ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΑΡΕΤΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΟΛΥΤΟΝΙΚΟΥ ΠΛΗΚΤΡΟΛΟΓΙΟΥ http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/diafora/Polytoniko.htm

Ας θυμηθούμε τους κανόνες τονισμού με έναν διαφορετικό τρόπο:

https://www.youtube.com/watch?v=ZlWxk6XKG_U                         https://www.youtube.com/watch?v=0Hb5Rqdb0g8      https://www.youtube.com/watch?v=TsbHqEgWe4Y

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Να τονίσετε σωστά τις παρακάτω λέξεις. (Ενότητα 3) τοπος, κληρος, τειχη, ταυρος, κωμη, αισχος, ανοδος, επιπεδος, ψευδος, ναυτης, προσωπον, ελλειψις, ωμος,  πηγη.

2. Να συμπληρώσετε τις πτώσεις που λείπουν από τα παρακάτω ουσιαστικά. (Ενότητα 4)

Ονομαστική               Γενική                    Δοτική            Αιτιατική           Κλητική                               οἱ ούρανοί                                                                                                                                                                              τῶν δένδρων                                                                                                                                                                                      τῇ νόσῳ                                                                                                                                                                                     τόν δῆμον                                                                                                                                                                                  ὦ ὁδέ                        3. Να συμπληρώσετε τις πτώσεις που λείπουν από τα παρακάτω ουσιαστικά. (Ενότητα 6) Ονομαστική                 Γενική                Δοτική         Αιτιατική          Κλητική                                  ἡ θάλασσα                                                                                                                                                αἱ μέλισσαι                                                                                                                                               Ὁ λοχίας                                                                                                                                                     οἱ ποιηταί                                                                                                                                                    ἡ τιμή

Ιλιάδα, ερωτήσεις κατανόησης Χ 247-394
(κυκλώστε τη σωστή απάντηση)

1. Η μονομαχία Έκτορα-Αχιλλέα ξεκινάει με:

α) το συνηθισμένο διάλογο, β) ρίξιμο ακόντιου, γ) επίθεση με σπαθί

2. Ποιος μίλησε πρώτος;

α) Ο Αχιλλέας, β) Ο Έκτορας

3. Ο Έκτορας δηλώνει ότι

α) φοβάται τον Αχιλλέα, β) δε φοβάται τον Αχιλλέα

4. Πόσες φορές ξέφυγε ο Έκτορας από τον Αχιλλέα

α) 2, β) 3, γ) 4

5. Ο Έκτορας υπόσχεται στον Αχιλλέα ότι:

α) μόλις τον σκοτώσει θα πετάξει το σώμα του στα σκυλιά, β) μόλις τον σκοτώσει θα φροντίσει το σώμα του να ταφεί

6. Ο Αχιλλέας συμφωνεί με όσα πρότεινε ο Έκτορας προηγουμένως;

α) Όχι, β) Ναι

7. Ποιος θεός-θεά συμπαραστέκεται στον Αχιλλέα;

α) Η Αθηνά, β) Ο Απόλλωνας

8. Ποιος έριξε πρώτος το κοντάρι;

α) Ο Αχιλλέας, β) Ο Έκτορας

9. Το κοντάρι βρήκε το στόχο του ή καρφώθηκε στο χώμα;

α) Βρήκε το στόχο του, β) Καρφώθηκε στο χώμα

10. Ποιος δίνει κρυφά το κοντάρι στον Αχιλλέα;

α) Η Αθηνά, β) Ο Οδυσσέας, γ) Ο Αίαντας

11. Ρίχνοντας ο Έκτορας το κοντάρι του πετυχαίνει το στόχο του;

α) Όχι, β) Ναι

12. Παρόλο που το κοντάρι του πετυχαίνει το στόχο του, γιατί στενοχωριέται ο Έκτορας;

α) Γιατί δεν τραυμάτισε τον Αχιλλέα, β) Γιατί το πήρε ο Αχιλλέας

13. Ποιον έψαχνε ο Έκτορας να του δώσει δεύτερο κοντάρι;

α) Τον Πάρη, β) Τον Πολυδάμαντα, γ) Τον Δηίφοβο

14. Ο Δηίφοβος δεν ήταν εκεί. Γιατί;

α) Γιατί πήγε να φέρει κοντάρια από την Τροία, β) Γιατί δεν ήταν ο πραγματικός Δηίφοβος αλλά η Αθηνά που εξαπάτησε τον Έκτορα.

15. Ο Έκτορας καταλαβαίνει ότι πλησιάζει το τέλος γι’ αυτό…

α) ορμά εναντίον του Αχιλλέα με το σπαθί του, β) φεύγει τρέχοντας προς την Τροία.

16. Ο Αχιλλέας σκοτώνοντας τον Έκτορα παρουσιάζεται ως

α) εκδικητής του θανάτου του Πάτροκλου, β) υπερασπιστής της τιμής των Αχαιών

17. Ο Έκτορας ζητά για δεύτερη φορά από τον Αχιλλέα να δώσει το νεκρό κορμί του για ταφή. Αυτή τη φορά…

α) ο Αχιλλέας συμφωνεί, β) ο Αχιλλέας και πάλι διαφωνεί.

18. Λίγο πριν ξεψυχήσει ο Έκτορας προλέγει

α) το πάρσιμο της Τροίας από τους Αχαιούς, β) το θάνατο του Αχιλλέα πριν από το πάρσιμο της Τροίας.

