“The 6 Thinking Hats- σκέφτονται για τα Δικαιώματα των Παιδιών”

Στο πλαίσιο του μαθήματος των Αγγλικών με την Ε΄-ΣΤ΄τάξη με την  μέθοδο των «έξι σκεπτόμενων καπέλων» διερευνήσαμε τα δικαιώματα των παιδιών χρησιμοποιώντας την Αγγλική γλώσσα, έχοντας ως στόχο την ενθάρρυνση της δημιουργικής και πλευρικής σκέψης για την επίλυση ενός προβλήματος. Η παρούσα δράση που αφορά στη θεματική ενότητα «Δικαιώματα του Παιδιού» ξεκίνησε τον Οκτώβριο και ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο Edward de Bono εφηύρε τη μέθοδο των Έξι Σκεπτόμενων Καπέλων, το οποίο αποτελεί ένα μοντέλο, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την διερεύνηση διαφορετικών απόψεων και σκεπτικών επί μιας πολύπλοκης κατάστασης ή πρόκλησης. Το να βλέπουμε τα πράγματα με διαφορετικό τρόπο είναι κάτι που μπορεί να χρησιμεύσει τόσο στη διαμόρφωση στρατηγικής, όσο και στην διαδικασία λήψης κάποιας απόφασης. Με τη βοήθεια της μεθοδολογίας των έξι καπέλων εσείς και η ομάδα σας θα μπορέσετε να διαχωρίσετε έξι ξεκάθαρες λειτουργίες / ρόλους. Ο κάθε τρόπος σκέψης περιγράφεται από το χρώμα του κάθε «καπέλου σκέψης». Φορώντας ένα από τα καπέλα, τα άτομα παίζουν διαφορετικούς ρόλους και θέτουν εαυτούς σε υποθετικές συνθήκες και καταστάσεις. Καθένα από τα καπέλα διαθέτει διαφορετικό χρώμα, το οποίο και περιγράφει την οπτική που υιοθετεί εκείνος που το φοράει.

Τι γίνεται στο μυαλό μας, όταν φοράμε τα 6 διαφορετικά καπέλα σκέψης;

Το Λευκό Καπέλο. Όταν φοράμε το λευκό καπέλο σκεφτόμαστε και καταγράφουμε τα γεγονότα και τις πληροφορίες που ξέρουμε για το θέμα μας χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη το πώς εμείς νιώθουμε γι’ αυτά. Καταγράφουμε απλά πληροφορίες, γεγονότα, πηγές.

Το Κόκκινο Καπέλο. Το κόκκινο καπέλο αφορά στα συναισθήματά μας. Πώς νιώθουμε για το θέμα μας, τι μας αρέσει, τι μας προξενεί αγωνία φόβο ή αισιοδοξία. Όταν το φοράμε αναφέρουμε ό,τι έχει σχέση με τα συναισθήματά μας ανεξάρτητα, εάν έχουν σχέση με την πραγματικότητα όπως έχει αποτυπωθεί με το λευκό καπέλο.

Το Μαύρο Καπέλο. Το μαύρο καπέλο έχει σχέση με τη λογική. Ξεχνάμε τα συναισθήματά μας και προσπαθούμε να εξηγήσουμε το θέμα μας με βάση τη λογική. Μπορεί να εφαρμοσθεί; Έχει να δώσει κάποια πλεονεκτήματα; Έχει μειονεκτήματα;

 Το Κίτρινο Καπέλο. Με το κίτρινο καπέλο προσπαθούμε να σκεφτούμε τα πλεονεκτήματα που έχει να μας προσφέρει αυτό που συζητάμε. Σε τι μπορεί να συνεισφέρει; Πού θα βοηθήσει;

Το Πράσινο Καπέλο. Το πράσινο καπέλο έχει να κάνει με την πρωτοτυπία. Σκεφτείτε κάποια πρωτότυπη πρόταση. Κάτι που φαίνεται τρελό αλλά που ίσως μπορεί να δώσει μια λύση στο πρόβλημα. Μη ξεχνάτε! Οι μεγαλύτερες ανακαλύψεις προέκυψαν από μια τρελή ιδέα.

Το Μπλε Καπέλο. Το μπλε καπέλο είναι ο ενορχηστρωτής των σκέψεών μας. Οργανώνει όλα όσα έχουμε σκεφτεί και προσπαθεί να δώσει μια λύση στο πρόβλημά μας όπως το βλέπει όμως ο καθένας από εμάς ξεχωριστά.

Spring has come

Ήρθε η Άνοιξη στο ολοήμερο του σχολείου μας και γεμίσαμε πεταλούδες!!!

Την άνοιξη αν δεν την βρεις την φτιάχνεις.
Ναι την φτιάχνεις.
Κάθε φορά από την αρχή.
Όλο και πιο ζωντανή.
Όλο και πιο ποτισμένη.
Ναι την φτιάχνεις.
Με εκείνα τα χρώματα που σημαίνουν αρμονία.
Και με εκείνες τις λέξεις που δηλώνουν αρχή.
Ναι την φτιάχνεις.
Με εκείνο το φως, που μπορεί να σου δώσει Παράδεισο.
Και με εκείνα τα λουλούδια που μυρίζουν ζωή.
Ναι την φτιάχνεις.

                                     Οδυσσέας Ελύτης

Antibullying Day – Η μαγική δύναμη των λέξεων

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Σχολικού Εκφοβισμού, οι μαθητές/-τριες  της Ε’/ΣΤ’ τάξης του σχολείου μας, στο πλαίσιο του μαθήματος των Αγγλικών, συμμετείχαν στη δράση  «Words we love/words dohurt(λέξεις που αγαπάμε να ακούμε/λέξεις που μας πληγώνουν)» αναπτύσσοντας την ενσυναίσθηση και την κατανόηση της δύναμης των λέξεων.

Οι  λέξεις έχουν απίστευτη δύναμη, και κάποιες από αυτές μπορούν να αφήσουν βαθιά σημάδια στην καρδιά ενός παιδιού. Όταν ακούμε φράσεις όπως “Είσαι άχρηστος”, “Δεν κάνεις για τίποτα” ή “Είσαι χαζός“, η καρδιά μας μπορεί να ζαρώσει από τη λύπη και τον πόνο. Αυτές οι λέξεις μπορούν να μας κάνουν να νιώσουμε άσχημα για τον εαυτό μας, να χάσουμε την αυτοπεποίθησή μας και να πιστέψουμε ότι δεν αξίζουμε τίποτα καλό. Στο σχολείο ή στο σπίτι, τέτοιες φράσεις μπορούν να πληγώσουν βαθιά και να επηρεάσουν τον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό μας και τον κόσμο γύρω μας. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τα συναισθήματα που προκαλούν αυτές οι αρνητικές λέξεις, όπως ο θυμός και η λύπη, για να μπορέσουμε να τις αντιμετωπίσουμε και να προστατεύσουμε την καρδιά μας.

Πώς να Αντιμετωπίζουμε τις Λέξεις που Πληγώνουν

Όταν κάποιος μας λέει κάτι κακό, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι οι λέξεις του δεν μας καθορίζουν. Μπορούμε να προστατεύσουμε τον εαυτό μας και τους άλλους από τον λεκτικό εκφοβισμό μιλώντας σε έναν ενήλικα που εμπιστευόμαστε, όπως ένας γονιός ή ένας δάσκαλος.

Δημιουργώντας Έναν Κόσμο με Όμορφες Λέξεις

Όλοι μπορούμε να συμβάλουμε στη δημιουργία ενός πιο θετικού και υποστηρικτικού περιβάλλοντος επιλέγοντας να χρησιμοποιούμε όμορφες λέξεις. Ας γίνουμε εμείς οι πρώτοι που χρησιμοποιούν  θετικές λέξεις. Είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε και να επιβραβεύουμε τις προσπάθειες των άλλων, ακόμα και όταν δεν πετυχαίνουν αμέσως. Μια απλή φράση όπως “Είμαι περήφανος για σένα που προσπάθησες” μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά στην αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμηση ενός παιδιού. Όλοι μαζί, μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν κόσμο όπου οι λέξεις είναι πηγή χαράς, έμπνευσης και ελπίδας.

