Feed
Άρθρα
Σχόλια

Αρχείο για την κατηγορία 'Kινηματογράφος/Cinema'

«Από τη δείξη στην πρόσληψη: Οι μαθητές ως θεατές» στο πλαίσιο του επιμορφωτικού σεμιναρίου με θέμα «Η Ιστορία συνομιλεί με τον κινηματογράφο στο σύγχρονο σχολείο». Ή πώς ένας μαθητής γίνεται επαρκής θεατής.

Θέμα της εισήγησης ήταν η προσέγγιση, ιστορική και καλλιτεχνική, από τους μαθητές ενός ολοκληρωμένου κινηματογραφικού έργου που έχει σχέση με την Ιστορία, είτε πρόκειται για ταινία μυθοπλασίας είτε για ταινία τεκμηρίωσης (ντοκιμαντέρ) ή για επίκαιρα.

Το σεμινάριο περιελάμβανε τέσσερις συναντήσεις, οργανώθηκε από το Ίδρυμα Λασκαρίδη σε συνεργασία με το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Ιστορική Έρευνα, Διδακτική και Νέες Τεχνολογίες» του Tμήματος Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου και πραγματοποιήθηκε στους χώρους του Ιδρύματος Λασκαρίδη.

Την παρουσίαση παρακολούθησαν φοιτητές και εκπαιδευτικοί που ενδιαφέρονται για την αξιοποίηση του κινηματογράφου στην εκπαιδευτική διαδικασία και τη σύνδεσή του με την Ιστορία.

Για όλους εκείνους τους αποχαιρετισμούς που αφήνουν εκτυφλωτικό φως πίσω τους.

2ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ

«ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΥΜΕ ΚΡΙΤΙΚΑ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ: ΣΤΙΓΜΕΣ ΤΟΥ 20ου ΚΑΙ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ»

Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Ιστορική Έρευνα, Διδακτική και Νέες Τεχνολογίες» του Ιονίου Πανεπιστημίου και  η Επιστημονική Ένωση «Νέα Παιδεία» προκηρύσσουν Πανελλήνιο Μαθητικό και Φοιτητικό Διαγωνισμό Ιστορικού Ντοκιμαντέρ με θέμα «Προσεγγίζουμε κριτικά το παρελθόν: Στιγμές του 20ου και του 21ου αιώνα».

Ο διαγωνισμός αφορά :

  • Τους μαθητές του Γυμνασίου, της Α, Β΄ και Γ΄ Γενικού και Εσπερινού  Λυκείου και ΕΠΑΛ, τους μαθητές των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας της Ελλάδας και της Κύπρου, καθώς και σχολείων της Ομογένειας.
  • Τους προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές των ιστορικών και των άλλων τμημάτων κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών, των ελληνικών και κυπριακών πανεπιστημίων

Θεματικό πεδίο του διαγωνισμού είναι η Σύγχρονη Ελληνική, Ευρωπαϊκή και Παγκόσμια  Ιστορία και ειδικότερα:

  • ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΤΙΚΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ: Ο  20ος αιώνας, ο αιώνας των αντιφάσεων.
  • ΓΙΑ ΤΑ ΦΟΙΤΗΤΙΚΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ: Η Ελλάδα της κρίσης-από το παρελθόν στο παρόν

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

Το υλικό θα πρέπει να σταλεί σε dvd μαζί με τη φόρμα συμμετοχής στη διεύθυνση: ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ, Χαριλάου Τρικούπη 31, 10681 Αθήνα, με ημερομηνία ταχυδρομείου το αργότερο την ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015.

Υλικό που θα ταχυδρομηθεί μετά από την παραπάνω ημερομηνία δε θα γίνει δεκτό στο διαγωνισμό.

ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ

Τα μαθητικά και φοιτητικά  ντοκιμαντέρ θα κριθούν από κριτική επιτροπή ειδικών, που θα εποπτεύεται από ειδική επιστημονική επιτροπή, η οποία αποτελείται από:

την Χριστίνα Κουλούρη, Καθηγήτρια Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

τον Νίκο Καραπιδάκη, Καθηγητή του Ιονίου Πανεπιστημίου, Πρόεδρο της Εφορείας των Γενικών Αρχείων του Κράτους

τον Γιώργο Κόκκινο, Καθηγητή Ιστορίας και Διδακτικής της Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου

τον Φώτο Λαμπρινό σκηνοθέτη ιστορικών ντοκιμαντέρ, συγγραφέα

τον Βασίλη Λουλέ, σκηνοθέτη ιστορικών ντοκιμαντέρ

Την Επιστημονική Επιτροπή συντονίζει ο Κώστας Αγγελάκος, Αναπληρωτής  Καθηγητής Παιδαγωγικών στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Διευθυντής του περιοδικού ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ.

Την ειδική κριτική επιτροπή, που αποτελείται από ιστορικούς, ανθρώπους του κινηματογράφου και εκπαιδευτικούς, συντονίζει η Νατάσα Μερκούρη, φιλόλογος, Αντιπρόεδρος της Επιστημονικής Ένωσης ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ.

Για περισσότερες πληροφορίες δείτε την πρώτη ανακοίνωση.

AFISA_parelthon

Invisible State by Aisling Walsh

0911shorts096

The life of the others

life

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Εκπαιδεύοντας νέους στο ντοκιμαντέρ

Αθήνα, 13-14 Σεπτεμβρίου 2013

Ινστιτούτο Goethe

«Έλα και γράψε Ιστορία»[*]

Στις 11 Μαΐου 2013 με την τελετή απονομής των βραβείων και των επαίνων ολοκληρώθηκε για τη σχολική χρονιά 2012-2013 ο Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Ιστορικού Ντοκιμαντέρ «Προσεγγίζουμε κριτικά το παρελθόν», που διοργάνωσαν το Μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Ιστορική Έρευνα, Διδακτική και Νέες Τεχνολογίες» του Ιονίου Πανεπιστημίου, η επιστημονική ένωση «Νέα Παιδεία» και η ΕΡΤ. Ο διαγωνισμός αφορούσε τους μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου, της Α, Β΄ και Γ΄ Γενικού και Εσπερινού  Λυκείου και ΕΠΑΛ, καθώς και τους μαθητές των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας. Θεματικό πεδίο του διαγωνισμού ήταν η Νεότερη και Σύγχρονη Ελληνική και Ευρωπαϊκή  Ιστορία.

Η πρόταση αυτή εκπηγάζει από δύο ζητούμενα: την εκπαίδευση των μαθητών στην ιστορική έρευνα και την καλλιέργεια της κινηματογραφικής παιδείας στο σχολείο. Η δημιουργία ιστορικού ντοκιμαντέρ από μαθητές και η αξιοποίησή του στην εκπαίδευση μπορούν να ενταχθούν στο Αναλυτικό Πρόγραμμα για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η δημιουργία ενός ντοκιμαντέρ συνάδει με βασικές αρχές του ΑΠ όπως η βιωματικότητα, η διαθεματικότητα και η ομαδοσυνεργατική μάθηση. Έτσι, η προτεινόμενη δράση μπορεί να υλοποιηθεί τόσο στο μάθημα της Ιστορίας όσο και σε αυτό των ερευνητικών εργασιών, των Κοινωνικών Σπουδών ή και της Νεοελληνικής Γλώσσας.

Στο πλαίσιο ενός τέτοιου προγράμματος, οι μαθητές ασκούνται στην ιστορική έρευνα, τη συλλογή και ταξινόμηση έντυπου και ηλεκτρονικού υλικού, τη μελέτη της βιβλιογραφίας, την ερμηνεία των πηγών, την ένταξη του γεγονότος σε ευρύτερη ιστορική περίοδο, τη λειτουργία της ιστορικής αφήγησης και, κυρίως, στην κριτική προσέγγιση της Ιστορίας. Το ενδιαφέρον είναι πως με τη συγκεκριμένη θεματική δίνεται στους μαθητές η ευκαιρία να ασχοληθούν με γεγονότα της σύγχρονης ελληνικής και ευρωπαϊκής ιστορίας, περιόδους που συνήθως μένουν «σκοτεινές» στις σχολικές αίθουσες. Ευκταίο είναι να «αγγίξει» ο φιλόλογος τη Μικρασιατική Εκστρατεία, και μέχρι εκεί. Η άγνοια της ιστορικής περιόδου μετά το 1922 είναι σαφές πόσο έχει επηρεάσει τις πολιτικές επιλογές στη σημερινή ελληνική κοινωνία. Όχι πως η πληροφορία από μόνη της αποκαθιστά τις στρεβλώσεις. Η κριτική προσέγγιση βασικών πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών παραμέτρων αλλά και η θεώρηση της Ιστορίας μέσα από τις ατομικές ιστορίες είναι αυτές που θα δημιουργήσουν τα ερωτήματα και θα οδηγήσουν σε αποκαλυπτικές – ενδεχομένως – ερμηνείες.