19. Μόλις ξεψύχησε ο Έκτορας…

α) ο Αχιλλέας τον ξεγύμνωσε και πήρε την πανοπλία του, β) ο Αχιλλέας άρχισε να σέρνει τον Έκτορα γύρω από την Τροία.

20. Τελικά ο Αχιλλέας αποφασίζει…

α) να συνεχίσει την επίθεση και να κυριεύσει την Τροία, β) να ασχοληθεί με την ταφή του Πατρόκλου

Οδύσσεια, ερωτήσεις κατανόησης 8ης ενότητας

(κυκλώστε τη σωστή απάντηση)

1. Ο Ερμής έφυγε και η Καλυψώ πήγε να βρει τον Οδυσσέα ο οποίος βρισκόταν…

α) στη σπηλιά… και μαγείρευε, β) στην ακροθαλασσιά… κι έκλαιγε, γ) στην αγορά… για ψώνια.

2. Γιατί έκλαιγε ο Οδυσσέας;

α) Επειδή ήταν μακριά από την πατρίδα του, β) Επειδή είχε μαλώσει με την Καλυψώ.

3. Η Καλυψώ ανακοίνωσε στον Οδυσσέα ότι τον αφήνει να φύγει.

α) ΣΩΣΤΟ, β) ΛΑΘΟΣ

4. Ο Οδυσσέας την πίστεψε;

α) ΝΑΙ, β) ΟΧΙ

5. Επειδή δεν την πίστεψε…

α) πήγε για μπάνιο στη θάλασσα, β) την ανάγκασε να ορκιστεί στον όρκο της Στύγας.

6. Η Καλυψώ πώς αντέδρασε;

α) Θύμωσε με τον Οδυσσέα, δεν ορκίστηκε και πήγε πίσω στο υφαντό της, β) Έδωσε τελικά τον όρκο.

7. Μόλις ορκίστηκε…

α) έδωσε στον Οδυσσέα τα απαραίτητα εργαλεία, για να φτιάξει τη σχεδία, β) πήγαν να φάνε.

8. Η Καλυψώ, προσπαθώντας να του αλλάξει γνώμη, προμαντεύει τα βάσανα που θα περάσει ο Οδυσσέας.

α) ΣΩΣΤΟ, β) ΛΑΘΟΣ

9. Του λέει ότι αν μείνει μαζί της θα γίνει αθάνατος

α) ΣΩΣΤΟ, β) ΛΑΘΟΣ

10. Στη συνέχεια του λέει…

α) ότι η Πηνελόπη είναι πιο όμορφη, β) ότι είναι πιο όμορφη από την Πηνελόπη.

11. Ο Οδυσσέας ακούει όσα του λέει η Καλυψώ και αποφασίζει…

α) να μείνει μαζί της για πάντα, β) να επιστρέψει στην Ιθάκη.

12. Την επόμενη μέρα η Καλυψώ έδωσε στον Οδυσσέα…

α) ένα διπλό πελέκι κι ένα σκεπάρνι και βάδισαν προς τα δέντρα, β) ένα πριόνι και τρία κατσαβίδια.

13. Ο Οδυσσέας έκοψε…

α) 20 δέντρα, β) 30 δέντρα, γ) 40 δέντρα

14. Στη συνέχεια η Καλυψώ του έφερε…

α) τρυπάνια και μ’ αυτά ο Οδυσσέας, αφού τρύπησε τους κορμούς, τους συναρμολόγησε κι έφτιαξε τη σχεδία, β) κόλλα και μ’ αυτή κόλλησε τους κορμούς κι έφτιαξε τη σχεδία.

15. Στη συνέχεια ο Οδυσσέας έστησε…

α) ένα κρεβάτι κι ένα τραπεζάκι, β) το κατάρτι και περιέφραξε τη σχεδία.

16. Η Καλυψώ του έφερε ύφασμα

α) για να φτιάξει καινούργια ρούχα, β) για να φτιάξει τα πανιά.

17. Για να φτιάξει τη σχεδία ο Οδυσσέας, δούλεψε…

α) 3 ημέρες, β) 4 ημέρες, γ) 6 ημέρες.

18. Την 5η ημέρα η Καλυψώ του έφερε

α) ένα πορτοφόλι με χρήματα, για να έχει για τα έξοδα του ταξιδιού, β) καθαρά ρούχα, κρασί, νερό και φαγώσιμα.

19. Στο ταξίδι του ο Οδυσσέας, όπως του είχε πει η Καλυψώ, πρόσεχε από τα άστρα…

α) την Πούλια, β) τον Βουκόλο, γ) την Άρκτο, δ) όλα τα παραπάνω.

20. Τη 18η ημέρα του ταξιδιού κόντευε να φτάσει στην…

α) Ιθάκη, β) Φαιακίδα, γ) Φωκίδα

Ιλιάδα, ερωτήσεις κατανόησης Π 684-867
(κυκλώστε τη σωστή απάντηση)

1. Ποιος είναι ο ηνίοχος στο άρμα του Πάτροκλου;

α) Ο Αυτομέδοντας, β) Ο Νέαρχος, γ) Ο Σαρπηδόνας

2. Ο Αχιλλέας είχε πει στον Πάτροκλο να γυρίσει πίσω μόλις διώξει τους Τρώες από τα πλοία των Αχαιών

α) Σωστό, β) Λάθος

3. Ο Πάτροκλος υπάκουσε στην προσταγή του Αχιλλέα;