 Οι Λέξεις Μας Δημιουργούν τον Κόσμο Μας

Οι λέξεις μας έχουν απίστευτη δύναμη και μπορούν να δημιουργήσουν τον κόσμο μας. Ας επιλέγουμε λοιπόν τις λέξεις που χρησιμοποιούμε με σύνεση και καλοσύνη. Ας θυμόμαστε ότι οι θετικές λέξεις μπορούν να θεραπεύσουν και να ενθαρρύνουν, ενώ οι αρνητικές λέξεις μπορούν να πληγώσουν και να αποθαρρύνουν. Ας συνεχίσουμε να εξασκούμε τη χρήση θετικών λέξεων στην καθημερινότητά μας και ας προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε έναν κόσμο όπου οι λέξεις είναι πηγή χαράς, έμπνευσης και ελπίδας.

Συζητήσαμε, αναρωτηθήκαμε, σκεφτήκαμε …και  δημιουργήσαμε καρδιές χαρούμενες με όμορφες λέξεις και καρδιές λυπημένες από άσχημες λέξεις…

 Τελικά, συμφωνήσαμε…

 ΝΑΙ… Έχουμε τη δύναμη να αλλάξουμε τον κόσμο, μία λέξη τη φορά….

εικόνα Viber 2025 03 14 21 05 12 147 1

Antibullying Day ‘’A Wrinkled Heart’’

 

Η 6η Μαρτίου είναι αφιερωμένη στην ευαισθητοποίηση και την καταπολέμηση της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού. Είναι μια ημέρα που μας υπενθυμίζει την σημασία του αλληλοσεβασμού, της κατανόησης και της ενσυναίσθησης μέσα στο σχολικό περιβάλλον.

Ο εκφοβισμός μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχολογία και την ανάπτυξη των παιδιών, γι’ αυτό είναι σημαντικό να μιλάμε, να στηρίζουμε τα θύματα και να προάγουμε τη φιλία και την αποδοχή. Μαζί μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα ασφαλές και υποστηρικτικό σχολείο για όλους!

Ο εκφοβισμός κάποτε θεωρούνταν μια αβλαβής ιεροτελεστία της παιδικής ηλικίας που βιώνουν πολλοί, αλλά η έρευνα σήμερα δείχνει τις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην εκπαίδευση, την υγεία και την ασφάλεια του παιδιού.

Με αφορμή, λοιπόν, την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Σχολικού Εκφοβισμού, οι μαθητές/-τριες του σχολείου μας, στο πλαίσιο του μαθήματος των Αγγλικών, συμμετείχαν στην δραστηριότητα «A Wrinkled Heart» αναπτύσσοντας την ενσυναίσθηση και την κατανόηση της σημασίας του σεβασμού.

Σχεδιασμένη για νεότερους μαθητές, η δραστηριότητα «A Wrinkled Heart» παρέχει στους μαθητές μια ισχυρή εικόνα που δείχνει τις επιπτώσεις που έχουν σε κάποιον οι λέξεις ή οι συμπεριφορές που βλάπτουν. Η δραστηριότητα είναι απλή και μια μεγάλη  υπενθύμιση για να είμαστε ευγενικοί με τους άλλους ανθρώπους.

Αρχικά, κόψαμε μια χάρτινη καρδιά για κάθε μαθητή και κατόπιν με τα παιδιά μοιραστήκαμε παραδείγματα πραγμάτων που λένε ή κάνουν οι άνθρωποι που πληγώνουν τα συναισθήματά τους. Για κάθε παράδειγμα, ζητήσαμε από τους μαθητές να ζαρώσουν ή να διπλώσουν την καρδιά τους.

