Λήψη αρχείου

ΟΛΙΓΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

Το τελευταίο τεύχος της τριμηνιαίας έκδοσης σπουδής στην Ορθοδοξία Σύναξη είναι αφιερωμένο στην κρίσιμη σχέση ανάμεσα στην τεχνολογία και την ανθρωπολογία. Όλα σχεδόν τα άρθρα των συνεργατών μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη διδακτική πράξη. Μια απόπειρα εδώ, η οποία, βέβαια, εν ευθέτω χρόνω θα έχει και την ανάλογη αξιολόγησή της, με τα αναμενόμενα αποτελέσματα από τα φύλλα εργασίας που επεξεργάστηκαν οι μαθητές/τριες και των τριών τμημάτων του Πειραματικού ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Για τις παλαιότερες αναρτήσεις για την έννοια 1.2. Τεχνολογία εδώ



Λήψη αρχείου

 

https://blogs.sch.gr/akalamatas/files/2018/08/ΤΟΜΟΣ-ΠΕΡΙΛΗΨΕΩΝ.pdf



Λήψη αρχείου

 

Γράφει ο Α. Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Ένα από τα πολλά θετικά σημεία που έχει το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών στα Θρησκευτικά είναι η ελευθερία που δίνει στο διδάσκοντα θεολόγο καθηγητή να επιλέξει και κείμενα πέραν του Φακέλου Μαθήματος. Άλλωστε, το αίτημα για περισσότερη ελευθερία και για λιγότερο καταναγκασμό στην παιδεία, πάντοτε κάπου θα υπάρχει, με το πρεπούμενο βέβαια μέτρο, για να αποφεύγουμε τον κίνδυνο να κάμουμε ότι θέλουμε μέσα στην τάξη. Εξάλλου, κατά την ώρα του μαθήματος, για να έχει αποτέλεσμα το σμίξιμο δασκάλου και μαθητή απαιτεί την ελευθερία κάποιων επιλογών. Φτάνει, όπως παραπάνω είπαμε, οι επιλογές του διδάσκοντα θεολόγου καθηγητή να είναι καλά σχεδιασμένες.

Τελειώνοντας τη διδασκαλία της έννοιας της επιστήμης και στα τρία τμήματα της Γ΄ Λυκείου, και κάνοντας τον απαιτούμενο αναστοχασμό, για το που τελικά πήγε καλά και που όχι η διδασκαλία, αποφάσισα να κάμω ακόμη ένα βήμα παραπέρα: να αφιερώσω ακόμη μια ώρα διδασκαλίας για την επιστήμη, συζητώντας με τους μαθητές και τις μαθήτριές μου κάποια αποσπάσματα από μια μελέτη του Ζήσιμου Λορεντζάτου αφιερωμένη στον Αϊνστάιν. Πρόκειται για ένα πολυσέλιδο κείμενο του κορυφαίου κριτικού και συγγραφέα, με τίτλο: «Τα Αυτοβιογραφικά (Autobiographisches) ενός μεγάλου (1879–1955)», το οποίο περιέχεται στον δεύτερο τόμο των Μελετών του, εκδ. Δόμος, Αθήνα 1994, σσ. 549-600. Σ’ αυτό, ο Λορεντζάτος, με ιδιαίτερα γλαφυρή γλώσσα, σπάει κατά τη γνώμη μου το γνωστό στερεότυπο για την αντιπαλότητα θεολογίας και επιστήμης, κυρίως σε ζητήματα που αφορούν στη γένεση του σύμπαντος και την εμφάνιση της ζωής.

Ευθύς αμέσως παραθέτω τρία αποσπάσματα από την παραπάνω μελέτη του Λορεντζάτου, τα οποία με τον ανάλογο κριτικό τρόπο ανάγνωσής τους μπορούν να ανεβάσουν τη γνωστική ικανότητα των μαθητών, μακριά βέβαια, από τον συνήθη τρόπο απομνημόνευσης για μάθηση επιμέρους δηλωτικού χαρακτήρα γνώσεων.

