Γ14. Ο ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ

«Φιλελληνισμός», είναι ένας όρος που μαρτυρείται ήδη από το 1761. Από τα τέλη του 18ου αιώνα δήλωνε την ιδεολογική και πολιτική κίνηση που αναπτύχθηκε κυρίως στις ευρωπαϊκές χώρες και στην Αμερική και αποσκοπούσε τόσο στην ηθική όσο και στην υλική ενίσχυση του ελληνισμού κατά την Τουρκοκρατία και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821.

Στους Φιλέλληνες συγκαταλέγονται:

  • Ρομαντικοί ιδεαλιστές.
  • Λάτρεις της αρχαίας Ελλάδας.
  • Πολιτικοί.
  • Πρώην στρατιωτικοί.
  • Διωκόμενοι για τη δράση τους επαναστάτες.
  •  Έμποροι, τραπεζίτες.
  • Μέλη εκπαιδευτικών ή θρησκευτικών ιδρυμάτων.
  • Ευγενείς όπως ο  Ιταλός κόμης Σανταρόζα.

   santarosa

Περισσότεροι από 1.200 Ευρωπαίοι παίρνουν μέρος σε μάχες εναντίον των Τούρκων. Είναι κυρίως Ευρωπαίοι (Γερμανοί, Γάλλοι, Ιταλοί, Πολωνοί, Ελβετοί, Άγγλοι) .

 Οι φιλέλληνες έκαναν εράνους για την ενίσχυση του Αγώνα και πίεζαν με διαφόρους τρόπους τις κυβερνήσεις τους να βοηθήσουν τους Έλληνες· σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα έρχονταν και οι ίδιοι στην Ελλάδα και πολεμούσαν στο πλευρό των επαναστατών. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η προσφορά των ανθρώπων του πνεύματος, ποιητών και καλλιτεχνών, οι οποίοι με τα έργα τους πρόβαλλαν τον ελληνικό αγώνα και συγκινούσαν τους συμπατριώτες τους. Εξαιρετική θέση ανάμεσα τους Φιλέλληνες κατέχει ο Άγγλος λόρδος Βύρων, σπουδαίος ποιητής της εποχής, που όχι μόνο πρόσφερε υλικά και ηθικά στην Επανάσταση, αλλά θυσίασε και την ίδια του τη ζωή γι’ αυτήν. 

  byron

Τα τελευταία λόγια του Μπάιρον ήταν για την Ελλάδα:

«Έδωσα στην Ελλάδα τον χρόνο μου, την περιουσία μου, την υγεία μου. Τώρα της δίνω και τη ζωή μου. Τι παραπάνω μπορούσα να κάνω;»

Οι πρώτες αποστολές στην Ελλάδα

  • Η πρώτη αποστολή φιλελλήνων φτάνει τον Ιούνιο του 1821, με έξοδα του Δημήτριου Υψηλάντη.
  • II δεύτερη αποστολή φτάνει δύο μήνες αργότερα με επικεφαλής τον Τόμας Γκόρντον,  εύπορο βρετανό αξιωματικό.

Το τάγμα των Φιλελλήνων

  • Συγκροτείται τον Μάιο του 1822, με βάση τους γαλλικούς στρατιωτικούς κανονισμούς.
  • Συμμετέχει στη μάχη του Πέτα και διαλύεται έχοντας μεγάλες απώλειες.

   gordon

Οι Φιλέλληνες στο εξωτερικό

  • Σχηματίζονται φιλελληνικές επιτροπές (κομιτάτα) σε μεγάλες πόλεις του εξωτερικού.
  • Σκοπός: Η ενίσχυση του αγωνιζόμενου ελληνικού λαού.
  • Συγκεντρώνονται και στέλνονται χρήματα, τροφές και πολεμοφόδια.
  • Παρέχεται ηθική υποστήριξη με δημοσιεύσεις σε έντυπα και εφημερίδες, καλλιτεχνικά έργα και συναυλίες.

Τα πρώτα φιλελληνικά σωματεία εμφανίστηκαν τον Αύγουστο του 1821 στη Βέρνη της Ελβετίας και τη Στουτγάρδη της Γερμανίας.

