Το blog της Κατερίνας Άλλος ένας ιστότοπος Blogs.sch.gr 

ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

O  εθισμός στο Διαδίκτυο  είναι ένας ευρύς όρος, ο οποίος καλύπτει ένα ευρύ φάσμα συμπεριφορών και προβλημάτων ελέγχου των παρορμήσεων, σχετιζόμενες με τη χρήση του διαδικτύου. Το κοινό στοιχείο είναι ότι η συμπεριφορά του ατόμου διαταράσσει τη καθημερινότητα του τόσο , ώστε το διαδίκτυο  να αποκτά μεγαλύτερη σημασία και προτεραιότητα στη ζωή του  από τους φίλους, την οικογένεια , την εργασία,  να κυριαρχεί στη καθημερινότητα  και να  είναι ένα στοιχείο  που δεν θέλει ο άνθρωπος  να αποχωριστεί.

Σύμφωνα με τους ειδικούς του είδους ,πρόκειται για μία ψυχική νόσο, όπως και ο εθισμός στα τυχερά παιχνίδια ή στις χημικές παράνομες ουσίες. Σύντομα δε, πρόκειται να συμπεριληφθεί στη νοσολογική κατηγοριοποίηση της επίσημης Ψυχιατρικής.( Σφακιανάκης Εμμανουήλ, Σιώμος Κωνσταντίνος, Φλώρος Γεώργιος ,<<διαδίκτυο και άλλες διαδικτυακές συμπεριφορές υψηλού κινδύνου>>, Εκδόσεις Λιβάνη. ISBN: 978-960-14-2501-6 ).

Οι παθολογικές συμπεριφορές που παρατηρούμε συνήθως είναι:

• Εθισμός στις διαδικτυακές σχέσεις: Υπερβολική ανάμειξη σε διαδικτυακές διαπροσωπικές σχέσεις.
• Καθαροί καταναγκασμοί: Έμμονή στο τζόγο, στις αγορές ή στις συναλλαγές ημέρας.
• Υπερβολική αναζήτηση πληροφοριών: καταναγκαστική περιήγηση (σερφάρισμα) στο διαδίκτυο ή καταναγκαστικές αναζητήσεις σε βάσεις δεδομένων.
• Εθισμός σε συγκεκριμένη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών που επεκτείνεται στο διαδίκτυο: Εμμονή στα ηλεκτρονικά παιχνίδια (Call of Duty, Counterstrike, World of Warcraft κλπ.), κακοποίηση άλλων και μέσω διαδικτύου (cyberbullying)
• Εθισμός στο διαδικτυακό σεξ: καταναγκαστική χρήση ιστοσελίδων που απευθύνονται σε ενήλικες για διαδικτυακό σεξ (cybersex) και διαδικτυακό πορνογραφικό υλικό (cyber porn).

Η εξάρτηση δεν ορίζεται από μία συγκεκριμένη συμπεριφορά. Τα προβλήματα στη καθημερινότητα εμφανίζονται όταν η χρήση του Διαδικτύου γίνεται καταναγκαστική: Το άτομο  απασχολεί τη σκέψη του όλη μέρα με το διαδίκτυο ,κρύβει, ή λέει ψέματα για το πόσο πραγματικά χρησιμοποιεί το διαδίκτυο (ή για ποιο λόγο). Προκαλούνται  προβλήματα από την ποιότητα της χρήσης του διαδικτύου  στη ζωή του  είτε στην επίδοση στη δουλειά  του, (ή στο σχολείο).Ο χρόνος που συνολικά ξοδεύεται στο διαδίκτυο δεν είναι από μόνος σου σημαντικός σαν μέτρο, γίνεται όμως όταν το άτομο τον  χρησιμοποιεί για να αισθανθεί καλύτερα,  ή όταν αυτός  ο χρόνος ορίζεται ο πιο σημαντικός της ημέρας.

