ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΩ – ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ & ΕΥΘΥΝΗ-Συνεργασία στο Νηπιαγωγείο
ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΩ – ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ & ΕΥΘΥΝΗ
Θέμα: Συνεργασία στο νηπιαγωγείο
Το παρόν πρόγραμμα εντάσσεται στον κύκλο «Ενδιαφέρομαι και Ενεργώ: Κοινωνική Συναίσθηση και Ευθύνη», πιο συγκεκριμένα στην επιμέρους θεματική ενότητα της προώθησης του αλληλοσεβασμού και της συνεργασίας και απευθύνεται σε μαθητές και
μαθήτριες νηπιαγωγείου. Σκοπός του προγράμματος είναι να προωθήσει την έννοια της συνεργασίας στο νηπιαγωγείο. Στόχοι είναι τα παιδιά να συνεργαστούν με δραστηριότητες ανά ζεύγη, μικρές ή μεγαλύτερες ομάδες προκειμένου να αναπτύξουν δεξιότητες συνεργασίας.
1ο Εργαστήριο Παιχνίδια γνωριμίας και θεατρικού παιχνιδιού με σκοπό την απελευθέρωση των παιδιών στην ομάδα.
Δραστηριότητα 1η: «Αισθητικοκινητική δράση –χρήση σώματος για ζέσταμα» (κινητικήδραστηριότητα)
Στόχος να κινηθούν ελεύθερα και να απελευθερώσουν το σώμα και τη σκέψη.
Δραστηριότητα 2η: «Αισθησιοκινητική δράση –χρήση σώματος ως εκφραστικό μέσο»
Στόχος να κινηθούν ελεύθερα και να εκφραστούν μέσω του σώματός τους και της χρήσης σύντομου λόγου.
Δραστηριότητα 3η: «Πάρε τη θέση του άλλου αλλά μην πεις κουβέντα!»
Στόχος είναι να δοθεί έμφαση στα αντανακλαστικά και στο ζέσταμα του σώματος, τα οποία είναι στοιχεία που βοηθούν στην προετοιμασία της ομάδας. Κάθονται όλοι στις καρέκλες ΕΚΤΟΣ από έναν ο οποίος θα πρέπει στη διάρκεια του παιχνιδιού να βρει
καρέκλα να κάτσει και να αφήσει άλλον όρθιο.
2ο εργαστήριο – Συμβόλαιο ομάδας
Στόχος είναι η δημιουργία κανόνων εύρυθμης λειτουργίας της ομάδας, αναγνώριση θετικών χαρακτηριστικών και δεξιότητες που έχει ο εαυτός μας και ο άλλος καθώς και η ανεκτικότητα απέναντι στον άλλον.
1η Δρστηριότητα: Τα παιδιά συμφωνούν τους κανόνες για την ευρυθμη λειτουργία της ομάδας
Τα παιδιά ζωγραφίζουν τους κανόνες
Δραστηριότητα 2η: «Χαρίζω στον εαυτό μου και στον άλλον κάτι θετικό» (κινητική δραστηριότητα με αξιοποίηση τεχνικών Θεάτρου)
Στόχος της συγκεκριμένης δραστηριότητας είναι αφενός η αναγνώριση θετικών ιδιοτήτων που διαθέτουν τα ίδια για τον εαυτό τους με στόχο να αναπτύξουν μία θετική εικόνα για τον εαυτό τους και αφετέρου η αναγνώριση θετικών χαρακτηριστικών που βλέπουν και θαυμάζουν στους άλλους.
Αρχικά κινουνται στο χώρο και όταν σταματήσει η μουσική πρεπει να βρουν ένα φίλο και να ακουμπήσουν ένα μέρος του σώματός τους αγκώνα, παλάμη, πλάτη….
Στη συνέχεια όταν σταματά η μουσική λένε κάτι όμορφο για τον εαυτό τους….