Από την άλλη πλευρά, το δεύτερο ζητούμενο, η κινηματογραφική παιδεία, είναι πιο δύσκολο να κατακτηθεί. Οι μαθητές καλούνται να μιλήσουν στην κινηματογραφική «γλώσσα» και να χρησιμοποιήσουν την κινηματογραφική αφήγηση για να πουν την ιστορία τους. Το σενάριο, το ντεκουπάζ, τα πλάνα, οι σεκάνς, η μουσική επένδυση, η αφήγηση και το μοντάζ είναι μόνο το τεχνικό μέρος, το οποίο αδιαμφισβήτητα πρέπει να κατέχει κανείς προκειμένου να δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο ντοκιμαντέρ. Οι γνώσεις αυτές δεν είναι δύσκολα προσβάσιμες. Και η εξοικείωση με την ορολογία θα επιτευχθεί μέσα από τη συνεχή εξάσκηση με αποτελέσματα πολύ ικανοποιητικά. Το απαραίτητο είναι, όμως, να κατανοήσουν οι μαθητές τη σχέση του ντοκιμαντέρ με την Ιστορία. Το σημείο «συνάντησης» των δύο είναι η αναζήτηση της αλήθειας και η -κατά το δυνατόν εφικτή- ολόπλευρη παρουσίαση του γεγονότος μέσα από το συνδυασμό της ιστορικής με την κινηματογραφική αφήγηση.

Τα 174 ντοκιμαντέρ που διαγωνίστηκαν ήταν ένα ικανοποιητικό δείγμα που προσφερόταν για πρωτογενή στατιστική ανάλυση, η οποία έρχεται να φωτίσει στην πράξη πτυχές της θεωρίας. Σε 146 σχολεία, 47 από την Αττική, 90 από την περιφέρεια και 9 από το εξωτερικό, ενεργοποιήθηκαν μαθητές και εκπαιδευτικοί με στόχο τη συμμετοχή στον διαγωνισμό. Σχεδόν ίσος αριθμός Γυμνασίων και Λυκείων καθώς και 8 Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας πήραν μέρος. Στην πλειονότητά τους οι μαθητές ασχολήθηκαν περισσότερο με την Ελληνική Ιστορία (139 συμμετοχές) παρά με την Ευρωπαϊκή (35 συμμετοχές). Τα δημοφιλέστερα θέματα ήταν ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, η Μικρασιατική εκστρατεία και η Ελληνική Επανάσταση, με ιδιαίτερη έμφαση στην προσωπικότητα του Καποδίστρια. Οι συμμετοχές με θέματα από την Τοπική Ιστορία εστίασαν κυρίως στην Ελληνική Επανάσταση, την Κατοχή και τον ελληνικό εμφύλιο. Λίγα ήταν τα ντοκιμαντέρ που αναφέρονταν σε γεγονότα της περιόδου μετά τη μεταπολίτευση. Η συχνότητα των θεμάτων που επανέρχονταν ήταν αναμενόμενη. Ένα αίσθημα ασφάλειας ότι κινείται κανείς σε γνωστά «εδάφη». Δεν έλειψαν, βέβαια, και εκπλήξεις, όπως συμμετοχές με θέμα τον ισπανικό εμφύλιο ή τις αμερικανίδες πιλότους του Β’ Παγκοσμίου.

