Το πρωτομαγιάτικο στεφάνι είναι ίσως το μοναδικό έθιμο που συνδέεται άμεσα με το παρελθόν. Ο Μάης, μήνας που πήρε την ονομασία του από τη ρωμαϊκή θεότητα Maja (Μάγια) της οποίας το όνομα με τη σειρά της προήλθε από το όνομα της μητέρας του Ερμή της Μαίας, ήταν αμφίσημος μήνας αφού συμβόλιζε το θάνατο και τη ζωή και βρίσκονταν μεταξύ Μουνιχιώνος και Θαργηλιώνος. Τον μήνα αυτόν, λοιπόν, οι πρόγονοί μας στόλιζαν ένα ευλύγιστο κλαδί, συνήθως από κλήμα,  με διάφορα κλαδιά οπωροφόρων δέντρων όπως αμυγδαλιά, συκιά, πορτοκαλιά, νεραντζιά. Το διακοσμούσαν με στάχυα από σιτάρι και κριθάρι ενώ ανάμεσά τους έβαζαν και κρεμμύδι, σκόρδο και τσουκνίδες για την αποτροπή του κακού.Όλα αυτά γίνονταν για την ευκαρπία της γης και κατ’ επέκταση των ζώων και των ανθρώπων  

   Παλιότερα οι νοικοκυρές στόλιζαν το πρωτομαγιάτικο στεφάνι με συγκεκριμένα άνθη. Έβαζαν τριαντάφυλλα, γαρίφαλα, πασχαλιές, για να είναι ανθισμένο το σπίτι. Κλωνάρια ελιάς και αγιοκλήματος για να επικρατεί στο σπίτι ευτυχία. Στάχυα, παπαρούνες, μαργαρίτες, για να έχει το σπίτι απ’ όλα τα καλά. Ένα φυτό κουκιά μαζί με τις ρίζες και τον καρπό του για τη γλωσσοφαγιά. Ένα κλωνάρι λυγαριάς για την αγάπη των κοριτσιών του σπιτιού.  Ένα κεφάλι σκόρδο στη μέση να φαίνεται για το “μάτι”.

   Στις μέρες μας το Πρωτομαγιάτικο στεφάνι δεν φαίνεται να έχει κάποιο συμβολισμό. Είναι όμως μια διαδικασία που προσφέρει χαρά κι ικανοποίηση στον κατασκευαστή αφού “φεύγει” για λίγο από την τύρβη της πόλης και έρχεται σε άμεση επαφή με τη Μητέρα Φύση.

Πρωτομαγιάτικο Στεφάνι στην τάξη

Οι μαθητές των Ε΄ και ΣΤ΄ τάξεων του Σχολείου μας αποφάσισαν  – σ΄αυτή την πρωτοβουλία είναι σαφές πως έπαιξαν το ρόλο τους κι οι δασκάλες τους- να καθαρίσουν την παραλία της Κυπαρισσίας από ό,τι άχρηστο κείτονταν στην άμμο. Προφανώς και κανένα από αυτά τα άχρηστα υλικά δεν βρέθηκε από μόνο του εκεί. Δεν είναι ο ζωτικός τους χώρος. Απλά όταν η χρησιμότητά τους για την οποία είχαν παραχθεί εξέπνευσε, ο ιδιοκτήτης τους αποφάσισε πως το καλύτερο που μπορούσε να κάνει ήταν να τα στείλει για … ηλιοθεραπεία. Και ο προσφορότερος για κάτι τέτοιο χώρος  δεν είναι  άλλος από τις θίνες του Αϊ-Λαγούδη. Έτσι σακούλες πλαστικές, μπουκάλια κάθε είδους, δίσκοι μουσικής, μικροαντικείμενα, είδη ένδυσης και υπόδησης κι ό,τι άλλο μπορεί κανείς να φανταστεί ήταν αραδιασμένα σε όλες τις στάσεις σε όλες τις θέσεις και λιάζονταν. 

   Εμείς “διαγράψαμε τα ίχνη των νεκρών της χθεσινής μέρας”.  Γεμίσαμε αρκετές από κείνες τις τεράστιες μαύρες σακούλες απορριμμάτων (προσφορά του δήμου) με τα πεταμένα και παραδίδουμε το χώρο “στίλβοντα”. Τώρα το χρέος “ανήκει στους κυβερνήτες” αυτού του τόπου.  