Φοράω ωραία ρούχα (Ευαγγελία)
Έχω γρήγορα παπούτσια (Δημήτρης)
Σήμερα φοράω ωραίο χειμωνιάτικο φόρεμα (Έυα)
Έχω ωραίο κοκκαλάκι στα μαλλιά μου (Γαρυφαλλιά)
είμαι πολύ καλός εφευρέτης (Μάρκος)
Τέλος τα παιδιά κινούνται με μουσική στο χώρο και όταν σταματα η μουσική βρίσκουν ενα συμμαθητή τους και του κάνουν όμορφα σχόλια όπως: Η φράση που χρησιμοποιούν είναι: Σε εσένα μου αρέσει…..
Φοράς ωραία παπούτσια (Έυα στη Γαρυφαλλιά)
Μου αρέσουν τα μαλλιά σου (Βικτώρια στην Ευαγγελία)
Φοράς ωραία μπλούζα (Γιώργος στον Σταύρο)
Είσαι ο καλύτερος φίλος μου (Νικόλας στον Δημήτρη)
Ωραίο παντελόνι (Άγγελος στον Απόστολο)
Στην αρχή συνήθως τα σχόλια των παιδιών αφορούν εξωτερικά χαρακτηριστικά.
3ο εργαστήριο: Ανίχνευση αρχικών ιδεών
Στόχος του εργαστηρίου είναι η ανίχνευση αρχικών ιδεών των παιδιών για την έννοια της συνεργασίας
Οι απόψεις των παιδιών για τη λέξη συνεργασία
Στη συνέχεια “Ζητάμε από τα παιδιά να μας ζωγραφίσουν ό,τι τους έρχεται στο μυαλό όταν ακούνε τη λέξη συνεργασία”.
4ο εργαστήριο: Ικανότητες επικοινωνίας
Στόχος του εργαστηρίου είναι τα παιδιά μέσα από διάφορες συμβάσεις να προσπαθήσουν να επικοινωνήσουν ποικίλους τρόπους όπως εξωλεκτικά, με κινήσεις, ήχους, ήχους, εκφράσεις προσώπου, με γλώσσα ακαταλαβίστικη μέσω αυτοσχεδιασμών, να μεταφέρουν μηνύματα μέσω σχεδίου και τέλος να επικοινωνήσουν λεκτικά χωρίς όμως να έχουν οπτική επαφή.
Δραστηριότητα 1η: «Καλωσορίζοντας τους εξωγήινους! »
Στην τάξη έχουν έρθει κάποιοι γλυκούληδες εξωγήινοι και έχουν πάρα πολλά και ωραία και ενδιαφέρονται πράγματα να μας πουν για τον πλανήτη και τα μέρη που ζούνε. Δυστυχώς όμως δεν μπορούν να μιλήσουν στη δική μας γλώσσα και θα χρειαστούν κάποιον μεταφραστή.
Σε αυτό το σημείο τα παιδιά χωρίζονται σε ζευγάρια. Πρέπει να είναι ένας εξωγήινος και ένας
γήινος μεταφραστής σε κάθε ζευγάρι. Για να ξεχωρίζει ο εξωγήινος φορά μια περίεργη στέκα.
Συνομιλία εξωγήινου και μεταφραστή
Δραστηριότητα 2η: «Οι Κοντοπυθαρούληδες-εφευρέτες μας δίνουν οδηγίες από μακριά!»
Μία δραστηριότητα συνεργασίας σε υποομάδες.
Η ιστορία με τον εξωγήινο συνεχίζεται…..
