Για την ομάδα των Κοινωνιολόγων

1. Το καθολικό αίτημα της ειρηνικής αστικής αλλαγής, όπως διατυπωνόταν από τους, εκ των άνω, φορείς της εξέθεσε ιδεολογικά η ονομασθείσα ομάδα των «Κοινωνιολόγων», που ιδρύθηκε το 1907. Αποτελέστηκε κυρίως από διανοουμένους, επηρεασμένους από τον γερμανικό σοσιαλισμό, οι οποίοι κατέβηκαν στον πολιτικό στίβο για μια κατάλυση του φεουδαρχισμού και του κοτζαμπασισμού, την εκ βάθρων αναδιοργάνωση της εθνικής οικονομίας και τη βελτίωση της θέσης του εργάτη και του αγρότη.
Η ομάδα των «Κοινωνιολόγων» αποτελέστηκε από τον Αλέξαντρο Παπαναστασίου, που είχε και την πρωτοβουλία, και τους Θρ. Πετιμεζά, Ν. Αραβαντινό, Ν. Εξαρχόπουλο, Ι. Λυμπερόπουλο, Κ. Τριανταφυλλόπουλο, Αλ. Δελμούζο, Λουκά Νάκο και Σ. Μελά. Τους ακολούθησαν αργότερα οι Π. Σκουριώτης, Δ. Σαράτσης, Σ. Κορώνης, Κ. Βαρβαρέσος, Αλ. Μυλωνάς, Δ. Γληνός κ.ά. Σύμφωνα με όσα εξέθεσε αργότερα ο εκ των ιδρυτών της καθηγητής Κ. Τριανταφυλλόπουλος, σαν ιδεολογικό υπόβαθρο της ομάδας ετέθη ο φαβιανός σοσιαλισμός. Την ιδεολογική και δομή των Κοινωνιολόγων διατύπωσε ευθαρσώς ο επικεφαλής Αλ. Παπαναστασίου, ο κατοπινός πολιτικός ηγέγης, σε δηλώσεις του γύρω στο εθνικό και κοινωνικό πρόβλημα της χώρας, που είναι και οι επιστημονικώτερες, από την εμφάνιση των σοσιαλιστικών ιδεών στη χώρα ως εκείνη τη συγκεκριμένη ιστορική στιγμή.(…) Το κοινωνιστικό κίνημα στην Ελλάδα κατά την περίοδο αυτή δεν ήταν ακόμη υπόθεση εργατικών μαζών αλλά ομάδων διανοουμένων. Ανάμεσα σ΄ α Το καθολικό αίτημα της ειρηνικής αστικής αλλαγής, όπως διατυπωνόταν από τους, εκ των άνω, φορείς της εξέθεσε ιδεολογικά η ονομασθείσα ομάδα των «Κοινωνιολόγων», που ιδρύθηκε το 1907. Αποτελέστηκε κυρίως από διανοουμένους, επηρεασμένους από τον γερμανικό σοσιαλισμό, οι οποίοι κατέβηκαν στον πολιτικό στίβο για μια κατάλυση του φεουδαρχισμού και του κοτζαμπασισμού, την εκ βάθρων αναδιοργάνωση της εθνικής οικονομίας και τη βελτίωση της θέσης του εργάτη και του αγρότη. Σε αυτούς που προσχώρησαν ή το συμπάθησαν αυτήν την εποχή ανθρώπους των γραμμάτων πρέπει να αναφερθούν ο Άριστος Καμπάνης, ο Ρήγας Γκόλφης, ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου, ο Κων/νος Θεοτόκης και ο Μάρκος Αυγέρης.

Τάσος Βουρνάς, όπ.π., σελ. 589-90

2. Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ, υπήρξε ένας από τους κορυφαίους πολιτικούς της νεώτερης Ελλάδας, με καίρια συμβολή στους αγώνες για τη θεμελίωση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, έμεινε γνωστός ως ο «πατέρας της Δημοκρατίας». Εξελέγη πολλές φορές βουλευτής (από το 1910 μέχρι το 1936) με αδιάλειπτη και ενεργό συμμετοχή στη Βουλή, προτάσεις πρωτοποριακές για όλους τους τομείς και ιδιαίτερα για τα κοινωνικά και τα αγροτικά θέματα. (…)
Το 1908 ίδρυσε με τους Κωνσταντίνο Τριανταφυλλόπουλο, Αλέξανδρο Μυλωνά και Παναγιώτη Αραβαντινό, την «Κοινωνιολογική Εταιρία». Επίσης μαζί με τον Δελμούζο και τον Πετμεζά ήταν ο συνιδρυτής της «Ομάδας των Κοινωνιολόγων». Όλοι οι συνεργάτες του προέρχονται και ήταν επηρεασμένοι από τη γερμανική σχολή με μια ευρεία διεργασία μαρξιστικών και άλλων σοσιαλιστικών ιδεών, πολιτικά φιλελεύθερων απόψεων και εκσυγχρονιστικών τάσεων, με κύρια συνισταμένη την εκπαίδευση. Οι απόψεις τους ήταν ανάλογες με εκείνες των Ευρωπαίων μεταρρυθμιστών σοσιαλιστών. Οι Κοινωνιολόγοι αποτέλεσαν την «αριστερή» πτέρυγα των Φιλελευθέρων, ενώ το 1910 ιδρύσαν δικό τους κόμμα. Ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου, εισήγαγε απόψεις που συνέτειναν προς ένα πρόγραμμα κρατικής παρέμβασης σε σοσιαλιστική κατεύθυνση. (…)

ΚΑΤΕΡΙΝΑ. ΒΑΡΕΛΑ- Πολ. Επιστήμων – Ιστορικός Ημερομηνία : 21-03-04/ Πηγή: εφημερίδα Καθημερινή

Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση