Feed
Άρθρα
Σχόλια

Αρχείο για την κατηγορία 'Πρόσωπα/People'

Της Αρίτας Ντάμπουρα*

Ποιος είναι ο Ζακ;

Ο Ζακ στην πραγματικότητα είναι ένας σκύλος. Στο λογοτεχνικό αφήγημα του Βαγγέλη Ιντζίδη Ζακ. Η αυτοβιογραφία των ζωντανών, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νήσος, γίνεται και ένας  “χαμαιλέων” – αφορμή για εξιστόρηση.

Είναι το ανυπεράσπιστο πλάσμα που ο συγγραφέας «υιοθέτησε εντός του, δεσμεύτηκε». Γίνεται η επιβεβαίωση της δύναμής του να τον προστατεύει, «να γίνει φωλιά».

Είναι ο καθρέφτης που αντανακλά τις φοβίες του αφηγητή ανασύροντας από τη μνήμη οικεία, αγαπημένα πρόσωπα, τα οποία συνδέονται μέσω του λεπτού και εύθραυστου νήματος της αγάπης. Γίνεται η αιτία της συμφιλίωσης με το οδυνηρό βίωμα της απουσίας και της απώλειας, της υπαρκτής και της επικείμενης.

Ο Ζακ είναι μια πραγματεία πάνω στις λέξεις με τις οποίες ο συγγραφέας θεωρεί ότι «ένας ολόκληρος κόσμος αναδύεται, ενώ σύμπαντα, κόσμοι καταβυθίζονται. Με τις λέξεις προσκαλούμε και με τις λέξεις αποκλείουμε».

Ποιος κόσμος αναδύεται από τις λέξεις του βιβλίου και ποιους προσκαλούν να τον επισκεφτούν;

Ο συγγραφέας πλάθει έναν κόσμο που ισορροπεί ως δια μαγείας στα όρια των αντιθέσεων.

Της εκλογικευμένης  ψυχρότητας και της συναισθηματικής θέρμης που «λιώνει τον παγετώνα της αμηχανίας» καθιστώντας «αδύναμη την ανασφάλεια της αβύσσου».

Της στοχαστικής μοναξιάς και της συντροφιάς που έρχεται να ιχνηλατήσει την ερημιά φτάνοντας μέχρι την οικειότητα του μοιρασμένου, κοινού, ύπνου.

Της αυτοσυντήρησης που επιβάλλει η λογική και της παρορμητικής παραίτησης στα «όξινα χέρια » του έρωτα. Της τόλμης να φύγεις από τον εαυτό σου και του φόβου μη χαθείς μέσα στον άλλον.

Της αλήθειας που ανιχνεύουν οι λέξεις και του ψεύδους που επιζητά η επιθυμία για να ικανοποιηθεί απόλυτα.

Σε ποιους απευθύνεται ο Ζακ;

Σ’ αυτούς που θεωρούσαν ότι είναι ανίκανοι ν’ αγαπούν και αιφνιδίασαν τον ίδιο τους τον εαυτό πλημμυρίζοντας από ζεστά συναισθήματα για ένα πρόσωπο που εισέβαλε αναπάντεχα στη ζωή τους.

Σ’ αυτούς που δεν αντέχουν τη σιωπή, «μιλούν πολύ για να μην ακουστεί το ουρλιαχτό από τον πόνο που τους προκαλούν», για να μάθουν να αφουγκράζονται τη σιωπή όπου «αναμοχλεύονται οι λέξεις » πριν « να εισβάλουν σε ό,τι ονομάζουμε συνείδηση». Να μάθουν να περιμένουν όπως «περιμένουμε μες στην οδύνη της απώλειας και τις δίνες της οργής να αναπνεύσουμε».

Σε αυτούς που θεωρούν ότι «οι έγνοιες γίνονται πιο υποφερτές αν από αυτές κάνεις μια ιστορία και αν πεις αυτή την ιστορία». Αυτό κάνει ο ποιητής που «δεν έχει αγάπη. Δεν είναι αγάπη. Γίνεται».

