Έπεα πτερόεντα, … στο χάος του διαδίκτυου

Ερώτηση
Να απαντήσετε με Σ ή Λ  στις παρακάτω προτάσεις:
α. Η βία είναι η μαμή της νέας κοινωνίας.

β. Η βία φέρνει βία.

γ. Πάντα οι κατεχάρηδες κινούνται για ίδο όφελος.

δ. Ο ηγέτης που δεν έχει σκοπό το κοινό όλων είναι άχρηστος.

ε. Ο κάθε πολίτης οφείλει να σκέφτεται για τις πολιτικές του επιλογές

στ. Κάθε μιά και κάθε ένας οφείλει να γνωρίζει το εαυτόν του.

Ένα βίντεο επιμορφωτικό εδώ

Μια διάλεξη που θά κανα και εγώ. Εδώ

Παρέμβαση στο συνέδριο
Παιδαγωγικής ηγεσίας 30 Ιαν 2015.
Πνευματικό κέντρο Χανίων

ΜΗΝΥΜΑ
από τον Γιάννη Κουτσοχέρα
Πάντα να πολεμάς και ν’ αντιστέκεσαι κι ας μένεις μόνος.
Μονάχος- έρημος – γαλήνιος να πολεμάς για το καλό του Ανθρώπου.
Και στους πολλούς – στους λίγους – ν’ αντιστέκεσαι
κρατώντας την ψυχή σου βάτο φλεγόμενη
για φως- πάντα για φως – για το καλό του Ανθρώπου.
Στους δυνατούς ενάντια, στους σκληρόκαρδους
και στους Δειλούς – στους χωματένιους.
Ενάντια και του αφέντη του ανελεύτερου και του τρεμόκαρδου του δούλου ενάντια.
Και να πονάς και να γελάς και να ονειρεύεσαι
πάντα για το αγαθό και το καλό του Ανθρώπου.
Να πολεμάς με το γνωστό και το άγνωστο με την κακή και την καλή τη μοίρα.
Και με τους άπονους θεούς και τους απάνθρωπους ανθρώπους
πάντα να πολεμάς και ν’ αντιστέκεσαι.
Και όλο για το καλό – το φως του ανθρώπου.

Σε όλους είναι γνωστό σαν στερεότυπο, ότι για την τη κοινωνική καταξίωση συχνά ήταν σημαντικό  να είναι  κανείς συνδαιτυμόνας «του χωροφύλακα, του παπά και του δάσκαλου». Σε κάθε μικρή κοινωνία αλλά και σε κάθε ομάδα ανθρώπων το κύρος του δάσκαλου  προσδίδει μια αύρα , σε όσους τον συναναστρέφονται. Συχνά όπου το παραπάνω δόγμα είχε μεγαλύτερη ισχύ ο δάσκαλος είνα η ψυχή  της ομάδας.

Ο κάθε εκπαιδευτικός σαν φορέας της μόρφωσης , της γνώσης και πολύ συχνά του νέου, του καινοτόμου είναι σε κάθε μικρόκοσμο που δραστηριοποιείται, ο πυρήνας του. Συναντά ανθρώπους που θα του ζητήσουν μια συμβουλή , μια γνώμη, μια άλλη πάντα καλλίτερη εκτίμηση των όσων τους απασχολούν. Είναι ο άνθρωπος που αγωνιά πως θα προσφέρει στους μαθητές, πως θα συνεργαστεί με τους γονείς , πως θα συνεισφέρει με τις μικρές του δυνάμεις  στη διαμόρφωση και βελτίωση τουλάχιστον της οπτικής των πραγμάτων, να φωτίζει τα σκοτάδια.
Ξεκινά με όνειρο για «το αδύνατο» να προσφέρει στο κτίσιμο του καινούργιου κόσμου μεταλαμπαδεύοντας γνώσεις και εμπνέοντας  με τη στάση του όσους βρίσκονται στη ακτίνα δράσης του.
«Όπου κατέχει να μιλεί με σύνεση και τρόπο, κάνει να κλαίσι να γελούν τα μάτια των ανθρώπων» , βρίσκουμε στο Ερωτόκριτο του Κορνάρου.

