Τι είναι η «πλάνη του μηδενικού ρίσκου»!

Νοέ 201712

ρίσηκοΘα εξετάσουμε δυο τυχερά παιχνίδια. Στο πρώτο μπορεί να κερδίσετε 10.000.000 ευρώ, στο δεύτερο 10.000 ευρώ. Ποιο διαλέγετε; Αν κερδίσετε στο πρώτο, αρχίζετε καινούρια ζωή, παρατάτε τη δουλειά σας και στο εξής ζείτε από τους τόκους σας .Αν πιάσετε το τζακ ποτ στο δεύτερο, πάτε διακοπές στην Καραϊβική, και μετά βλέπετε. Η πιθανότητα να κερδίσετε τον πρώτο αριθμό είναι 1 στα 100.000.000 στο πρώτο παιχνίδι και I στις 10.000 στο δεύτερο. Λοιπόν, πού ποντάρετε; Το πρώτο παιχνίδι μάς διεγείρει περισσότερο, παρόλο που αντικειμενικά το δεύτερο μας προσφέρει 10.000 φορές μεγαλύτερες πιθανότητες να κερδίσουμε. Εξού και η τάση προς όλο και μεγαλύτερα τζακ ποτ -που υπολογίζονται σε εκατομμύρια, δισεκατομμύρια, ακόμα και τρισεκατομμύρια -, αδιάφορο αν οι πιθανότητες να κερδίσουμε είναι ελάχιστες.

Ας πάρουμε ένα περίφημο πείραμα που πραγματοποιήθηκε σε εργαστήριο το 1972. Συγκροτήθηκαν δυο ομάδες εθελοντών. Οι ερευνητές είπαν στους εθελοντές της πρώτης ομάδας πως ήταν 100% βέβαιο ότι θα δεχτούν μια ηλεκτρική εκκένωση και στους εθελοντές της δεύτερης ομάδας άτι είχαν 50% πιθανότητες να δεχτούν μια ηλεκτρική εκκένωση. Μέτρησαν τις σωματικές αντιδράσεις των εθελοντών (παλμούς καρδιάς, νευρικότητα, ιδρωμένα χέρια κτλ.) λίγο πριν από τηv κρίσιμη στιγμή. Το αποτέλεσμα τούς ξάφνιασε: δεν υπήρχε διαφορά. Οι εθελοντές των δύο ομάδων είχαν το ίδιο επίπεδο στρες Οι ερευνητές μείωσαν τότε την πιθανότητα της δεύτερης ομάδας σε 0%, έπειτα σε 10%, έπειτα σε 5%. Το αποτέλεσμα; Καμία διαφορά! Μόνον όταν ανήγγειλαν ότι θα αυξήσουν την ένταση του ηλεκτρικού ρεύματος η σωματική διέγερση των δύο ομάδων αυξήθηκε. Αλλά πάλι δεν υπήρχε διαφορά μεταξύ τους. Πράγμα που σημαίνει ο π αντιδρούμε στο αναμενόμενο εύρος ενός γεγονότος (ποσό του τζακ ποτ η ένταση του ηλεκτρικού ρεύματος) και όχι στον βαθμό πιθανότητάς του. Δηλαδή, μας λείπει η διαισθητική κατανόηση των πιθανοτήτων.

Μιλάμε για ηαράβλεψη των πιθανοτήτων, γεγονός που οδηγεί σε λανθασμένες αποφάσεις. Επενδύουμε σε μια καινούρια επιχείρηση γιατί το ενδεχόμενο κέρδος μάς ανοίγει την όρεξη, αλλά ξεχνάμε να τιμήσουμε την πιθανότητα απόκτησης αυτού του κέρδους (ή δε ν το κάνουμε από τεμπελιά). Άλλο παράδειγμα: Μετά από ένα αεροπορικό δυστύχημα, για το οποίο έχουν μιλήσει όλα τα ΜΜΕ, ματαιώνουμε κρατήσεις των πτήσεων μας χωρίς να λάβουμε υπόψη τη -μηδαμινή- πιθανότητα συντριβής του αεροπλάνου (η οποία εξάλλου παραμένει ίδια μετά την καταστροφή).