«Οι εξωγήινοι άφησαν στον πλανήτη τους τους μοναδικούς κατοίκους που ξέρουν να μιλούν στη γλώσσα μας. Αυτοί οι κάτοικοι είναι εφευρέτες είναι οι Κοντοπυθαρούληδες-εφευρέτες! Αυτοί λοιπόν, έχουν εφεύρει διάφορες μηχανές που είναι πολύ βοηθητικές ειδικά για τα παιχνίδια των παιδιών! Το πρόβλημα είναι ότι οι Κοντοπυθαρούληδες-εφευρέτες έμειναν στη Χώρα τους στον πλανήτη τους και ο μόνος τρόπος να μας δώσουν τις οδηγίες είναι να μιλήσουμε μέσα από ασυρμάτους. Τα παιδιά σε αυτό το σημείο διαλέγουν εάν θέλουν να είναι στην ομάδα των
Κοντοπυθαρούληδων-εφευρετών ή θέλουν να είναι στην ομάδα των παιδιών που θα πάρουν
οδηγίες από τους εφευρέτες μέσω ασυρμάτου χωρίς να τους βλέπουν. Τα παιδιά που θα
εκτελούν τις εντολές από τους εφευρέτες θα έχουν διαθέσιμα υλικά στα τραπεζάκια τους
έτσι ώστε, σύμφωνα με τις οδηγίες που θα ακούν, να κατασκευάσουν τις μηχανές.
Εξωγήινοι και εφευρέτες συνομιλούν και κατασκευάζουν τη μηχανή
Επέκταση αυτής της δραστηριότητας
Τα παιδιά συνεργάζονται και δημιουργούν λενα δέντρο με τις παλάμες τους. Στη συνέχεια με οδηγίες που δίνει το ένα στο άλλο χωρίς να βλέπουν, κάνουν τυπώματα από φθινοπωρινά φύλλα με μπατονέτες
5ο Εργαστήριο- Συνεργασία σε ομάδες
Στόχος είναι να αναπτύξουν τα παιδιά δεξιότητες συνεργασίας σε μεγάλες ή μικρότερες
ομάδες. Επιπλέον, να είναι σε θέση να αξιολογούν τους τρόπους με τους οποίους
συνεργάστηκαν ή όχι, εντοπίζοντας σημεία που διευκόλυναν ή δυσκόλεψαν τη συνεργασίας
τους.
Δραστηριότητα 1η: «Βοήθησε την μπάλα να φτάσει στον προορισμό της» Μία Κινητική
δραστηριότητα – Συνεργασία σε ομάδες.
Για αρχή για ζέσταμα, παίζουμε ένα παιχνίδι όπου τα παιδιά πρέπει να δώσουν ο ένας στον άλλο την πάνινη μπάλα χωρίς να τους πεσει μέχρι το τελευταίο παιδί.
Παιχνίδι με πάνινη μπάλα
Στη συνέχεια κόβουμε τα ρολά από τα χαρτιά κουζίνας και κάθε παιδί παίρνει μισό
κομμένο χαρτονένιο κύλινδρο. Αυτοί που κρατάνε τα κομμάτια από το χαρτονένιο
ρολό θα πρέπει να συνεργαστούν ώστε να τα τοποθετήσουν σε σειρά έτσι ώστε να
δημιουργήσουν ένα διάδρομο για να κυλήσει μέσα το μπαλάκι. Το παιδί που έχει το μπαλάκι
πρέπει να το ρίξει έτσι ώστε να μπορέσει να κυλήσει σε όλη τη διαδρομή που έχουν
δημιουργήσει τα παιδιά με τους κομμένους χάρτινους κυλίνδρους.