α) Ναι, β) Όχι

4. Ποιος θεός παρακίνησε τον Πάτροκλο να κυνηγήσει τους Τρώες;

α) Ο Δίας, β) Ο Απόλλωνας, γ) Ο Ποσειδώνας

5. Ο Όμηρος απευθύνεται στον Πάτροκλο σε β’ ενικό πρόσωπο. Μ’ αυτόν τον τρόπο ο ποιητής εκφράζει για τον Πάτροκλο:

α) τη συμπάθειά του, β) την αδιαφορία του

6. Σε ποιο πρόσωπο της Οδύσσειας ο Όμηρος απευθύνθηκε επίσης στο β’ ενικό πρόσωπο;

α) Στο χοιροβοσκό Εύμαιο, β) Στον Οδυσσέα, γ) Στην Πηνελόπη

7. Ποιος θεός σταμάτησε τον Πάτροκλο κάτω από τα τείχη της Τροίας;

α) Ο Φοίβος Απόλλωνας, β) Ο Δίας, γ) Ο Ποσειδώνας

8. “Στου ψηλού τείχους τη γωνιά για τρεις φορές ορμούσε ο Πάτροκλος, μα και στις τρεις τον έσπρωξε ο Φοίβος” Ποιο ποιητικό μοτίβο διακρίνεις στους παραπάνω στίχους;

α) Το τυπικό σχήμα των τριών (3), β) Τα άστοχα ερωτήματα, γ) Την παρομοίωση

9. Ο Απόλλωνας, για να εμψυχώσει τον Έκτορα παίρνει τη μορφή:

α) του Άσιου, β) του Κεβριόνη, γ) του Άδραστου

10. Ποιος είναι ο ηνίοχος του Έκτορα;

α) ο Κεβριόνης, β) ο Αυτόνοος, γ) ο Πέριμος

11. Με ποιον τρόπο ο Πάτροκλος σκοτώνει τον Κεβριόνη;

α) με πέτρα, β) με το ακόντιο, γ) με βέλος

12. Γύρω από το νεκρό Κεβριόνη μονομαχούν ο Πάτροκλος και ο Έκτορας. Με ποιο ζώο τους παρομοιάζει ο ποιητής;

α) με λιοντάρι, β) με ελάφι, γ) με λύκο

13. Όπως Σιρόκος και Νοτιάς μάχονται μεταξύ τους / μες σε φαράγγι ενός βουνού ν’ αναταράξουν δάσος / βαλανιδιές, μελιές, κρανιές λιγνόφλουδες γεμάτο / και μεταξύ τους δέρνονται τα μακριά κλωνάρια / μ’ άγριο ήχο κι όπως σπαν, ακούγεται ο κρότος, / έτσι χιμώντας έσφαζαν οι Αχαιοί κι οι Τρώες / και την πικρή στη σκέψη τους δεν έβαζαν φευγάλα… Ποιο ποιητικό μοτίβο διακρίνεις στους παραπάνω στίχους;

α) Παρομοίωση, β) Προοικονομία, γ) Σκηνή

14. Ο Πάτροκλος, στη νέα του επίθεση όρμησε 3 φορές και σκότωσε 27 Τρώες. Ο ποιητής επιλέγει τον αριθμό 27 γιατί:

α) είναι ο τυχερός του αριθμός, β) είναι πολλαπλάσιο του 3 (3Χ9=27), γ) ταίριαζε στην ομοιοκαταληξία

15. Ποιος θεός σταματάει την ορμητική επίθεση του Πάτροκλου χτυπώντας τον στην πλάτη;

α) ο Απόλλωνας, β) ο Δίας, γ) ο Ποσειδώνας

16. Γιατί ο θεός αφόπλισε τον Πάτροκλο κι έσπασε το δόρυ του;

α) Επειδή τα όπλα του Αχιλλέα ήταν άφθαρτα και όσο τα φορούσε ο Πάτροκλος δε θα τραυματιζόταν, β) Επειδή ήθελε να τα δώσει στον Έκτορα, γ) Επειδή του άρεσαν και τα ήθελε ο ίδιος.

17. Ο ποιητής βάζει τον Έκτορα να φοράει το κράνος του Πάτροκλου. Τι προοικονομεί μ’ αυτόν τον τρόπο;

α) Το θάνατο του Έκτορα, β) Την ανδρεία του Έκτορα, γ) Ότι είναι ισάξιος με τον Αχιλλέα.

18. Μετά το χτύπημα του Απόλλωνα ποιος τραυμάτισε τον Πάτροκλο με ακόντιο;

α) Ο Εύφορβος, β) Ο Έκτορας, γ) Ο Πάρις

19. Ο Έκτορας, τρίτος στη σειρά, χτύπησε τον Πάτροκλο και καμαρώνοντας του λέει ότι υπάκουσε στις οδηγίες του Αχιλλέα. Υπάκουσε ο Πάτροκλος στις οδηγίες του Αχιλλέα;

α) Ναι, β) Όχι

20. Ο Πάτροκλος πριν ξεψυχήσει απαντάει στον Έκτορα και προφητεύει το θάνατό του από τον Αχιλλέα. Είχε ο Πάτροκλος προφητικές ικανότητες;

α) Ναι, γιατί οι αρχαίοι πίστευαν ότι όταν ο άνθρωπος ξεψυχά έχει προφητικές ικανότητες, β) Όχι. Απλώς τα λέει γιατί θέλει να μειώσει τον Έκτορα.