Τα κριτήρια με τα οποία αξιολογήθηκαν οι συμμετοχές ήταν προσανατολισμένα στην παιδαγωγική πλευρά του εγχειρήματος. Η αρτιότητα σε επαγγελματικό επίπεδο δεν ήταν ο βασικός άξονας. Αυτό, βέβαια, δε σήμαινε χαμηλή ποιότητα των συμμετοχών που ξεχώρισαν. Στόχος της δράσης ήταν η κινητοποίηση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου αριθμού μαθητών και καθηγητών ώστε να ενταχθεί δημιουργικά το ντοκιμαντέρ στην εκπαιδευτική διαδικασία. Η απήχηση του διαγωνισμού ξεπέρασε τις αρχικές προσδοκίες των διοργανωτών θέτοντας σε άλλη βάση πλέον τα αναμενόμενα ποσοστά συμμετοχής την επόμενη χρονιά.

Τα πέντε βραβευμένα ντοκιμαντέρ διακρίθηκαν για τον τρόπο με τον οποίο πραγματεύτηκαν επιστημονικά οι μαθητές το θέμα, για την ερευνητική εργασία που προηγήθηκε, την αποτελεσματική αξιοποίηση των πηγών και των μαρτυριών, τη δομημένη οργάνωση του υλικού και το επιτυχημένο μοντάζ. Δεν μπορούμε, όμως, να παραβλέψουμε κάποιες σημαντικές επισημάνσεις που αφορούν αφενός την παράμετρο «κριτικά» του τίτλου του διαγωνισμού, αφετέρου την κινηματογραφική παιδεία των συμμετεχόντων. Είναι δύσκολο να ξεφύγουν οι διαγωνιζόμενοι, στην πρώτη απόπειρά τους, από τα ιστορικά στερεότυπα και τις αγκυλώσεις, και να προσεγγίσουν πραγματικά με κριτική ματιά το ιστορικό γεγονός. Ένας λόγος παραπάνω, λοιπόν, να επιλέγουν ορθά τα θεσμικά όργανα του Υπουργείου σε ποιες ειδικότητες ανατίθεται η διδασκαλία του μαθήματος της Ιστορίας. Έπειτα, ήταν σε πολλές περιπτώσεις περισσότερο από προφανής η γοητεία και η κυριαρχία του εμπορικού κινηματογράφου. Αρκετά τα κινηματογραφικά στερεότυπα. Κυρίως, όμως, αδυναμίες στην κινηματογραφική αφήγηση.

Θα μπορούσε κανείς να αναλύσει επί μακρόν τα αποτελέσματα του διαγωνισμού, κάτι που έχει ήδη δρομολογηθεί σε επιστημονικό πλαίσιο. Για λόγους συντομίας θα εστιάζαμε στα εξής: Οι διαγωνισμοί χάνουν την μακροπρόθεσμη παιδευτική τους αξία αν λειτουργήσουν σαν πυροτεχνήματα, χωρίς να έχει διασφαλιστεί αξιόλογη συνέχεια. Με αυτό το σκεπτικό, από τον ερχόμενο Οκτώβριο σχεδιάζονται από τη Νέα Παιδεία, σε συνεργασία με άλλους επιστημονικούς φορείς, επιμορφωτικές δράσεις για εκπαιδευτικούς και μαθητές, με στόχο τη δημιουργία ιστορικών ντοκιμαντέρ και τη χρήση τους στις αίθουσες. Έπειτα, έγινε σαφές σε όλους όσοι πλαισίωσαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τον διαγωνισμό πως οι εκπαιδευτικοί δεν είναι συλλήβδην φυγόπονοι ούτε φείδονται χρόνου προκειμένου να παραγάγουν έργο. Δε φοβούνται μάλιστα να εκθέσουν την από κοινού δουλειά με τους μαθητές τους και να αξιολογηθούν και οι ίδιοι γι’ αυτή.

Η κατακλείδα της δράσης θα μπορούσε να είναι «Μια άλλη εκπαίδευση φαίνεται πως είναι εφικτή». Ας τη χρησιμοποιήσουμε ως θεματική περίοδο, για να γράψουμε -και εμείς- Ιστορία.

Τα πέντε βραβευμένα ντοκιμαντέρ είχαν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της ΕΡΤ www.ert.gr-Περισσότερα-Παιδικό-Διαγωνισμοί.

Τώρα θα τα βρείτε στο vimeo, στη διεύθυνση https://vimeo.com/user19113548/videos

Nέα Παιδεία (2013), τεύχος 146, σ. 146-148

AFISAsmall

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


[*] Φράση δανεισμένη από το διαφημιστικό σποτ της ΕΡΤ για τον διαγωνισμό.

  • Τριαντάφυλλο στο στήθος – Θέατρο της Δευτέρας
  • Πορεία 090
  • Ακυβέρνητες πολιτείες
  • Το ταμπούρλο
  • Το Ολοκαύτωμα

Όλα, στη δημόσια τηλεόραση.
Ως τα 15 είχα βρει πού θα κινηθώ.
Ευγνώμων,

ΝΜ

 

poreia090

Στο τεύχος 146 της Νέας Παιδείας θα υπάρχει κείμενο για τον διαγωνισμό. Οι ενδιαφερόμενοι να συντονιστούν, παρακαλώ.

Κανένα πρωτοσέλιδο για την Παιδεία, άρθρο της Χριστίνας Κουλούρη στο Βήμα της Κυριακής, 19/5/2013

Δείτε το δελτίο τύπου

Το απόσπασμα από το δελτίο της ΝΕΤ

Και τα πέντε βραβευμένα ντοκιμαντέρ στην ιστοσελίδα της ΕΡΤ

——————————————

Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του Πανελλήνιου Μαθητικού Διαγωνισμού Ιστορικού Ντοκιμαντέρ και η τελετή απονομής των βραβείων έγινε στην Αθήνα το Σάββατο, 11Μαΐου 2013, στις 10.00, στο Ίδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης», Πειραιώς 206, Ταύρος, Αθήνα.

Δόθηκαν τρία βραβεία και δύο έπαινοι, τα οποία συνοδεύονταν από ειδικό δίπλωμα και αναμνηστικά δώρα των χορηγών/δωροθετών του διαγωνισμού.

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης περιελάμβανε χαιρετισμούς από τους διοργανωτές, την απονομή των βραβείων και των επαίνων, και την προβολή των βραβευμένων ντοκιμαντέρ.

Δείτε την αφίσα και την πρόσκληση.

Σχετική ανακοίνωση στην ιστοσελίδα του ΙΜΚ.

———————————————————————————————

Τα μαθητικά ντοκιμαντέρ κρίθηκαν από επιτροπή που αποτελείτο από τους

  • Δημήτρη Λάππα, ιστορικό, φιλόλογο, εκπαιδευτικό στη β΄βάθμια εκπαίδευση
  • Γεωργία Λουκοπούλου, κοινωνιολόγο, κινηματογραφίστρια, εκπαιδευτικό στη β΄βάθμια εκπαίδευση
  • Γιάννη Παρίση, φιλόλογο, συγγραφέα, εκπαιδευτικό στη β΄βάθμια εκπαίδευση
  • Δρ. Βασιλική Σακκά, ιστορικό, Σχολική Σύμβουλο Φιλολόγων Μεσσηνίας

Η κριτική επιτροπή εποπτευόταν από ειδική επιστημονική επιτροπή, η οποία αποτελείτο από τους:

  • Νίκο Καραπιδάκη, Καθηγητή του Ιονίου Πανεπιστημίου, Πρόεδρο της Εφορείας των Γενικών Αρχείων του Κράτους
  • Γιώργο Κόκκινο, Καθηγητή Ιστορίας και Διδακτικής της Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου
  • Χριστίνα Κουλούρη, Καθηγήτρια Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
  • Φώτο Λαμπρινό, σκηνοθέτη ιστορικών ντοκιμαντέρ, συγγραφέα
  • Ελπίδα Πρωτόπαπα, προϊσταμένη του Τμήματος Επιμορφωτικών Προγραμμάτων της ΕΡΤ.

Την Επιστημονική Επιτροπή συντόνισε ο Κώστας Αγγελάκος, Επίκουρος Καθηγητής Παιδαγωγικών στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Διευθυντής του περιοδικού ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ.

