Με αφορμή τον εορτασμό της Τσικνοπέμπτης οι μαθητές και οι μαθήτριες του Δημοτικού Σχολείου Αντιρρίου υπό την καθοδήγηση του Καθηγητή Φυσικής Αγωγής κ. Πούλιου Μιχαήλ, τη συμμετοχή όλων των εκπαιδευτικών του σχολείου και την αρωγή του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων αναβίωσαν έθιμα της Αποκριάς. Συγκεκριμένα, αναπαρέστησαν το «Γαϊτανάκι», χόρεψαν τα παραδοσιακά τραγούδια «Πώς το τρίβουν το πιπέρι», «Σκούπα Λέρου» και τα «Κουκιά». Η γιορτή πλαισιώθηκε με αποκριάτικους χορούς όπως το «Μια γριά μπαμπόγρια», «Παντρεύουνε τον κάβουρα» και πλήθος άλλων συρτών χορών.
Στη συνέχεια, παραθέτουμε ορισμένες πληροφορίες για τα συγκεκριμένα έθιμα και φωτογραφικό υλικό.
Γαϊτανάκι: Το παραδοσιακό έθιμο της Αποκριάς και οι ρίζες του
Ρίζες και ετυμολογία
Το γαϊτανάκι πέρασε στην Ελλάδα από πρόσφυγες του Πόντου και της Μικράς Ασίας.
Η λέξη «γαϊτανάκι» είναι υποκοριστικό της μεσαιωνικής λέξης «γαϊτάνιν», που σημαίνει μεταξωτό κορδόνι, λωρίδα, ταινία, και δημιουργείται χάρη στην τάση που έχει η γλώσσα μας να προσθέτει την κατάληξη «-άκι» για να δηλώσει τον υποκορισμό. Προέρχεται από την ελληνιστική λέξη γαϊτάνη. Χωρίς να είμαστε βέβαιοι για την ετυμολογία της, η ονομασία της έχει να κάνει με την πόλη Gaeta της Ιταλίας, ιωνική αποικία των Σαμίων, γνωστή για την παραγωγή κορδέλας.
Τι συμβολίζει
Ο αριθμός των δώδεκα χορευτών λέγεται ότι δηλώνει τους μήνες του χρόνου που εναλλάσσονται ή τις ώρες, τις μυθικές θεότητες του χρόνου. Ο κυκλικός χορός συμβολίζει τον κύκλο της ζωής, από τη ζωή στον θάνατο, από τη λύπη στη χαρά, από τον χειμώνα στην άνοιξη και το αντίθετο.
Πώς το τρίβουν το πιπέρι
Παραδοσιακό, σκωπτικό τραγούδι με καταγωγή από τα χρόνια του Βυζαντίου όταν στα μοναστήρια για λόγους οικονομίας οι καλόγεροι αγόραζαν το πιπέρι σε κόκκους και το έτριβαν ώστε να το πουλήσουν λίγο ακριβότερα. Το κοπάνισμα των κόκκων πιπεριού γινόταν με μεγάλους μύλους που απαιτούσαν ιδιαίτερη δύναμη και έτσι λέγεται ότι σε αυτήν την διαδικασία πήγαιναν οι τιμωρημένοι καλόγεροι.
Σκούπα Λέρου
Χορός εύθυμος, σκωπτικός, που έχει πια ξεχαστεί. Ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στους βοσκούς και τους ξωτάρηδες, που τον χόρευαν καλύτερα. Δεν έλειπε από τα γλέντια και ιδιαίτερα από εκείνα των Αποκριών. Χορεύεται από 6-7 ζευγάρια και κάποιον που αντί για ντάμα βαστά μια σκούπα και τραγουδά “Μαυρομάτα, μαυρομάτα, συ μου τά ‘κλεψες τα νιάτα…” και συνεχίζει με έμμετρα πειράγματα και αστεία. Οι άλλοι του απαντούν και τον κοροϊδεύουν, αυτός τους κυνηγά και τους χτυπά με τη σκούπα. Κάποτε φωνάζει “Αλλαγή” και τότε όλοι πρέπει να αλλάξουν ντάμες κι αυτός να προλάβει να αρπάξει την ντάμα κάποιου. Όποιος μείνει χωρίς ντάμα χορεύει με τη σκούπα.