Για το σχολείο ο δάσκαλος  έχει  κεντρική και σημαντική θέση . Ίσως η ουσιαστικότερη σε όλη την έννοια  που περικλείεται στη φράση “το σχολείο μου”.
Ο άνθρωπος που είναι επιφορτισμένος με το καθήκον της μεταφοράς της γνώσης, της διάπλασης της μελλοντικής κοινωνίας και το αύριο του ανθρώπου. Κλισέ “η φράση όλα είναι θέμα παιδείας῾
Λειτουργώντας μέσα στο πλαίσιο των νόμων , των ΠΔ , των εγκυκλίων και των Υ.Α. μοιάζει σαν ακροβάτης πάνω στο σχοινί που προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ, της  τήρησης των κανόνων , της συνείδησης του και της δίψας των μαθητών και των γύρω του για το λόγο τις ιδέες και τη στάση του. Πέρα και πάνω από όποια τήρηση των κανόνων, σαν άνθρωπος προσπαθεί να εμπνεύσει τους μαθητές του, να διαπλάσει με το χαρακτήρα του και ασυνείδητα, να επηρεάσει τη ζωή των γύρων του, μέσα και έξω από τη σχολική αίθουσα, εντός ή εκτός ωραρίου.

Με χαρά θυμάμαι τις επαφές  με τους δασκάλους μου μέσα και έξω από το μάθημα. Τυχεροί όσοι συναντήσουν  δασκάλους που θα εκτιμούν και   θα σέβονται .
Δάσκαλοι δίπλα μας, μέσα και έξω από το «μάθημα». Η στάση τους όλη ένα ακόμα μάθημα, μάθημα ζωής.  Πολλές συζητήσεις, πολλές δράσεις είτε με τη μορφή της δράσεων χειροτεχνίας, είτε με  τη συμμετοχή στις θεατρικές παραστάσεις είτε ακόμα και σε τύπου διαλέξεις συναντήσεις, όπου στα έκπληκτα μάτια και στο διψασμένο μας για γνώση είναι, ξεδίπλωναν με όσα μέσα διέθεταν, τα μυστικά του σύμπαντος , τις μεγάλες ανακαλύψεις, την γνωριμία με τη λογοτεχνία και τη ποίηση. Μεγάλα μαθήματα ζωής οι δράσεις και η στάση τους έξω από « μάθημα» .

Στο σήμερα που τα πράγματα, ενώ στο πυρήνα τους μένουν ίδια, υπάρχει εντυπωσιακή αλλαγή ως προς τα μέσα. Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές , το διαδίκτυο, τα σύγχρονα εποπτικά μέσα διδασκαλίας δίνουν τη δυνατότητα και την ευκολία για μεγαλύτερη ευελιξία στην μετάδοση της γνώσης και την καλλιέργεια του νου.
Και για να παραφράσουμε το Μπρέχτ : «καλά όλα αυτά αλλά έχουν ένα ελάττωμα,  χρειάζονται Δασκάλους για να προσφέρουν» και με το Δ κεφαλαίο.
Δασκάλους με μόρφωση επιστημονική και κυρίως κοινωνική, παιδαγωγική. Δασκάλους που, το να προσφέρουν  είναι η πεμπτουσία της ύπαρξής τους, Δασκάλους που θα ονειρεύονται  ένα καλλίτερο άνθρωπο πέρα και έξω από τις όποιες συνθήκες αντικειμενικές ή υποκειμενικές που τον εμποδίζουν. Εκεί είναι και η δύναμή του. Πως θα αλλάξει μια κατάσταση αν δεν ονειρεύεσαι και δεν παλεύεις να τη κάνεις καλλίτερη όχι από ιδιοτέλεια αλλά για το « καλό τ’ ανθρώπου».

