Η παλιά γειτονιά
Έκλεισα τα μάτια μου. Και τότε έγινε κάτι υπέροχο: σιγά σιγά έσβησε το σημερινό Κολωνάκι. Το δικό μου Κολωνάκι, η δική μου Δεξαμενή, η συνοικία των παιδικών μου χρόνων είναι αθάνατη! Οι δρόμοι γεμίζουν νεοκλασικά σπίτια, κάθε πόρτα κι ένας φίλος! Οι περισσότεροι δρόμοι είναι χωματόδρομοι. Οι πλανόδιοι πωλητές: Ο ψαράς με το πανέρι στο κεφάλι: «Φρέσκα ψάρια, πάρτε φρέσκα ψάρια!». Ο γαλατάς, πρωί και σούρουπο, με τα γιαούρτια ισορροπημένα δεξιά και αριστερά πάνω στη μακριά βέργα: «Γιαούρτι προοοόβειο!». Ο παγοπώλης στα σκαλιά της Λουκιανού. Οι φωνές των παιδιών που παίζουν ξένοιαστα στους δρόμους, μέχρι να σκοτεινιάσει, μέχρι ν’ ακουστεί η φωνή της μητέρας: «Φροσούλα, Αννούλα, ελάτε, τρώμε!…».
Άννα Δεϊμέζη-Καλιότσου, Ξανθίππου 5,
Οξύτονα και παροξύτονα σε -ος βιβ.γραμ.σελ. 68
Αυτό είναι ένα ενσωματωμένο αρχείο αρχείύ
2.
1. Στο παραπάνω κείμενο διαβάζουμε περιγραφή της ζωής σε μια συνοικία στο κέντρο της Αθήνας το 1930. Προσέχοντας τις μαυρισμένες λέξεις και φράσεις, μπορείτε να συζητήσετε για τις διαφορές που υπάρχουν με τη ζωή σε μια πόλη σήμερα. Συμβουλευτείτε τον πίνακα και σκεφτείτε και άλλες διαφορές που μπορεί να υπάρχουν. Τι νομίζετε; Τι σας αρέσει και τι δε σας αρέσει περισσότερο στη ζωή σε μια σύγχρονη πόλη;
|
άλλοτε |
τώρα |
|---|---|
| νεοκλασικά σπίτια (μονοκατοικίες) | |
| κάθε πόρτα κι ένας φίλος | |
| χωματόδρομοι | |
| πλανόδιοι πωλητές | |
| τα παιδιά παίζουν στους δρόμους (δεν περνάνε αυτοκίνητα) |
2.Ο θόρυβος που χαρακτηρίζει τη ζωή στην πόλη στη γλώσσα της επιστήμης ονομάζεται
ηχορύπανση. Στο παρακάτω κείμενο δίνονται οδηγίες για το τι πρέπει ή δεν πρέπει
να κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε την ηχορύπανση. Τα ρήματα που είναι μαυρισμένα μας
λένε τι δεν πρέπει να κάνουμε. Μπορείτε να ξαναγράψετε το παρακάτω κείμενο με διαφορετικούς
τρόπους, σύμφωνα με το παράδειγμα;
-
Μικρός οδηγός κατά της ηχορύπανσης
- Μην ακούτε μουσική με τον ήχο στη διαπασών.
Να μην ακούτε μουσική με τον ήχο στη διαπασών.
Δεν ακούμε μουσική με τον ήχο στη διαπασών.
- Χαμηλώνετε την ένταση του ήχου της τηλεόρασης.
- Μη βλέπετε τηλεόραση στο μπαλκόνι σας, γιατί ο θόρυβος ενοχλεί τους γείτονες.
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………… - Μη φωνάζετε δυνατά όταν είστε σε χώρο με άλλους ανθρώπους.
……………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………….. - Τηρείτε τον κανονισμό για τις ώρες κοινής ησυχίας.
……………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………..
3. Αφού γράψετε τα κείμενά σας, τοποθετήστε στην κατάλληλη θέση τα ρήματα στον παρακάτω πίνακα:
Οριστική Ενεστώτα
Εξακολουθητική προστακτική
Εξακολουθητική υποτακτική
δεν ακούμε (να) μην ακούτε Τι παρατηρείτε; Με ποια έγκλιση χρησιμοποιούμε το δε(ν) και με ποια το μη(ν);
4. Ας θυμηθούμε ότι, ενώνοντας δύο λέξεις, μπορούμε να φτιάξουμε μια καινούρια σύνθετη λέξη.Μπορείτε να σχηματίσετε σύνθετες λέξεις με αυτές που σας δίνουμε παρακάτω και να γράψετε
με απλά λόγια τη σημασία τους; Προσέξτε τις αλλαγές που χρειάζεται μερικές φορές να
κάνουμε στη θέση του τόνου. Χρησιμοποιήστε το λεξικό σας:
α’συνθετικό
β’συνθετικό
σύνθετες λέξεις
και η σημασία της
ήχος γράφω ήχος μόνωση ήχος χρώμα ήχος μέτρο ήχος λήπτης ![Σύνθεση [Γραμματική Ε΄ και Στ΄ Δημοτικού]](http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2001/Glossa_E-Dimotikou_html-empl/extras/images/link_int.png "Σύνθεση [Γραμματική Ε΄ και Στ΄ Δημοτικού]")
- Διαλέξτε από τις λέξεις που φτιάξατε αυτές που ταιριάζουν και συμπληρώστε το κείμενο:
Το στούντιο είναι ένας χώρος με πολύ καλή __________________ για να μην ακούγονται ήχοι από το
περιβάλλον την ώρα της __________________ . Ο _____________είναι υπεύθυνος για την εγγραφή του ήχου μιας
τηλεοπτικής εκπομπής ή μιας κινηματογραφικής ταινίας αλλά και για να _______________ έναν ψηφιακό δίσκο
(σιντί) μουσικής προσέχοντας την ποιότητα του ήχου. Στη διάθεσή του έχει πολλά όργανα,
όπως το ___________________ , με το οποίο υπολογίζει το ύψος, την ένταση και τη διάρκεια του ήχου.
![Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής [πηγή: Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα]](http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2001/Glossa_E-Dimotikou_html-empl/extras/images/link_ext.png "Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής [πηγή: Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα]")
5. Χωριστείτε σε τρεις ομάδες. Βρείτε από το Ανθολόγιο τα ποιήματα:Ο κορυδαλλός, σελ. 83, Tα βουνά, σελ. 130, και Οι γκιόνηδες, σελ. 143. Απαγγείλτε τα
και ηχογραφήστε τα. Μπορείτε να ηχογραφήσετε ήχους πουλιών ή άλλους ήχους της φύσης
ή της πόλης και να τους συνδυάσετε με την απαγγελία σας.
- Μην ακούτε μουσική με τον ήχο στη διαπασών.
