Κάλαντα Κρήτης ( Κρήτη )

Καλήν εσπέραν άρχοντες κι αν είναι ορισμός σας
Χριστού τη θεία γέννηση να πω στ’ αρχοντικό σας
Χριστός γεννάται σήμερον εν Βηθλεέμ τη πόλει
οι ουρανοί αγάλλονται χαίρετ’ η φύσις όλη.

Άψε βαγίτσα το κερί άψε και το δικέρι
και κάτσε και ντουχούντιζε ίντα θα μας εφέρει
απάκι για λουκάνικο
για χοιρινό κομμάτι
γι’ από τη μαύρη όρνιθα κανένα αυγουλάκι,
κι αν τόκανε κι η γαλανή ας είναι ζευγαράκι

Φέρε πανιέρι κάστανα, πανιέρι λεπτοκάρυα
και φέρε και γλυκό κρασί να πιούν τα παλληκάρια
κι αν είναι με το θέλημα, άσπρη μου περιστέρα
ανοίξατε την πόρτα σας να πούμε «καλησπέρα»

ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΙΛΤΟΣ ΣΤ2

ΠΗΓΗ   ns2.paradosi.info

Τα κάλαντρα (Κρήτη)


Τα κάλαντα (αρχαίο έθιμο σχετικό με την αρχή του χρόνου), κάλαντραστην κρητική διάλεκτο, είναι τραγούδια που, με αφορμή το θρησκευτικό περιεχόμενο της εορτής, ζητουν φιλοδωρήματα για τους τραγουδιστές, τους καλαντράδες. Η βάση των παραδοσιακών καλάντων σε όλη την Ελλάδα είναι κοινή: αφού λένε για την εορτή, περνάνε στα παινέματα (επαίνους) για το νοικοκύρη, την «κερά», το γιο και τη θυγατέρα, με στίχους που είναι ένας ποταμός από εικόνες εκπληκτικής ομορφιάς, γεμάτες όμορφες κοπελιές, ξομπλιαστές, υφαντά, γραμματικούς με χρυσά κοντύλια (μολύβια), σπαθιά και ευαγγέλια κ.λ.π. (που τα σημερινά παιδιά της πολυκατοικίας και της τηλεόρασης, χωρίς να φταίνε βέβαια τα ίδια, μάλλον δεν θα τα καταλάβαιναν καν), και καταλήγουν στα δοσίματαγ-ή απάκι γ-ή λουκάνικο γ-ή από λαγού κομμάτι, γ-ή από τη μαύρη όρνιθα κιανένα-ν-αβγουλάκι, κι αν είν’ κι απού τη γαλανή (άσπρη) ας είν’ και ζευγαράκι (δύο αβγά). Κι απού το λαδοπίθαρο κιαμια οκά λαδάκι, κι αν είν’ και περισσότερο, κρατούμε μεις τ’ ασκάκι (να το βάλουμε)…
Όχι εφετζίδικα δώρα, όχι εμπορεύματα, αλλά είδη πρώτης ανάγκης!

(Από το περιοδικό του Ρεθύμνου «Πολιτεία»)

ΕΡΓΑΣΙΑ ΧΑΡΗΣ ΣΤ2

ΠΗΓΗ :http://dim-rizou.pel.sch.gr

ΚΑΛΑΝΤΑ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ

Ταχειά ταχειά ν’αρχιχρονιά κι αρχή του Γεναρίου
αύριο ξημερώνεται τ’ αγίου Βασιλείου

Πρώτα που βγήκεν ο Χριστός
– άγιος και πνευματικός –
στη γη να περπατήσει
βγήκε και χαιρέτησε όλους τους ζευγολάτες.

Τον πρώτο που χαιρέτησε ήτον Άγιο Βασίλης
– Καλώς τα κάνεις Βασιλειό, καλόν ζευγάριν έχεις
– Καλό το λες αφέντη μου καλό και ευλογημένο
που το ΄βλογά η χάρη σου με το δεξιό σου χέρι
με το δεξιό με το ζερβό με το μαλαματένιο

– Για πες μου Άη Βασίλη μου πόσα μουζούρια σπέρνεις;
– Σπέρνω σταράκι δώδεκα, κριθάρι δέκα πέντε
ταή και ρόβι δεκαοχτώ κι από νωρίς στο στάβλο
Εθέρισα κι αλώνεψα κι έκαμα χίλια μόδια
και τα κορκοσκινίσματα χίλια και πεντακόσια
Ματ’ άλλα δεν εμέτρησα γιατί Χριστός επέρνα

Και κεια που στάθην’ ο Χριστός χρυσόν δεντρίν εβγήκεν
και κεια που μεταπάτησε χρυσό κυπαρισσάκι
πού ‘χε στην μέση τον σταυρό και στην κορφή την βρύση

Στα μεσοκλωναράκια του πέρδικα κακαρίζει
-Κακάριζε κακάριζε πέρδικα κορωνάτη
μα επά τον έχουν τον υγιό, το μοσχοκανακάρη…

ΕΡΓΑΣΙΑ : ΑΓΝΗ ΚΑΙ ΕΛΕΝΗ ΜΑΘΗΤΡΙΕΣ ΣΤ2

ΠΗΓΗ : WWW.LOGIA.GR