ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΡΙΖΟΜΥΛΟΥ*

Το δημοτικό σχολείο Ριζομύλου ιδρύθηκε το 1886 ύστερα από δωρεά του Παύλου Στεφάνοβικ Σκυλίτση. Για πρώτη φορά λειτούργησε την επόμενη χρονιά ως μονοτάξιο μεικτό.

Στην αρχή δεν είχε κανέναν πόρο και υπήρχαν σοβαρές δυσκολίες στη λειτουργία του μέχρι που ξεκίνησε η οικονομική βοήθεια του σχολικού ταμείου από το κράτος.

Αρχικά στεγαζόταν σε δύο τούρκικα κονάκια. Ήταν μικρά διώροφα κτήρια, ένα για τα αγόρια κι ένα για τα κορίτσια. Τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του σχολείου τα παιδιά ήταν πολύ λίγα.

Τους γραμματοδιδάσκαλους -όπως λέγονταν τότε- τα πρώτα χρόνια τους πλήρωναν οι γονείς των μαθητών. Από το 1890 περίπου πληρώνονταν από το κράτος. Η κοινότητα βοηθούσε ανάλογα με τις δυνατότητές της οικονομικά το σχολικό ταμείο με χρήματα από τις μισθώσεις των λιβαδιών.

Τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1910 ο αριθμός των μαθητών άρχισε να αυξάνει και στο τέλος αυτής, το 1919, οι μαθητές ξεπερνούσαν τους 300. Εκτός από τους μαθητές του Ριζομύλου, φοιτούσαν και μαθητές από άλλα κοντινά χωριά.

Από το 1919 μέχρι και το 1923 ο δάσκαλος ήταν επιστρατευμένος. Η δασκάλα έκανε μάθημα στα κορίτσια το πρωί και αργά το απόγευμα μέχρι το βράδυ δίδασκε τα αγόρια. Με απόφαση της Νομαρχίας Λάρισας κάθε αγόρι πλήρωνε τη δασκάλα με έξι (6) δραχμές το μήνα γιατί, όπως αναφέρεται πιο πάνω, το σχολείο δεν είχε πόρους.

Τα πρώτα σαράντα χρόνια περίπου οι μαθητές είχαν μόνο ένα μόνο βιβλίο, το Αναγνωστικό. Στο σχολείο υπήρχαν πέντε (5) χάρτες και ένα βιβλίο με τίτλο «Άπασα Ύλη». Το βιβλίο αυτό το χρησιμοποιούσαν οι δάσκαλοι για να προετοιμαστούν για την επόμενη μέρα. Κατά την παράδοση του μαθήματος ο δάσκαλος διηγούνταν το μάθημα με απλά λόγια μια ή δυο φορές. Στο τέλος δεχόταν ερωτήσεις αν είχαν απορίες οι μαθητές και αν υπήρχε χρόνος έκανε αυτός κάποιες ερωτήσεις στους μαθητές για να διαπιστώσει αν το μάθημα έγινε κατανοητό.

Τον Μάρτιο του 1943, μετά το σαμποτάζ στο τρένο που μετέφερε πολεμοφόδια των κατακτητών στο ύψος του Ριζομύλου, αυτοί για αντίποινα έκαψαν όλα τα σπίτια του χωριού, μαζί και το σχολείο του. Για αρκετές ημέρες το σχολείο δεν λειτούργησε. Το κτήριο στη συνέχεια επιδιορθώθηκε πρόχειρα και το σχολείο λειτούργησε ως τριτάξιο στο κτίριο αυτό αλλά και σε μια αποθήκη του συνεταιρισμού που δωρίστηκε από το Γεωργικό Θεσσαλικό Ταμείο στο σχολικό ταμείο Ριζομύλου.

Όταν ο καιρός ήταν καλός πολλές φορές τα μαθήματα γινόταν στην πλατεία του χωριού την οποία παραχωρούσε η κοινότητα ή στο προαύλιο του σχολείου ή ακόμη και στα αλώνια του χωριού.

Οι δάσκαλοι το χειμώνα για να ζεσταθούν οι ίδιοι αλλά και οι μαθητές πήγαινα πολύ πρωί στο σχολείο κι έκαιγαν ξύλα έξω από αυτό. Τα ξύλα αυτά τα έφερναν οι μαθητές από τα σπίτια τους. Όταν τα ξύλα γινόταν θράκα τα τοποθετούσαν μέσα σε έναν γκαζοτενεκέ και τα μετέφεραν μέσα στο σχολείο για να ζεσταθούν. Το 1946-47 τον χειμώνα το σχολείο έμεινε κλειστό για εβδομήντα (70) μέρες γιατί το κτήριο που είχα καεί από τους Ιταλο-Γερμανούς ήταν ακατάλληλο και δεν μπορούσε να λειτουργήσει.

Το 1949 από τη σχολική εφορεία αγοράστηκαν τρείς (3) θερμάστρες. Τα μαθήματα γινόταν πρωί και απόγευμα και η προσέλευση των μαθητών γινόταν με το χτύπημα της καμπάνας της εκκλησίας. Την Τετάρτη και το Σάββατο δεν γινόταν απογευματινό μάθημα.

Με ενέργειες της σχολικής εφορείας της κοινότητας και του διευθυντή του σχολείου το 1950 άρχισε, με απόφαση του Υπουργείου Παιδείας, η ανέγερση του σχολείου Ριζομύλου. Για το σκοπό αυτό έγινε υποχρεωτικός έρανος όλων των κατοίκων του χωριού για συγκέντρωση χρημάτων προκειμένου οι εργασίες να αποπερατωθούν το συντομότερο. Το καινούριο κτήριο ολοκληρώθηκε το τέλος του 1953. Χτίστηκαν δυο κτήρια και το καθένα είχε δυο αίθουσες, λειτούργησε, δε, για πρώτη φορά το τη σχολική περίοδο 1954-55 και ήταν κατάλληλο και επαρκές.

Στις 8 Μαρτίου 1957 έγινε ο καταστροφικός σεισμός στην περιοχή και, όπως όλα τα σπίτια του χωριού, έτσι και τα δυο κτήρια του σχολείου κατεδαφίστηκαν. Μετά από μερικές μέρες το σχολείο στεγάστηκε σε παραπήγματα, σε τέσσερις αίθουσες.

Ένα χρόνο αργότερα, το 1959, προστέθηκε ακόμη μια αίθουσα κι έγινε πρόσληψη μιας επιστάτριας. Η σχολική εφορεία μαζί με τον τότε διευθυντή του σχολείου άρχισαν ενέργειες προς το Κοινοτικό Συμβούλιο ώστε να βοηθήσει με κάθε τρόπο στην ανέγερση εξατάξιου Δημοτικού Σχολείου. Για το σκοπό αυτό η Κοινότητα, στις 6 Ιανουαρίου του 1961, με απόφασή της παραχώρησε έκταση 1.320 τ.μ.. Στη συνέχεια ξεκίνησαν συντονισμένες ενέργειες από τη σχολική εφορεία, την κοινότητα και τον διευθυντή του σχολείου προς το Υπουργείο Παιδείας προκειμένου να εγκριθεί και να ξεκινήσει η ανέγερση του καινούριου σχολικού κτηρίου που να καλύπτει τις ανάγκες των μαθητών.

Η ανέγερση του εξατάξιου δημοτικού σχολείου άρχισε το 1962 και η αποπεράτωσή του έγινε το 1966. Από την επόμενη χρονιά άρχισε να λειτουργεί και είναι το κτήριο αυτό που υπάρχει και σήμερα.

  

Φωτογραφίες από την τελετή της θεμελίωσης του σχολείου το 1962.

 

Το σχολείο του Ριζομύλου το 1966.

 

Το σχολείο σήμερα.

 

*Το παρόν κείμενο σχετικά με την ταυτότητα του δημοτικού σχολείου Ριζομύλου προέρχεται αυτούσιο από την εργασία της Κωνσταντίνας Φλώρου «Ιστορική αναδρομή του δημοτικού σχολείου Ριζομύλου 1886-1980» η οποία εκπονήθηκε στο μάθημα «Θέματα τοπικής εκπαιδευτικής ιστορίας» και κατατέθηκε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας του 2005.