Την ειδική κριτική επιτροπή συντόνισε η Νατάσα Μερκούρη, φιλόλογος, μέλος του ΔΣ  και επιστημονική συνεργάτις της ΝΕΑΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ.

Η ΕΡΤ δημιούργησε τηλεοπτικό και ραδιοφωνικό τρέιλερ, το οποίο προέβαλε το διαγωνισμό μέχρι και την 29η Μαρτίου 2013 και θα αναρτήσει τα βραβευμένα ντοκιμαντέρ στον ιστότοπό της για διάστημα έξι μηνών.

ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ

Χαριλάου Τρικούπη 31

10681 Αθήνα

Τηλ.: 210-3636007

E-mail: neapaideia@yahoo.gr

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΥΜΕ ΚΡΙΤΙΚΑ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ

Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Ιστορική Έρευνα, Διδακτική και Νέες Τεχνολογίες» του Ιονίου Πανεπιστημίου, η επιστημονική ένωση «Νέα Παιδεία» και η ΕΡΤ προκήρυξαν Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό Ιστορικού Ντοκιμαντέρ με θέμα «Προσεγγίζουμε κριτικά το παρελθόν». Θεματικό πεδίο του διαγωνισμού ήταν η Νεότερη και Σύγχρονη Ελληνική και Ευρωπαϊκή Ιστορία.

Στα γραφεία της Νέας Παιδείας έφτασαν 174 Ιστορικά Ντοκιμαντέρ-συμμετοχές από μαθητές Γυμνασίων, Γενικών και Εσπερινών Λυκείων και ΕΠΑΛ, Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας, ελληνικών σχολείων του εξωτερικού, καθώς και Γυμνασίων και Λυκείων της Κύπρου.

Ευχαριστούμε θερμά τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς για τη συμμετοχή τους στον διαγωνισμό με εμπνευσμένες και πρωτότυπες δουλειές.

Η έρευνα και η κριτική προσέγγιση είναι ο τρόπος να συναντηθούμε δημιουργικά με την Ιστορία.

Τα αποτελέσματα του διαγωνισμού θα ανακοινωθούν στην τελετή απονομής, που θα γίνει στις 11 Μαΐου 2013, στις 10.00, στο Ίδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης», Πειραιώς 206, στον Ταύρο.

Με την ευγενική χορηγία:
Ίδρυμα ‘Μιχάλης Κακογιάννης’
Εκδόσεις Μεταίχμιο
Studio Wayfarer


ARTiT: Κριτική και δημιουργική μάθηση μέσα από την αισθητική εμπειρία

Ελλάδα, Σουηδία, Δανία, Ρουμανία

Το πρόγραμμα ARTiT: Develpoment of Innovative Methods of training the trainers ολοκληρώθηκε το 2012. Συμμετείχαν φορείς από τέσσερις χώρες. Συγκεκριμένα η Επιστημονική Ένωση Εκπαίδευσης Ενηλίκων και το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο από την Ελλάδα, τα Roskilde University και VUCFYN Ringen Glamsbjerg από τη Δανία, το Pitesti University από τη Ρουμανία και το Arbetarnas Bildningsforbund (Workers’ Educational Association) από τη Σουηδία. Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν πρόσφατα σε ημερίδα και το υλικό συγκεντρώθηκε στη σχετική έκδοση την οποία  θα βρείτε στην ιστοσελίδα του προγράμματος. Πιλοτικές εφαρμογές άρχισαν στην Ελλάδα το 2009 σε Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας, πανεπιστημιακά τμήματα, επιχειρήσεις, προγράμματα Εκπαίδευσης Εκπαιδευτικών, θεραπευτικές κοινότητες και ΙΕΚ. Σήμερα η μέθοδος εφαρμόζεται σε φορείς της Δανίας, Ρουμανίας και Σουηδίας, στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, στα Πανεπιστήμια Αθηνών, Μακεδονίας και Πατρών, σε ΣΔΕ, στο ΚΕΘΕΑ, καθώς και στα Κέντρα Δια Βίου Μάθησης των Δήμων.

