Κρυφά το λένε τα πουλιά

Γράφει ο εκπαιδευτικός Μουσικής του σχολείο μας Ανδρέας Λανάρας, επιλογή του οποίου είναι και τα δημοτικά τραγούδια που ακολουθούν και αναφέρονται στην ελληνική επανάσταση του 1821

  1. «Τι έχεις καημένε πλάτανε», Δωρίδος (Μυρσίνη Κατσιναβάκη)
  2. «Σαράντα κλέφτες», Μακεδονίας (Χορωδία ανδρών)
  3. «Πιδιά μ’ σαν θέλτι λιβιντιά», Δυτική Μακεδονία (Παναγιώτης Παππάς)

Αμέσως μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους (1453 μ.Χ.) το Ελληνικό έθνος ξεκινάει έναν αγώνα κατά του κατακτητή. Πρόκειται για την προσπάθεια διατήρησης της εθνικής ταυτότητας των Ελλήνων.

Παρά τα βίαια μέσα που χρησιμοποιούν οι κατακτητές (παιδομάζωμα, κλείσιμο εκκλησιών και σχολείων), οι Έλληνες προσπαθούν να βρίσκουν ευκαιρίες να μαζεύονται και να τραγουδούν σε πανηγύρια, γάμους κ.λ.π., αλλά και να διαδίδουν τους θρύλους και τις παραδόσεις για τον Μαρμαρωμένο Βασιλιά, το ξαναλειτούργημα της Αγια-Σοφιάς και την απελευθέρωση της Πόλης και της Ελλάδας.

Τα δύσβατα ελληνικά βουνά πρόσφεραν μία διέξοδο για όσους δεν μπορούσαν να ζουν σκλαβωμένοι. Σιγά σιγά γέμισαν με ομάδες ένοπλων παλικαριών που αργότερα θα ονομαστούν κλέφτες και αρματολοί. Έτσι δημιουργήθηκε ένας καινούριος χώρος και συνθήκες ιδιόρρυθμης πολιτιστικής ανάπτυξης, η οποία δεν μπορούσε να είναι παρά προφορική, μιας και οι περισσότεροι από αυτούς ήταν ελάχιστα μορφωμένοι. Τα κατορθώματά τους έδωσαν άπειρες ευκαιρίες στους κατοίκους των γύρω περιοχών να τους υμνήσουν, αλλά και να ελπίσουν σε μια ελεύθερη Ελλάδα.

Η μεγάλη στιγμή φτάνει. Η Επανάσταση ξεκινάει πρώτα από τις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες τον Φεβρουάριο του 1821 και αργότερα τον Μάρτιο στον Μοριά και την υπόλοιπη Ελλάδα.

Εκατοντάδες μάχες, ηρωικά κατορθώματα, σφαγές και άλλα ιστορικά γεγονότα θα δώσουν έμπνευση στη λαϊκή μούσα που θα δημιουργήσει χιλιάδες τραγούδια. «Το τραγούδι είναι η εφημερίδα του λαού» θα πει ο Κολοκοτρώνης. Τα φλογερά ποιήματα των διαφόρων λογίων της Ελλάδας και της διασποράς «ντύνονται» με γνωστές και εύκολες μελωδίες της εποχής και εξαπλώνονται ταχύτατα. Πολύ λίγα δυστυχώς είναι τα γραπτά μουσικά μνημεία που μας άφησε εκείνη η εποχή, μιας που πολύ λίγοι από τους αγωνιστές του 1821 γνώριζαν να γράφουν ή να διαβάζουν παρτιτούρες. Σώθηκαν όμως πολλές χειρόγραφες ποιητικές συλλογές με ηρωικά τραγούδια, οι οποίες μερικές φορές αναφέρουν πάνω σε ποια μουσική τραγουδιόταν κάθε ποίημα.

Δημοσιεύθηκε στην Εκδηλώσεις, Επικαιρότητα. Αποθηκεύστε τον μόνιμο σύνδεσμο.

Αφήστε μια απάντηση