Μέλημα μας να γίνουν δράσεις που μπορούν (στο πλαίσιο των προγραμμάτων των σχολικών δραστηριοτήτων και του νέου θεσμού του κοινωνικού σχολείου)  με γνώμονα και στόχο την μόρφωση, την γνώση όχι μόνο για τις εξετάσεις αλλά την ανάπτυξη του πνεύματος , τη διάχυση του πολιτισμού της καθημερινότητας.
Αλληλοβοήθεια και διάχυση της γνώσης και των καλών πρακτικών, τη αυτοεπιμόρ–φωση, την διαρκή αναζήτηση. Άλλωστε η γνώση και η μόρφωση είναι από τα αγαθά που όσο και να σπαταλήσεις, χαρίσεις , μοιράσεις ποτέ δεν τα χάνεις.

Παρά τις όποιες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, υπάρχουν τα περιθώρια να αναπτύξουμε δράσεις εντός και εκτός ωραρίου που θα εμπνεύσουμε, στο έφηβο, στο νέο άνθρωπο, στον κάθε πολίτη σημερινό και αυριανό την αξία της γνώσης , την πολύτιμη σημασία της ευγένειας και τελικά της προσωπικής επιτυχίας και απελευθέ-ρωσης από όσα προκαλεί η αμορφωσιά και η εσωστρέφεια από τον ακαλλιέργητο νου.

Μπορούμε να παραμερίσουμε τις όποιες δυσκολίες και με συνεργασία συναδελφικό-τητα (πράγμα που στη Ελληνική φυλή είναι κομμάτι δύσκολο), να προσφέρουμε ότι μπορούμε στον άνθρωπο.
Δεν χρειάζονται κονδύλια να είμαστε ευγενικοί, να αγαπάμε αυτό που κάνουμε , άλλωστε μόνο έτσι θα το κάνουμε και καλά, να θέλουμε να γινόμαστε καλλίτεροι.
Δεν υπάρχει για το δάσκαλο καλλίτερη ανταμοιβή από τις αναφορές των μαθητών του σε αυτόν  με αγάπη και σεβασμό όταν αυτοί είναι πια ώριμοι πολίτες και το ανταποδίδουν με την έκφραση της εκτίμησης τους προς αυτόν σε μέλλοντα χρόνο.
Βέβαια primum vivere deinte philosofare  .
Κι όμως πάντα και επιμένω σε αυτό υπάρχει χώρος για το όνειρο, για το αδύνατο του Καζαντζάκη.

Πεδίο δράσης του είναι τα επιστημονικά σωματεία, οι πολιτιστικοί σύλλογοι η προσφορά του στη κοινωνία από θέσεις τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, συμβάλλοντας με τη πείρα του, τις γνώσεις του, σε θέματα πολιτισμού και παιδείας στη κοινωνία.

Με αυτές τις σκέψεις σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.
Εύχομαι οι συζητήσεις που θα προκύψουν από το συνέδριο αυτό να είναι ένας φάρος ακόμα για το καλό τ’ ανθρώπου.

Η παρέμβαση αυτή αφιερώνεται στους δασκάλους μου και σε όλους τους Δασκάλους.

Καλημέρα σας.
Σάββατο πρωί και ο καιρός βροχερός στο χωριό.

Μαύρα φίδια μας ζώνουνε. Οι ηγέτες μας έχουν μπλέξει τα μπούτια τους, οι τηλεοπτικοί αστέρες ξεκατινιάζονται στα παράθυρα και ο σοφός λαός περιμένει να τον σώσουν οι καρεκλομάχοι, οι τηλεμετρήσεις , οι δημοσκοπήσεις και άλλα ηχηρά παρόμοια.
Τι πρέπει να γίνει για το τόπο τσιμουδιά. Εκλογές να γίνουν να , να , θα , θα , θα… και πάλι από την αρχή.

Τι μπορεί να γίνει και πως κανείς δεν λέει και πολύ περισσότερο δεν κάνει.
Επίστρατοι και Βενιζελικοί πάλι στην ημερήσια διάταξη.
Λογικές φωνές όπως εδώ ή εδώ  είτε δεν (εισ)ακούγονται είτε δεν έρχονται στο προσκήνιο.

Όλοι όμως, δεν μελετάμε, δεν ασχολούμαστε, αλλά με “ψυχαγωγία”, με δήθεν αστειότητες και με εξυπνακίστικα ευφυολογήματα λέμε οτι “είμαστε καλά”. Κλεισμένοι με αυταρέσκεια στο μικρόκοσμο μας δεν μας νοιάζει , κυριαρχεί το θυμικό, “οι κλέφτες” , οι “απατεώνες”, οι έτσι, οι αλλιώς και με την ουσία τίποτα.

Μόνη λύση που βλέπω είναι , αν δεν γίνουν εκλογές, να βάλουμε πλάτη όλοι και να κάνουμε κουμάντο για το τόπο κάποτε και όχι πολιτική και νομολογία με τροπολογίες σε άσχετα νομοθετήματα, ενώ αν γίνουν εκλογές, να εκτιμήσουμε κάθε ψηφοδέλτιο και να σταυρώσουμε πρόσωπα που θεωρούμε αξιοπρεπή , καλλιεργημένα και πολιτικά ανεξάρτητα από κόμμα. Δυστυχώς στα κόμματα και τις παρατάξεις προτάσσεται το συμφέρον της παράταξης και μετά όλα τα άλλα .
Τελικά το πρόβλημα δεν είναι οι ιδέες και οι προτάσεις των κομμάτων αλλά πως αυτές υλοποιούνται από τα μέλη τους.
Το πρόβλημα δεν είναι η αριστερά αλλά οι “αριστεροί”, δεν είναι η δεξιά αλλά οι “δεξιοί”, δεν είναι ο καπιταλισμός αλλά οι “καπιταλιστές”, δεν είναι ο κομμουνισμός αλλά οι “κομμουνιστές”, δεν είναι το Ισλάμ αλλά οι “ισλαμιστές”, δεν είναι ο Χριστιανισμός αλλά οι “Χριστιανοί” .
Καλή χρονιά

Τι αλλάζουμε όταν βλέπουμε αρνητικά τα πάντα;
Όταν για όλα τα δεινά μας προσωπικά και κοινωνικά, “μας φταίνε” πάντα οι άλλοι.
Όταν περιμένουμε άλλους να αντιμετωπίσουν την καθημερινότητα και τη μιζέρια μας.
Πάντα οι άλλοι και έτσι έχουμε ένα άλλοθι για να αδρανούμε.
Πάντα παρατηρήσεις, “αυτός είπε έτσι” , “ό άλλος αλλιώς”, “αυτοί που τα κάνανε”, “αυτοί φταίνε”  αυτοί κανονίζουν τις “ζωές μας”.
Όλα μα όλα αυτά είναι ένα τέλειο άλλοθι να μην κάνουμε τίποτα στην ουσία.
Μεμψιμοιρούμε, γκρινιάζουμε, αρθρογραφούμε , βρίζουμε, μουτζώνουμε (εντάξει αυτά είναι και εκφράσεις πάνω στο θυμό μας), ναι, και το μυαλό για τι τό ‘χουμε; Δεν φαίνεται το άτιμο μέσα στο καύκαλο να μας προσδώσει ομορφιά σαν τα σκουλαρίκια.
Δεν διαβάζουμε, ή διαβάζουμε μόνο ότι μας χαϊδεύει τα αυτιά, τα χώνουμε και σε κάνα πολιτικό  και  νομίζουμε ότι “εκπληρώνουμε” το χρέος μας.
Τι αλλάζει όταν οι μαθητές μας μας βλέπουν αρνητές του ίδιου μας του είναι; Φορτώνοντας πάντα τα στραβά και την τύφλα μας σε άλλους.
Τι αλλάζει όταν κάνουμε πάντα ότι δεν μας αρέσει; Μας βολεύει, ότι πήγαμε σε μια διαδήλωση, αγανακτήσαμε (αγανακτησμένοι πολίτες (“φρούτο” του 2009)), “καταλάβαμε” γιατί  έτσι κάνουν σε όλη την Ελλάδα να ανατρέψουμε το σύστημα (τρομάρα μας) το δημόσιο σχολείο( το ΛΑΪΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ σύντροφοι) , το δημόσιο κτίριο, και τ’ απόγευμα τρέχουμε με την ουρά στα σκέλια σε όσα μας “επιβάλλει” το σύστημα που το πρωί το καταγγέλλουμε.
Η υποκρισία σε όλο της το μεγαλείο. Και μπαίνει αμείλικτο το ερώτημα, και τι να κάνουμε;
Πάνω απ’ όλα σωστή ανάγνωση και αναγνώριση της πραγματικότητας(μαθηματικός γαρ).
Να αγνοούμε όσα λέν πολλοί για το δικό τους συμφέρον και μόνο.(Κανένα κομματικό-παραταξιακό μέλος σήμερα δεν είναι άξιο της εμπιστοσύνης μου).

