Το νηπιαγωγείο μας συμμετείχε με ιδιαίτερη χαρά και ενθουσιασμό στην καρναβαλική παρέλαση που διοργάνωσε η κοινότητα Τριλόφου, στο πλαίσιο των αποκριάτικων δράσεων του Δήμου Θέρμης. Η συμμετοχή μας υλοποιήθηκε κατόπιν πρόσκλησης και σε στενή συνεργασία με το 1ο Νηπιαγωγείο Τριλόφου, γεγονός που ανέδειξε στην πράξη τη σημασία των παιδαγωγικών συμπράξεων και της δικτύωσης μεταξύ σχολικών μονάδων.

Η διασχολική αυτή συνεργασία λειτούργησε ως γόνιμο πλαίσιο ανταλλαγής καλών πρακτικών, ενίσχυσης της επαγγελματικής κοινότητας των εκπαιδευτικών και καλλιέργειας κουλτούρας συλλογικής δράσης, με κοινό στόχο την Εκπαίδευση για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Παράλληλα, έδωσε στα παιδιά τη δυνατότητα να βιώσουν αυθεντικές εμπειρίες κοινωνικής συμμετοχής, αναπτύσσοντας δεξιότητες επικοινωνίας, συνεργασίας και σεβασμού προς τη σχολική και ευρύτερη κοινότητα.

Η συμμετοχή του νηπιαγωγείου μας είχε ως κεντρικό θέμα την ανακύκλωση, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος eTwinning «STEM for a Cleaner World». Μέσα από αυτοσχέδιες στολές και κατασκευές από ανακυκλώσιμα υλικά, τα παιδιά μετέφεραν με τρόπο βιωματικό και συμβολικό ένα ισχυρό μήνυμα περιβαλλοντικής υπευθυνότητας προς όλους τους παρευρισκόμενους.

Η δράση συνδέεται άμεσα με τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, και ειδικότερα με τον Στόχο 12 (Υπεύθυνη Κατανάλωση και Παραγωγή), τον Στόχο 13 (Δράση για το Κλίμα), τον Στόχο 11 (Βιώσιμες Πόλεις και Κοινότητες) και τον Στόχο 17 (Συνεργασίες για τους Στόχους), ο οποίος αποτυπώθηκε έμπρακτα μέσα από τη σύμπραξη σχολείων, τοπικών φορέων και της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Ιδιαίτερη παιδαγωγική αξία είχε το γεγονός ότι τα παιδιά λειτούργησαν ως ενεργοί μικροί πολίτες, συμμετέχοντας σε μια δημόσια δράση με κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Η καρναβαλική παρέλαση στον Τρίλοφο αποτέλεσε ένα ζωντανό μαθησιακό περιβάλλον, όπου η χαρά, η δημιουργικότητα και η επιστημονικά τεκμηριωμένη εκπαιδευτική πρακτική συναντήθηκαν, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του σχολείου ως πυρήνα συνεργασίας, κοινωνικής ευθύνης και βιώσιμης προοπτικής.

Οι εκπαιδευτικοί των σχολείων

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος STEM FOR a Cleaner World και της θεματικής «Water Pollution», υλοποιήθηκε μία πολυδιάστατη εκπαιδευτική δράση με στόχο την καλλιέργεια της περιβαλλοντικής συνείδησης, της επιστημονικής σκέψης και της συνεργασίας των μαθητών, μέσα από βιωματικές και διερευνητικές δραστηριότητες.

Η δράση ξεκίνησε με τη διερεύνηση των προϋπαρχουσών γνώσεων των μαθητών. Οι μαθητές συμπλήρωσαν ανοιχτού τύπου φύλλο εργασίας, στο οποίο αποτύπωσαν με γραπτό λόγο και ζωγραφική όσα ήδη γνώριζαν για το νερό. Η διαδικασία αυτή λειτούργησε ως διαγνωστική αξιολόγηση και έδωσε τη δυνατότητα στον εκπαιδευτικό να ανιχνεύσει αντιλήψεις, εμπειρίες και πιθανές παρανοήσεις γύρω από το θέμα.

Στη συνέχεια, το θέμα προσεγγίστηκε μέσα από τη μεθοδολογία της Ανεστραμμένης Τάξης (Flipped Classroom). Οι μαθητές χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες, καθεμία από τις οποίες ανέλαβε να μελετήσει διαφορετική πτυχή της ρύπανσης του νερού (αιτίες, μορφές ρύπανσης, επιπτώσεις στα οικοσυστήματα και στον άνθρωπο, τρόποι πρόληψης και προστασίας). Με την υποστήριξη των γονέων τους, αναζήτησαν πληροφορίες στο σπίτι και επέστρεψαν στο σχολείο με υλικό, εικόνες και παραδείγματα.