Πολλοί ερασιτέχνες επενδυτές συγκρίνουν τις τοποθετήσεις τους αποκλειστικά στη βάση του συντελεστή απόδοσης. Κρίνουν μια μετοχή της Google που τους αποδίδει 20% τον χρόνο ως δύο φορές πιο επικερδή από ένα ακίνητο που τους αποδίδει 10% τον χρόνο. Ενώ θα ήταν πιο λογικό να υπολογίσουν τους κινδύνους που συνδέονται με την κάθε τοποθέτηση. Αλλά επειδή δεν έχουμε έμφυτη κατανόηση του ρίσκου, έχουμε την τάση να το ξεχνάμε.

Ας επανέλθουμε στο πείραμα με τις ηλεκτρικές εκκενώσεις. Η πιθανότητα ηλεκτρικής εκκένωσης στους εθελοντές της δεύτερης ομάδας μειώθηκε κι άλλο από το 5% στο 4% και ως το 3%. Αλλά μόνο με την πιθανότητα 0% η δεύτερη ομάδα αντέδρασε διαφορετικά από την πρώτη. Το ρίσκο του 0% φαίνεται όντως πολύ προτιμότερο από
το ρίσκο του 1 %.

Σκεεφτείτε τα δύο επόμενα μέτρα στον τομέα του καθαρισμού των υδάτων ύδρευσης. Ένα υδραγωγείο δέχεται νερό σε ίσες ποσότητες από δύο παραπόταμους, τον α και τoν β. Με το μέτρο Α ο κίνδυνος θανάτου από κατάποση μολυσμένου νερού του παραπόταμου α μειώθηκε από το 5% στο 2%. Με τo μέτρο Β ο κίνδυνος θανάτου από κατάποση μολυσμένου νερού του παραπόταμου β μειώθηκε από
το 1% στο 0%- δηλαδή εξαλείφθηκε τελείως. Ποιο μέτρο διαλέγετε; Αν σκέφτεστε όπως οι περισσότεροι άνθρωπος θα διαλέξετε το μέτρο Α πράγμα ανόητο, γιατί με το μέτρο A θα μειωθούν κατά τρεις μονάδες τα άτομα που θα πεθάνουν, ενώ με το μέτρο Β μόνο κατά μία. Το μέτρο A είναι λοιπόν τρεις φορές καλύτερο! Αυτός ο λανθασμένος συλλογισμός ονομάζεται πλάνη του μηδενικού ρίσκου.

Συμπέρασμα: Δυσκολευόμαστε πολύ να διακρίνουμε διαφορετικά επίπεδα ρίσκου, εκτός αν το ρίσκο είναι μηδενικό. Επειδή δεν έχουμε έμφυτη γνώση των κινδύνων, πρέπει να είμαστε καλοί στους υπολογισμούς. Όταν οι πιθανότητες είναι γνωστές, όπως στο λότο, είναι απλό. Αλλά στην καθημερινή ζωή είναι δύσκολο να εκτιμήσουμε τους κινδύνους, που ωστόσο είναι αναπόφευκτοι.

Πηγή: lecturesbureau.gr

Αφήστε μια απάντηση

_20170508_143753

_20170508_143753

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Όνομα: Χρήστος Επώνυμο: Καλογεράς Πατρώνυμο: Νικόλαος Ημερ. γέννησης: 9 Φεβρουαρίου 1968 Οικογ. Κατάστ.: Έγγαμος με δύο παιδιά Β. ΤΙΤΛΟΙ ΣΠΟΥΔΩΝ Τίτλοι Σπουδών: 1. Μεταπτυχιακό δίπλωμα (Master) στο πρόγραμμα «Σπουδές στην Εκπαίδευση» στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (9/2015) 2. Τίτλος Διδασκαλείου Εκπαίδευσης Εκπ. Ίδρυμα: Μαράσλειο Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης Ημερ. Λήψης: 03/07/2006 3. Δεύτερο Πτυχίο Πανεπιστημίου Τίτλος: Πτυχίο Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Εκπ. Ίδρυμα: Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ημερ. Λήψης: 17/07/2004 4.. Εξειδίκευση στις Νέες Τεχνολογίες (Η/Υ), Επιπέδου 1 Πρόγραμμα «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη χρήση και αξιοποίηση των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία». «Β΄ Επιπέδου» Αθήνα, Ημερ. Λήψης: 16/11/ 2008 Εκπ. Ίδρυμα: Υπ.Ε.Π.Θ. 5. Πρώτη Ξένη Γλώσσα Επιπέδου Β2 Αγγλικά, Τίτλος: Κρατικό πιστοποιητικό γλωσσομάθειας (επιπέδου Β2). Εκπ. Ίδρυμα: Υπ.Ε.Π.Θ. Ημερ. Λήψης: 14/02/2006 6.. Τίτλος: Παιδαγωγική Ακαδημία Εκπ. Ίδρυμα: Ράλλειος Παιδαγωγική Ακαδημία Πειραιά Ημερ. Λήψης: 01/12/1987. 7. Τίτλος: Εξομοίωση (Π.Δ. 130/90) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εκπ. Ίδρυμα: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ημερ. Λήψης: 20/07/2004. 8.. Πιστοποίηση Δεξιοτήτων και Γνώσεων στις Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών (Επιπέδου 2). 9. Κάτοχος της εκπαιδευτικής ειδικότητας Π.Ε.13 Νομικών και Πολιτικών Επιστημών. 10..Εκπαιδευτής Ενηλίκων σε Δημόσια Ι.Ε.Κ.

