 30 χρόνια.

β) Πληθυσμός/ εθνολογική σύσταση: αύξηση του πληθυσμού κατά 20% – αστικοποίηση, διόγκωση των αστικών κέντρων – τόνωση του ελληνικού στοιχείου σε κρίσιμες παραμεθόριες περιοχές (Μακεδονία, Ήπειρος, Δυτ. Θράκη), πλήρης εξελληνισμός άλλων περιοχών (Κρήτη, Λέσβος, Λήμνος) – το 1920 ζούσαν 20% μη Έλληνες Ορθόδοξοι  στην Ελλάδα, ενώ το 1928 6%.

γ) Οικονομία:

  • γεωργία: αύξηση των καλλιεργήσιμων εκτάσεων κατά 50%→ αύξηση της παραγωγής → επάρκεια στα σιτηρά. Εφαρμογή της αμειψισποράς και της πολυκαλλιέργειας – ενίσχυση της μικρής ιδιοκτησίας – εισαγωγή νέων καλλιεργειών, επέκταση παλιών (καπνός, βαμβάκι, σταφίδα) – βελτίωση της κτηνοτροφίας και της πτηνοτροφίας – ανάπτυξη της σηροτροφίας, της δενδροκομίας και της αλιείας από εξειδικευμένους πρόσφυγες.
  • βιομηχανία: αναζωογόνηση→

→ νέο, ειδικευμένο, φθηνό εργατικό δυναμικό

→ διεύρυνση της καταναλωτικής αγοράς

→ οι πρόσφυγες ήταν άνθρωποι με επιχειρηματικές ικανότητες→

➣  επιχειρηματίες

➣  βιομήχανοι

➣  μεγαλέμποροι

→διπλασιασμός των μονάδων , διατήρηση όμως των παραδοσιακών δομών λειτουργίας.

➘    Οι πρόσφυγες συμμετείχαν ως κεφαλαιούχοι και ως εργάτες κυρίως στην κλωστοϋφαντουργία-ταπητουργία-μεταξουργία-αλευροβιομηχανία-οικοδομικά υλικά.

➘    Υπεροχή των προσφύγων των αστικών κέντρων σε:

  •  επιχειρηματικό πνεύμα
  •  εκπαίδευση
  •  κατάρτιση
  • προοδευτικές αντιλήψεις

➘    τους βοήθησαν να οργανώσουν δικές τους επιχειρήσεις:                                             :

  • ο κοσμοπολίτικος χαρακτήρας τους
  • οι ξένες γλώσσες
  • οι επαφές με την Ευρώπη
  • η πείρα

➘    Ένταξη των γυναικών→ η πλειοψηφία των εργατών σε κλωστοϋφαντουργία, καπνοβιομηχανία, ενδύματα.

δ)Πολιτισμός: επίδραση :στη μουσική

λογοτεχνία

ζωγραφική

γλώσσα.

Αφήστε μια απάντηση

Top
 
Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων