Άρθρα ανά μήνα: Μάιος 2025
Βιβλιοδρομίες 2025
Α. Διάδοση του φωτός
Φωτεινές πηγές: ονομάζονται τα σώματα που ακτινοβολούν φως.
Ο Ήλιος είναι η σημαντικότερη πηγή φωτός για τη Γη. Ο Ήλιος είναι αστέρι και όλα τα αστέρια εκπέμπουν φως. Γι΄ αυτό τα ονομάζουμε αυτόφωτα σώματα. Αντίθετα, οι πλανήτες φωτίζονται από τα αστέρια, γι΄ αυτό τους ονομάζουμε ετερόφωτα σώματα.
Οι φωτεινές πηγές διακρίνονται σε:
- φυσικές όπως ο ήλιος και τα αστέρια και
- τεχνητές όπως τα κεριά, οι φακοί, οι λάμπες κ.α. που κατασκεύασε ο άνθρωπος για να μπορεί να συνεχίζει τις δραστηριότητες του μετά τη δύση του Ήλιου.
Το φως έχει 2 μορφές. Το φως μπορεί να αντιμετωπιστεί είτε με τη μορφή ηλεκτρομαγνητικού κύματος που μεταφέρει ενέργεια είτε με τη μορφή σωματιδίων που λέγονται φωτόνια.
Το φως διαδίδεται ευθύγραμμα στον χώρο προς όλες τις κατευθύνσεις.
Τίποτα δεν μπορεί να κινηθεί πιο γρήγορα από το φως. Το φως διανύει σε ένα δευτερόλεπτο 300.000 χιλιόμετρα.
Β. Διαφανή, ημιδιαφανή και αδιαφανή σώματα
Ανάλογα με το πόσο φως περνά μέσα από τα σώματα, τα διακρίνουμε σε:
- Διαφανή: ονομάζονται τα σώματα που επιτρέπουν στο φως να τα διαπεράσει.
π.χ. Τα τζάμια των γυαλιών είναι διαφανή για να βλέπουμε καθαρά.
- Ημιδιαφανή: ονομάζονται τα σώματα που αφήνουν μέρος του φωτός να τα διαπεράσει.
π.χ. Τα γυαλιά ηλίου είναι ημιδιαφανή, για να μη μας χτυπάνε πολύ οι ακτίνες του ήλιου.
- Αδιαφανή: ονομάζονται τα σώματα τα οποία δεν διαπερνά το φως.
π.χ. Οι κουρτίνες στα δοκιμαστήρια είναι αδιαφανείς, για να μην φαινόμαστε.
Η διαφάνεια κάποιων υλικών εξαρτάται από τη θερμοκρασία και τη φυσική κατάσταση στην οποία βρίσκονται.
π.χ. Το νερό και το κερί είναι διαφανή, όταν είναι υγρά, ενώ γίνονται ημιδιαφανή, όταν στερεοποιούνται.
Γ. Φως και σκιές
Όταν το φως συναντήσει ένα αδιαφανές σώμα, τότε πίσω του δημιουργείται σκιά.
Το φλιτζάνι καφέ έχει 2 σκιές καθώς φωτίζεται από 2 φακούς.
Δ. Ανάκλαση και διάχυση του φωτός
Όταν οι ακτίνες του φωτός πέφτουν σε μια λεία επιφάνεια, τότε αλλάζουν πορεία προς μια κατεύθυνση. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται ανάκλαση.
Όταν, όμως, οι ακτίνες του φωτός πέφτουν σε μια τραχιά επιφάνεια, τότε αλλάζουν πορεία προς διαφορετικές κατευθύνσεις και διασκορπίζονται. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται διάχυση του φωτός. Χάρη στη διάχυση βλέπουμε τα διάφορα αντικείμενα γύρω μας, καθώς φτάνουν στα μάτια μας κάποιες από τις φωτεινές ακτίνες, που διαχέονται, όταν προσπίπτουν σ΄ αυτά.
Όταν η υγρασία στην ατμόσφαιρα είναι μεγάλη, το νερό δεν μπορεί να παραμείνει στην αέρια φάση και υγροποιείται. Τα μικρά σωματίδια υγρού νερού αιωρούνται στην ατμόσφαιρα δημιουργώντας ένα σύννεφο, που βρίσκεται κοντά στο έδαφος. Το σύννεφο τότε ονομάζεται ομίχλη. Η ορατότητα στην ομίχλη είναι περιορισμένη, καθώς το φως διαχέεται στα σωματίδια του νερού.
Ε. Απορρόφηση του φωτός
Μέρος του φωτός απορροφάται από τις επιφάνειες των σωμάτων, δηλαδή η ενέργεια του φωτός μεταφέρεται στο σώμα το οποίο συναντάει. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται απορρόφηση.
Τα σκουρόχρωμα αντικείμενα απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος της φωτεινής ακτινοβολίας ενώ τα ανοιχτόχρωμα αντικείμενα ανακλούν ή διαχέουν το μεγαλύτερο μέρος του φωτός.
π.χ. Το καλοκαίρι αποφεύγουμε τα σκουρόχρωμα ρούχα καθώς απορροφούν τις ακτίνες του φωτός ενώ τα ανοιχτόχρωμα τις ανακλούν ή τις διαχέουν.