Την Παρασκευή 17 Οκτωβρίου 2025  οι μαθητές/τριες της Α τάξης πραγματοποίησαν εκπαιδευτική επίσκεψη στο  Πολεμικό  Καταφύγιο Υψηλών Αλωνίων, το οποίο αποτελεί σημείο αναφοράς και προσέγγισης μίας εκ των σημαντικότερων ιστορικών περιόδων της πόλης.

Δημιουργήθηκε περίπου στο 1930 και έπαιξε κομβικό ρόλο στην προστασία του λαού της Πάτρας κατά τους βομβαρδισμούς, στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και της Κατοχής. Πρόκειται για το μεγαλύτερο και παλιότερο καταφύγιο που υπήρχε στην Πάτρα, το οποίο είχε σώσει αρκετό κόσμο κατά τη διάρκεια των αεροπορικών βομβαρδισμών των Ιταλών το 1940, αλλά και στη συνέχεια μετά από αρκετούς μήνες, από τα αεροσκάφη της γερμανικής αεροπορίας. Ήταν μάλιστα σε μία  τοποθεσία που την πρώτη μέρα των βομβαρδισμών από τα ιταλικά αεροσκάφη χτυπήθηκε, όσο καμία στην Πάτρα αφού, σύμφωνα με τα όσα έχουν γραφτεί, οι Ιταλοί πιλότοι πέρασαν τις νεραντζιές της Τριών Ναυάρχων για στρατεύματα.  Να σημειωθεί ότι η Πάτρα ήταν η πρώτη πόλη της Ελλάδας που βομβαρδίστηκε από τα αεροπλάνα των Ιταλών το 1940.

Οι μαθητές πήγαν με τα πόδια στον χώρο του Καταφυγίου συνοδευόμενοι από τον διευθυντή του σχολείου μας κ. Σπηλιωτόπουλο Κωνσταντίνο και τις  καθηγήτριες κ. Οικονομοπούλου Μίνα, η οποία ήταν και η υπεύθυνη της επίσκεψης, Παπαδοπούλου Καλλιόπη και Ταραμπέρη Αφροδίτη.

 

 

Στην είσοδο του καταφυγίου θαύμασαν  το  “Ψηφιδωτό περιστέρι”, έργο του εικαστικού Πέτρου Λαμπρινάκου, που συμβολίζει την ειρήνη, την αξία της οποίας την συνειδητοποιεί κανείς μόνο όταν επισκέπτεται τέτοιους χώρους.

 

 

Οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί ξεναγήθηκαν στους πέντε μικρούς θαλάμους και στις τρεις υπόγειες διαδρομές  (στοές) που αποτελούσαν και τους χώρους εκείνους που φιλοξενούσαν για ώρες τους Πατρινούς που έτρεχαν όταν άκουγαν τις σειρήνες για να σωθούν.

 

 

 

Ενημερώθηκαν από την ξεναγό  για την ιστορία του καταφυγίου, τη χρήση του στον πόλεμο του 1940 και ξεναγήθηκαν στη  μόνιμη έκθεση αρχειακού υλικού, που φιλοξενείται εκεί, η οποία χωρίζεται σε τρείς ενότητες. Η 1η ενότητα είναι οι βομβαρδισμοί, η  2η ενότητα αφορά την Κατοχή και η 3η ενότητα την  Απελευθέρωση». Τέλος θαύμασαν τα έργα  γνωστών εικαστικών που πλαισιώνουν την έκθεση.

 

Οι «Αλυσίδες» του Σπύρου Μεθενίτη. Το έργο προσεγγίζει τη δίψα του ατόμου για ελευθερία, όπως φανερώνουν τα υψωμένα χέρια σε μια χειρονομία δραματικής έκκλησης, τη στιγμή που μόλις έχουν σπάσει τις αλυσίδες που τα κρατούσαν δέσμια.