Το ερώτημα «Πώς μπόρεσα να αγαπήσω;», τίτλος και σε ένα από τα δεκαεφτά κεφάλαια του βιβλίου, διατρέχει το κείμενο και βρίσκει τελικά την απάντησή του.

*Η Αρίτα Ντάμπουρα είναι εκπαιδευτικός, σκηνοθέτης και συγγραφέας. Από τις εκδόσεις Κέδρος κυκλοφορεί η ποιητική της σύνθεση Ο φυσικός μου εαυτός.

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: Την Πέμπτη, 25 Οκτωβρίου 2018, 7 το απόγευμα στο Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου Αθηνών (Σκουφά 45) οι Τζίνα Πολίτη, Σάββας Μιχαήλ, Λίζυ Τσιριμώκου και Ελένη Καραντζόλα συζητούν για το βιβλίο του Βαγγέλη Ιντζίδη Ζακ. Η αυτοβιογραφία των ζωντανών.

Μνήμη που δε σβήνει

Εκ μέρους του Συλλόγου των Δασκάλων Κορινθίας

Σε αποχαιρετούμε σήμερα, αγαπητέ συνάδελφε Θανάση Μερκούρη.

Είναι τραγικό γεγονός ο θάνατος, μοιραίο όμως και αναπόφευκτο συμβάν στη ζωή μας.

Έφυγες σήμερα, Θανάση, και πορεύεσαι προς την ουράνιο και αιώνια πολιτεία της κοινής μας μοίρας.

Το πέρασμά σου ως δασκάλου από αυτή τη ζωή έγραψε ιστορία. Συνειδητός και μεθοδικός δάσκαλος, ήπιος και αξιοσέβαστος σε ανθρώπους, γονείς και μαθητές σου. Η γλυκύτητα και η σεμνότητα ήταν τα χαρακτηριστικά σου.

Λεπτός στους τρόπους, ευγενής, λιγομίλητος, άριστος στην τάξη, συνεργάσιμος και καλοπροαίρετος προς όλους. Ταπεινός και ήσυχος δημιουργούσες ένα εξαίρετο κλίμα συνεργασίας, όπου υπηρέτησες ως δάσκαλος και ως διευθυντής σχολείου.

Δημιούργησες μια ωραία οικογένεια με τη συνάδελφο δασκάλα Κούλα Μάζου και αναθρέψατε με αγάπη τη μονάκριβη κόρη σας. Είχες δε την ευτυχία να την καμαρώσεις τη Νατάσα σας και άριστη φιλόλογο και καθηγήτρια.

Στο καλό, καλέ μας και αγαπητέ συνάδελφε Θανάση.

Εργάστηκες ως δάσκαλος με πίστη και αφοσίωση στο καθήκον σου, γι’ αυτό στου ανήκουν επάξια οι στίχοι του ποιητή μας

«Σμίλεψε πάλι, δάσκαλε, ψυχές,

κι ό,τι σ’ απόμεινε ακόμα στη ζωή σου μην τ’ αρνηθείς,

θυσίασ’ το ως τη στερνή πνοή σου.»

Καλό σου ταξίδι, αγαπητέ συνάδελφε Θάνο. Αιωνία σου η μνήμη.