Παιχνίδι διαδρομής μπάλας
Στο τέλος της δραστηριότητας γίνεται συζήτηση για το τι τα δυσκόλεψε, τα κατάφερε η ομάδα;
Κάποιες από τις Απαντήσεις των παιδιών:
Μας δυσκόλεψε να κρατάμε το τούνελ (Μάρκος)
Έφευγε η μπάλα (Δημήτρης)
Δεν τσουλούσε η μπάλα (Ευάγγελος)
6ο εργαστήριο: Απόκτηση ενσυναίσθησης και επίλυση συγκρούσεων
Στόχος του εργαστηρίου είναι να εμπλακούν τα παιδιά σε δραστηριότητες υποθετικών
πραγματικών καταστάσεων που περιέχουν προβλήματα διαφωνιών η Συγκρούσεων να
προσπαθήσουν να καταλάβουν τους να κατανοήσουν τους άλλους και να συνεργαστούν
ώστε να βρουν τρόπους να επιλύσουν τις συγκρούσεις
Δραστηριότητα 1η: «Υπάρχει και άλλος τρόπος;»
Τα παιδιά παρατηρούν μια εικόνα παιδιών που τσακώνονται στο σχολείο. Καλούνται να προβληματιστούν να παρατηρήσουν και να πουν απόψεις και να συζητήσουν πάνω στο αυτό το πρόβλημα και να δώσουν εναλλακτικές ιδέες για το πώς μπορεί να επιλυθεί μία διαφωνία
Δραστηριότητα 2η: «Πώς μπορεί να γίνει καλύτερα;»
Μια Δραστηριότητα συζήτησης, ελευθέρου αυτοσχεδιασμού, συνεργασία σε ομάδες και αξιοποίηση τεχνικών θεάτρου. Βάζουμε στα παιδιά μια μουσική και ζητάμε να κινηθούν ελεύθερα στο χώρο ανάλογα με το τι συναισθήματα τους προκαλεί η μουσική.
Μόλις η μουσική τελειώνει να χωριστούν σε δυο ομάδες. Οι ομάδες έχουν δέκα λεπτά να συζητήσουν κατάσταση που τους είχε δυσκολέψει παλιότερα στην τάξη ή κάποιο γεγονός που τους είχε φέρει σε διαφωνία ή σε σύγκρουση με κάποιον φίλο τους. Τους λέμε ότι θα αναπαραστήσουν αυτή τη διαφωνία προσπαθώντας όμως αυτή τη φορά να βρουν εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης της διαφωνίας Χρειάζεται να σκεφτούν τι καλύτερο μπορούσαν να κάνουν τότε για να μην τσακωθούν.
Στη δική μας περίπτωση η διαφωνία αφορούσε 2 παιδιά που τσακώθηκαν για τις ξυλομπογιές καθώς το ένα άρπαξε όλα τα χρώματα από τη μολυβοθήκη της μίας ομάδας και τα έβαλε στη δική του.
Αφού αναπαριστούν τη στιγμή του τσακωμού, συζήτησαν το λόγο που έγινε και έδωσαν λύσεις αποφυγής της διαμάχης και τέλος αναπαριστούν εκ νέου τη σκηνή με την επίλυση της διαφωνίας.
7ο Εργαστήριο – «Η τελική μου ιδέα… ‘στο αυτί’»
Στόχος του εργαστηρίου είναι η αποτύπωση των τελικών ιδεών των παιδιών για την έννοια
της συνεργασίας και αντιπαραβολή των αρχικών και τελικών ιδεών των παιδιών.
Δραστηριότητα 1η: «Τι γίνεται μετά;» Δραστηριότητα σύνθεσης ιστορίας
Καλούμε τα παιδιά στην Ολομέλεια και τους διηγούμαστε μία ιστορία για κάποια παρέα που
έχουνε πάει μία εκδρομή αλλά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στο να συνεχίσουν. Οι δυσκολίες
μπορεί να είναι ότι συναντούν κάποια ποτάμια και κι είναι δύσκολο να τα διασχίσουν ή ότι
συναντούν ένα άγριο σκύλο μπροστά τους κ.ό.κ.
Στόχος είναι τα παιδιά να συνεχίσουν την ιστορία βρίσκοντας με ποιο τρόπο ήρωες της
ιστορίας μπορούν να ξεπεράσουν τις δυσκολίες βοηθώντας ο ένας τον άλλον και συνεργαζόμενοι.
Δραστηριότητα 2η: «Φτιάξτε σε ομάδες το παραμύθι»
Δραστηριότητα εικονογράφησης της ιστορίας σε υποομάδες.
Εικονογράφηση της ιστοριας
Δραστηριότητα 3η: «Η τελική μου ιδέα… ‘στο αυτί’!»
Δραστηριότητα κινητική συγκέντρωσης με ατομικό ιχνογράφημα και συνέντευξη «στο αυτί».