Οδύσσεια, ερωτήσεις κατανόησης 7ης ενότητας

(κυκλώστε τη σωστή απάντηση)

1. Σε ποια μέρα της Οδύσσειας βρισκόμαστε;

α) Στην 6η, β) Στην 7η, γ) Στην 8η

2. Στο δεύτερο συμβούλιο των θεών ξεκινά να μιλά πρώτη η…

α) Αθηνά, β) Εστία, γ) Ήρα

3. Η Αθηνά θυμήθηκε τον Οδυσσέα που βρίσκεται αποκλεισμένος…

α) στη μάγισσα Κίρκη, β) στο νησί του Αιόλου, γ) στο νησί της Καλυψώς

4. Ακόμη, η Αθηνά ανέφερε τον…

α) Ορέστη, που σκότωσε τον Αίγισθο, β) Τηλέμαχο, που βρίσκεται στη Σπάρτη

5. Ο Δίας μαλώνει την Αθηνά και της θυμίζει ότι το σχέδιο για την επιστροφή του Οδυσσέα…

α) ήταν δική της έμπνευση, β) ήταν έμπνευση του Ποσειδώνα.

6. Στη συνέχεια ο Δίας απευθύνθηκε στον…

α) Ήφαιστο και του ζήτησε λίγο νερό, β) Ερμή και του είπε να πάει στην Καλυψώ, γ) Άρη και του είπε να κάνει κανένα πόλεμο.

7. Τι θα πρέπει να ανακοινώσει ο Ερμής στην Καλυψώ;

α) Ότι σε λίγο θα φτάσει ο Δίας με την Ήρα, β) Ότι θα πρέπει να αφήσει τον Οδυσσέα.

8. Σύμφωνα με τα λόγια του Δία, πόσες μέρες θα ταξιδεύει ο Οδυσσέας στη θάλασσα και πού θα φτάσει;

α) Θα ταξιδεύει 10 μέρες και θα φτάσει στην Ιθάκη, β) Θα ταξιδεύει 20 μέρες και θα φτάσει στους Φαίακες, γ) Θα ταξιδεύει 30 μέρες και θα φτάσει στη Θεσσαλονίκη.

9. Οι Φαίακες πώς θα αντιμετωπίσουν τον Οδυσσέα;

α) Θα τον κρατήσουν να τον παντρέψουν με την κόρη του βασιλιά τους, β) Θα τον βοηθήσουν να φτάσει στην Ιθάκη.

10. Ο Ερμής…

α) υπάκουσε στα λόγια του Δία και πέταξε ως το νησί της Καλυψώς, β) παράκουσε στα λόγια του Δία και πήγε μια βόλτα στην παραλία της Κατερίνης.

11. Ο Ερμής για να πάει στην Καλυψώ…

α) φόρεσε τα σαντάλια του και πήρε το ραβδί του, β) πήρε το πρώτο αεροπλάνο.

12. Ο Ερμής, όταν έφτασε στην Ωγυγία, βρήκε την Καλυψώ…

α) να τραγουδά και να κάνει μπάνιο, β) να τραγουδά και να υφαίνει.

13. Η Ωγυγία, το νησί της Καλυψώς, ήταν ένας ξερότοπος.

α) ΣΩΣΤΟ, β) ΛΑΘΟΣ

14. Ο Ερμής θαύμασε το μέρος όπου ζούσε η Καλυψώ, γιατί ήταν καταπράσινο, με πολλά νερά και πουλάκια.

α) ΣΩΣΤΟ, β) ΛΑΘΟΣ

15. Η Καλυψώ αναγνώρισε τον Ερμή;

α) ΝΑΙ, β) ΟΧΙ

16. Ο Οδυσσέας βρισκόταν στη σπηλιά μαζί με την Καλυψώ;

α) Ναι, την βοηθούσε με το υφαντό της, β) Όχι, ήταν στην παραλία κι έκλαιγε.

17. Αφού έφαγαν και ήπιαν, ο Ερμής ανακοίνωσε στην Καλυψώ τη διαταγή του Δία.

α) Η Καλυψώ συμφώνησε αμέσως να αφήσει τον Οδυσσέα, β) Η Καλυψώ θύμωσε κι άρχισε να βρίζει.

18. Η Καλυψώ και οι υπόλοιποι θεοί συμπεριφέρονται ως άνθρωποι. (ανθρωπομορφισμός)

α) ΣΩΣΤΟ, β) ΛΑΘΟΣ

19. Η Καλυψώ, τελικά, αναγκάστηκε να υπακούσει στην εντολή του Δία.

