Ο αγώνας των δημοτικιστών να εισαγάγουν τη δημοτική γλώσσα στην Παιδεία και η αντιπαράθεσή τους με τους υποστηρικτές της καθαρεύουσας
Η αστική όμως τάξη τη στιγμή της επαναστατικής της εξόρμησης από τα 1900 και δώθε δεν είναι μόνον λογοτεχνικό πρόβλημα και έδωκε στο δημοτικισμό πλατύτερα σύνορα.
Το γλωσσικό ζήτημα έλεγαν τότες είναι ζήτημα γενικό. Η καθαρεύουσα, που είναι γλώσα ψεύτικη και τεχνητή και δε μαθαίνεται πρέπει να φύγει ολότελα. Στη θέση της πρέπει να μπει η δημοτική και φυσικά πρέπει να μπει πρώτα πρώτα στο σκολιό.
‘Ετσι γεννήθηκε ο εκπαιδευτικός δημοτικισμός, που μπορούμε να αναφέρουμε για πρώτο αντιπρόσωπό του στα τελευταία τριάντα χρόνια το Φώτη Φωτιάδη της Πόλης. Και ο εκπαιδευτικός δημοτικισμός δεν ξεκίνησε μόνο με την ιδέα να διδάσκεται στα σκολιά η δημοτική γλώσα και να φύγει η καθαρεύουσα. Πήγαινε πολύ βαθύτερα. Ζητούσε να χτυπήσει την προγονοπληξία και το βερμπαλισμό της παιδείας, να τη στρέψει στα πράματα και σύχρονο πολιτισμό, να την αναζωογονήσει και να τη συχρονίσει. Γι΄ αυτό το πρόγραμα του «Εκπαιδευτικού Ομίλου , που ιδρύθηκε στα 1910, δεν είτανε μόνο γλωσσικό. Στα 1914 που διατυπώθηκε οριστικά ζητούσε καθολική αναγέννηση της ελληνικής παιδείας, σύμφωνα μ΄αυτό το πνέμα, το συχρονικό και ρεαλιστικό. Μα ο εκπαιδευτικός δημοτικισμός δεν έφτασε στα αποτελέσματα που ΄χε ο λογοτεχνικός. Η δημοτική γλώσα μπήκε στα δημοτικά σκολιά το 1917 και μπορούμε να πούμε πως ωφέλησε το λαϊκό σκολιό όχι μόνο από τη γλωσική άποψη, παρά και γιατί έδωκε στα αναγνωστικά βιβλία ένα περιεχόμενο συμφωνότερο με τη ζωή.
Δημήτρης Γληνός, Εκλεκτές σελίδες, εκδόσεις Στοχαστής
Για το Παρθεναγωγείο Βόλου http://criticeduc.blogspot.gr/2013/03/1908-1911.html
Για τα Αθεικά Βόλου και τη δίκη του Ναυπλίου http://argolikivivliothiki.gr/2011/12/06/diki/