Η οικογένεια είναι η πρώτη κοινωνική ομάδα που δημιούργησε την κοινωνία. Η οικογένεια αποτελεί το πρώτο σχολείο της ζωής και μέσα σ’ αυτήν ο άνθρωπος, ικανοποιεί τις βιολογικές και ψυχολογικές ανάγκες του αποκτά κοινωνικές αρετές, διδάσκεται ηθικές αξίες, διαμορφώνει και καλλιεργεί το χαρακτήρα του, αποκτά γνώσεις και λύνει τις απορίες του. Σκοπός λοιπόν της οικογένειας είναι η δημιουργία ενός υγιούς και ηθικού περιβάλλοντος, όπου θα ζήσουν ευτυχισμένα όλα τα μέλη της. Τα παιδιά την έχουν ανάγκη για να αναπτυχθούν σωματικά και πνευματικά, να καλλιεργηθούν ψυχικά, να διαμορφώσουν προσωπικότητα και να γίνουν ικανά να ενταχθούν στην ευρύτερη κοινωνία.

Στα πλαίσια των εργαστηρίων δεξιοτήτων είχαμε την ευκαιρία να αναπτύξουμε αυτό θέμα και  κατανοήσουμε την σημαντική αξία της και την ανάγκη ύπαρξη της.

1^Ο Εργαστήριο: Η μονα-δική μου οικογένεια

Μιλάμε για τις οικογένειές μας. Για τα μέλη της, τις συνήθειες του καθενός , τις ρουτίνες τους , τις κοινές τους δράσεις, τα συναισθήματα που τους προκαλεί η ύπαρξη της. Ζωγραφίζει κάθε παιδί την οικογένεια του και την παρουσιάζει στους υπόλοιπους.

Παρακολουθήσαμε το ψηφιακό παραμύθι «Η μονα-δική μου οικογένεια» της Ι. Μανάφη και συζητήσαμε για τα συναισθήματα που μας προκαλεί και τι χρειάζεται για να «χτιστεί» μια οικογένεια με γερά θεμέλια.

2^ο Εργαστήριο: Πυρηνική οικογένεια

Δώσαμε πληροφορίες για την ζωή του Αυτοκρατορικού πιγκουίνου, ψάξαμε στο διαδίκτυο για εικόνες και άλλες πληροφορίες. Προκειμένου να κατανοήσουν οι μαθητές  την οικογένεια του πιγκουίνου, παρακολουθήσαμε αποσπάσματα από το βίντεο με τίτλο «Πιγκουίνοι» από τη συλλογή εκπαιδευτικών ντοκιμαντέρ της Disney «Ο μαγικός κόσμος των ζώων». Ακολούθησε συζήτηση στην ολομέλεια για την δομή της οικογένειας του πιγκουίνου και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Η συζήτηση οδήγησε στον ορισμό της πυρηνικής οικογένειας. Συζητήσαμε για τα θετικά και αρνητικά αυτής της οικογένειας και  για τις δυσκολίες που μπορεί να συναντήσει μια πυρηνική οικογένεια στη λειτουργία της, αλλά και για τις όμορφες στιγμές που μπορούν να έχουν τα μέλη της. Αναφερθήκαμε στην ανάγκη των γονέων για εργασία και την απουσία τους από το σπίτι. Τι γίνεται στη περίπτωση που θα χρειαστεί να λείψουν και οι δύο. Για τον περιορισμένο χρόνο που περνούν μαζί ως οικογένεια, για τα συναισθήματα που τους προκαλεί αυτό και τι λύση θα μπορούσαμε να δώσουμε. Καταγράψαμε τις απαντήσεις, φτιάξαμε το σπιτάκι του πιγκουίνου με τουβλάκια “αγάπης”, κατασκευάσαμε πιγκουίνο με ρολά από χαρτί υγείας.

3^ο Εργαστήριο: Εκτεταμένη οικογένεια «Πες μας λύκε»

Προκειμένου να κατανοήσουν οι μαθητές για την οικογένεια του λύκου παρακολουθήσαμε το  σχετικό βίντεο με τίτλο «Λύκοι» από τη συλλογή εκπαιδευτικών ντοκιμαντέρ της Disney «Ο μαγικός κόσμος των ζώων».