Ο μπαμπάς

Ο μπαμπάς περίμενε να αρχίσουν τα μαθήματα, να έρθουν τα παιδιά, να τους μοιράσει βιβλία και να βεβαιωθεί ότι το σχολείο του λειτουργεί ρολόι.
Κι έφυγε Παρασκευή απόγευμα, να μη διαταράξει το σχολικό πρόγραμμα.
Κλείνοντας 32 χρόνια σύνταξης. Όσα και υπηρεσίας. Το είχε υποσχεθεί στον εαυτό του να αποχωρήσει οριστικά το 2018.
Αγάπησε τη σκόνη της κιμωλίας πάνω στο σακάκι του. Δίδαξε χιλιάδες παιδιά από τις Μηλιές Ασπροποτάμου στη Θεσσαλία μέχρι την πόλη του. Δεν νομίζω ότι τον έχει ξεχάσει ούτε ένα από αυτά.
Του χρωστάω πολλά. Στην τάξη με έμαθε γράμματα. Το αίσθημα καθήκοντος. Την αφοσίωση σε ο, τι επέλεξα να υπηρετήσω.
Στο σπίτι, να μη διεκτραγωδώ τη ζωή μου προστατεύοντας έτσι τα σημαντικά της.
Στον κόσμο, την αξιοπρέπεια απέναντι στην αρρώστια και τον πόνο, το πιο δύσκολο και σκληρό μάθημα που πήρα.
Ήσουν πολύ καλός δάσκαλος, μπαμπά. Ήρθε η ώρα πια για διακοπές.
Θα σε έχω φυλαχτό κάθε φορά που μπαίνω στην τάξη.

Κυριακή ομοιοστασία

Σάββατο μεσημέρι.

Ζέστη κυνική.

Καταμεσής του καλοκαιριού.

Της καταβύθισης.

Αύριο ένας πατέρας παντρεύει κόρη.

 

Τώρα, νυφούλα μου χρυσή

 

– Έλα, μπαμπά, έλα, μια κουταλιά ακόμη. Τα φάρμακα…

Σώμα μισό, τώρα σχηματίζεται. Μικρό, σχεδόν διάφανο και τρισδιάστατο. Διακρίνεις τα όργανα με τον υπέρηχο του βλέμματος. Τη φόδρα της ζωής. Πώς έρχεσαι και πηγαίνεις.

Πού πηγαίνεις;

 

    – Να πάω μια βόλτα, μανάρι μου;

    – Ναι, μπαμπά.

 

Τώρα, νυφούλα μου χρυσή, που βγαίνεις απ’ το σπίτι σου…

 

Το σπίτι. Ο κήπος. Το σχολείο. Μέσα σ’ ένα τρίγωνο, σπορές αγάπης.

     – Μπαμπά, είμαι έγκυος!

Αύριο ένας πατέρας παντρεύει κόρη.

 

Φρεσκολουσμένο το κορμί, καινούργιο το φουστάνι σου,

βγαίνεις από το σπίτι σου στην εκκλησιά να πας.

 

Όλα τα σπουδαία, καλοκαίρι. Μη διαταράξεις το σχολικό έτος.

     – Γεια σου, δάσκαλε!

     – Μπαμπά, ο Βαγγέλης.

Τα μάτια απολογούνται «δε θυμάμαι».

 

Να θυμηθείς πως βγαίνεις σαν τον αυγερινό…

 

Αυγερινός κι αποσπερίτης.

Με ένα μωρό στην αγκαλιά, πάντα θα θυμάμαι.

 

    – Γεια σου, πατέρα.

Το ποδήλατο του παππού

Του Βάιου Διονυσόπουλου

«Ο παππούς ο Βάιος, ήταν ο πρώτος που με κράτησε στα χέρια του όταν γεννήθηκα και μετά τη μάνα μου, ο πρώτος που αντίκρισα. Εκείνος που μ’ έμαθε να λέω βρόμικα ανέκδοτα, ν’ αγαπώ τους αριθμούς και τις λέξεις, να σπάω καρύδια με την ψίχα ατόφια, να ρουφάω τον χυμό απ’ το καρπούζι με το καλαμάκι, να σφυρίζω με τα δάχτυλα, να μη φοβάμαι το σκοτάδι, να σέβομαι τα ζώα. Μαζί του έμαθα και ποδήλατο αλήτικο, αυθάδικο, επικίνδυνο και σχεδόν ποτέ καθιστό, κάργα στις ορθοπεταλιές και τα απαγορευμένα, αλλά με κάποιο περίεργο τρόπο, αξιοπρεπές και με σεβασμό στον κίνδυνο.»

Διαβάστε όλο το κείμενο.