α) ΝΑΙ, β) ΟΧΙ

20. Στη συνέχεια ο Ερμής…

α) πήγε να ανακοινώσει τα νέα στον Οδυσσέα, β) έφυγε για τον Όλυμπο

Γραμματική
Για να σχηματίσουμε τον παρατατικό των βαρύτονων, προσθέτουμε στο χρονικό θέμα του ενεστώτα τις καταλήξεις του παρατατικού, δηλαδή, για το ρήμα λύω παίρνουμε το θέμα λυ- και προσθέτουμε την κατάληξη του παρατατικού -ον. Στην αρχή όμως πρέπει να βάλουμε και την αύξηση, (όπως και στα νέα ελληνικά) η οποία είναι δύο ειδών: Α)συλλαβική Β)χρονική
Παρατατικός                                                                                                                                               ἔ- λυ- ον                                                                                                                                                     ἔ- λυ- ες                                                                                                                                                       ἔ- λυ- ε                                                                                                                                                         ἐ- λύ- ομεν                                                                                                                                                   ἐ- λύ- ετε                                                                                                                                                     ἔ- λυ- ον
-Παρατηρούμε πως σε κάθε περίπτωση το θέμα παραμένει ίδιο.
Τι είναι η συλλαβική αύξηση;                                                                                                                Συλλαβική αύξηση είναι η προσθήκη στην αρχή του θέματος ενός -ἐ- (Προσοχή! παίρνει ψιλή). Λέγεται συλλαβική επειδή προστίθεται μια νέα συλλαβή.
Πότε βάζουμε συλλαβική αύξηση;                                                                                                    Συλλαβική αύξηση βάζουμε, όταν το ρήμα αρχίζει από σύμφωνο, π.χ. λύω > ἔλυον, διώκω > ἐδίωκον, φεύγω > ἔφευγον Στην περίπτωση που το ρήμα αρχίζει από ῥ (π.χ. ῥίπτω), τότε εκτός από το ἐ της αύξησης διπλασιάζεται και το ῥ. Έτσι ο παρατατικός του ῥίπτω γίνεται ἔρριπτον.
Τι είναι η χρονική αύξηση;                                                                                                                    Χρονική αύξηση είναι η μετατροπή ενός βραχύχρονου φωνήεντος σε μακρόχρονο.
Πότε βάζουμε χρονική αύξηση;                                                                                                            Χρονική αύξηση βάζουμε, όταν το ρήμα αρχίζει από φωνήεν.
Δηλαδή τι κάνουμε;                                                                                                                              Κάνουμε κάποιες αλλαγές σε μερικά φωνήεντα.
Ποιες είναι οι αλλαγές;
Ενεστώτας                         Παρατατικός                                                                                                 ᾰ                                            > η                                                                                                ἀγοράζω                                 > ἠγόραζον                                                                                                 αι                                             > ῃ                                                                                                     αἰχμαλωτίζω                          > ᾐχμαλώτιζον                                                                                         αυ                                             > αυ                                                                                                          αὐξάνω                                     > ηὔξανον                                                                                                   ε                                               > η                                                                                                              ἐλπίζω                                      > ἤλπιζον                                                                                                   ει                                              > ῃ                                                                                                             εἰκάζω                                       > ᾔκαζον                                                                                                   ευ                                              > ηυ                                                                                                         εὑρίσκω                                      > ηὕρισκον
ο                                                    > ω                                                                                                         ὁρίζω                                            > ὥριζον                                                                                               οι                                                  > ῳ                                                                                                        οἱκίζω                                            > ᾤκιζον                                                                                                ῠ                                                 > ῡ                                                                                             ὑφαίνω                                         > ὕφαινον                                                                                               ῐ                                                  > ῑ                                                                                                        ἱκετεύω                                           > ἱκέτευον
ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1. Στις προτάσεις που ακολουθούν να βάλετε το ρήμα στον κατάλληλο τύπο του παρατατικού:                                                                                                                                            α. Οἱ Ἀθηναῖοι ἀεί ………………………… (θύω) τοῖς θεοῖς.                                                                  β. Οὗτος τοῖς ἂρχουσι ……………………….. (ὑπακούω).                                                                        γ. Ἀμφότεροι ὦ Φαλίνε, Ἕλληνες ……………………….. (εἰμί).                                                             δ. Ὁρῶντες τήν ἀρετήν τοῦ ἀνδρός ………………………. οὗτοι (θαυμάζω).                                      ε. Ἀλέξανδρος τῷ ξίφει ……………………………. τόν δεσμόν (κόπτω).                                           στ. Περικλῆς ……………………….. (ἀγορεύω) ἐν τῇ ἀγορᾷ.
2. Να μεταφέρετε τις επόμενες προτάσεις στον παρατατικό:                                                         α. Πρᾶος εἰμί καί ταπεινός τῇ καρδίᾳ.                                                                                                 β. Φροντίδων ἐλεύθεροι ἐστέ.                                                                                                                 γ. Μακάριοι ἐσμέν.                                                                                                                                   δ. Σύ εἰ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός.                                                                                                               ε. Ὁ μέν θερισμός πολύς ἐστί.                                                                                                               στ. Οἱ δε ἐργάται ὀλίγοι εἰσίν.                                                                                                                 ζ. Ὑμεῖς ἐστέ κατήγοροι μου.
3. Να μετατρέψετε το ρήμα στον κατάλληλο τύπο του παρατατικού:                                         σύ ἐκπέμπω ἀναρπάζω ὁρίζω                                                                                                                 οὗτοι ἐκφράζω κελευω ὀνομάζω οἰκτίρω
4. Να συμπληρώσετε τις ακόλουθες προτάσεις με ρηματικούς τύπους παρατατικού και αορίστου σύμφωνα με το παράδειγμα:                                                                                                α. Οἱ ἄνδρες οὗτοι ἐφύλαττον / ἐφύλαξαν τόν ἐν Δελφοῖς θησαυρόν (φυλάττω).                     β. Ἀθηναῖοι πρέσβεις τοῖς Λακεδαιμονίοις……………/………….. (πέμπω).                                    γ. Τῶν Σειρήνων προσδεδεμένος Ὀδυσσεύς τῷ στύλῳ (= στο κατάρτι)……..…/…………(ἀκούω).                                                                                                                                                      δ. Θουκυδίδης Ἀθηναῖος…………./………….τόν πόλεμον τῶν Πελοποννησίων καί Ἀθηναίων (συγγράφω).                                                                                                                                              ε. Καί τούς μέν νεκρούς τούς πλείστους ἔνθαπερ (= εκεί όπου) ἔπεσον ἑκάστους……..……. /……………… (θάπτω).                                                                                                                                 στ. ………..… / ……………… ποτε λέων σύν ἀνθρώπῳ (ὁδεύω).