Σύμφωνα με τους ειδικούς ,τα συμπτώματα συνδέονται είτε με την υπέρμετρη χρονικά χρήση του Διαδικτύου , είτε με την έλλειψη της σύνδεσης στο Διαδίκτυο για αρκετό χρόνο. Στη πρώτη περίπτωση η παρατεταμένη χρονικά χρήση οδηγεί σε κόπωση, έλλειψη συγκέντρωσης, εκνευρισμό, διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού και αναστροφή του ύπνου (ύπνος κατά την ημέρα και δραστηριότητα αποκλειστικά στο Διαδίκτυο το βράδυ). Στη δεύτερη περίπτωση έχουμε άγχος, απότομη συμπεριφορά και ευερεθιστότητα, ενώ αναδύονται τα αρνητικά συναισθήματα και καταστάσεις που ενδεχόμενα να κατάπνιγε η χρήση Διαδικτύου, όπως η θλίψη, φοβίες (κοινωνική φοβία, αγοραφοβία), ψυχαναγκαστικότητα, κ.α. Κοινός παρανομαστής είναι η έκπτωση της λειτουργικότητας, η αδιαφορία για τις υποχρεώσεις, η αναβλητικότητα, η απάθεια. Οδηγούν δε τον πάσχοντα σε συγκρούσεις με την οικογένεια και άτομα που συνδέεται φιλικά ή αισθηματικά , ενώ τελικά χάνει σημαντικές σχέσεις και ευκαιρίες εκπαίδευσης ή επαγγελματικής ανέλιξης.

Ο εθισμός στο παθολογικό τυχερό παιχνίδι μέσω του διαδικτύου είναι μία διπλά προβληματική συμπεριφορά. Ο εθισμός στο διαδικτυακό παιχνίδι, ιδιαίτερα συχνό πρόβλημα στον μαθητικό, εφηβικό και φοιτητικό πληθυσμό, μπορεί να είναι η πρώτη και μοναδική παρουσίαση προβληματικής συμπεριφοράς σε αυτές τις ηλικιακές ομάδες . Πολύ συχνά η πρώτη γνωριμία του ατόμου με τον υπολογιστή γίνεται μέσω του ηλεκτρονικού παιχνιδιού όπως και η πρώτη γνωριμία με το διαδίκτυο μέσω του διαδικτυακού παιχνιδιού.

Τα  συμπτώματα που παρουσιάζουν τα άτομα με αυτές τις εξαρτητικές συμπεριφορές έχουν κοινά χαρακτηριστικά με εκείνα του εθισμού του διαδικτύου. Πιο συγκεκριμένα:

• Υπεραπασχόληση με διαδικτυακά παιχνίδια. Όταν το άτομο δεν παίζει, σκέφτεται προηγούμενα παιχνίδια και ανυπομονεί να ξαναπαίξει.
• Συμπτώματα στέρησης όπως ευερεθιστότητα, ανησυχία ή στενοχώρια όταν δεν μπορεί να παίξει.
• Ανοχή : Ανάγκη για όλο και περισσότερο χρόνο παιχνιδιού.
• Καταφυγή στο παιχνίδι ώστε να ανακουφίσει αρνητική διάθεση ή ανησυχία.
• Αποτυχημένες προσπάθειες ελέγχου της συμμετοχής σε παιχνίδι.
• Απώλεια ενδιαφέροντος για άλλα χόμπι-δραστηριότητες.
• Συνέχιση του παιχνιδιού παρά την επίγνωση των ψυχοκοινωνικών συνεπειών.
• Εξαπάτηση οικογένειας, συγγενών, θεραπόντων περί του χρόνου που αφιερώνει στο παιχνίδι.
• Απώλεια ή κίνδυνος απώλειας προσωπικών σχέσεων, εργασίας ή επιλογών καριέρας λόγω της υπεραπασχόλησης με το παιχνίδι.

Ο τυπικός εθισμός συνήθως περιλαμβάνει τουλάχιστον 8-10 ώρες καθημερινού gaming. Η λειτουργικότητα παραβλάπτεται σημαντικά είτε στο σχολείο, είτε στην εργασία, είτε στις οικογενειακές & κοινωνικές σχέσεις, καθώς το άτομο χάνει το ενδιαφέρον του για τους τομείς αυτούς. Η εικονική πραγματικότητα την οποία το άτομο βιώνει μέσω της οθόνης του υπολογιστή μπορεί να γίνει υποκατάστατο της ανύπαρκτης κοινωνικής ζωής. Η αίσθηση του χρόνου επηρεάζεται. Συχνά παραμελεί την προσωπική του υγιεινή και παραλείπει γεύματα, με αποτέλεσμα την απώλεια βάρους. Σε άλλες περιπτώσεις η υπερβολικά καθιστική ζωή που συνεπάγεται το διαδικτυακό παιχνίδι ευθύνεται για παχυσαρκία και μεταβολικό σύνδρομο. Ακόμη πιθανές επιβλαβείς συνέπειες μπορεί να αφορούν τον ύπνο και την όραση.

Τόσο για τους ενήλικες όσο και για τα παιδιά ο εθισμός στο διαδίκτυο και στα διαδικτυακά  παιχνίδια αποτελούν  προβλήματα  τα οποία καλούνται οι οικείοι  να αντιμετωπίσουν.

• Είναι πολύ σημαντικό  εφόσον  το διαδίκτυο  ως νέα   τεχνολογία  που έχει  μπει στη ζωή μας  να είμαστε ευαισθητοποιημένοι  και να  ενημερωνόμαστε για το φαινόμενο του εθισμού.
• Να χρησιμοποιούμε το Διαδίκτυο με μέτρο, συμπεριλαμβάνοντας στο πρόγραμμά μας εναλλακτικές δραστηριότητες που περιλαμβάνουν ενασχόληση με ομαδικά αθλήματα, χορωδίες, χορό και άλλες.
• Να καλλιεργούμε ορθές στάσεις αξιοποίησης του Διαδικτύου από μικρές ηλικίες.
• Ως γονείς θα πρέπει να ελέγχουμε και περιορίζουμε το χρόνο που τα παιδιά μας ξοδεύουν στο Διαδίκτυο. Μπορούμε να ελέγχουμε το χρόνο που περνούν τα παιδιά μας στο Διαδίκτυο εγκαθιστώντας ειδικά λογισμικά (π.χ. KidsWatch Time Control, WatchDog).
• Ως γονείς  να συζητάμε με τα παιδιά μας από νεαρή ηλικία κανόνες χρήσης του Διαδικτύου και δίνουμε εναλλακτικές επιλογές απασχόλησης.

Συγγραφέας του άρθρου είναι η Κατερίνα Καμίτση

ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ; ΝΑΙ, ΑΛΛΑ ΜΕ ΤΡΟΠΟ.

(Ένα άρθρο με συμβουλές που απευθύνεται σε  παιδιά σχολικής ηλικίας.)

από την Κατερίνα Καμίτση, νηπιαγωγό.

• Το Διαδίκτυο και οι δυνατότητες που προσφέρει αποτελούν ένα εργαλείο στα     χέρια μας και η χρήση του θα πρέπει να γίνεται με προσοχή και λογική.
• Η διαφορά μεταξύ καλού και κακού είναι η ίδια στο Internet όπως και στον πραγματικό κόσμο.
• Ενημέρωνε, συζήτα  και ζήτα βοήθεια πάντα από  τους γονείς σου  για ό,τι θες να δεις ή να κάνεις στο διαδίκτυο.
• Μοιράσου τις εμπειρίες σου στο Internet με τους γονείς σου.
• Ό,τι διαβάζεις  ή βλέπεις στο Internet δεν είναι πάντοτε αλήθεια. Να ρωτάς τους γονείς σου αν έχεις αμφιβολίες για κάτι.
• Να θυμάσαι πως θα πρέπει να σέβεσαι τους άλλους χρήστες στο Internet. Οι κανόνες καλής συμπεριφοράς δεν αλλάζουν μόνο και μόνο επειδή βρίσκεσαι στον υπολογιστή. Άσχημη συμπεριφορά, χυδαία γλώσσα ή εξαπάτηση δεν είναι εντάξει!
• θα πρέπει να σέβεσαι  την ιδιοκτησία των άλλων στο Internet. Τούτο σημαίνει πως η δημιουργία παράνομων αντιγράφων της πνευματικής εργασίας άλλων (μουσική, βιντεοπαιχνίδια και άλλα προγράμματα) ισοδυναμεί με την κλοπή από ένα κατάστημα.
• Να εμπιστεύεσαι το ένστικτο σου. Δηλαδή αν κάποια στιγμή έρθεις σε επαφή με οποιαδήποτε πληροφορία  στο internet που σε κάνει να νιώσεις άβολα ή  να νιώσεις ανασφάλεια ,θα πρέπει να σταματήσεις αμέσως τη δραστηριότητα και να το συζητήσεις με τους γονείς σου.

• Εάν δεχτείς κατά τη διάρκεια ενός παιχνιδιού που παίζεις στο διαδίκτυο, άσχημη συμπεριφορά, χυδαία γλώσσα ή εξαπάτηση ,αυτό δεν είναι εντάξει! Θα πρέπει αμέσως να το πεις στους γονείς σου και εκείνοι να σε βοηθήσουν να εμποδίσετε την πρόσβαση του παίκτη και  να αναφέρετε το περιστατικό στον παροχέα του παιχνιδιού .
• Ρύθμισε την ασφάλεια του λογαριασμού σου (στο facebook , myspace , friendster κ.λπ.), ώστε να μπορούν μόνο οι «φίλοι» σου να δουν λεπτομέρειες του προφίλ σου.
• Στην περίπτωση που έχεις δραστηριότητες στο Internet (δωμάτια συνομιλίας, προγράμματα ανταλλαγής άμεσων μηνυμάτων (IM), διαδικτυακά παιχνίδια ) που απαιτούν όνομα σύνδεσης για την αναγνώρισή τους, ζήτα βοήθεια από τους γονείς σου για να επιλέξετε μαζί το όνομα σύνδεσης, έτσι ώστε να είναι βέβαιο ότι δεν θα παρέχει προσωπικά σου δεδομένα.
• Μη δίνεις ποτέ και σε κανέναν τους κωδικούς πρόσβασής σου.
• Χρησιμοποίησε μια φωτογραφία προφίλ τέτοια που να μη δείχνει το πρόσωπό σου ,ούτε να εμφανίζει άλλες πληροφορίες για εσένα.
• Μην ανεβάζεις φωτογραφίες στα διάφορα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (facebook instagram ..) από την προσωπική σου ζωή : από το σχολείο, το σπίτι, τα μέρη που συχνάζεις γιατί έτσι δίνεις πληροφορίες πολύτιμες για το που και το πώς μπορεί ο άλλος να σε βρει. Αν θες οπωσδήποτε να ανεβάσεις κάτι τότε ζήτα τη βοήθεια και την άδεια των γονιών σου, ώστε να συμφωνήσετε από κοινού γι αυτό.
• Μη δίνεις πληροφορίες για το σχολείο σου, το πού μένεις, το τηλέφωνό σου ,σε ποια μέρη σου αρέσει να παίζεις ή σε ποια μέρη αναπτύσσεις εξωσχολικές δραστηριότητες.
• Μην κάνεις «φίλους» άτομα που δεν έχεις γνωρίσει προσωπικά.
• Μη συναντάς άτομα που έχεις «γνωρίσει» στο Διαδίκτυο, κατά πρόσωπο χωρίς την παρουσία ενός από τους γονείς σου. Έχε στο νου σου ότι οι άνθρωποι που γνωρίζεις στο Διαδίκτυο μπορεί να λένε ψέματα για το ποιοι είναι.

Μετά από όσα διάβασες τι λες , μπορείς με ασφάλεια να  χρησιμοποιήσεις και να περιηγείσαι  στο διαδίκτυο;