Το διήγημα απέσπασε το 1ο ΒΡΑΒΕΙΟ στον 5ο Διασχολικό Διαγωνισμό Πολυτροπικού Διηγήματος με τίτλο «Ξετυλίγοντας το νήμα της δικής σου ιστορίας με λέξεις, εικόνες κι αριθμούς», που διοργάνωσαν τα εκπαιδευτήρια «Νέα Γενιά Ζηρίδη», το ΠΙΟΠ και οι Εκδόσεις Κέδρος το σχολικό έτος 2017-2018. Δείτε πληροφορίες ΕΔΩ.

4 παραστάσεις μέσα στο 2017

Τέσσερις θεατρικές στιγμές γύρω από την Ιστορία και τη μνήμη, που εντυπώθηκαν μέσα στο 2017.

Αναδημοσίευση από το φιλόξενο Φρέαρ.

Συνάντηση συμμαθητών #reunion1987

Η χθεσινή συνάντηση θα μπορούσε να είναι ένα χαμόγελο από μόνη της…

«Ξεκινώντας θα ήθελα να ευχαριστήσω –και μιλώ εξ ονόματος όλων- την Ιωάννα για την πρωτοβουλία της και κυρίως για τη διοργάνωση της εκδήλωσης.

Δεν ήταν καθόλου εύκολο να μας μαζέψει όλους.

Χωρίς αυτήν, λοιπόν, ο καθένας μας θα ήταν κάπου αλλού απόψε. Σίγουρα όλοι είχαμε κάτι άλλο να κάνουμε Σάββατο βράδυ.

Το ότι είμαστε εδώ κάτι σημαίνει. Μπορεί να είναι η απλή και εντελώς ανθρώπινη περιέργεια να δούμε σε ποιο σημείο ζωής βρίσκονται οι συμμαθητές μας.

Ίσως όμως κρύβεται μια πιο βαθιά ανάγκη, να συναντηθούμε πάλι με την εφηβεία μας, να καθρεφτιστούμε στους παλιούς φίλους για να ξαναβρούμε κάποια από εκείνα που μας έδιναν χαρά στα 18 μας.

Όλοι κάτι έχουμε χάσει αυτά τα 30 χρόνια, όλο και κάπου έχουμε ξεστρατίσει, κάτι έχουμε αφήσει πίσω είτε από ανάγκη είτε από επιλογή είτε επειδή φοβηθήκαμε να το διεκδικήσουμε.

Εύχομαι η αποψινή μας συνάντηση να μη μείνει στις αναμνήσεις αλλά να μας κάνει όλους λίγο πιο σοφούς, λίγο πιο χαμογελαστούς και λίγο πιο γενναίους απέναντι στα χρόνια που έρχονται.»

Για την Ελένη

Έλενα Πίνη, Δέσμιοι ονείρων, Εκδόσεις Anima, Αθήνα: 2017

Βρίσκομαι εδώ επειδή μου το ζήτησε η Ελένη κάποιες μέρες πριν. Που ξαναβρεθήκαμε έπειτα από πολλά χρόνια. Ένα από τα θετικά της κοινωνικής δικτύωσης.

Είμαι, εκτός από φιλόλογος, και καθηγήτριά της, όταν φοιτούσε στο Λύκειο. Και θα ήθελα να μιλήσω κυρίως με αυτή μου την ιδιότητα γιατί η αποψινή συνάντηση έχει για μένα ιδιαίτερη συναισθηματική φόρτιση.

Είναι σαν να ξαναέβαλα τα καλά μου ως εκπαιδευτικός όταν η Ελένη μού είπε πόσο αλλάξαμε τον τρόπο σκέψης της στο σχολείο. Και η ποιητική συλλογή που έχουμε στα χέρια μας νομίζω πως είναι γέννημα αυτής της αλλαγής που με γυρνάει ταυτόχρονα «ξανά στου κρεβατιού την ερημιά, και στου ονείρου την συντροφιά.»

Είμαστε φτιαγμένοι από την ύλη των ονείρων. Ποια είναι η ύλη των ονείρων λοιπόν.

