Στις 30 Ιανουαρίου η εκκλησία μας γιορτάζει τους τρεις ιεράρχες, τον Μέγα Βασίλειο, τον Γρηγόριο τον Θεολόγο και τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Είναι οι προστάτες των Γραμμάτων, οι άγιοι των μαθητών και των δασκάλων. Ο κοινός εορτασμός τους στις 30 Ιανουαρίου καθιερώθηκε ήδη από τον 11ο αιώνα μ. Χ. Τιμώνται ως προστάτες της παιδείας, γιατί πρώτοι αυτοί κατάφεραν να αδελφώσουν την αρχαία ελληνική κληρονομιά μας με τη χριστιανική διδασκαλία. Όπως στον ουρανό ξεχωρίζουν τα φωτεινά αστέρια, έτσι και στον ουρανό της Εκκλησίας ξεχωρίζουν τα φωτεινά αστέρια της που είναι οι άγιοι. Ας πούμε δύο λόγια για την ιστορία του καθενός:
Ο Μέγας Βασίλειος γεννήθηκε στη Νεοκαισάρεια του Πόντου το 330 μ.Χ.. Μεγάλωσε και ανατράφηκε μέσα σε χριστιανικό περιβάλλον, κάτω από τη φροντίδα της μητέρας του, Εμμέλειας. Η οικογένειά του ήταν αρχοντική και πολύ πιστή στον Θεό. Σπούδασε όλες τις επιστήμες της εποχής του: νομική, αριθμητική, φιλοσοφία, ιατρική, γεωμετρία, ρητορική και μουσική. Παρά την πολυμάθειά του, έμεινε ταπεινός και απλός. Μοίρασε την μεγάλη περιουσία του στους φτωχούς και έγινε ο ίδιος ένας φτωχός ιερέας. Έγινε ο γνωστός αρχιεπίσκοπος Καισαρείας, που έμεινε στην ιστορία ως Μέγας και ως Επίσκοπος της αγάπης. Η αγάπη του για τον συνάνθρωπο ήταν μεγάλη. Έκτισε έξω από την Καισάρεια μια πρωτότυπη πόλη, την Βασιλειάδα, που αποτελούνταν από νοσοκομείο, ορφανοτροφείο, ξενώνες, σχολεία, εργαστήρια. Ήταν γενναίος. Δε φοβήθηκε ούτε τον αυτοκράτορα που τον απειλούσε ότι θα τον βασανίσει ή θα τον σκοτώσει αν δεν αρνηθεί την ορθόδοξη πίστη του. Έφυγε απ’ αυτή τη γη σε ηλικία μόλις 49 ετών. Σύμφωνα με τον μύθο στο Μέγα Βασίλειο οφείλουμε και το έθιμο της βασιλόπιτας, που φτιάχνουμε την πρώτη μέρα του χρόνου, την ημέρα της γιορτής του Μέγα Βασίλειου.
Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος ήταν φίλος και συνομήλικος του Βασιλείου. Γεννήθηκε στην Αριανζό της Καππαδοκίας το 329. Ο πατέρας του ήταν ιερέας. Από την παιδική του ηλικία έδειξε μεγάλη κλίση στα γράμματα. Σπούδασε κι έγινε κάτοχος όλων των γνωστών επιστημών της εποχής του. Ο Γρηγόριος έγινε πατριάρχης στην Κωνσταντινούπολη και με τους λόγους του υπερασπίστηκε την Ορθοδοξία σε χρόνια δύσκολα. Ο λαός τον αγάπησε πολύ. Για την προσφορά του στην ορθοδοξία ονομάστηκε «Θεολόγος» και είναι ο δεύτερος που παίρνει αυτόν τον «τίτλο» μετά τον ευαγγελιστή Ιωάννη. Πέθανε σε ηλικία 90 χρονών, απλός και ταπεινός στην Αριανζό.
Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος γεννήθηκε λίγο αργότερα, γύρω στο 350, στην Αντιόχεια της Συρίας. Ήταν και αυτός από αρχοντική οικογένεια. Ο πατέρας του πέθανε νωρίς και τον μεγάλωσε με πολλή φροντίδα η μητέρα του η Ανθούσα. Ήταν προικισμένος με σπάνια διανοητικά χαρίσματα που πολλαπλασιάστηκαν και αγιάστηκαν με τη φωτιά του Αγίου Πνεύματος. Ο ξακουστός δάσκαλος Λιβάνιος τον προόριζε για διάδοχό του στην Αντιόχεια, μα ο Ιωάννης προτίμησε να αφιερωθεί στον Θεό. Μιλούσε τόσο συναρπαστικά, ώστε τον ονόμασαν «Χρυσόστομο». Σε κάθε ομιλία του μαζευόταν πλήθος πολύ. Έγινε ιερέας στην Αντιόχεια και στη συνέχεια πατριάρχης στην Κωνσταντινούπολη. Μοίρασε κι’ αυτός την περιουσία του στους φτωχούς. Όμως οι εχθροί της αλήθειας, μεταξύ των οποίων και η αυτοκράτειρα, την οποία έλεγχε για τις αδικίες της, τον έστειλαν στην εξορία τρεις φορές. Την τρίτη φορά πέθανε από τις κακουχίες, δοξολογώντας τον Θεό ( www.pemptousia.gr).
Και οι τρεις άγιοι ξεχώριζαν για τη μόρφωση και τη φλογερή πίστη τους. Πρώτοι αυτοί συνδύασαν υπέροχα τον ελληνισμό και τον χριστιανισμό. Αγάπησαν πολύ τον Θεό, γι’ αυτό αγάπησαν πολύ και τους συνανθρώπους τους. Τα πλούτη τους, αλλά και τον εαυτό τους, τα διέθεσαν για ν’ απαλύνουν τον ανθρώπινο πόνο. Είναι πρότυπα για όλους και κυρίως για εμάς του μαθητές, που είναι και οι προστάτες μας. Αγωνίστηκαν ασταμάτητα, προσευχήθηκαν αδιάκοπα και ασκήθηκαν στον αγώνα της αρετής. Αξίζει να τους μιμηθούμε.
Ας δούμε τώρα πως τιμάμε τους Τρεις Ιεράρχες στα σχολεία μας, την ημέρα της γιορτής τους και συγκεκριμένα στο δικό μας μικρό σχολείο στον Λαύκο Νοτίου Πηλίου.
Οι δασκάλες μας, η κ. Αγγελική και η κ. Κατερίνα, μας προετοίμασαν μερικές ημέρες νωρίτερα. Μας μίλησαν για την σημασία της γιορτής και μας ανέθεσαν διάφορες εργασίες, προκειμένου να γνωρίσουμε καλύτερα τους προστάτες των σχολείων μας. Εδώ πρέπει να αναφερθούμε και στην νηπιαγωγό μας την κ. Δώρα, που πρώτη μας μίλησε για τους Τρεις Ιεράρχες και μας έκανε να τους αγαπήσουμε.
Την μέρα της γιορτής πηγαίνουμε στην εκκλησιά της Γεννήσεως της Θεοτόκου, στην πλατεία του χωριού μας. Φέτος είναι «περίεργη» χρονιά, λόγω του κορονοϊού και δεν ξέρω ακριβώς τι θα κάνουμε. Συνήθως κάνουμε αρτοκλασία και την πηγαίνουμε στην εκκλησία προς τιμήν των Τριών Ιεραρχών. Οι πέντε άρτοι διαβάζονται από τον ιερέα και συμβολίζουν τους άρτους που ευλόγησε ο Χριστός στην έρημο, κατόπιν πλήθυναν και διανεμήθηκαν στο συγκεντρωμένο πλήθος. Ο έκτος άρτος προορίζεται για την αγία πρόθεση και το μυστήριο της θείας ευχαριστίας. Μαζί με τους άρτους, προσφέρουμε για να ευλογηθούν ένα μπουκάλι λάδι και ένα μπουκάλι κρασί. Η πολύ σύντομη τελετή της αρτοκλασίας ή της ευλόγησης των άρτων αποτελεί πολύ παλιά λειτουργική πράξη της Εκκλησίας και έχει τις ρίζες της στους αποστολικούς χρόνους. Θεωρείται κατάλοιπο από τα κοινά γεύματα των πρώτων Χριστιανών, τις αγάπες. Στην τελετή της αρτοκλασίας, οι άρτοι μαζί με το λάδι και το κρασί βρίσκονται πάνω σε ένα τραπέζι στολισμένο, το οποίο τοποθετείται συνήθως μπροστά από το ιερό ή στο μέσο του ναού. Πάνω στους άρτους τοποθετούνται συμβολικά πέντε κεράκια αναμμένα. Στο τέλος της τελετής, κάθε μαθητής παίρνει έναν άρτο που έχει ευλογηθεί στο σπίτι του. Οι μαθητές, όσοι το επιθυμούν, αφού έχουμε προετοιμαστεί σωματικά και ψυχολογικά μετέχουμε στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας ( mountathos-eshop.com).
Στην εκκλησία τα προηγούμενα χρόνια παραβρίσκονταν και οι γονείς μας, οι συγχωριανοί μας, καθώς και η παλιά δασκάλα του χωριού, η κ. Μαρία, που την είχαν δασκάλα οι γονείς μας. Μετά τον εκκλησιασμό θα επιστρέψουμε στο σχολείο μας και θα συνεχίσουμε τα μαθήματά μας.
Η γιορτή των Τριών Ιεραρχών είναι μια ευκαιρία για τους συμμαθητές μας, που είναι παιδιά μεταναστών, να γνωρίσουν την θρησκεία μας, που είναι αναπόσπαστο μέρος της ιστορίας μας και του πολιτισμού μας. Οι Τρεις Ιεράρχες άλλωστε ήταν οι πρώτοι που συνέδεσαν τον ελληνισμό με την ορθοδοξία.
Οι Τρεις Ιεράρχες ας μας προστατεύουν και ας μας δίνουν δύναμη να προοδεύουμε στα μαθήματά μας και να είμαστε καλοί Χριστιανοί.
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ, ΤΟΥΣ ΔΑΣΚΑΛΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ.
Βιβλιογραφία
Ανακτήθηκε από https://www.pemptousia.gr/2020/01/i-tris-ierarches/ στις 27 Ιανουαρίου 2021
Ανακτήθηκε από https://mountathos-eshop.com/ti-einai-h-artoklasia-pote-ginetai/ στις 27 Ιανουαρίου 2021`
Εργασία του μαθητή της Ε΄ τάξης:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΛΟΥΛΟΥΔΑ
Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Κοταρέλα Αγγελική