   Εκπαιδευτική επίσκεψη των μαθητών των Ε & ΣΤ τάξεων του Σχολείου μας στο ΚΔΑΥ (Κέντρο Διαχείρισης Ανακυκλώσιμων Υλικών) Καλαμάτας. Η ανακύκλωση είναι υπόθεση όλων μας αφού η φράση ανεξάντλητα αποθέματα του Πλανήτη μάλλον θα πρέπει να διαγραφεί από τα σύγχρονα λεξικά. Κάθε υλικό για να παραχθεί απαιτεί ένα ποσό ενέργειας κι η οποία δυστυχώς λαμβάνεται ακόμη σχεδόν εξ ολοκλήρου από το πετρέλαιο του οποίου ακούγεται ο επιθανάτιος ρόγχος. Η χρήση, τουλάχιστον για την πατρίδα μας, καθαρής ενέργειας βρίσκεται σε βρεφική ηλικία χωρίς αυτό να σημαίνει πως κι ο υπόλοιπος κόσμος έχει εισαχθεί σε πανεπιστημιακή σχολή. Πρέπει, λοιπόν, να είμαστε φειδωλοί στη χρήση των αγαθών και ευαισθητοποιημένοι στο μάζεμα των “άχρηστων υλικών”.

   Οι μαθητές των Β΄και Δ΄τάξεων του Σχολείου μας τη φετινή σχολική χρονιά εκπονούν το πρόγραμμα “επαγγέλματα που χάθηκαν”. Στα πλαίσια λοιπόν αυτού του προγράμματος επισκέφτηκαν τον τσαγκάρη, τη μοδίστρα, τον επικασσιτερωτή (γανωτή, γανωματή ή καλαντζή) να δουν από κοντά τους ελάχιστους εναπομείναντες τεχνίτες που ως Δον Κιχώτες καβάλα στο Ροσινάντη των ονείρων τους αντιπαλεύουν τους ανεμόμυλους της “προόδου”. Στις 8 του Απρίλη πραγματοποίησαν εκπαιδευτική επίσκεψη στο Λαογραφικό Μουσείο Τεγέας. Εκεί είδαν και θαύμασαν εκθέματα από παλιότερες εποχές τα οποία με περισσή ενάργεια κι ευχαρίστηση παρουσίασαν οι υπεύθυνοι του Μουσείου. Εργαλεία ξεχωριστά, δουλεμένα με μεράκι που το καθένα από αυτά έφερνε την προσωπική σφραγίδα του τεχνίτη πέρα κι όξω από μαζική, πλαστική, “φτηνή” παραγωγή που κατακλύζει σήμερα τον κόσμο. Δρεπάνια, καλαπόδια, χειρόμυλοι, αλέτρια, δικριάνια, αργαλειοί, χτένια, ηλακάτες, σαμάρια … 

Όπως λέει κι ένα καταπληκτικό πολυφωνικό της Ηπείρου “αλησμονώ και χαίρομαι θυμάμαι και λυπούμαι…”

Στον παραδοσιακό τσαγκάρη

Στη μοδίστρα

Οι εικόνες “κατέβηκαν” για ευνόητους λόγους.

Στο Λαογραφικό Μουσείο Τεγέας

Οι κατασκευές των παιδιών

  25 του Μάρτη 2014. Κόσμος πολύς είχε συναχτεί στο κέντρο της πόλης από νωρίς. Σ’ όλων τα πρόσωπα όμως κι ιδιαίτερα των μαθητών ήταν ζωγραφισμένη η αγωνία για το αν θα πραγματοποιηθεί η παρέλαση ή όχι. Αιτία το μολυβένιο τ’ ουρανού χρώμα. Μα ο καιρός ξαφνικά σαν από “θέλημα θεού” άλλαξε γνώμη, τα απειλητικά σύννεφα που υψώνονταν σαν το ράσο του καλόγερου όπως γράφει κι ο Βαλαωρίτης γαλήνεψαν, μέρωσαν κι έδωσαν χώρο στον ήλιο τον ηλιάτορα.  Κι η παρέλαση ξεκίνησε. Η μαθητιώσα νεολαία της πόλης μας ενδεδυμένη το ήθος, την ελληνοπρέπεια, τη λεβεντιά και το καμάρι διάβαινε ορθομέτωπη μπροστά από τον λαό που καταχειροκροτούσε. Με το πέρας της παρέλασης ακολούθησαν όπως και κάθε χρόνο οι παραδοσιακοί χοροί. Χοροί απ’όλη την Ελλάδα. Πόντος, Ήπειρος, Μακεδονία, Κρήτη, Μοριάς Ρούμελη… Η σεμνότητα κι η λεβεντιά παντρεμένες με τη χάρη θώπευαν τ’ αυτιά μας και θόλωναν τα μάτια μας θωρώντας τούτη τη  σέρτικη ράτσα που μια πήδαγε να φτάσει στα ουράνια και την άλλη μαζεύονταν να γίνει μια δράκα.  Όλα ήταν υπέροχα!