Γράφει, λοιπόν, ο Λορεντζάτος:

«Χρειάζεται να δηλώσομε προκαταβολικά πως εδώ δεν αμφισβητούμε (όπως κάνουν οι άλλοι) καμιά από τις δύο επιλογές, τους δρόμους – οδοί μούναι διζήσιος, όπως θα έλεγε ο Παρμενίδης – ή την παράπλευρη αυτονομία τους, και δεν αποδεχόμαστε την άστοχη διαμάχη ανάμεσα θρησκεία (o altra cosa) και επιστήμη, που έχει τις ρίζες της στον Καθολικισμό και στην Ιερά Εξέταση (καταδίκη του Γαλιλαίου). Βρίσκουμε ολότελα αναχρονιστική την επίθεση της θρησκείας καταπάνω στην επιστήμη όσο και την επίθεση της επιστήμης καταπάνω στη θρησκεία. Και κάθε σχετική αντιδικία, όχι πνευματικά σοβαρή. Η θρησκεία (στροφή προς τα μέσα), στην αυτονομία της, δίνει απαντήσεις οριστικές, ή επιστήμη (στροφή προς τα έξω), στη δικιά της αυτονομία, πλησιάζει μεταβατικά – όχι οριστικά – την αλήθεια της», (σ. 555).

«Δεν μπορεί να μην αναφέρει κανένας, από το  ανθρώπινο ή γενικό μέρος, τη μεγαλόκαρδή αποστροφή στο Νεύτωνα (1642-1727), το δεύτερο μεγάλο σταθμό στη φυσική επιστήμη – πρώτος μεγάλος σταθμός ο Γαλιλαίος (1564-1642) και τελευταίος μεγάλος σταθμός ο ίδιος ο Αϊνστάιν (1879-1955) στον αιώνα μας – όταν του ζητάει συχώρεση: «Newton verzeih’ mir», για τη θαρραλέα παρέμβαση σε μια παντοδύναμη παράδοση, που μεσουράνησε αδιατάραχτη για τριακόσια περίπου χρόνια, με επιτυχίες μεγάλες, και που ακόμα τώρα («auch jetzt noch») χρησιμεύει για οδηγός στη σφαίρα της άμεσης εμπειρίας. Μιλάμε για την παράδοση της λεγόμενης κλασικής φυσικής, σε αντιπαράθεση με την παράδοση της νεότερης φυσικής, που αρχίζει από τα πρώτα δημοσιεύματα του Αϊνστάιν. Με μια ανώτερη διακριτικότητα, που δεν έχει (όσο ξέρω) προηγούμενο, γυρεύει να περιορίσει τη σημασία τής παρέμβασής του με ευγενικά επιχειρήματα ή μάλλον προσχήματα τέτοιας λογής (μεταφράζω): «Νεύτωνα συχώρεσέ με· βρήκες το μοναδικό δρόμο που, στον καιρό σου, ένας άνθρωπος με ανώτερη σκέψη και δημιουργικότητα μπορούσε να βρει. Οι έννοιες που εσύ δημιούργησες, ακόμα σήμερα οδηγούν τη σκέψη μας στη φυσική, με όλο που ξέρομε τώρα πως πρέπει να αντικατασταθούν με άλλες, περισσότερο απομακρυσμένες από τη σφαίρα της άμεσης εμπειρίας, αν αποβλέπομε σε μια βαθύτερη κατανόηση των σχέσεων που υπάρχουν», (σσ. 562-563).

«Φαντάζομαι να μη χωράει καμιά αμφιβολία πως για τον πρώτο δρόμο (στροφή προς τα έξω) κορυφαίος εκπρόσωπος στον 20ο αιώνα στάθηκε ο Αϊνστάιν. Παράλληλα, και για να κρατήσομε τις αναλογίες, φαντάζομαι να μη χωράει καμιά αμφιβολία πως για το δεύτερο δρόμο (στροφή προς τα μέσα) κορυφαίος εκπρόσωπος στον 20ο αιώνα στάθηκε ο Γκάντη (1869-1948), ο επιλεγόμενος Μαχάτμα, που θα πει Μεγάθυμος ή Μεγαλόψυχος. Λέω φαντάζομαι, γιατί ποτέ δεν μπορεί να ξέρει κανένας πούθε φυσάει ο άνεμος για πολλούς ανθρώπους. Κοντά στους κορυφαίους αυτούς βλέπω να ακολουθάει πλήθος από γνωστούς, από λιγότερο γνωστούς ή και από ολότελα άγνωστους και ανώνυμους (στη θρησκεία το περισσότερο), που περπάτησαν είτε τον ένα είτε τον άλλο από τους δύο δρόμους, στην επιστήμη, στη φιλοσοφία, στη θρησκεία, στην τέχνη, και για τους οποίους θα μπορούσε να προφέρει κανένας τα δύο πιο δύσκολα, ένα το: ων ουκ ην άξιος ο κόσμος και άλλο ένα το: υμείς έστε το άλας της γης. Θα μπορούσε απαράλλαχτα, όπως για τους δυό κορυφαίους που ανάφερα», (σ. 598).

Σχετική εικόνα

1.1. ΕΠΙΣΤΗΜΗ. 1η ώρα

1.1. ΕΠΙΣΤΗΜΗ. 2η ώρα

Artful Thinking. Έντεχνος Συλλογισμός

Ο Γαλιλαίος αντιμετωπίζει την Ιερά Εξέταση. ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΑΙ. ΓΝΩΡΙΖΩ. ΦΡΟΝΤΙΖΩ

Φύλλο Εργασίας. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Επιστήμη, ισχύς και απόφαση

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΝΔΥΛΗΣ, «Επιστήμη, ισχύς και απόφαση»

Γράφει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Έχω τη γνώμη πως οι Φάκελοι Μαθήματος του ΝΠΣ στα Θρησκευτικά, τώρα που δάσκαλοι, καθηγητές, μαθητές και γονείς τους έχουμε όλοι στα χέρια μας, αποτελούν ένα υλικό που επαληθεύει ένα όμορφο σύνθημα: «περισσότερα βιβλία, περισσότερες ιδέες». Όσο για την παρεχόμενη προς τους μαθητές μας θρησκευτική παιδεία, έχω να πω ετούτο: σπουδάζουν καλύτερα τη χριστιανική πίστη μας, και με αυτόν τον τρόπο γνωρίζουν αποτελεσματικότερα τον εαυτό τους αλλά και τους διαφορετικούς άλλους συνανθρώπους τους. Αυτό, λοιπόν, κι αν είναι το «μέγιστον μάθημα». Ξανοίγεται η χριστιανική πίστη στην Οικουμένη. «Πολλών δ’ ανθρώπων ίδεν άστεα και νόον έγνω», όπως λέγει κι Όμηρος.

Αποτέλεσμα εικόνας για Εγγονόπουλος ο Πτωχοπρόδρομος

ΝΙΚΟΣ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ, «Ο Φτωχοπρόδρομος», 1933· αυγοτέμπερα σε ξύλο 30χ20 εκ.

Γράφει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Ξεφυλλίζοντας τους Φακέλους Μαθήματος με το έντυπο υλικό στα Θρησκευτικά, δύο βασικές παρατηρήσεις κανείς μπορεί να κάμει: α) καίρια είναι η σχέση θεολογικής και εκκλησιαστικής αυτοσυνειδησίας, την οποία πιστά υπηρετούν τα ΝΠΣ του μτΘ, παρόλα τα προβλήματα που υπάρχουν, κυρίως όσον αφορά στην επιμόρφωση των συναδέλφων θεολόγων· β) καθώς φαίνεται, ευτυχώς διαψεύδονται εκείνοι οι «θεολογικοί» και «εκκλησιαστικοί» κύκλοι, που μετά μανίας ήθελαν την κατάργηση των ΝΠΣ, εν τη γενέσει τους. Σ’ αυτούς τους «θεολογικούς» και «εκκλησιαστικούς» κύκλους τους πρέπει ο λόγος του εθνικού μας ποιητή Διονυσίου Σολωμού, από το έργο του Η Γυναίκα της Ζάκυθος: «είδες να μαδάνε τη κότα και ο αέρας να συνεπαίρνει τα πούπουλα; Έτσι πάει το έθνος». Το λέγω αυτό διότι εδώ και τρεις μήνες περίπου, πολλά e-mails συναδέλφων θεολόγων πολιορκούνται από την προτροπή να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο, το οποίο τους στέλνει η Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων (ΠΕΘ), στο πλαίσιο όπως υποστηρίζει των τάχαμου επιστημονικών δραστηριοτήτων της. Όποιος μπει στο κόπο να το συμπληρώσει θα διαπιστώσει την αμφιλεγόμενη επιστημονική του αξία, γιατί με έντεχνο τρόπο οδηγεί κάθε ανυποψίαστο συνάδελφο θεολόγο στο αποτέλεσμα που επιθυμούν οι συντάκτες του, δηλαδή στην ακύρωση και κατάργηση των ΝΠΣ του μτΘ. Σ’ ότι με αφορά το έθεσα υπ’ όψιν σε συνάδελφο που γνωρίζει πολύ καλά τι σημαίνει Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Έρευνας. Οι ενστάσεις του ήταν πολλές, κυρίως ως προς το στόχο που υπηρετεί το εν λόγω ερωτηματολόγιο. Κι αυτός δεν είναι άλλος από τον διασυρμό όσων στηρίζουν τα ΝΠΣ στο μτΘ. Χαρακτηριστικό πάντως και τραγικό είναι το γεγονός ότι οι αρνητικές προς τα ΝΠΣ φωνές που υψώνονται, άλλοτε σε χαμηλούς τόνους (αυτές είναι ελάχιστες και ευπρόσδεκτες για διάλογο) κι άλλοτε σε υψηλούς (αυτές είναι πάρα πολλές), μέχρι στιγμής έχουν συνεγείρει κάποιους γονείς μαθητών, οι οποίοι στην αγωνία τους να δουν τι σόι θρησκευτική γνώση παίρνουν τα παιδιά τους στο σχολειό, δεν διστάζουν σε γραφόμενά τους να λοιδορούν ακόμη και τον κορυφαίο των ιεραρχών, τον Μακαριώτατο Τιράνων και πάσης Αλβανίας ΑΝΑΣΤΑΣΙΟ ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΤΟ, επειδή κείμενά του αποτελούν διδασκόμενο υλικό. Στην προκειμένη περίπτωση μια είναι η διαπίστωση, σκληρή μεν, αναγκαία δε: θεολογική αφασία.

Αποτέλεσμα εικόνας για Γερασιμος Σκλάβος Άβυσσος

ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΣΚΛΑΒΟΣ, «Άβυσσος», λάδι σε μουσαμά (93χ62 εκ).

Α΄ Λυκείου. ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΜΑΪΟΥ – ΙΟΥΝΙΟΥ 2017

Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ. Γραπτές Προαγωγικές Εξετάσεις περιόδου Μαΐου – Ιουνίου 2017

Β΄ Λυκείου. ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ Μαΐου – Ιουνίου 2017

Γ΄ Λυκείου. ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΜΑΙΟΥ – ΙΟΥΝΙΟΥ 2017

Σχετική εικόνα

Αποτέλεσμα εικόνας για Ο Χριστός στο συσσίτιο

Fritz Eichenberg, Ο Χριστός στο συσσίτιο, 1950.

2.1. ΠΛΟΥΤΟΣ

ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ [1]

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ [2]

2.2. Εργασία

Φύλλο Εργασίας. Π. ΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ, (1997), «Η εργασία ως θεϊκή εντολή και ανθρώπινη ανάγκη»



Λήψη αρχείου

2.4. Επανάσταση