 

 

Η κατασκευή της Ganaëlle Bressoud από αλουμίνιο κομμένο με λέιζερ και βαμμένο με ακρυλικό χρώμα. Με τον τίτλο Μια φούχτα φως (Το γαρύφαλλο του Μπελογιάννη) η εικαστικός εμπνέεται από το ποίημα του Ναζίμ Χικμέτ και το σκίτσο του Πάμπλο Πικάσο για τον Νίκο Μπελογιάννη, για να δημιουργήσει ένα γαρύφαλλο-σύμβολο του αγώνα των κομμουνιστών ενάντια στον φασισμό, που λειτουργεί ταυτόχρονα ως ένα μήνυμα ελπίδας για ειρήνη, δικαιοσύνη και ελευθερία μεταξύ των λαών.

 

Έργο της Μαρίας Κανελλοπούλου με τίτλο «Άμαχοι», από χρωματιστούς πηλούς. Παιδιά, ενήλικες, οικογένειες με όλα είτε με ορισμένα από τα μέλη τους, φίλοι, ζευγάρια ή άνθρωποι μοναχικοί, αποδίδονται τρομαγμένοι, απεγνωσμένοι, ακόμη και «τρελοί», άλλοτε ψύχραιμοι ή δίχως σαφή επίγνωση της κατάστασης στην οποία έχουν πλέον περιέλθει. Παρότι εκ πρώτης όψεως δείχνουν να διαφέρουν μεταξύ τους, εντούτοις τους συνδέει η κοινή τους μοίρα.

 

Κεραμική σύνθεση «Εις Μνήμην» της Τότας Κοντόγεωργα.  Η σύνθεση είναι εμπνευσμένη από τον θρήνο που τραγουδιόταν στον τάφο των νεκρών συντρόφων: «αιωνία η μνήμη σε σας αδελφοί στον τίμιο που πέσατε αγώνα». Η μορφή της σύνθεσης παραπέμπει τόσο σε τύμβο, όσο και στις πέτρες που τοποθετούσαν οι σύντροφοι επάνω στους αυτοσχέδιους τάφους που έσκαβαν για να τοποθετήσουν τους νεκρούς.

 

«Αντίσταση αντιστάσου» του Παναγιώτη Φερεντίνου, τοποθετημένη στο διάδρομο και αποτελούμενη από γυάλινα βάζα, που περιλαμβάνουν εγγραφές από σπρέι με στένσιλ. Στο έργο κυριαρχεί το μήνυμα προς το ίδιο το ιδεώδες της αντίστασης, να μη σταματήσει ως αρχή να αντιστέκεται. Δηλαδή η αντίσταση, ως αξία, καλείται να παραμείνει ζωντανή για τις μελλοντικές γενιές.

 

Κατασκευή της Χρύσας Αγάθου, «Σειριακοί αριθμοί». Το έργο αναφέρεται στην περίοδο του πολέμου, όταν η ανθρώπινη υπόσταση μετατρέπεται σε ένα αριθμό, δηλαδή σε ένα αριθμημένο όπλο δίχως ταυτότητα. Οι ιδιότητες των εκρηκτικών μηχανισμών (εξολοκλήρου κατασκευασμένων από την εικαστικό), όπως η σκληρότητα, η ανθεκτικότητα και η διαφάνεια παραπέμπουν σε αντίστοιχες καταστάσεις που εκούσια ή ακούσια βιώνει ο άνθρωπος όταν απειλεί ή απειλείται.

 

«Μετάβαση» της Τότας Κοντογέωργα. Η στήλη αναφέρεται στη μετάβαση από την Κατοχή στην Ελευθερία, από το θάνατο στη ζωή, από το σκοτάδι στο φως, έννοιες που αποδίδονται συμβολικά με το πέρασμα από το μαύρο και τραχύ σώμα του έργου στο λείο και λευκό.

 

«Τελευταία ματιά» της Δώρας Μόρφη. Το έργο αναφέρεται στην τελευταία ματιά που πρόλαβαν να ρίξουν ή να ανταλλάξουν οι άνθρωποι τη στιγμή πριν τον βομβαρδισμό, πριν τον τελευταίο πυροβολισμό στο εκτελεστικό απόσπασμα, πριν το τέλος ή τον θάνατο.