Πρόσφατα σχόλια

    RSS esos

    • Αλλαγές στις αρμοδιότητες των υφυπουργών Σ. Ζαχαράκη και Β. Διγαλάκη 7 Αυγούστου 2020
      Αλλαγές  στις αρμοδιότητες των υφυπουργών Παιδείας  Σ. Ζαχαράκη και Β. Διγαλάκη, προβλέπονται στις νέες αποφάσεις που υπέγραψε η υπουργός Νίκη Κεραμέως και συνυπέγραψε ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης. Με τις δύο νέες αποφάσεις πλέον όλες οι αρμοδιότητες θα ασκούνται και από την υπουργό Παιδεία, με εξαίρεση τον διορισμό,  απόσπαση και  λύση της υπαλληλικής σχέσης των μελών […]
    • Κατατέθηκαν 572 αιτήσεις για τις 116 θέσεις Διευθυντών Εκπαίδευσης 6 Αυγούστου 2020
      Έληξε σήμερα στις 6 το απόγευμα η προθεσμία υποβολής αιτήσεων για την  πλήρωση με επιλογή  Διευθυντών  Εκπαίδευσης Δευτεροβάθμιας και Πρωτοβάθμιας  Εκπαίδευσης με προσωρινούς Διευθυντές Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Σύμφωνα με πληροφορίες του esos συνολικά  κατατέθηκαν 572 αιτήσεις για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Το Συμβούλιο   Επιλογής Προσωρινών Διευθυντών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, υπό την προεδρία του Καθηγητή […]
    • Η “ηθική” το γνωστικό αντικείμενο του προέδρου που θα επιλέξει τους νέους προσωρινούς Διευθυντές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης 6 Αυγούστου 2020
      Η “ηθική”  είναι το γνωστικό αντικείμενο του καθηγητή του ΕΚΠΑ Παναγιώτη  Πανταζάκο  που δέχθηκε την πρόταση της υπουργού Παιδείας Ν. Κεραμέως να αναλάβει πρόεδρος του Συμβουλίου  που θα επιλέξει τους νέους προσωρινούς Διευθυντές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Τώρα αυτό που μένει είναι ο κ. Πανταζάκος να εφαρμόσει και στην πράξη την “ηθική” επιλέγοντας τους καλύτερους […]
    • Αριθμός εισακτέων: Νέα συμπληρωματική απόφαση 6 Αυγούστου 2020
      Νέα συμπληρωματική απόφαση  του αριθμού εισακτέων σπουδαστών στις Σχολές, στα Τμήματα και στις Εισαγωγικές Κατευθύνσεις Τμημάτων της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης,υπέγραψε η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως. ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΟΙΞΕΤΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΠΥΝΑΚΕΣ Ειδικότερα, σύμφωνα με την υπουργική απόφαση: Α. Ορίζεται  επί του αριθμού εισακτέων  στις Σχολές, τα Τμήματα και τις Εισαγωγικές Κατευθύνσεις […]
    • Πανελλαδικές: Εντάχθηκε στα τμήματα για τα οποία απαιτείται εξέταση σε ειδικά μαθήματα 6 Αυγούστου 2020
      Στα τμήματα για τα οποία απαιτείται εξέταση σε ειδικά μαθήματα εντάχθηκε το τμήμα Επικοινωνίας και Ψηφιακών Μέσων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, με απόφαση που υπέγραψε η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως. Σύμφωνα με την απόφαση οι υποψήφιοι θα εξετάζονται σε ένα ειδικό μλαθημ αξένης γλώσσας και ειδικότερα σε ένα από τα εξής ειδικά μαθήματα ξένων γλωσσών: […]


    Top
     
    Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων