Σύμφωνα με το πρωτόκολλο του Λονδίνου η Σάμος ανακηρύχθηκε σε Ηγεμονία. Η εποχή Ηγεμονίας του νησιού διήρκησε από το 1834 ως το 1912. Ο πρώτος ηγεμόνας της Σάμου, Στέφανος Βογορίδης, απέστειλε τον επίτροπο του Αλέξιο Φωτιάδη να κηρύξει τις εργασίες της Β’ Γενικής Συνέλευσης των Σαμίων στις 5-2-1837. Στη Συνέλευση αυτή αποφασίστηκε η ίδρυση πέντε Ελληνικών Σχολείων στο νησί: στο Λιμάνι του Βαθιού, στους Βουρλιώτες, στο Καρλόβασι, στο Μαραθόκαμπο και τη Χώρα.

Αναζητώντας το ακριβές έτος ίδρυσης του σχολείου μας, δεν καταφέραμε να βρούμε επαρκή στοιχεία.

Στη Συνέλευση του 1851 αποφασίστηκε η ίδρυση 23 Αλληλοδιδακτικών σχολείων, στα οποία δεν περιλαμβάνεται ακόμα το σχολείο των Κοντακαιίκων. Η φοίτηση στα σχολεία αυτά ήταν προαιρετική και διαρκούσε τέσσερα χρόνια. Στη Συνέλευση του 1852 καθορίστηκαν τα προσόντα που θα έπρεπε να έχουν οι γραμματοδιδάσκαλοι που θα δίδασκαν στα χωριά. Αυτοί έπρεπε: Να γνωρίζουν να διαβάζουν ελεύθερα, απρόσκοπτα με ευχέρεια και έμφαση, να γνωρίζουν τις τέσσερις αριθμητικές πράξεις και τα κλάσματα, να εξηγούν την ιερή κατήχηση, να καλλιγραφούν, να εκθέτουν σωστά τις ιδέες τους, να γνωρίζουν γραμματική, τη φωνητική, μουσική και αλληλοδιδακτική μέθοδο.

Τα πράγματα όμως στην Παιδεία της Σάμου για πολλά χρόνια δεν πήγαιναν καθόλου καλά. ο Επ. Σταματιάδης ως επόπτης παιδείας συνέταξε μια έκθεση το 1874 όπου αναφέρει την άθλια κατάσταση των περισσότερων σχολείων, τη συνεχή απουσία μαθητών, την έλλειψη σκευών και εποπτικών μέσων και τη μετριότητα των περισσότερων δασκάλων. Από το 1875 Αλληλοδιδακτική μέθοδος διδασκαλίας εγκαταλείπεται και εισάγεται η Ερβαρτιανή μέθοδος στα σχολεία της Σάμου. Στις εξετάσεις που έδωσαν οι δάσκαλοι του νησιού το 1882 προκειμένου να ελεγχθεί η διδασκαλική τους επάρκεια αναφέρονται τρεις δάσκαλοι από τα Κοντακαίικα: Ο Δημήτριος Ιωαννίδης, Ο Σταμάτιος Κωτάκκης και Ο Στ. Τριανταφυλλίδης. όλοι αξιολογημένοι με βαθμό “Λίαν Καλώς”

Το πρώτο σίγουρο στοιχείο που έχουμε για διορισμό δασκάλου στα Κοντακαίϊκα είναι το 1886. Τη χρονιά εκείνη μετά από εξετάσεις που έδωσαν οι δάσκαλοι του νησιού προκειμένου να ελεγχθεί η αφομοίωση της νέας Ερβαρτιανής μεθόδου διδασκαλίας, ένας από τους 30 επιτυχόντες δασκάλους, ο Αριστ. Δημητρίου, διορίζεται δάσκαλος στα Κοντακαίικα με μισθό 200 γρόσια. Το σχολείο ήταν μονοτάξιο με έναν μόνο δάσκαλο.

Στις 11-11-1912 η Σάμος κηρύσσει την Ένωσή της με την Ελλάδα. Τα σχολεία της πλέον υπόκεινται στους νόμους και τις διατάξεις του Ελληνικού Κράτους. Η φοίτηση στο σχολείο είναι πια υποχρεωτική, οι δάσκαλοι, από το 1934 και έπειτα, οφείλουν να σπουδάσουν στις διετείς Παιδαγωγικές Ακαδημίες και τα σχολεία πλέον λειτουργούν με βάση το Αναλυτικό Πρόγραμμα του ελληνικού κράτους. Τα εκπαιδευτικά πράγματα αλλάζουν κατά πολύ. Η διδασκαλία γίνεται λιγότερο καταπιεστική προς το μαθητή, οι δάσκαλοι επιμορφώνονται και καταρτίζονται σε παιδαγωγικά θέματα πιο συστηματικά, ο μαθητής έρχεται σε επαφή με τα γράμματα με τρόπο περισσότερο αποτελεσματικό. Το 1915 διορίζονται στα Κοντακαίικα με βαθμό Τριτοβάθμιων Υποδιδασκάλων με μισθό 55 δραχμές ο Ιωάννης Σιδηρουργός και ο Χαράλαμπος Θεοδώρου. Πολύ σημαντικά στοιχεία για τη λειτουργία του σχολείου του χωριού έχουμε από το 1930 μέχρι σήμερα, χάρη στα μαθητολόγια που σώζονται ακέραια στο αρχείο του σχολείου. Εξετάζοντας κανείς αυτό το υλικό μπορεί να αντλήσει σημαντικότατες πληροφορίες, όχι μόνο για τη λειτουργία του σχολείου αλλά και για ολόκληρο το κοινωνικό φάσμα του χωριού στο πέρασμα των δεκαετιών του 20ου αιώνα.

Κατά τη δεκαετία του 1930-1940 ο μέσος όρος του αριθμού των μαθητών ήταν 222 ανά χρονιά, μεγαλύτερο αριθμό το έτος 1932-1933 με 234 μαθητές και μικρότερο το έτος 1930-1931 με 192 μαθητές. Από το 1930 ως το 1935 η σφραγίδα του σχολείου γράφει: <<Πλήρης Δημοτική Σχολή Κοντακαιίκων>>. Από το 1936 η σφραγίδα αλλάζει σε: <<Δημοτικό Σχολείον Κοντακαιίκων Σάμου. Βασίλειο της Ελλάδος>>.

Κατά τη δεκαετία του 1940-1950 ο μέσος όρος των μαθητών ήταν 208 μαθητές ανά χρονιά, μεγαλύτερο αριθμό το έτος 1940-1941 με 249 μαθητές. Για την ταραγμένη δεκαετία του 1940 από τη μελέτη των αρχείων προκύπτουν διάφορα στοιχεία. Κατά το έτος 1942-1943 και 1943-1944 δεν υπάρχουν ενδείξεις λειτουργίας του σχολείου, καθώς τα βιβλία του σχολείου παρουσιάζουν στο συγκεκριμένο σημείο κενό. Το ίδιο συμβαίνει και κατά τα έτη του εμφυλίου 1945-1946 και 1946-1947. Από το έτος 1948-1949 που το μαθητολόγιο αρχίζει πάλι να συμπληρώνεται κανονικά, στη στήλη όπου αναγράφεται το επάγγελμα πατρός των μαθητών, συναντάμε πλέον πολύ συχνά τις λέξεις <<ορφανός>> και <<ορφανή>> όπως και η λέξη <<ανάπηρος>>.

Κατά τη δεκαετία του 1950, ο μέσος όρος των μαθητών ήταν 177 μαθητές ανά χρονιά με μεγαλύτερο αριθμό το έτος 1950-1951 με 193 μαθητές και το μικρότερο αριθμό το έτος 1958-1959 με 162 μαθητές.

Κατά τη δεκαετία 1960-1970, ο μέσος όρος των μαθητών ήταν 108 μαθητές ανά χρονιά, με μεγαλύτερο αριθμό το έτος 1959-1960 με 153 μαθητές και μικρότερο αριθμό τη χρονιά 1967-1968 με 94 μαθητές. Τη δεκαετία αυτή λειτούργησε και το <<Νυχτερινό Δημοτικό Σχολείο Κοντακαιίκων >>.

Το Νυχτερινό Δημοτικό σχολείο δημιουργήθηκε για να καλύψει τις εκπαιδευτικές ανάγκες μαθητών που κατά τη μεταπολεμική περίοδο και την περίοδο το Εμφυλίου πολέμου στη χώρα μας έμειναν πολύ πίσω στα μαθήματα του σχολείου ή δεν παρακολούθησαν σχεδόν καθόλου. Από το βιβλίο Μητρώου των μαθητών προκύπτει ότι το σχολείο αυτό λειτουργούσε κατά τα έτη 1962, 1964 και 1965, ενώ για το έτος 1963 δεν υπάρχει κανένα στοιχείο. Μέσος όρος ηλικίας των μαθητών που παρακολούθησαν τα μαθήματα του Νυχτερινού Σχολείου ήταν τα 17 χρόνια. Το 1962 οι μαθητές του Νυχτερινού Σχολείου ήταν 24, το 1964 17 και το 1965 οι μαθητές ήταν 13.

Αξίζει να αναφερθεί ότι μεταξύ των ετών 1963 και 1964, αλλάζει ο τρόπος γραφής του ονόματος του χωριού στα επίσημα έγγραφα του σχολείου. Από “Κοντακέικα” γίνεται  “Κοντακαίικα”, όπως παραμένει μέχρι και σήμερα. Το παράδοξο είναι ότι πως η μετονομασία στον τρόπο γραφής σε ” Κοντακαίικα ” έγινε από το ελληνικό κράτος επίσημα πολύ νωρίτερα, μεταξύ των ετών 1928 και 1940. Το στοιχείο αυτό προκύπτει από τις επίσημες απογραφές του ελληνικού κράτους. Ενώ στην απογραφή κατοίκων του 1928 το χωριό γράφεται “Κοντακέικα” στην απογραφή του 1940 γράφεται ” Κοντακαίικα “. Η μελέτη των αρχείων του σχολείου από το 1977 μέχρι σήμερα γίνεται πολύ δύσκολη, όσο κι αν αυτό φαίνεται παράξενο. Κι όμως από το 1977 καταργείται το βιβλίο του Μαθητολογίου, οι μαθητές που εγγράφονται στο σχολείο από τη χρονιά εκείνη γράφονται χωρίς διαχωρισμό έτους στο βιβλίο Μητρώου των μαθητών και είναι πολύ δύσκολο να διακρίνει κανείς ξεκάθαρα πόσοι μαθητές φοιτούσαν ανά χρονιά στο σχολείο.

Για τα έτη 1970-1977, έχουμε μέσο όρο αριθμού μαθητών τους 90, με μεγαλύτερο αριθμό το έτος 1970, 101 μαθητές και μικρότερο αριθμό το έτος 1976, 78 μαθητές. Κάνοντας λοιπόν ένα χρονικό άλμα, το μόνο που γνωρίζουμε με βεβαιότητα είναι ότι κατά το σχολικό έτος 2002-2003 το σχολείο μας είχε 54 μαθητές.

Από το σχολικό έτος 1978-1979 ξεκίνησε η λειτουργία Νηπιαγωγείου του χωριού με 23 παιδιά τη χρονιά εκείνη. Νηπιαγωγός και Διευθύντρια του Νηπιαγωγείου ήταν από την πρώτη μέρα μέχρι και το 2003 η κα. Αγγελική Κωτάκη. Τα μαθήματα του νηπιαγωγείου παρακολουθούσαν το 2003 14 μαθητές.

Το 1996 έγινε μια σημαντική κίνηση για την αναμόρφωση του κτιρίου του σχολείου. Με πρωτοβουλία του Διευθυντή του σχολείου κ. Τριανταφύλλου Κωνσταντίνου εξασφαλίστηκε κονδύλι για την κατασκευή τεσσάρων νέων αιθουσών σε χώρο της αυλής του σχολείου, που αγοράστηκε από τον ιδιώτη στον οποίο άνηκε. Πολύτιμοι αρωγοί στην προσπάθεια στάθηκαν, ο τότε Νομάρχης Σάμου Πυθαγόρας Βαρδίκος, ο Πρόεδρος της κοινότητας Κοντακαιίκων, Στασινής Ανδρέας. Από τη χρονιά εκείνη, 1996, το σχολείο αναβαθμίστηκε από τριθέσιο σε τετραθέσιο και από το 1999, σε εξαθέσιο Δημοτικό Σχολείο. Λίγα χρόνια αργότερα, το 2000, με τη συμβολή του τότε Νομάρχη Σάμου Θαλασσινού Θαλασσινού και του Δημάρχου Καρλοβασίων Λυμπέρη Παναγιώτη, εξασφαλίστηκαν τα χρήματα για να γίνει η εκ βάθρων ανακατασκευή του παλαιού διδακτηρίου, που με το πέρασμα των δεκαετιών είχε περιέλθει σε κακή κατάσταση.

Ο σεισμός του 2020 προκάλεσε σοβαρές ζημιές στο κεντρικό κτίριο ενώ η διδασκαλία των τεσσάρων τάξεων γίνεται μέχρι σήμερα σε κοντέινερ προσωρινά μέχρι την αποκατάσταση των ζημιών.

πηγή: wikipidia