   Εύγε σ’ όλους τους μαθητές και τις μαθήτριες που συμμετείχαν στην εθνική μας γιορτή. Εύγε και στο Σχολείο μας που στα καλέσματα των καιρών λέει πάντα “παρών”. Γιατί όπως είπε κι ο ποιητής μας Κωστής Παλαμάς “Ανάξιος όποιος δεν μπορεί μες στο σεισμό στο χαλασμό κάστρο τη γνώμη του να στήσει και λέει να ιδώ” Εύγε και στην Κατερίνα (τη γυμνάστριά μας) που με πάθος περίσσιο, με εθνικό φρόνημα, με μητρική αγάπη, με παιδαγωγική συνέπεια μπόρεσε κι εμφύσησε στους μαθητές που παρέλασαν εθνική έπαρση και υπερηφάνεια σε καιρούς δύσκολους καιροί που στεγνώνουν το χώμα όπου καλλιεργείται ό,τι το εθνικόν. Ας μην ξεχνάμε όμως πως “Εθνικόν είναι ό,τι είναι αληθές” κι η αλήθεια δεν χωράει αμφισημίες και πολυπρισματικές θεωρήσεις.

Οι πρόβες

 Το αποτέλεσμα

Η κατάθεση στεφάνου

” Αλλ’ αν τις απεθάνει δια την πατρίδα η μύρτος είναι φύλλον ατίμητον και καλά τα κλαδιά της κυπαρίσσου” Ανδρέας Κάλβος “Εις Ιερόν Λόχον”

 8 

Η παρέλαση

“Εις εσάς μένει να ισάσετε και να στολίσετε τον κόσμο” Θεόδωρος Κολοκοτρώνης προς τους νέους στην Πνύκα

Οι χοροί

“Τα φορέματα εσφυρίζαν και τα ξέμπλεκα μαλλιά κάθε γύρο που εγυρίζαν από πάνω έλειπε μια” Διονύσιος Σολωμός

Είμαστε ένα μικρό εξαθέσιο δημοτικό Σχολείο της επαρχίας Τριφυλίας και κατοικούμε στην οδό Λαμπρόπουλου και στον αριθμό 17. Μην τρομάξετε αν μας επισκεφτείτε και δείτε το πολυπληθές των μαθητών. Είναι γιατί συστεγαζόμαστε με το 1^ο δωδεκαθέσιο δημοτικό σχολείο της Κυπαρισσίας. Έτσι, μαζί συγκροτούμε το μεγαλύτερο σε αριθμό μαθητών σχολείο της Μεσσηνίας κι ένα από τα μεγαλύτερα της Ελλάδας με 320 περίπου μαθητές. Τη σχολική χρονιά που διανύουμε (2013-2014) το σχολείο μας έχει δυναμικότητα 121 μαθητών οι οποίοι “παιδεύονται” από 11 δασκάλους. Από τους

Δασκαλάκη Γεσθημανή υπεύθυνη για τα πρωτάκια,

Τσιώλη Ζωή υπεύθυνη για τη Β΄ τάξη,

Γιαννακοπούλου Αθανασία  υπεύθυνη  της Γ΄ τάξης

Καμπύλη Παγώνα υπεύθυνη για τη Δ΄ τάξη

Κουρούβανη Αναστασία υπεύθυνη για την  Ε΄ τάξη και 

για τους μεγάλους του Σχολείου την Καλαϊτζίδου Χριστίνα .

 Η Δρόσου Νικομάχη είναι υπεύθυνη για την αγγλομάθεια των μαθητών,

η Τσιτσοπούλου Σωτηρία για τη γαλλομάθειά τους,

για την εκμάθηση της γερμανικής Γλώσσας η Καπελούζου Λυδία-Ελένη,

η Δουλτσίνου Αικατερίνη για τη σωματική τους ευεξία,

η μουσική παιδεία είναι στα χέρια της Κωνσταντοπούλου Διονυσίας

κι ο Αποστόλου ο Γιάννης για τη διοίκηση του σχολείου και το χαρτομάνι.