Γ. ΙΩΑΝΝΟΥ: ΝΑ ΣΑΙ ΚΑΛΑ ΔΑΣΚΑΛΕ- Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ:Η ΚΥΡΙΑ ΝΙΤΣΑ

Αφού μελετήσετε ξανά τα δύο κείμενα, να γράψετε στο ημερολόγιό σας αναμνήσεις από τη μαθητική σας ζωή,αναφερόμενοι κυρίως σε κάποιον δάσκαλο-καθηγητή,ο οποίος σας έμεινε αξέχαστος. Να εστιάσετε σε εκείνα τα σημεία τόσο του χαρακτήρα του όσο και της διδασκαλίας του που τον έκαναν να τον θυμάστε με αγάπη μέχρι σήμερα. Όσα γράφετε,δεν χρειάζεται να αναφέρονται αναγκαστικά σε πραγματικά πρόσωπα ή καταστάσεις,απλά χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας και τα στοιχεία των κειμένων,μπορείτε να αποτυπώσετε τις προσωπικές σας σκέψεις και απόψεις σχετικά με τον ιδανικό δάσκαλο.

Ιλιάδα, ερωτήσεις κατανόησης Ζ 369-529
(κυκλώστε τη σωστή απάντηση)

1. Πού έψαξε στην αρχή ο Έκτορας την Ανδρομάχη;

α) στο σπίτι τους, β) στον πύργο των Σκαιών Πυλών, γ) στην ακρογιαλιά

2. Πού βρισκόταν η Ανδρομάχη;

α) στο σπίτι τους, β) στον πύργο των Σκαιών Πυλών, γ) στην ακρογιαλιά

3. Ήταν μόνη της εκεί;

α) Ναι, ήταν μόνη της, β) Όχι, ήταν με το γιο της και τη βάγια της

4. Ο Έκτορας ρωτάει τις δούλες πού βρίσκεται η Ανδρομάχη. Πώς λέγεται η τεχνική των ερωτήσεων.

α) Άστοχα ερωτήματα, β) Άσχετα ερωτήματα, γ) Σχετικά ερωτήματα

5. Η κελάρισσα-οικονόμα που απαντάει στον Έκτορα είναι:

α) φίλη της Ανδρομάχης, β) υπάλληλος, γ) δούλα

6. Η Ανδρομάχη ήταν κόρη του

α) Αετού, β) Ηετίωνα, γ) Πρίαμου

7. Ο Έκτορας και η Ανδρομάχη φώναζαν το γιο τους:

α) Νίκανδρο, β) Σκαμάνδριο, γ) Αστυάνακτα

8. Ο κόσμος φώναζε το γιο του Έκτορα και της Ανδρομάχης:

α) Νίκανδρο, β) Σκαμάνδριο, γ) Αστυάνακτα

9. Η Ανδρομάχη συναντώντας τον Έκτορα ήταν

α) χαρούμενη, β) δακρυσμένη

10. Ποιος σκότωσε τον πατέρα της Ανδρομάχης;

α) Ο Αχιλλέας, β) Ο Οδυσσέας, γ) Ο Διομήδης

11. Ποιος σκότωσε τα 7 αδέρφια της Ανδρομάχης;

α) Ο Αχιλλέας, β) Ο Οδυσσέας, γ) Ο Διομήδης

12. Τη μητέρα της Ανδρομάχης

α) τη σκότωσε ο Αχιλλέας, β) τη σκότωσε η Άρτεμη

13. Τα επιχειρήματα που φέρνει η Ανδρομάχη στον Έκτορα είναι

α) λογικά επιχειρήματα, β) συναισθηματικά επιχειρήματα

14. Η Ανδρομάχη προτείνει στον Έκτορα να στήσει το στρατό στην “άγρια συκιά”. Το επιχείρημα αυτό είναι

α) συναισθηματικό επιχείρημα, β) λογικό επιχείρημα

15. Ο Έκτορας απαντώντας στην Ανδρομάχη της λέει ότι πάνω απ’ όλους νοιάζεται πιο πολύ για

α) την Τροία, β) τους Τρώες και τις Τρωαδίτισσες, γ) την Ανδρομάχη και το γιο του

16. Ο Έκτορας με το λόγο του προβλέπει ότι η Τροία:

α) θα πέσει στα χέρια των Αχαιών, β) θα νικήσουν τους Αχαιούς

17. Μετά την άλωση μιας πόλης οι γυναίκες

α) πουλιούνταν ως σκλάβες, β) έμεναν ελεύθερες

18. Ο μικρός Αστυάνακτας, βλέποντας τον πατέρα του με το κράνος

α) τρομάζει, β) θέλει να το βάλει κι ο ίδιος

19. Πώς αντιδρά ο Έκτορας;

α) Παίρνει το παιδί του αγκαλιά και τον χορεύει στα χέρια του, β) Μαλώνει το γιο του, επειδή είναι φοβιτσιάρης

20. Γυρνώντας στο παλάτι η Ανδρομάχη κλαίει ζωνταντό τον Έκτορα. Η σκηνή αποτελεί

α) ειρωνεία, β) προοικονομία, γ) επιβράδυνση

Οδύσσεια, ερωτήσεις κατανόησης 5ης ενότητας

(κυκλώστε τη σωστή απάντηση)

1. Τι τραγουδούσε ο Φήμιος στους μνηστήρες;

α) Τον πικρό νόστο των Αχαιών από την Τροία, β) Την ομορφιά της Πηνελόπης, γ) Την αρπαγή της Ελένης από τον Πάρη

2. Ποια άκουσε το τραγούδι των μνηστήρων;

α) Η Πηνελόπη, β) Η Ελένη

3. Πού βρισκόταν;

α) Στην αυλή, β) Στο υπερώο, στα γυναικεία διαμερίσματα

4. Κατέβηκε μόνη της ή τη συνόδευαν οι δυο της βάγιες;

α) Κατέβηκε μόνη της, β) Κατέβηκε με τις δυο της βάγιες

5. Όταν έφτασε στους μνηστήρες, κάλυψε το πρόσωπό της με τη λαμπερή μαντίλα της.

α) ΣΩΣΤΟ, β) ΛΑΘΟΣ

6. Η Πηνελόπη παραπονέθηκε στον Φήμιο, γιατί με το τραγούδι του…

α) σκέφτηκε πόσο είχε γεράσει, β) θυμήθηκε τον Οδυσσέα που δεν είχε γυρίσει ακόμη από την Τροία.

7. Ο Τηλέμαχος συμφώνησε με τη μητέρα του και διέταξε τον αοιδό να πει άλλο τραγούδι.

α) ΣΩΣΤΟ, β) ΛΑΘΟΣ

8. Ο Τηλέμαχος είπε στη μητέρα του ότι δε φταίει ο αοιδός κι ότι δε χάθηκε μόνο ο Οδυσσέας στον πόλεμο της Τροίας.

α) ΣΩΣΤΟ, β) ΛΑΘΟΣ

9. Στο τέλος ο Τηλέμαχος λέει στη μητέρα του…

α) να κανονίσει για το μεσημεριανό φαγητό, β) να πάει στο δωμάτιό της και να ασχοληθεί με τις δουλειές της.

10. Η Πηνελόπη ανέβηκε στην κάμαρή της, έκλαψε…

α) και ασχολήθηκε με τον αργαλειό, β) μέχρι που η Αθηνά της στάλαξε στα μάτια ύπνο γλυκό.

11. Οι μνηστήρες βλέποντας την Πηνελόπη…

α) σήκωσαν ταραχή, γιατί τους άρεσε, β) σήκωσαν ταραχή, γιατί τους χάλασε τη διασκέδαση.

12. Ο Τηλέμαχος, με το θάρρος που του ‘χε δώσει η Αθηνά, ανακοίνωσε στους μνηστήρες ότι…

α) αύριο το πρωί θα συγκαλέσει συνέλευση, β) ήρθε η ώρα να χορέψουν.

13. Τι σκοπεύει να ανακοινώσει στη συνέλευση ο Τηλέμαχος;

α) ότι ήρθε ο καιρός να οργανώσουν αγώνες, β) ότι οι μνηστήρες πρέπει να εγκαταλείψουν το παλάτι.

14. Τον λόγο πήρε ο Αντίνοος, ένας από τους μνηστήρες και του είπε…

α) ότι το κρασί έχει τελειώσει, β) μη δώσει ο Δίας και βρεθεί ο Τηλέμαχος βασιλιάς τους.

15. Ο Τηλέμαχος απάντησε ότι…

α) τον ενδιαφέρει η βασιλεία, υπάρχουν όμως κι άλλοι ικανοί, β) τον ενδιαφέρει κυρίως το σπίτι του και η περιουσία του, γ) και τα δύο.

16. Ο Ευρύμαχος, ένας από τους μνηστήρες, ρώτησε τον Τηλέμαχο για τον ξένο.

α) ΣΩΣΤΟ, β) ΛΑΘΟΣ

17. Ο Τηλέμαχος του είπε ότι…

α) ο ξένος ήταν ο Μέντης, βασιλιάς των Ταφίων, β) ο ξένος ήταν η Αθηνά.

18. Ο Τηλέμαχος, αφού έφυγαν οι μνηστήρες, πήγε να κοιμηθεί στο δωμάτιό του που βρισκόταν

α) στον πάνω όροφο, β) στην αυλή.

19. Με δάδες του φώτιζε τον δρόμο η…

α) Ευρύκλεια, που την είχε ανταλλάξει ο Λαέρτης με είκοσι βόδια, β) Μελανθώ, που ήταν η ομορφότερη από τις δούλες.