Τι  ακριβῶς ἐπιτυγχάνουμε εἰρωνευόμενοι, προπηλακίζοντας, ἤ ὑβρίζοντας, το κράτος, τη διοίκηση ἤ τη πολιτεία στο πρόσωπο των πολιτικών, που ἐμεῖς ἐκλέξαμε;

Τι μας ἐξασφαλίζει ὅτι ὁι δικοί μας “ἐκλεκτοί”  θα ἐπιτύχουν κάτι διαφορετικό; 

Γιατί πρέπει να περιμένουμε ἀπό τις ὁδηγίες (που τις ἀκολουθοῦμε ἐπιλεκτικά) να φτιάξουν τα πράγματα;

Κάνοντας σαν τα μικρά παιδιά “Μαμά ὁ Τάκης με πειράζει!!!!” τι ακριβώς ἐπιτυγχάνουμε;

Οκ “τα φαγάνε” ε και;

Ἄντε στήσαμε και τις κρεμάλες. Κι ἀπέ;

Τι να κάνουμε; Ἀπλά πράματα .
1^ο να μελετᾶμε,
2^ο να δουλεύουμε χωρίς βαρυγκομιά και ὅ,τι κάνουμε, να το κάνουμε ὅσο καλλίτερο γίνεται ἀπό μόνοι μας
3^ο να ἀγνοούμε ὅ,τι μας μαυρίζει και μας χαλάει τη διάθεση (τοῦτο είναι και το δυσκολότερο).
4^ο να γινόμαστε κάθε μέρα καλλίτεροι για μας και τους γύρω μας.