   Οι μικροί μας μαθητές της Α΄τάξης και της Γ΄σε εκπαιδευτική επίσκεψη στην περιοχή της  λίμνης (ιαματικά λουτρά) Καϊάφα η οποία πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια της υλοποίησης του προγράμματος “το ζείδωρον ύδωρ”. Αυτό στο οποίο στοχεύει το εκπονούμενο πρόγραμμα είναι να κατανοήσουν οι μαθητές, και γιατί όχι κι εμείς οι “μεγάλοι”, πως το όποιο αγαθό πρέπει να εκτιμάται όταν βρίσκεται σε αφθονία κι όχι όταν αρχίζει να εξαφανίζεται. Μια τέτοια προσπάθεια είναι αυτονόητο πως ευοδώνεται μόνο όταν ο ίδιος ο “μαθητής” ανακαλύπτει τη γνώση.

Πολλοί μας κατηγορούν για τις πολλές μας εθνικές γιορτές, τις παρελάσεις, τις ιστορικές μας μνήμες … πως τάχατες όλα τούτα είναι αιτία διαχωρισμού των λαών και ακραίου  εθνικισμού και συμβαίνουν μόνο σε ολοκληρωτικά καθεστώτα ή εκεί όπου δεν φάνηκε ακόμα ο ήλιος της “προόδου”…

Κάθε γιορτή μας όμως είναι ένας ύμνος προς την ελευθερία, ένα τραγούδι προς τη δικαιοσύνη, ένας ψαλμός προς την ανθρωπιά. Και επειδή η απουσία ιστορικής μνήμης οδηγεί αναπόφευκτα σε επανάληψη ιστορικών γεγονότων, τις περισσότερες φορές επώδυνων, καλόν είναι να θυμόμαστε πάντα όλα όσα συνέβησαν στο εγγύς ή στο απώτερο παρελθόν.

Από τη γιορτή του Σχολείου μας για την επέτειο της Επανάστασης του ’21 

“Είμαστε οι μαύροι λιγοστοί, λίγοι και διαλεγμένοι…”

Οι εικόνες έχουν “κατεβεί”.

Ο τίτλος παραπέμπει ίσως όλους μας και πιότερο τούς με γκρίζους κροτάφους στην αλησμόνητη επιτυχία του Μάνου Χατζιδάκι και δεν θάλεγα ότι απέχουν οι μνήμες από το θέμα που καιρό τώρα τριβελίζει το μυαλό και την καρδιά μου και «ουκ εα με καθεύδειν». 

Σε τούτον τον τόπο μάθαμε, γιατί έτσι ίσως κάποιοι το θέλησαν, να θωρακίζουμε το εγώ μας με μεμψιμοιρίες και μικρότητες, να περιχαρακώνουμε το χώρο μας με «υψηλά τριγύρω τείχη» της μισαλοδοξίας και της «απύθμενης μετριότητας του είναι». Μάθαμε, κι η ιστορία σε τούτο εμφανέστατα καταδεικνύει πόσο ευκολοπροσάρμοστο ζώο είναι ο άνθρωπος, να κρίνουμε με βάση το κακό κι όχι το καλό, με προμετωπίδα την άρνηση κι όχι τη θέση, με γνώμονα την οπισθοδρόμηση κι όχι την πρόοδο. Μεγάλος μας δάσκαλος σε τούτη τη βιωματική μάθηση η τηλεόραση. Η τηλεόραση που από ένα τεράστιο εργαλείο κοινωνικής μορφοποίησης με επίκεντρο τον άνθρωπο κατέστη ένας μύλος ομογενοποίησης της σκέψης, ένα προκρούστειο κρεβάτι τεμαχισμού του διαφορετικού. Πού να βρεθεί χώρος να ξεπηδήσει το «άλλο»; Πού να βρεθεί έδαφος να καλλιεργηθεί ο «σπόρος»; Και οι καιροί που ζούμε έχουν τόση μα τόση ανάγκη από «άλλα» κι από «σπόρους»…

Μπορεί και να πλάτιασα για λίγο μα ήθελα να καταδείξω πως μέσα στη μεγάλη καταχνιά που σερβίρεται καθημερινά από Μ.Μ.Ε ξεπηδούν και άνθρωποι ανεπηρέαστοι από το καρκίνωμα της απομόνωσης, του εαυτουλισμού και της ευνοιοκρατίας. Άνθρωποι που υπερβάλλουν εαυτούς, που πιστοί στο καθήκον – όπως από την κοινή συνείδηση ορίζεται- προσφέρουν άδολα κι ανανταπόδοτα από όποιο μετερίζι κι αν τους έχει τοποθετήσει η ζωή τους πάντα περισσότερα από όσα πρέπει, πάντα καλύτερα από όσο μπορούν.

Ένας τέτοιος άνθρωπος του οποίου «προΐσταμαι» είναι κι ο κυρ’ Αντώνης. Αντώνιος Γκόγκας. Φύλακας Δημοτικού Σχολείου. Νομίζω πως ο τίτλος της εργασιακής του σχέσης τον αδικεί κατάφωρα. Δεν είναι φύλακας αλλά Άγγελος Φύλακας. Παντεπόπτης και πολύπραγος.

Αντώνη, η βρύση τρέχει. Αντώνη, κάηκαν οι λάμπες. Αντώνη, να βάψουμε τις αίθουσες. Αντώνη, τα παιδιά για το λεωφορείο. Αντώνη, Αντώνη, Αντώνη…

Κι ο Αντώνης, ο κυρ’ Αντώνης είναι πάντα παρών. Με ένα πλατύ χαμόγελο να ζωγραφίζει το χαρακωμένο του πρόσωπο, που το κάνει ακόμα γλυκότερο κι με ένα παντοτινό ναι στα χείλη του.

Αβίαστα, αγόγγυστα, εκούσια κι ανανταπόδοτα.

Κυρ Αντώνη, μακάρι όλοι εμείς οι σπουδαγμένοι αλλά κι οι περιλάλητοι ανώτεροί μας – πόσο στ’ αλήθεια επίκαιρος είναι ο Κοσμάς ο Αιτωλός!-  νάχαμε την ανάκαρά σου, τη δύναμη της ψυχής σου και τη διάθεση της ανιδιοτελούς σου προσφοράς! Τότε δεν θα είμαστε έτοιμοι να  πούμε πως τούτος ο κόσμος πιστοποιεί το έτυμο της λέξης του;

Κυρ Αντώνη, βλέποντάς σε πότε με τη μπατανόβουρτσα και πότε με το μυστρί, πότε με τη σκάλα και πότε  με τον κασμά να ’ξερες πόσο σε θαυμάζω! Και πόσο συνάμα λυπάμαι που τέτοια παραδείγματα ανθρώπων δεν έλαχε να δροσίσουν τα χείλη τους στη βρύση της αναγνώρισης. Κάτι πολύ ασήμαντο για τους δότες και σημαντικό για τους λήπτες. Κρίμα! Όμως, κυρ Αντώνη, τούτο διόλου δεν σε πτοεί, αφού πρέπει να «γνωρίζεις» – κι ίσως ενδόμυχα να συμβαίνει- πως ζεις και συ στη χώρα της θεοποίησης και ηρωοποίησης του Αγνώστου («τω αγνώστω θεώ», «τω αγνώστω στρατιώτη») κι ένας τέτοιος λαμπρός «άγνωστος» είσαι κι εσύ.

Κυρ Αντώνη, καλέ μου φίλε και συνοδοιπόρε, εγώ ο διευθυντής σου ευχαριστώ την αγαθή τύχη που  συναντηθήκαμε που συνεργαζόμαστε και που συμπορευόμαστε. Και  σου ζητώ  κι εγώ μια χάρη όπως προ πολλών πολλών χρόνων είχε ζητήσει κι ο τύραννος των Συρακουσών Διονύσιος από τον Δάμονα και τον Φιντία: “αν μπορείς να με έχεις φίλο σου!”

Αποστόλου Γιάννης                                             

Δασκάλα η οποία εκτελεί χρέη καθαρίστριας. Καλά δεν είναι και το πιο  καινοφανές, αλλά πλανάται μια απορία: πώς θα την αξιολογήσει ο Διευθυντής της κι ο Σχολικός της Σύμβουλος; Μάλλον ανεπαρκή, αφού -αδιάψευστος μάρτυρας η φωτογραφία – δεν φαίνεται να επιτελεί τα διδακτικά της καθήκοντα στο ακέραιο. Ευτυχώς που απ’ ό,τι φαίνεται  γνωρίζει καλά το χειρισμό της σκούπας και κάπου θα βρεθεί μια θέση καθαρίστριας με πανεπιστημιακό πτυχίο.

Καλή σταδιοδρομία, συναδέλφισσα, στα καινούργια σου καθήκοντα! Δεν θα ‘σαι μόνη. Θα σε ακολουθήσουμε οσονούπω (έπεται γαρ αξιολόγηση ) κι άλλοι πολλοί από εμάς  τους ηλεκτρολόγους, τους μπογιατζήδες, τους τζαμάδες, τους κεραμοποιούς, τους χτίστες, τους παρεμπιπτόντως επιτελούντες διδακτικό έργο επονομαζόμενους και παιδαγωγούς.