Η πορεία προς το μέτωπο*
βιβλίο μαθητή σελ. 42
Η πορεία προς το μέτωπο*
Ξημερώνοντας του Αγιαννιού, με την αύριο των Φώτων, λάβαμε τη διαταγή να κινήσουμε πάλι μπροστά*, για τα μέρη όπου δεν έχει καθημερινές και σκόλες. Έπρεπε, λέει, να πιάσουμε τις γραμμές που κρατούσανε ως τότε οι Αρτινοί*, από Χιμάρα ως Τεπελένι. Λόγω που εκείνοι πολεμούσανε απ’ την πρώτη μέρα, συνέχεια, κι είχαν μείνει σχεδόν οι μισοί και δεν αντέχανε άλλο.
Δώδεκα μέρες κιόλας είχαμε μεις πιο πίσω, στα χωριά. Κι απάνω που συνήθιζε το αυτί μας πάλι στα γλυκά τριξίματα της γης και δειλά συλλαβίζαμε το γάβγισμα του σκύλου ή τον αχό της μακρινής καμπάνας, να που ήταν ανάγκη, λέει, να γυρίσουμε στο μόνο αχολόι που ξέραμε: στο αργό και στο βαρύ των κανονιών, στο ξερό και στο γρήγορο των πολυβόλων.
Νύχτα πάνω στη νύχτα βαδίζαμε* ασταμάτητα, ένας πίσω απ’ τον άλλο, ίδια τυφλοί. Με κόπο ξεκολλώντας το ποδάρι από τη λάσπη, όπου, φορές, εκαταβούλιαζε ίσαμε το γόνατο. Επειδή το πιο συ χνά ψιχάλιζε στους δρόμους έξω, καθώς μες στην ψυχή μας. Και τις λίγες φορές όπου κάναμε στάση να ξεκουραστούμε, μήτε που αλλάζαμε κουβέντα, μονάχα σοβαροί και αμίλητοι, φέγγοντας μ’ ένα μικρό δαδί, μια μια μοιραζόμασταν τη σταφίδα. Ή φορές πάλι, αν ήταν βολετό, λύναμε βιαστικά τα ρούχα και ξυνόμασταν με λύσσα ώρες πολλές, όσο να τρέξουν τα αίματα. Τι μας είχε ανέβει η ψείρα ως το λαιμό, κι ήταν αυτό πιο απ’ την κούραση ανυπόφερτο. Τέλος, κάποτε ακουγότανε στα σκοτεινά η σφυρίχτρα, σημάδι ότι κινούσαμε, και πάλι σαν τα ζα τραβούσαμε μπροστά να κερδίσουμε δρόμο, πριχού ξημερώσει και μας βάλουνε στόχο τα αεροπλάνα.
Οδυσσέας Ελύτης, Άξιον εστί
- μέτωπο: ο ποιητής αναφέρεται στον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940
- μπροστά: για την πρώτη γραμμή
- οι Αρτινοί: το σύνταγμα της Άρτας
- νύχτα πάνω στη νύχτα βαδίζαμε: βάδιζαν τη νύχτα από τον φόβο των αεροπορικών επιδρομών
1)Αναγνωρίζω τα υπογραμμισμένα ρήματα της πρώτης παραγράφου και τα κλίνω στον χρόνο που βρίσκονται
2)Βρίσκω τον χρόνο και τη συζυγία των υπογραμμισμένων ρημάτων στην τρίτη παράγραφο(προσοχή, για να βρω τη συζυγία λέω το ρήμα στο α΄πρόσωπο ενικού του ενεστώτα, στη φωνή που βρίσκεται)
3) Χ.Α. και Ε.Α. : μοιραζόσαστε
4)Κάτω από ποιες συνθήκες πολεμούσαν οι στρατιώτες, σύμφωνα με το κείμενο; Ποια συναισθήματα σου προκαλούνται, όταν τις διαβάζεις;
- Βρείτε τα σημεία του κειμένου όπου δίνονται πληροφορίες για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες πολεμούσαν οι στρατιώτες μας στον πόλεμο του 1940 (καιρός, εφοδια σμός, κακουχίες) και συμπληρώστε με στοιχεία από ιστορικά βιβλία και από εγκυκλοπαίδειες. Παρουσιάστε τα στην τάξη.
- Αφηγηθείτε με τον δικό σας τρόπο την ιστορία, προσέχοντας να βάλετε τα γεγονότα σε χρονική σειρά, όπως παρακάτω:
Ξημερώνοντας τ’ Αγιαννιού του…………… (χρονολογία) οι στρατιώτες έλαβαν διαταγή να πάνε στο
μέτωπο για να αντικαταστήσουν ……………………………………………………………………………………………….
- Βρείτε τις φράσεις με τις οποίες περιγράφει ο συγγραφέας πώς νιώθουν οι στρατιώτες. Περιγράψτε με δικά σας λόγια τα συναισθήματα αυτά.
Καταγράψτε τις μαρτυρίες προσώπων του περιβάλλοντός σας τις οποίες άκουσαν από τους παππούδες ή τις γιαγιάδες τους ή άλλα πρόσωπα που έζησαν σε αυτόν τον πόλεμο. Μπορείτε να τις μαγνητοφωνήσετε και μετά να τις γράψετε ή να κρατάτε σημειώσεις την ώρα που σας τις διηγούνται. Προσέξτε να μην παραλείψετε να χρησιμοποιήσετε
επιρρήματα, φράσεις και προτάσεις που δηλώνουν χρόνο.
Το περιστατικό που μου διηγήθηκε ο/η έγινε στην περιοχή Στην αρχή Ύστερα από Πριν Μετά Τότε Στο τέλος
Διαβάστε στο Ανθολόγιο: Ένας στρατιώτης μουρμουρίζει στο αλβανικό μέτωπο, του Ν. Βρεττάκου, σελ. 211, και [Στα βουνά της Αλβανίας], του Γ. Μπεράτη, σελ. 213.
