Πρωταπριλιά και αθώα ψέματα……
Με μικρά αθώα ψεματάκια υποδεχτήκαμε φέτος τους μικρούς μας φίλους…. (αχ που λερώθηκες; ή που έσκισες το παντελόνι σου;) και αυτή ήταν η αφορμή να ξεκινήσει μια συζήτηση για να διαπιστώσουμε πόσα γνωρίζουν τα παιδιά για το συγκεκριμένο έθιμο.
Μάθαμε ότι τα ψέματα της Πρωταπριλιάς είναι ένα έθιμο που μας έχει έρθει από την Ευρώπη ενώ υπάρχουν δύο εκδοχές σχετικά με τον τόπο και τον χρόνο που γεννήθηκε.
Σύμφωνα με την πρώτη εκδοχή ξεκίνησε από έναν λαό της βορειοδυτικής Ευρώπης τους Κέλτες οι οποίοι ήταν δεινοί ψαράδες. Κάθε 1η Απριλίου λοιπόν που ξεκινούσε η περίοδος ψαρέματος στα μέρη τους έπρεπε να πουν σε όλους ότι έπιασαν πολλά πολλά ψάρια ακόμη αν και αυτό δεν συνέβαινε γιατί αυτή την εποχή τα ψάρια πιανόταν δύσκολα. Έτσι έλεγαν ψέματα και με το πέρασμα των χρόνων αυτή η συνήθεια έγινε έθιμο.
Η δεύτερη εκδοχή, που θεωρείται και πιο βάσιμη ιστορικά, θέλει γενέτειρα του εθίμου την Γαλλία του 16ου αιώνα.Μέχρι το 1564 η πρωτοχρονιά των Γάλλων ήταν η «1η Απριλίου». Την χρονιά αυτή όμως, και επί βασιλείας Καρόλου του 9ου, αυτό άλλαξε και Πρωτοχρονιά θεωρούνταν πλέον η 1η Ιανουαρίου. Στην αρχή αυτό δεν το δέχτηκαν όλοι οι πολίτες. Οι αντιδραστικοί συνέχιζαν να γιορτάζουν, την παλαιά πλέον, πρωτοχρονιά τους την 1η Απριλίου, ενώ οι υπόλοιποι τους έστελναν πρωτοχρονιάτικα δώρα για να τους κοροϊδέψουν. Το πείραγμα αυτό μετατράπηκε με τον καιρό σε έθιμο.Το έθιμο αυτό ήρθε και στην Ελλάδα και διαφοροποιήθηκε αποκτώντας μια ελληνική χροιά. Η βασική ιδέα βέβαια παρέμεινε ίδια. Λέμε αθώα ψέματα με σκοπό να ξεγελάσουμε το «θύμα» μας. Σε κάποιες περιοχές, θεωρούν ότι όποιος καταφέρει να ξεγελάσει τον άλλο, θα έχει την τύχη με το μέρος του όλη την υπόλοιπη χρονιά. Σε κάποιες άλλες πιστεύουν ότι ο «θύτης» θα έχει καλή σοδειά στις καλλιέργειες του. Επίσης το βρόχινο νερό της πρωταπριλιάς, θεωρούν μερικοί, ότι έχει θεραπευτικές ιδιότητες. Όσο για το «θύμα», πιστεύεται ότι, σε αντίθεση με τον «θύτη», θα έχει γρουσουζιά τον υπόλοιπο χρόνο.
Είναι όμορφο όμως να λέμε ψέματα ;; Γιατί όχι ;;
Η ανάγνωση της ιστορίας “Το χρυσό και το ασημένιο τσεκούρι” τα βοήθησε να κατανοήσουν ότι το να λέμε ψέματα μπορεί να μας δημιουργήσει πολλά προβλήματα ενώ η συζήτηση σχετικά με το πως θα ένιωθαν αν κάποιος τους έλεγε συνεχώς ψέματα τα έβαλε σε διαδικασία να προβληματιστούν και να σκεφτούν κριτικά σχετικά με το ότι δεν πρέπει να λέμε ψέματα που στεναχωρούν ή βλάπτουν τους άλλους. Διαβάσαμε και συζητήσαμε διάφορες λαϊκές εκφράσεις και παροιμίες για την αλήθεια και το ψέμα όπως :
- Μεταξύ κατεργαραίων ειλικρίνεια
- Το ψέμα έχει κοντά ποδάρια.
- Η ψευτιά και η κλεψιά είναι θεία κι ανιψιά.
- Όποιος μαγειρεύει ψέμματα, στο πιάτο του τα βρίσκει.
- Ο ψεύτης και ο κλέφτης τον πρώτο χρόνο χαίρονται.
και φτιάξαμε μια ομαδική εργασία με μια από αυτές : “ΟΠΟΙΟΣ ΛΕΕΙ ΨΕΜΑΤΑ ΕΧΕΙ ΠΟΛΛΑ ΜΠΕΡΔΕΜΑΤΑ. ΟΠΟΙΟΣ ΛΕΕΙ ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΧΕΙ ΦΙΛΟΥΣ ΚΑΙ ΒΟΗΘΕΙΑ”
Η λέξη ψέμα τέλος ήταν η αφορμή να μάθουμε μια ακόμη φωνούλα …. την φωνούλα Ψ,ψ ……