Ακολούθησε συζήτηση στην ολομέλεια για τη δομή της οικογένειας του λύκου και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Η συζήτηση οδηγεί στον ορισμό της εκτεταμένης οικογένειας. Στη συνέχεια μας επισκέφθηκε ένα λυκάκι από το δάσος και εφόσον μας συστήθηκε και γνώρισε τα παιδιά μας ζήτησε να τον βοηθήσουμε στο πρόβλημά του: “Η οικογένειά μου αποτελείται από πολλά μέλη: μαμά και μπαμπάς, θείες και θείοι, γιαγιάδες και παππούδες και μικρότερα αδελφάκια. Αγαπώ την οικογένειά μου αλλά πολλές φορές κάνουν όλοι πολύ φασαρία και δεν μπορώ να βρω την ησυχία μου. Τι λύση μου προτείνετε;”. Τα παιδιά συζήτησαν μεταξύ τους και πρότειναν διάφορες λύσεις. Τις καταγράψαμε. Φτιάξαμε το σπιτάκι του λύκου με τουβλάκια «συνεργασίας» και συνεργαστήκαμε και εμείς για να δημιουργήσουμε το φυσικό περιβάλλον του λύκου. Ζωγραφίσαμε το δάσος και κολλήσαμε μέσα σε αυτή, την οικογένεια των λύκων. Παίξαμε «Λύκε, λύκε είσαι εδώ». Διαβάσαμε τα «Τρία μικρά λυκάκια»

4^ο Εργαστήριο: Μονογονεϊκή οικογένεια «Πες μας καγκουρό»

Προκειμένου να κατανοήσουν οι μαθητές για την οικογένεια του καγκουρό  παρουσιάζουμε  ένα σύντομο πληροφοριακό κείμενο για το καγκουρό από τους Πόρους του παραμυθιού και προβάλλουμε κάποιο σχετικό βίντεο (π.χ. αποσπάσματα από το βίντεο με τίτλο «Καγκουρό» από τη συλλογή εκπαιδευτικών ντοκιμαντέρ της Disney «Ο μαγικός κόσμος των ζώων».

Ακολουθεί συζήτηση για τη δομή της οικογένειας του καγκουρό και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Η συζήτηση οδηγεί στον ορισμό της μονογονεϊκής οικογένειας.

Κατόπιν μας επισκέφθηκε ένα μικρό καγκουρό πάρα πολύ ντροπαλό που μας είχε έρθει από πολύ μακριά……..την Αυστραλία. Εντοπίσαμε με τα παιδιά στην υδρόγειο σφαίρα την ήπειρο που ζει το καγκουρό και αυτό με τη σειρά του  μας ζήτησε βοήθεια για το πρόβλημά του: “Φοβάμαι να αποχωριστώ τη μαμά μου και αν και θέλω να παίξω με τα άλα ζωάκια ντρέπομαι και δεν ξέρω τι να τους πω! Πως θα μπορούσα να τα πλησιάσω;” Εξηγήσαμε στα παιδιά πως το καγκουρό είχε μόνο την μαμά του στην οικογένειά του και πως είχε συνηθίσει να περνάει πολύ χρόνο μαζί της. Τα παιδιά πρότειναν πολλές τεχνικές και ευγενικές “φράσεις” που χρησιμοποιούν τα ίδια όταν θέλουν να “πιάσουν” φιλίες τα οποία και καταγράψαμε σε χαρτί. Φτιάξαμε το σπιτάκι του με τουβλάκια από «Ζεστασιά». Κατασκευάσαμε το δικό μας καγκουρό. Χρωματίσαμε  την μαμά καγκουρό και το μωρό. Κολλήσαμε τη τσέπη αφήνοντας  ένα μικρό άνοιγμα στο κάτω μέρος ίσα που να χωράει ένα γλωσσοπίεστρο.  Κολλήσαμε  το μωρό στο γλωσσοπίεστρο και το περάσαμε στη τσέπη. Το μωρό τώρα μπορεί να κινείται.

5ο Εργαστήριο: Θετή οικογένεια «Πες μας Κούκε»

Προκειμένου να γνωρίσουν οι μαθητές την οικογένεια του κούκου, παρουσιάσαμε ένα απόσπασμα από το βίντεο του BBC Earth με τίτλο “Cuckoo Hijacks Warbler Nest”, που παρουσιάζει τον θηλυκό κούκο να αφήνει το αυγό του σε ξένη φωλιά. Ακολούθησε  συζήτηση  για τη δομή της οικογένειας του κούκου και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Η συζήτηση οδήγησε  στον ορισμό της θετής οικογένειας. Προσπαθούμε να βρούμε λύσεις   στα προβλήματα  που αντιμετωπίζουν.

Μας επισκέφθηκε ένας κούκος που όπως είχαμε δει και στο παραμύθι ζούσε με τη θετή του οικογένεια τη μαμά χελιδόνα και τα χελιδονάκια της. Ο μικρός κούκος ήταν πολύ χαρούμενος με την οικογένειά του και τα αδελφάκια του. Όλα τα μέλη της οικογένειας αγαπιόντουσαν και συνεργάζονταν – όταν όμως ήρθε η ώρα να πάει στο σχολείο, τα υπόλοιπα χελιδονάκια τον αντιμετώπιζαν με καχυποψία και το κορόιδευαν. Έτσι μας ζήτησε βοήθεια στο πρόβλημά του: “Τα υπόλοιπα χελιδόνια δεν με παίζουν! Δεν τους αρέσει το χρώμα μου και νιώθω πολύ μοναξιά. Τι μου προτείνετε να κάνω ώστε να με κάνουν παρέα: “Τα παιδιά προτείνανε διάφορες λύσεις και τις καταγράψαμε. Διαβάσουμε το παραμύθι «Η κοτούλα Τούλα» σχετικό με τη θετή οικογένεια. Κατασκευάσαμε  «Το σπιτάκι της αποδοχής» (ομαδική εργασία).

6ο Εργαστήριο: Παιδιά χωρίς οικογένεια «Πες μας Χελωνάκη»

Προκειμένου να κατανοήσουν οι μαθητές τον τρόπο ζωής των χελωνών, παρουσιάσαμε  το βίντεο με τίτλο «Χελώνες» από τη συλλογή εκπαιδευτικών ντοκιμαντέρ της Disney «Ο μαγικός κόσμος των ζώων». Μας επισκέφθηκε μια χελωνίτσα καρέτα – καρέτα. Η θαλάσσια χελώνα καρέτα – καρέτα γεννάει τα αυγά της στην άμμο, τα σκεπάζει και στη συνέχεια τα αφήνει μόνα τους να εκκολαφθούν και επιστρέφει στη θάλασσα. Τα μικρά χελωνάκια πρέπει μόλις βγουν από το αυγό να βρουν το δρόμο προς τη θάλασσα για να καταφέρουν να επιβιώσουν. Ευτυχώς πολλές φιλοζωικές οργανώσεις έχουν μειώσει τους κινδύνους για τα μικρά χελωνάκια προστατεύοντας τις ακτές και τις φωλιές τους. Η μικρή μας χελωνίτσα αναρωτιέται “τι συμβαίνει με τα παιδιά των ανθρώπων που για κάποιο λόγο μένουν ορφανά”. Της εξηγήσαμε πως για αυτά τα παιδιά υπάρχουν χώροι που τα φιλοξενούν και άνθρωποι που τα προσέχουν. Διαβάσαμε το ψηφιακό παραμύθι  «Που πας χελωνάκι» και κατασκευάσαμε το σπιτάκι με τουβλάκια «Δύναμης»

7ο Εργαστήριο:  «οι μονα-δικές μας οικογένειες» Αξιολόγηση

Ζητείται από τους μαθητές να συμπληρώσουν ατομικά ένα Φύλλο Αξιολόγησης για τους  διαφορετικούς τύπους οικογένειας που γνώρισαν στα Εργαστήρια.

Επαναλαμβάνεται η δραστηριότητα ιδεοκαταιγισμού (brainstorming) του 1^ου Εργαστηρίου με θέμα «Τι είναι Οικογένεια» για να διαπιστωθούν οι αλλαγές που συντελέστηκαν στους μαθητές σε επίπεδο γνώσεων, αντιλήψεων, συναισθημάτων.

Στο τέλος, οι μαθητές καλούνται να συμπληρώσουν μία Ρουμπρίκα Αυτοαξιολόγησης για τη συνεργασία στην ομάδα, την καλλιέργεια της ενσυναίσθησης και την αποδοχή της  διαφορετικότητας.