Αναγνωρίζοντας και Εκφράζοντας τα Συναισθήματά μας
Η 10η Οκτωβρίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας με σκοπό την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας σε συναφή ζητήματα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ψυχική υγεία ορίζεται ως κατάσταση ευεξίας κατά την οποία το άτομο, μεταξύ άλλων, αναγνωρίζει τις ικανότητές του, αντιμετωπίζει τις πιέσεις της ζωής και συνεισφέρει δημιουργικά στην κοινωνία. Το σχολείο διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην προάσπιση, βελτίωση και προαγωγή της ψυχικής υγείας και ευεξίας των παιδιών και των εφήβων.
Την εβδομάδα λοιπόν μεταξύ 10-17 Οκτωβρίου, πραγματοποιήθηκαν στις τάξεις του σχολείου μας βιωματικές δραστηριότητες, προσαρμοσμένες στην εκάστοτε ηλικία των παιδιών, με θέμα την αναγνώριση και την έκφραση των συναισθημάτων. Μέσα από ένα διασκεδαστικό αλλά και ουσιαστικό παιχνίδι, τα παιδιά κλήθηκαν να παρατηρήσουν, να σκεφτούν και να μιλήσουν για το πώς αισθάνονται σε διάφορες περιστάσεις της καθημερινότητάς τους.
Οι μαθητές χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Η ομάδα 1 είχε στα χέρια της κάρτες με σενάρια που θα μπορούσαν να συμβούν στην καθημερινή ζωή, όπως το να μην τα πάμε καλά σε ένα τεστ ή να αισθανθούμε αμηχανία σε μια σχολική στιγμή. Η ομάδα 2 κρατούσε κάρτες με emoji και λέξεις που αντιστοιχούσαν σε συναισθήματα, όπως απογοήτευση, άγχος, λύπη, χαρά, ευγνωμοσύνη και αμηχανία. Κάθε παιδί της πρώτης ομάδας διάβαζε σιωπηλά το σενάριο και, μέσα από την παντομίμα, προσπαθούσε να το αναπαραστήσει. Τα μέλη της δεύτερης ομάδας παρατηρούσαν, προσπαθούσαν να μαντέψουν την κατάσταση και στη συνέχεια επέλεγαν ποια συναισθήματα θα ένιωθαν αν βρίσκονταν στη θέση του/της συμμαθητή/ τριάς τους.
Οι μαθητές-τριες των μικρότερων τάξεων μπόρεσαν να γνωρίσουν καλύτερα την πληθώρα των συναισθημάτων που μπορούμε να αισθανθούμε, έμαθαν πώς ονομάζεται το κάθε συναίσθημα και προσπάθησαν να μπουν στη θέση του άλλου ώστε να ενισχύσουν την ενσυναίσθησή τους.
Τα μεγαλύτερα παιδιά που ήταν περισσότερο εξοικειωμένα με τα συναισθήματα, είχαν την ευκαιρία να αναγνωρίσουν τόσο ευχάριστες και δυσάρεστες καταστάσεις που όλοι τους βιώνουν, αλλά πιθανόν διστάζουν να παραδεχτούν και να μοιραστούν με τους φίλους τους, αλλά και να κατανοήσουν ότι κάθε άνθρωπος μπορεί να αντιδρά διαφορετικά στο ίδιο γεγονός. Μέσα από τη συζήτηση που ακολούθησε, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν σωστά ή λάθος συναισθήματα, ότι όλα είναι αποδεκτά και πως ο σεβασμός προς τα συναισθήματα των άλλων είναι απαραίτητος για τη δημιουργία θετικών σχέσεων.
Η δράση αυτή αποτέλεσε μια όμορφη αφορμή για να μιλήσουμε για τη σημασία της ψυχικής υγείας, της ενσυναίσθησης και της αλληλοκατανόησης μέσα στην καθημερινή σχολική ζωή. Είναι άλλωστε αποδεδειγμένο πως κάθε προσπάθεια προάσπισης της ψυχικής υγείας ενισχύει την ψυχική ανθεκτικότητα των παιδιών, καλλιεργεί κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες αναγκαίες για την αντιμετώπιση των σχολικών δυσκολιών και μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης μελλοντικών δυσκολιών.
Στην Στ τάξη έγινε μια ακόμη δράση την Τρίτη 21 Νοεμβρίου, από την Κοινωνική Λειτουργό του σχολείου μας κα Ευαγγελία Κούτσικου. Η δραστηριότητα ξεκίνησε με μια εισαγωγική συζήτηση με θέμα «Ο καιρός της ψυχής μου». Στα παιδιά παρουσιάστηκαν εικόνες με ήλιο, σύννεφα, βροχή και ουράνιο τόξο, και κάθε παιδί επέλεξε ποιος “καιρός” τα εκφράζει εκείνη τη μέρα, εξηγώντας —αν το επιθυμούσε— τα συναισθήματά του. Με αυτόν τον τρόπο αναγνωρίστηκαν φυσικά και χωρίς πίεση διαφορετικές διαθέσεις.
Στη συζήτηση που ακολούθησε, τα παιδιά προβληματίστηκαν γύρω από την έννοια της ψυχικής υγείας. Αντάλλαξαν σκέψεις για το πώς νιώθει κανείς όταν δεν είναι καλά μέσα του και τι μπορεί να κάνει για να φροντίσει τον εαυτό του. Όλες οι ιδέες συγκεντρώθηκαν στον πίνακα, δημιουργώντας έναν κοινό “χάρτη” ψυχικής φροντίδας.
Στη συνέχεια με το ομαδικό έργο «Το Δέντρο της Ψυχικής Υγείας», τα παιδιά συνεργάστηκαν για να δημιουργήσουν ένα μεγάλο δέντρο. Καθένα έγραψε σε ένα φύλλο κάτι που το βοηθά να αισθάνεται καλά, το οποίο στη συνέχεια
κόλλησε πάνω στο δέντρο, συνδέοντας τη δική του ανάγκη με την κοινή προσπάθεια της ομάδας.
Η δράση έκλεισε με έναν κύκλο αναστοχασμού, όπου οι μαθητές μοιράστηκαν όσα έμαθαν για τον εαυτό τους και τρόπους με τους οποίους μπορούν να φροντίζουν την διάθεσή τους και τους άλλους.
Την Τρίτη 4 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε και στην Ε τάξη μια δίωρη βιωματική δράση από την Ψυχολόγο του σχολείου μας κα Ελένη Βασιλοπούλου. Η δράση είχε ως σκοπό οι μαθητές και οι μαθήτριες να αναγνωρίσουν τα συναισθήματα, να κατανοήσουν ότι κάθε συναίσθημα έχει διαφορετική ένταση και διάρκεια, να ασκηθούν στην έκφραση συναισθημάτων με δημιουργικούς τρόπους και να συνδέσουν την φροντίδα των συναισθημάτων με την γενικότερη ψυχική υγεία.