Στην τάξη, οι πληροφορίες συζητήθηκαν και επεξεργάστηκαν συνεργατικά. Οι μαθητές ανέλυσαν πραγματικά προβλήματα ρύπανσης υδάτινων πόρων, αντάλλαξαν απόψεις και κατέληξαν σε συμπεράσματα. Ως αποτέλεσμα της ομαδικής εργασίας, δημιούργησαν αφίσες και κατασκευές, τις οποίες παρουσίασαν στην ολομέλεια, ενισχύοντας τις δεξιότητες επικοινωνίας και επιχειρηματολογίας.

Παράλληλα, οι μαθητές ασχολήθηκαν με τον κύκλο του νερού, με αφορμή το ποίημα του Ζαχαρία Παπαντωνίου «Από πού είσαι ποταμάκι;», το οποίο παρουσιάστηκε ως εικονόλεξο.

Ακολούθησε δραματοποίηση με μουσική, κατά την οποία τα παιδιά αναπαράστησαν τα στάδια του κύκλου του νερού (εξάτμιση, συμπύκνωση, κατακρήμνιση, συλλογή), μετατρέποντας τη γνώση σε βιωματική εμπειρία.

Στο τέλος, δημιούργησαν σχετική κατασκευή, οπτικοποιώντας τη συνεχή κυκλοφορία του νερού στη φύση.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις ιδιότητες του νερού, μέσα από πειραματικές δραστηριότητες που αφορούσαν την πήξη και την τήξη. Αφορμή για την ενασχόληση αποτέλεσε η κουκλοθεατρική παράσταση «Το δώρο του πιγκουίνου», η οποία εισήγαγε το θέμα με τρόπο παιγνιώδη και συναισθηματικά προσιτό.

Οι μαθητές, δουλεύοντας σε ομάδες, πραγματοποίησαν πειράματα κατά τα οποία:

• τοποθέτησαν νερό σε διαφανή δοχεία και το παρατήρησαν σε υγρή μορφή,
• κατέγραψαν τις αρχικές του ιδιότητες (διαφάνεια, ρευστότητα),
• τοποθέτησαν το νερό στην κατάψυξη και παρατήρησαν τη μετατροπή του από υγρή σε στερεή κατάσταση (πήξη),
• επανέφεραν τον πάγο σε θερμοκρασία δωματίου και παρακολούθησαν τη διαδικασία της τήξης.

Καθ’ όλη τη διάρκεια, οι μαθητές κατέγραφαν την πορεία του πειράματος σε διαφοροποιημένο φύλλο εργασίας, χρησιμοποιώντας σύμβολα, εικόνες και απλές λέξεις. Μέσα από τη διαδικασία αυτή κατανόησαν ότι το νερό αλλάζει μορφή ανάλογα με τη θερμοκρασία, χωρίς να αλλοιώνεται η σύστασή του, και συνειδητοποίησαν τη σημασία του πάγου για τα πολικά οικοσυστήματα.

Στη συνέχεια, η μαθησιακή πορεία επέστρεψε στο βασικό θέμα της ρύπανσης του νερού. Οι μαθητές παρακολούθησαν επιλεγμένα εκπαιδευτικά βίντεο, τα οποία παρουσίαζαν παραδείγματα μολυσμένων ποταμών, θαλασσών και λιμνών, καθώς και τις συνέπειες της ρύπανσης στη θαλάσσια ζωή και στον άνθρωπο. Ακολούθησε αναστοχαστική συζήτηση, κατά την οποία τα παιδιά εξέφρασαν συναισθήματα προβληματισμού και ανέπτυξαν ιδέες για τρόπους προστασίας των υδάτινων πόρων, όπως η μείωση απορριμμάτων, η ανακύκλωση και η υπεύθυνη χρήση του νερού.

Η δράση ολοκληρώθηκε με δραστηριότητα Éveil aux langues (Αφύπνιση στις γλώσσες). Οι μαθητές άκουσαν και είδαν τη λέξη «νερό» σε διάφορες γλώσσες, αναγνωρίζοντας τον διαφορετικό γλωσσικό κώδικα και τα διαφορετικά αλφάβητα. Επιπλέον, γνώρισαν τον τρόπο γραφής του νερού στη «γλώσσα της χημείας» (H₂O), συνδέοντας τη γλώσσα με την επιστήμη. Εργάστηκαν ομαδικά και δημιούργησαν αφίσα με τη λέξη «νερό» σε πολλές γλώσσες, προάγοντας τη γλωσσική ευαισθητοποίηση και τη διαπολιτισμική κατανόηση.

Συνολικά, η δράση συνέβαλε ουσιαστικά στην ανάπτυξη της συνεργασίας, της κριτικής σκέψης, της επιστημονικής διερεύνησης και της περιβαλλοντικής υπευθυνότητας, ενισχύοντας την ενεργή συμμετοχή των μαθητών και συνδέοντας τη μάθηση με πραγματικά περιβαλλοντικά ζητήματα.