Δύο στοιχεία του προγράμματος μού κέντρισαν, προσωπικά, το ενδιαφέρον: η ένταξη έργων τέχνης στην καθημερινή διδακτική πρακτική και η ανατροπή στερεοτυπικών αντιλήψεων μέσα από την παρατήρηση και το σχολιασμό τους. Το πρόγραμμα υπηρετεί και άλλους στόχους βέβαια, όπως να ενδυναμώσει τη γνώση, τις δεξιότητες και τη στάση των εκπαιδευτών σε ό,τι αφορά στην αξιοποίηση έργων τέχνης στη μαθησιακή διαδικασία, να φέρει όσο περισσότερους εκπαιδευτές και εκπαιδευόμενους σε επαφή με ποικίλα έργα τέχνης και να καλλιεργήσει τη συστηματική επεξεργασία τους, αυτό που ονομάζεται Αισθητική Εμπειρία, μέσα από συγκεκριμένη μεθοδολογία συνοδευόμενη από εκπαιδευτικό υλικό.

Η Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσα από την Αισθητική Εμπειρία είναι η μέθοδος που διατυπώθηκε από τον Αλ. Κόκκο, συντονιστή του προγράμματος, και πάνω στην οποία στηρίζεται η συγκεκριμένη πρόταση. Η θεωρία του Perkins για τις φάσεις της επεξεργασίας των συμβόλων σε ένα έργο τέχνης και η τοποθέτηση του P. Freire για την ολιστική παρατήρηση και την «αποκωδικοποίηση» από τους εκπαιδευόμενους υποθεμάτων που θίγει ένα έργο τέχνης πλαισιώνουν την παραπάνω μέθοδο. Η συναισθηματική, η πνευματική και η κριτική προσέγγιση και ερμηνεία ενός έργου τέχνης το καθιστούν πλέον προσβάσιμο σε όλους. Η πρόσληψη της Τέχνης δεν είναι αποκλειστικά αντικείμενο μελέτης των ειδικών.

Το πρόγραμμα προτείνει ένα μοντέλο εργασίας με παραλλαγές. Στη γραμμική του μορφή έχει ως εξής: Στο πρώτο στάδιο προσδιορίζεται η ανάγκη επεξεργασίας ενός θέματος. Στο δεύτερο, οι εκπαιδευόμενοι απαντούν γραπτά σε ανοιχτές ερωτήσεις, οπότε γίνεται μια πρώτη καταγραφή του προβληματισμού. Στο τρίτο, γίνεται από κοινού η επιλογή των υποθεμάτων και διατυπώνονται οι πρώτες κριτικές ερωτήσεις σε υπόθεμα που επιλέγεται. Στο τέταρτο, γίνεται η επιλογή των έργων τέχνης από όλες τις μορφές (εικαστικά, κινηματογράφος, θέατρο, λογοτεχνία, μουσική), μέσα από τα οποία θα προσεγγιστεί το υπόθεμα. Στο πέμπτο, γίνεται η επεξεργασία του έργου: ο εκπαιδευτής παρωθεί τους εκπαιδευόμενους να εκφράσουν τις παραδοχές τους σχετικά με το υπόθεμα συσχετίζοντάς τες με τις κριτικές ερωτήσεις που έχουν ήδη διατυπωθεί, και εξετάζονται αλληλένδετα νοήματα που απορρέουν από το έργο τέχνης. Το ARTiT προτείνει συγκεκριμένους τρόπους για την επεξεργασία σε αυτό το στάδιο. Στο έκτο, καταγράφονται οι σκέψεις του πέμπτου σταδίου και συγκρίνονται με αυτές του δεύτερου.

