1. Πώς μπορεί να ταξινομηθεί το κίνημα του 1909; Οι στρατιωτικοί απείχαν πολύ από του να είναι όργανα μιας ασυγκράτητης αστικής τάξης: επαναστάτησαν απλώς ενάντια στην πολιτική ολιγαρχία, επιθυμώντας να την αντικαταστήσουν από μια ικανότερη και όχι τόσο φαύλη ηγεσία μέσα στα ίδια αστικά θεσμικά πλαίσια. Σ΄ αυτήν την απόπειρα ενεργούσαν σαν ένας σχετικά αυτόνομος πολιτικός παράγοντας και υπό την πίεση κυρίως εξωτερικών και στρατιωτικών συνθηκών.
Η ήττα του 1897 και η περιφρόνηση που συχνά αντιμετώπιζε ο στρατός προξένησαν στους αξιωματικούς μια έντονη αίσθηση ταπείνωσης. Την δυνάμωσαν οι κυβερνητικές προσπάθειες «αψόγου στάσεως» στις σχέσεις με την Τουρκία, η διαιώνιση του κρητικού ζητήματος, το αδιέξοδο του μακεδονικού αντάρτικου και ο αργός ρυθμός εξοπλισμού της χώρας- με λίγα λόγια- η αίσθηση ανικανότητας και ασφυκτικού αδιεξόδου που προξενούσε η στρατιωτική αδυναμία και η διοικητική παράλυση της χώρας. Τα συμπλέγματα αυτά έγιναν εντονότερα και καθολικότερα μετά τα γεγονότα του 1908 στην Τουρκία (σ.σ.: το κίνημα των Νεοτούρκων)…
Γιώργος Δερτιλής, Κοινωνικός μετασχηματισμός και στρατιωτική επέμβαση 1880-1909, εκδόσεις Εξάντας.
2. Από την βουλήν του 1902 είχαν προκύψει και ανατραπεί μέχρι του Δεκεμβρίου 1904 πέντε κυβερνήσεις υπό τους Θεοτόκην, Ράλλην, Ζαΐμην και μόνον δύο φοράς υπό τον Δηλιγιάννην, αφού ο ατυχής πολιτικός εδολοφονήθη προ των προπυλαίων του Βουλευτηρίου. Μέχρι του Ιουλίου του 1909 προστίθενται εις την αθλίαν αυτήν σκυταλοδρομίαν αι κυβερνήσεις των Ράλλη – Μαυρομιχάλη, τέλος του Θεοτόκη, όστις ανατρέπεται υπό του Δ. Ράλλη και αυτός υπό του Κ. Μαυρομιχάλη και αυτός υπό του Στεφάνου Δραγούμη. Εάν όλους αυτούς τους πολιτικούς που ηθέλησαν με καλήν πίστιν να κυβερνήσουν την Ελλάδα, τους φαντασθώμεν κατά σειράν εμφανίσεως εις ταχέως κυλιομένας κλίμακας που εναλλάξ βουτούν και χάνονται για να αναρριχηθούν και πάλιν εις το φως της ημέρας, θα έχωμεν περίπου την κωμικότητα και την τραγικότητα συγχρόνως της πολιτικής ζωής του τόπου κατά τα πρώτα έτη του διασήμου αυτού αιώνος. Εις την Ελλάδα του 1900 αι αλλαγαί των κυβερνήσεων εφανέρωναν απλώς την αμηχανίαν και τον πανικόν των ανθρώπων εμπρός εις ένα άταφον σώμα. Το πτώμα αυτό ελέγετο πολιτική φεουδαρχία. Οι απλοί άνθρωποι το ωνόμαζαν «παλαιοκομματισμόν». Ώσπου μία ημέρα μερικοί άνδρες γενναίοι άνδρες το έρριψαν εις έναν λάκκον και το μισοσκέπασαν με χώματα. Έπειτα στερέωσαν επάνω σε ένα σπαθί μία πινακίδα, έχωσαν το σπαθί εις το χώμα του τάφου και έγραψαν εις την πινακίδα: «Γουδί. Αύγουστος 1909. ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ».
Πολυχρόνης Ενεπεκίδης, Η δόξα και ο διχασμός, εκδόσεις Ζαχαρόπουλος