Είμαι ένας από τους επιζήσαντες κρατούμενους στο SS στρατόπεδο συγκεντρώσεως και εξοντώσεως του Μαουτχάουζεν. Ένας από εκείνους που τον Μάιο του 1945 κλαίγοντας και ελπίζοντας εφώναζαν ποτέ πια! Ήταν τότε που οι οπαδοί του ναζισμού έχασαν τον πόλεμο.
Ο ναζισμός όμως επέζησε. Κυρίως γιατί αιώνιες κοινωνικές πληγές αφέθηκαν αθεράπευτες. Και μένουν ακόμα! Και επιπλέον, γιατί η αντικομμουνιστική υστερία έκαμε τον ναζισμό να ξεχνιέται, και κάποτε και να αθωώνεται.
Μετά από 48 χρόνια αυτό που θέλω να φωνάξω είναι πάλι;
Φίλοι μου, θυμηθείτε: ο Αδόλφος Χίτλερ δεν έπεσε απ’ το διάστημα. Ούτε ήταν ένας και μόνος. Ήταν το διαμόρφωμα δεκάδων χιλιάδων αφανών χιτλερίσκων στη Γερμανία και την Αυστρία. Και όχι μόνο εκεί. Χιτλερίσκων διάσπαρτων σε μεγάλες και μικρές πόλεις, σε χώρους εργασίας, σε γειτονιές, σε συντροφιές, σε οικογένειες.
Και ο ναζισμός δεν ήταν ιδέα ενός και μόνου διεστραμμένου εγκεφάλου. Ήταν η συμπύκνωση της νοσηρής πολιτικής αντίληψης εκατοντάδων χιλιάδων ατόμων, φορέων του μικροβίου του ρατσισμού, του εθνικισμού, της μισαλλοδοξίας, της τελικής λύσης όλων των προβλημάτων με τη βία, τη φωτιά και το τσεκούρι.
Ο ναζισμός δεν άρχισε με τον Χίτλερ, γι’ αυτό και δεν τον πήρε μαζί του, δεν εμφανίστηκε μόνο στη Γερμανία, γι’ αυτό και δεν επανεμφανίζεται μόνο εκεί. Αλλά παντού όπου ουσιαστικά κοινωνικά προβλήματα τον τρέφουν. Και ο κίνδυνος τώρα δεν είναι η εμφάνιση ενός νέου Χίτλερ και η σπορά ενός άλλου μεγάλου πολέμου. Ο κίνδυνος είναι η αδιαφορία για τα αίτια που αναγεννούν τον ναζισμό και εν συνεχεία η απάθεια και η ανοχή για ένα φαινόμενο που μπορεί να εξελιχθεί σε μαζική διανοητική μόλυνση.
Οι μεγάλοι πόλεμοι δεν αρχίζουν στα πεδία των μαχών, ούτε οι ολέθριες πολιτικές ιδεολογίες ξεκινούν από μαζικές συγκεντρώσεις, σε πλατείες. Αρχίζουν ανύποπτα στους χώρους της καθημερινής μας ζωής, ξεκινούν ακόμη και μέσα απ’ το ίδιο μας το σπίτι. Εκεί φωλιάζουν όλα. Γι’ αυτό μόνο με την πίστη σε μια καθημερινή ζωή, που να μας χωράει όλους, απροκατάληπτη και δίκαιη προς όλους μπορούμε έστω και καθυστερημένα να πετύχουμε αυτό που τόσο προσδοκούσαμε τον Μάιο του 1945: ένα πραγματικό ποτέ πια.

Πως θα ταν τα πράγματα άρα γε, αν υπήρχε εμπιστοσύνη σε όσους κάνουν κουμάντο;
Πολλά από τα δεινά μας θα είχαν μειωθεί και ίσως εκλείψει.
Φοροδιαφυγή: όλοι παραπονιούνται για την υψηλή φορολογία που μπαίνει γιατί προσδοκάται να πληρωθούν ένα μέρος από τους φόρους και που είναι ίσως το απαιτούμενο δημόσιο έσοδο.
Από την άλλη, όλα όσα βγαίνουν στο φως δείχνουν ένα γκουβέρνο που δεν συλλογιέται σαν οποιοσδήποτε νουνεχή απλό νοικοκύρη.
Σπατἀλη και ασυδοσία “και αλεστικά μη δώστε”.
Οπότε ο κάθε ένας νιώθει οτι όλα πάνε στο “κουβά” (οι φόροι)  οπότε γιατί να “πληρώσω”.
Απομεινάρι της τουρκοκρατίας και ραγιαδισμός.

Το μεγάλο πρόβλημα με τις μεγάλες ιδέες είναι πάντα το πως θα γίνουν έργο.

…
Ν’ αγαπάς την ευθύνη
να λες εγώ, εγώ μονάχος μου
θα σώσω τον κόσμο.
Αν χαθεί, εγώ θα φταίω
…

Ν. Καζαντζάκης

Αν ο καθένας δεν κάνει πράξη τα παραπάνω λόγια δύσκολα τα πράματα.
Η χρυσή τομή χρειάζεται στο εγώ και στο εμείς.
Αμόρφωτοι και φοβισμένοι δυσκολεύονται γιατί  όσα κάνουν είτε προκύπτουν από την άγνοια του κοινωνικού γίγνεσθαι είτε από από φοβικά σύνδρομα και πρώτα πρώτα της απόρριψης του εαυτού τους.
Ένας ο στόχος ” το χρέος” της αυτογνωσίας και της συνεχούς διαπάλης του εγώ με το εμείς.