  • Στη Γαλλία και στην Αγγλία η ίδρυση κομιτάτων καθυστέρησε έως το 1823.
  • Το 1825 παρουσιάστηκε έντονη φιλελληνική κίνηση. Ιδρύθηκε το Κομιτάτο του Παρισιού, η Societe Philanthropique en faveur des Grecs και το Κομιτάτο της Μασσαλίας.
  • ‘Aλλωστε, η Ελλάδα είχε βρει θερμό υποστηρικτή στο γαλλικό Κοινοβούλιο, στο πρόσωπο του Francois Rene Chateaubriand.
  • Το 1825, ο αξιωματικός του βοναπαρτικού στρατού, Κάρολος Φαβιέρος ανέλαβε να συντονίσει το νέο κύμα εθελοντών που αποτελείτο από Ιταλούς καρμπονάρους και Γάλλους βοναπαρτιστές, όπως ήταν και ο ίδιος άλλωστε.

   satobrian

 

Στη Γερμανία

  • Υπάρχει ενθουσιώδης δραστηριότητα  φοιτητών  και  εμπόρων. 
  • Δημιουργούνται Φιλελληνικές Επιτροπές (Κομιτάτα) με κύριο στόχο την περίθαλψη Ελλήνων προσφύγων.
  • Πρωτοστατούν πανεπιστημιακοί καθηγητές όπως ο  Κρουγκ, που αρθρογραφούν υπέρ της Επανάστασης,
  • αλλά και τραπεζίτες σαν τον οικονομολόγο Ιωάννη Εϋνάρδο.

 Ιωάννης-Γαβριήλ Εϋνάρδος

 Ελβετός τραπεζίτης, φιλέλληνας, τιμημένος με τον τίτλο του ευεργέτη του ελληνικού έθνους και πρωτοπόρος φωτογράφος.

 Κατά την επανάσταση του ’21 διέθεσε τεράστια ποσά υπέρ των Ελλήνων και παρενέβη επανειλημμένα στην ευρωπαϊκή διπλωματία υπέρ τών ελληνικών δικαίων. Μετά την δολοφονία του Καποδίστρια επέδειξε προσωπικό ενδιαφέρον για την συγκρότηση της ελληνικής εθνικής οικονομίας και συνέβαλε καταλυτικά στην ίδρυση της Εθνικής Χρηματιστικής Τράπεζας, της οποίας διατέλεσε και επίτιμος διοικητής. Το 1847 αντιμετώπισε με σθένος τις υπερβολικές απαιτήσεις των Άγγλων τραπεζιτών για το δάνειό τους του 1832 προς την Ελλάδα και πλήρωσε ο ίδιος μισό εκατομμύριο χρυσά φράγκα για να τους ικανοποιήσει.

Γαλλία, Αγγλία, Βέλγιο και Ολλανδία

  • Δημιουργούνται παρόμοιες επιτροπές.
  • Μέλη γίνονται σημαντικές προσωπικότητες, όπως ο Γάλλος συγγραφέας Βίκτωρ Ουγκώ και ο Άγγλος ποιητής λόρδος Μπάιρον.

   ougko

 Στην Αμερική

  • Ο πρόεδρος των Η.Π.Α. Μονρόε βγάζει διάγγελμα υπέρ του αγώνα των Ελλήνων για την ανεξαρτησία τους (τέλη του 1823).
  • Παρόλα αυτά το φιλελληνικό ενδιαφέρον περιορίζεται κυρίως στη συγκέντρωση και αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας.

 

   doukissa

Οι φιλέλληνες για να συγκεντρώσουν χρήματα έκαναν εράνους , συναυλίες , θεατρικές παραστάσεις , κατασκεύαζαν διάφορα αντικείμενα (πιάτα , ταμπακιέρες μέχρι και μεγάλα ακριβά ρολόγια) τα οποία πουλούσαν , πίνακες ζωγραφικής κτλ.

   

Oι Έλληνες λαμβάνουν την ευλογία στο Mεσολόγγι.            Φιλελληνική βεντάλια 1826.

Οι Φιλέλληνες ζωγράφοι

Ποιοί είναι οι Φιλέλληνες καλλιτέχνες; Πώς απεικόνισαν την Επανάσταση του 1821; Ένα πολύ ενδιαφέρον αφιέρωμα στους φιλέλληνες ζωγράφους , με στοιχεία για τη ζωή τους και πίνακές τους , από το Art noise

Διαβάστε το άρθρο

Δημοσιεύθηκε στην ΣΤ ΄τάξη και χαρακτηρίσθηκε . Αποθηκεύστε τον μόνιμο σύνδεσμο.

Αφήστε μια απάντηση