Στην συνέχεια, ζητήσαμε από τους μαθητές να μοιραστούν θετικές εμπειρίες ή τρόπους με τους οποίους οι άλλοι τους έκαναν να αισθάνονται καλά. Για κάθε απάντηση ή παράδειγμα, ξεδιπλώσαμε την καρδιά. Μόλις ολοκληρώσαμε την ανταλλαγή παραδειγμάτων, ρωτήσαμε τους μαθητές πώς φαίνεται η καρδιά.

Συζητήσαμε τις επιδράσεις που μπορεί να έχουν οι βλαβερές συμπεριφορές στην καρδιά κάποιου, καθώς οι ρυτίδες δεν φαίνονται ποτέ μέχρι το τέλος. Μαζί, μιλήσαμε για τρόπους με τους οποίους οι μαθητές μπορούν να επιδείξουν ευγενικές συμπεριφορές προς τους συμμαθητές τους και να μην προκαλούν ‘’ρυτίδες’’ σε άλλες καρδιές!

Μέσα από αυτές τις δράσεις, οι μικροί μας μαθητές έστειλαν ένα δυνατό μήνυμα: το Σχολείο μας είναι ένας χώρος σεβασμού, καλοσύνης και φιλίας! “  

Before you speak, think and be smart. It’s hard to fix a wrinkled heart

ΠΡΙΝ ΜΙΛΗΣΕΤΕ ΣΚΕΦΤΕΙΤΕ ΚΑΙ ΝΑ ΕΙΣΤΕ ΕΞΥΠΝΟΙ! ΕΙΝΑΙ ΔΥΣΚΟΛΟ ΝΑ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΜΙΑ ΡΥΤΙΔΩΜΕΝΗ ΚΑΡΔΙΑ!

Τα σκεπτόμενα καπέλα του De Bono

εικόνα 2025 03 09 135603074

 

Αξιοποιώντας τη συγκεκριμένη τεχνική στη σχολική τάξη, προτείνεται η ακόλουθη δραστηριότητα:

Η τάξη χωρίζεται σε υπο-ομάδες. Κάθε υπο-ομάδα αντιπροσωπεύει ένα ”σκεπτόμενο» καπέλο” και αναλαμβάνει να παίξει ένα ρόλο στη συζήτηση. Ανάλογα με το καπέλο που κρατά ή φορά, εκπροσωπεί ένα διαφορετικό τύπο σκέψης. Οι μαθητές καλούνται να επιχειρηματολογήσουν και να επικοινωνήσουν με διαφορετικές απόψεις και εμπειρίες. Οι υπο-ομάδες δεν είναι σταθερές, αλλάζουν τη σύνθεσή τους αλλάζουν επίσης και τα χρώματα των καπέλων που εκπροσωπούν:
• Το άσπρο καπέλο είναι ουδέτερο και δεν περιέχει πληροφορίες.
• Το κόκκινο καπέλο είναι ζεστό σαν τη φωτιά. «Παραπέμπει σε συναισθήματα, φόβους, επιθυμίες, προγνώσεις».
• Το μαύρο καπέλο είναι το καπέλο της σύνεσης και των επιφυλάξεων.
• Το πράσινο καπέλο εκπροσωπεί τη δημιουργική σκέψη. Εκφράζει νέες ιδέες, εναλλακτικές προτάσεις, λύσεις.
• Το μπλε καπέλο εκφράζει τον έλεγχο, ρυθμίζει τη συμμετοχή, δίνει το λόγο, σχολιάζει τη διαδικασία. Συμπεραίνει και αποφασίζει. Είναι ο συντονιστής της δραστηριότητας.

Από το βιβλίο “Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις για την Ανάπτυξη Κριτικής – Δημιουργικής Σκέψης” – Συντονισμός ανάπτυξης εκπαιδευτικού υλικού και γενική επιμέλεια εκδόσεων Ο.ΕΠ.ΕΚ.