20. Ο Τηλέμαχος μόλις ξάπλωσε…

α) αποκοιμήθηκε γλυκά γλυκά, όπως το όρισε η Αθηνά, β) μελετούσε το δρόμο, όπως τον όρισε η Αθηνά

Ιλιάδα, ερωτήσεις κατανόησης Γ 121-244
(κυκλώστε τη σωστή απάντηση)

1. Ποια θεά πηγαίνει στην Ελένη;

α) Η Θέτιδα, β) Η Ίριδα, γ) Η Αφροδίτη

2. Η θεά εμφανίζεται με τη μορφή της Λαοδίκης. Ο τρόπος αυτός εμφάνισης της θεάς είναι…

α) ενανθρώπιση, β) επιφάνεια

3. Η Ελένη εκείνη την ώρα ύφαινε στον αργαλειό. Ήταν φυσιολογικό να υφαίνουν οι βασίλισσες ή οι γυναίκες της αριστοκρατίας;

α) Ναι, β) Όχι

4. Τι σχέδιο ύφαινε η Ελένη;

α) Τους αγώνες των Τρώων και των Αχαιών, β) Την Κενταυρομαχία, γ) Την Αμαζονομαχία

5. Η Ίριδα στέλνει την Ελένη στα τείχη, για να δει…

α) Τους αγώνες των Τρώων και των Αχαιών, β) Την ανατολή του ήλιου, γ) Τα λουλουδάκια στον κάμπο της Τροίας

6. Στο πεδίο της μάχης ετοιμάζεται μια μονομαχία. Ποιοι θα μονομαχήσουν;

α) Ο Έκτορας με τον Αχιλλέα, β) Ο Πάρης με το Μενέλαο, γ) Ο Πρίαμος με τον Αγαμέμνονα

7. Η Ελένη, μόλις έμαθε το νέο, ρίχνει στο κεφάλι της μια καλύπτρα (μαντίλα) και τρέχει προς τις Σκαιές Πύλες. Την ακολουθούν δύο βάγιες. Ποια ηρωίδα της Οδύσσειας εμφανίστηκε με τον ίδιο τρόπο;

α) Η Ναυσικά, β) Η Κίρκη, γ) Η Πηνελόπη

8. Στις Σκαιές Πύλες βρίσκονταν οι γέροντες, που μόλις είδαν την Ελένη…

α) θαύμασαν την ομορφιά της, β) άρχισαν να τη βρίζουν, γιατί τη θεωρούσαν υπεύθυνη για τον πόλεμο

9. Πώς αποδίδει ο ποιητής την ομορφιά της Ελένης;

α) Μας την παρουσιάζει άμεσα, περιγράφοντάς την αναλυτικά, β) Μας την παρουσιάζει έμμεσα, από τις αντιδράσεις και τα λόγια των γερόντων

10. Ήθελαν οι γέροντες να φύγει η Ελένη ή προτιμούσαν να μείνει μαζί τους στην Τροία;

α) Ήθελαν να φύγει, για να μη γίνει αιτία της συμφοράς τους, β) Προτιμούσαν να μείνει στη Τροία

11. Ο Πρίαμος καλεί δίπλα του την Ελένη και της λέει ότι…

α) ότι αυτή είναι η αιτία του πολέμου, β) ότι δε φταίει η ίδια, αλλά οι θεοί φταίνε για τον πόλεμο

12. Δικαιολογείται η εμφάνιση της Ελένης στον πύργο, απ’ όπου θα παρακολουθήσει τη μονομαχία Πάρη-Μενέλαου;

α) Ναι, γιατί η Ελένη είναι το έπαθλο, β) Όχι, ο ποιητής δεν κάνει σωστά που την εμφανίζει

13. Σε ποιο έτος του πολέμου βρισκόμαστε;

α) 1ο, β) 5ο, γ) 10ο

14. Βρισκόμαστε στο 10ο χρόνο του πολέμου και ο Πρίαμος ζητά από την Ελένη να της πει ποιοι είναι οι διάφοροι ήρωες! Τι εξυπηρετεί αυτή η σκηνή;

α) Ο ποιητής βρίσκει την ευκαιρία να περιγράψει εξωτερικά και εσωτερικά τους βασικούς ήρωες!, β) Ο Όμηρος μάλλον τα έχει μπερδέψει λίγο!

15. Παρουσιάζονται από την Ελένη και το Μενέλαο οι: Αγαμέμνονας, Μενέλαος, Οδυσσέας, Αίαντας, Ιδομενέας. Ποιους αναζητεί η Ελένη;

α) Τον Πάτροκλο και τον Αχιλλέα, β) Τον Κάστορα και τον Πολυδεύκη, γ) Τον Διομήδη και το Νέστορα.

16. Η Ελένη υποθέτει ότι τα αδέρφια της δεν εμφανίζονται γιατί ντρέπονται εξαιτίας της. Τι φανερώνουν τα λόγια της Ελένης;

α) Ότι η Ελένη νιώθει πως είναι η αιτία του πολέμου, β) Ότι αισθάνεται υπερήφανη που εξαιτίας της έγινε ο πόλεμος.

17. Η Ελένη νομίζει ότι τα αδέρφια της ζουν. Ο ποιητής όμως στη συνέχεια μας ενημερώνει ότι έχουν πεθάνει. Πώς λέγεται αυτή η τεχνική;

α) επιβράδυνση, β) ειρωνεία, γ) παρομοίωση

18. Με την αναζήτηση του Κάστορα και του Πολυδεύκη τελειώνει η “τειχοσκοπία”. Ποια εντύπωση δημιουργείται για την Ελένη;

α) Ότι νιώθει μόνη και απομονωμένη, β) Ότι περνάει πολύ καλά στην Τροία

19. Η εμφάνιση της Ελένης στα τείχη διακόπτει την αφήγηση της μάχης. Η τεχνική αυτή λέγεται:

α) προοικονομία, β) επιβράδυνση, γ) αναδρομική αφήγηση

20. Πού βρίσκεται αυτή τη στιγμή ο Αχιλλέας;

α) Έχει φτάσει ήδη στην πατρίδα του, β) Ταξιδεύει για την πατρίδα του, γ) Κάθεται στα πλοία, περιμένοντας την ήττα των Αχαιών.