Είναι, όπως γράφει η Ελένη, η αρχική επιθυμία, που «ξεκινά από κάπου και το μονοπάτι κλείνει ξανά εκεί, στο ίδιο σημείο. Στην αρχή.» Μια επιθυμία που δεν εκπληρώθηκε ποτέ και που μπορεί κάποιος να καεί στην προσπάθεια να την κρατήσει ζωντανή γιατί αυτό τον τροφοδοτεί. «Τόσος φόβος να μην χαθεί η μνήμη.»

Τα όνειρα μας διαμορφώνουν και μας μεταμορφώνουν. Και μεγαλώνουν και θεριεύουν μέσα στη μοναξιά. Και περιστρέφονται γύρω από έναν άνθρωπο, από αυτούς που σου κλονίζουν τις βεβαιότητες και σε κάνουν να αναρωτιέσαι για τον ίδιο σου τον εαυτό, την ίδια στιγμή που σου υπόσχονται την πληρότητα.

Ή για να είμαι πιο ακριβής, γύρω από την απουσία αυτού του ανθρώπου. Βασικό συστατικό του έρωτα, όπως γράφει και ο Ρολάν Μπαρτ. «Η ερωτική απουσία είναι μονής κατευθύνσεως και μπορεί να διατυπωθεί μόνο από αυτόν που μένει, όχι από αυτόν που φεύγει.»

Στον κόσμο της Ελένης, όταν προσπαθείς να ξεχάσεις το όνειρο, να γυρίσεις στη ζωή, νιώθεις εξόριστος από τη φαντασία σου, σαν άνθρωπος μισός. Αυτό που σε αναγεννά συνεχώς, σε ματώνει. Ταυτόχρονα ζοφερό και ζωογόνο. Καθηλωτικό και λυτρωτικό.

Ύλη ονείρου που δεν ταξινομείται πουθενά. Και μια ζωή που προσπαθεί να βρει το μέτρο της ανάμεσα στο αλάτι της μνήμης, σε ξεθωριασμένες ματιές και σε όλο και λιγότερο οξυγόνο.

Τελικά, πράγματι η ύλη των ονείρων είναι η ύλη των ανθρώπων. Το κράμα της προσμονής, της αγωνίας, της αγάπης, της απουσίας, της μνήμης και της δημιουργίας.

Φαντάζομαι την Ελένη να μονολογεί το ποίημά της καθισμένη σε μια φθαρμένη πολυθρόνα, σαν αυτή της γυναίκας από τη Σονάτα του Σεληνόφωτος. Και σκέφτομαι πως, όταν έχεις καταφέρει με τη γραφή σου να οριοθετήσεις το όνειρο, να του δώσεις μορφή, θα εκτιμήσεις την πραγματικότητα, όποια και αν είναι, όπως και αν σου παρουσιαστεί.

Και κάποια στιγμή, μεγαλώνοντας, θα μάθεις να αποχαιρετάς χωρίς να ξεχνάς. Γιατί δέσμιος μένει κι αυτός που ονειρεύεσαι.

4bae0a73123dd82c8c127821c352d3e4

John Batho – Présents et Absents (série)

Χριστούγεννα

Ξέρω ότι με τον χριστουγεννιάτικο ταχυδρομικό φόρτο το γράμμα αυτό θα το λάβεις ύστερα από αρκετές ημέρες. Η ευφορία που με γεμίζει αυτή τη στιγμή δεν θα έχει χαθεί – ακριβώς ως τότε, θα έχει γίνει πάντως παρελθόν, Παρ’ ολα αυτά θέλω να σ’ το γράψω, να μοιραστώ έτσι μαζί σου την εξαίσια αίσθηση που στο εξής θα κουβαλάω μέσα μου. Μια αίσθηση αθανασίας που σ’ τη χρωστάω.

18.12.1995
Θ. Βαλτινός, Ημερολόγιο 1836-2011

infinity

Are You The One That I’ve Been Waiting For?

Παλιότερα Άρθρα »

Top
...
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων