Απολογισμός του πολιτιστικού προγράμματος «Παλαιοχριστιανικοί ναοί και βυζαντινά μοναστήρια, ένας ανεκτίμητος θησαυρός στην πόλη μας»

Στη διάρκεια του σχολικού έτους 2014-2015 μια ομάδα 18 μαθητών του σχολείου μας με υπεύθυνες καθηγήτριες την κ. Μαζηρίδου Ευδοξία και την κ. Τσομπανίδου Ξανθίππη συμμετείχαν και εργάστηκαν πάνω στο πολιτιστικό πρόγραμμα με θέμα τους παλαιοχριστιανικούς ναούς της Θεσσαλονίκης και τα βυζαντινά μοναστήρια της. Ερεύνησαν για αυτά, τα επισκέφθηκαν, τα φωτογράφησαν,συγκέντρωσαν στοιχεία,συμμετείχαν σε συνέδριο παρουσιάζοντας την εργασία τους. Αναγνώρισαν τη σημασία και την αξία αυτών των μοναδικών μνημείων- πολλά από αυτά είναι αναγνωρισμένα από την UNESCO ως μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς- συνειδητοποίησαν την ευθύνη όλων μας για τη διατήρησή τους. Τελικά παρήγαγαν το δικό τους έργο με μια παρουσίαση και μια μικρή ταινία.

Θέλοντας να σας κάνουμε κοινωνούς αυτής της πορείας σας παρουσιάζουμε ένα μικρό δείγμα..

πολιτιστικό 2014-2015

Επίσκεψη της πολιτιστικής ομάδας στους βυζαντινούς ναούς και τις μονές της Άνω Πόλης

Την τελευταία Παρασκευή του Μαρτίου η πολιτιστική μας ομάδα με συνοδούς την υπεύθυνη του προγράμματος κ. Τσομπανίδου και την κυρία Ιωαννίδου, ανηφόρισε στα στενά σοκάκια της Άνω Πόλης και αν και ο καιρός ήταν βροχερός αυτά που επισκεφθήκαμε μας αποζημίωσαν. Από την οδό Ολυμπιάδος, απέναντι από το Τουρκικό προξενείο μπήκαμε στην οδό Αποστόλου Παύλου και ανηφορίζοντας φτάσαμε στο μικρό και ταπεινό ναό του Αγίου Νικολάου του Ορφανού με τις εξαιρετικές τοιχογραφίες της Μακεδονικής σχολής. Έπειτα μπήκαμε στην κατακόμβη του ναού των Παμμεγίστων Ταξιαρχών όπου ο υπεύθυνος του ναού με μεγάλη προθυμία μας μίλησε για την ιστορία του ναού αλλά και της περιοχής. Στη συνέχεια από την οδό Ακροπόλεως στρίψαμε αριστερά και εκεί ανάμεσα στα παραδοσιακά σπίτια της περιοχής ανακαλύψαμε ξαφνικά το καθολικό της Μονής Λατόμου. Η έκπληξη μας όμως ήταν μεγαλύτερη όταν αντικρύσαμε το ψηφιδωτό της κόγχης του ιερού, ένα ψηφιδωτό πολύχρωμο που απεικονίζει με μοναδικό τρόπο το όραμα του προφήτη Ιεζεκιήλ. Η βόλτα μας κατέληξε ψηλά στα τείχη της Ακρόπολης όπου επισκεφθήκαμε τη βυζαντινή Μονή Βλατάδων με την πλούσια ιστορία της και τα πολύτιμα κειμήλιά της

 

DSCN0406

 

20150327_094317 DSCN0316 DSCN0375 DSCN0428 DSCN0430 DSCN0380 DSCN0367 DSCN0388 DSCN039920150327_121938

Συμμετοχή του σχολείου σε Μαθητικό Συνέδριο

DSC_1183

 

Το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου και την Κυριακή 1η Μαρτίου πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία το 1ο Μαθητικό Συνέδριο «Η θεολογία διαλέγεται με τον σύγχρονο κόσμο». Το συνέδριο διοργανώθηκε στους χώρους του Βυζαντινού Μουσείου από το 1ο Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Θεσσαλονίκης «Μανόλης Ανδρόνικος» και παρουσιάστηκαν σε αυτό εργασίες μαθητών από περίπου 80 σχολεία. Στόχος του συνεδρίου ήταν να εμβαθύνουν οι μαθητές σε επιμέρους πτυχές της ορθόδοξης ζωής και να συνδέσουν τη γνώση αυτή με την καθημερινότητά τους.    Το σχολείο μας εκπροσωπήθηκε από τη μαθήτρια του Β4 Μπόζα Άννα που παρουσίασε την εργασία της με θέμα:

  « Βυζαντινά μοναστήρια της Θεσσαλονίκης».

Τόσο η εργασία όσο και η παρουσίασή της από την Άννα – γεγονός που δεν πέρασε απαρατήρητο ούτε από τους διοργανωτές που το σχολίασαν- ήταν εξαιρετικές. Φύγαμε από το συνέδριο με τις καλύτερες εντυπώσεις και με την υπόσχεση να συμμετέχουμε και του χρόνου , αν αυτή η τόσο αξιόλογη πρωτοβουλία επαναληφθεί.

Στο παρακάτω αρχεία μπορείτε να δείτε την παρουσίαση

Τα βυζαντινά μοναστήρια της Θεσσαλονίκης

παρουσιαση στο συνέδριο

DSC_1185DSC_1177

DSC_1187DSC_1171

Πρώτος εκπαιδευτικός περίπατος της πολιτιστικής ομάδας του σχολείου μας

Στα πλαίσια του πολιτιστικού μας προγράμματος  την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου πραγματοποιήσαμε τον πρώτο «περίπατο»  στις πρωτοχριστιανικές και βυζαντινές εκκλησίες της πόλης μας και συγκεκριμένα στις εκκλησίες της Παναγίας Χαλκαίων, της Αχειροποιήτου, της Ροτόντας και του Αγίου Δημητρίου.

Περπατήσαμε στους δρόμους του κέντρου εκεί που βάδισαν Ρωμαίοι καίσαρες , βυζαντινοί αυτοκράτορες, φιλόσοφοι και Άγιοι της πόλης μας.

Πρώτη στάση στην Αριστοτέλους, στην πλατεία του αρχιτέκτονα Ερνέστου Εμπράρ, και στην Κόκκινη Εκκλησιά των Χαλκαίων που στέκεται εκεί για πάνω από 1000 χρόνια.Εντυπωσιακό στολίδι της, ο τρούλος με την Ανάληψη του Χριστού.

Κατόπιν ανηφορίσαμε στην οδό Αγίας Σοφίας και φτάσαμε στην μόνη σωζόμενη παλαιοχριστιανική βασιλική της ανατολής. Χτίστηκε τον 5ο αιώνα και η λέξη  Αχειροποίητος αφορά την εικόνα της Παναγίας που την έφτιαξαν άγγελοι. Απέναντι ακριβώς το ιστορικό Πειραματικό Σχολείο, το οποίο φτιάχτηκε πάνω σε σχέδια του αρχιτέκτονα Δ.Πικιώνη και στο οποίο δίδαξαν σημαντικοί παιδαγωγοί όπως ο Αλέξανδρος Δελμούζος, ο Ι.Ξηροτύρης κ.ά.

Ύστερα περπατήσαμε στην οδό Φιλίππου και σύντομα βρεθήκαμε μπροστά στην εντυπωσιακή Ροτόντα, ένα απ΄τα σημαντικότερα μνημεία των ρωμαϊκών χρόνων. Χτίστηκε γύρω στο 303 σαν αρχαίο ιερό ή μαυσωλείο. Στα παλαιοχριστιανικά χρόνια μετατράπηκε απ΄τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο σε εκκλησία. Τα υπέροχα ψηφιδωτά είναι αυτής της εποχής. Με την κατάληψη της πόλης απ΄τους Οθωμανούς, η Ροτόντα μετατράπηκε σε τζαμί. Ο μιναρές της, ο μοναδικός στη Θεσσαλονίκη, σώζεται σε καλή κατάσταση.

Επόμενη σύντομη στάση μας στην αρχαία Αγορά το εμπορικό, δοιηκητικό και κοινωνικό κέντρο. Ακριβώς από πάνω η πλατεία Αγίου Νέστορος και λίγο ψηλότερα ο ναός του Αγίου Δημητρίου, του πολιούχου της πόλης μας. Η πεντάκλιτη βασιλική είναι απ΄τις πιο παλιές εκκλησίες της πόλης.Χτίστηκε πάνω στα ερείπια ρωμαϊκού λουτρού , όπου το 303 μ.Χ.μαρτύρησε ο άγιος. Ήδη τον 5ο αι χτίστηκε εκεί μια μεγαλοπρεπή εκκλησία, που διακοσμήθηκε με υπέροχα ψηφιδωτά.Στα οθωμανικά χρόνια ήταν τζαμί.

Αρκετά κουρασμένοι αλλά χαρούμενοι και έχοντας γνωρίσει ένα μόνο μικρό κομμάτι αυτού του θησαυρού της πόλης  μας, επιστρέψαμε στο σχολείο.
20150220_105439 20150220_111927 20150220_112729


DSCN0147
  DSCN0171 DSCN0174

DSCN0179

DSCN0184 DSCN0187 DSCN0199

DSCN0213

«Ο ναός των Αγίων Αποστόλων Θεσσαλονίκης» από την Παπαδοπούλου Δέσποινα

Η εκκλησία των Αγίων Αποστόλων αποτελεί μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ από το 1988. Εντάχθηκε στη λίστα μαζί με άλλα Παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά μνημεία της Θεσσαλονίκης.

Ο ναός κτίστηκε στις αρχές του 14ου αιώνα μ.Χ (μεταξύ 1312 και 1315).Είναι πεντάτρουλλος σταυροειδής εγγεγραμμένος ναός.

Αρχιτεκτονικά στοιχεία , όπως το τμήμα ενός πρόπυλου (πυλώνας), νότια του ναού και η κινστέρνα (υδατοδεξαμενή) με χωρητικότητα 750 περίπου κυβικών μέτρων νερού στα βορειοδυτικά, καθώς και καλλιτεχνικά στοιχεία, όπως η τοιχογραφία του ηγούμενου Παύλου να προσεύχεται γονατιστός μπροστά από την ένθρονη Θεοτόκο στο υπέρθυρο της εισόδου προς τον κυρίως ναό και τέλος η θεματογραφία της εικονογράφησης της στοάς με θέματα από τον κύκλο της ζωής της Παναγίας ενισχύουν την υπόθεση ότι ο ναός ήταν καθολικό μεγάλης βυζαντινής μονής, αφιερωμένης στη Θεοτόκο (ίσως της Μονής της Θεοτόκου Γοργοεπηκόου).

Την περίοδο 1520-1530 η μονή μετατράπηκε σε τζαμί με την επωνυμία Σοούκ Σου Τζαμί (= τζαμί του κρύου νερού) από την υδατοδεξαμενή του ναού. Τότε σκεπάστηκαν με κονίαμα τα ψηφιδωτά και οι τοιχογραφίες του ναού, αφαιρέθηκαν οι χρυσές ψηφίδες από τον κάμπο των ψηφιδωτών και προστέθηκε στη νοτιοδυτική  γωνία ένας μίναρες.

Η επωνυμία του ναού, «Άγιοι Απόστολοι», είναι γνωστή από το 19ο αιώνα και οφείλεται στη λαϊκή δοξασία περί κάλυψης του ναού με δώδεκα θόλους, που συμβολίζουν τους δώδεκα αποστόλους.

Μετά την Απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τον Ελληνικό Στρατό το 1912 αποκαλύφτηκαν οι τοιχογραφίες από το 1926 και εξής και καθαρίσθηκαν εξ’ ολοκλήρου τα ψηφιδωτά του ναού .

16_1280 47_1280 48_1280 49_1280kigg-pic13 51_1280

«Βυζαντινή Τέχνη» από τη Γιοκαράκη Άννα Μαρία

     Η βυζαντινή ζωγραφική αποτέλεσε την απτή απεικόνιση των υπερφυσικών αναζητήσεων των πιστών στη ζωή της ορθόδοξης εκκλησίας. Ο χαρακτήρας των βυζαντινών αγιογραφιών δεν είναι φυσικός αλλά λειτουργικός και συμβολικός. Η τέχνη της αγιογραφίας αναπαριστά τον πνευματικό και άφθαρτο χαρακτήρα των Αγίων γι΄αυτό και δεν αναπαριστάνονται με φυσικό τρόπο.

img790_Fotor_Collage download download (2) download (1)