Η ίδια διαδικασία μπορεί να συνεχιστεί για τα υπόλοιπα υποθέματα ή να προσαρμοστεί ανάλογα με το διδακτικό χρόνο που διαθέτει ο εκπαιδευτικός για την ενότητα που θα διδάξει ή ανάλογα με το βαθμό εξοικείωσης που αποκτά κατά την υλοποίηση της διδακτικής αυτής πρότασης. Η εμπειρία τόσο η δική του όσο και αυτή των μαθητών καθορίζει και τον περισσότερο ή λιγότερο κατευθυνόμενο χαρακτήρα της προσέγγισης. Για παράδειγμα, μπορεί ο εκπαιδευτής/εκπαιδευτικός να προτείνει το θέμα ή να το συναποφασίσει με τους εκπαιδευόμενους/μαθητές, να επιλέξει ο ίδιος τα έργα τέχνης ή να δώσει τα κριτήρια ώστε να αναζητήσουν οι μαθητές τα πλέον κατάλληλα, να ξεκινήσει εναλλακτικά από το τρίτο στάδιο κ.ο.κ. Όποια πορεία και αν επιλέξει, η ενεργός συμμετοχή των εκπαιδευομένων/μαθητών είναι όχι μόνο το ζητούμενο αλλά και κύρια παράμετρος της εφαρμογής του προγράμματος.

Ι. Μπέργκμαν, Η σιωπή

Ήδη έχουν δοθεί απαντήσεις στις πιο συχνές ερωτήσεις. Ναι, η μέθοδος ARTiT μπορεί να εφαρμοστεί σε όλα τα αντικείμενα, ακόμα και τα τεχνικής φύσης, όπως η χρήση υπολογιστών. Όχι, η μέθοδος δεν αποπροσανατολίζει το μάθημα αν ο εκπαιδευτής/εκπαιδευτικός καθιστά συνεχώς εμφανή τη σύνδεση των νοημάτων που προκύπτουν από την επεξεργασία του έργου τέχνης με την ενότητα του διδάσκει. Όχι, δεν είναι απαραίτητο να είναι κανείς ειδικός σε θέματα Τέχνης. Η προσέγγιση γίνεται στη βάση της κοινής λογικής ανάλογα με τα συναισθήματα που προκαλεί στους εκπαιδευόμενους/μαθητές. Όχι, η μέθοδος δε στοχεύει να αντικαταστήσει άλλες μεθόδους. Μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά. Προτείνεται γιατί βοηθά όλους τους συμμετέχοντες να ερευνήσουν, να γίνουν πιο δημιουργικοί, να αμφισβητήσουν στερεότυπα και κυρίαρχες κουλτούρες.

Εξίσου σημαντικό επίτευγμα είναι ότι η  ανάπτυξη του κριτικού στοχασμού έρχεται μέσα από την επαφή με την Τέχνη και τον πολιτισμό, χώροι που, δυστυχώς, εκ προοιμίου αντιμετωπίζονται ως «άβατον» από πολλούς.

Λεπτομερή περιγραφή της μεθοδολογίας του προγράμματος και τα επιμέρους στάδια της εφαρμογής του θα βρείτε στην ιστοσελίδα του ARTiΤ (The ARTiT methodology is ready). Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στην ελληνική ομάδα στα adulteduc2@gmail.com και adulteduc@adulteduc.gr.

ΧΡΗΣΙΜΟ ΥΛΙΚΟ
ARTiT methodology http://artit.eu/en/

Επιστημονική Ένωση Εκπαίδευσης Ενηλίκων: www.adulteduc.gr (Κείμενα-βιβλιογραφία, μεθοδολογικά εργαλεία)

Κείμενα σχετικά με την εκπαίδευση ενηλίκων : www.alexiskokkos.gr

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

«Αφιέρωμα στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ARTiT: Ανάπτυξη καινοτόμων μεθόδων στην εκπαίδευση εκπαιδευτών», Εκπαίδευση Ενηλίκων, τεύχος 25 (Ιαν-Απρίλιος 2012).

Κόκκος, Α. (2011), Εκπαίδευση μέσα από τις τέχνες, Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα.

Βεργίδης, Δ., Κόκκος, Α. (επιμ.) (2010), Εκπαίδευση ενηλίκων: Διεθνείς προσεγγίσεις και ελληνικές διαδρομές, Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα.

Kokkos Alex. (2010), “Transformative Learning Through Aesthetic Experience, Towards a Comprehensive Method”, Journal of Transformative Education, vol. 8, no. 3, 155-177.

Φ. Τριφό, Τα 400 χτυπήματα

Παλιότερα Άρθρα »

Top
...
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων