Με στόχο την ολοκλήρωση εκπαιδευτικού προγράμματος πολιτιστικού περιεχομένου με τίτλο: “Η καστροπολιτεία των Ιωαννίνων”, στο πλαίσιο του ετήσιου προγραμματισμού σχολικών δράσεων, οι μαθητές/-τριες των τάξεων Ε’ & ΣΤ΄του σχολείου πραγματοποίησαν, την Τρίτη 27 Μαΐου 2025, προγραμματισμένη διδακτική επίσκεψη στο ιστορικό κέντρο της πόλης και στο Κάστρο των Ιωαννίνων συνοδεία των δασκάλων τους. Οι μαθητές/-τριες αφού περιηγήθηκαν στα ιστορικά μνημεία του κέντρου της πόλης των Ιωαννίνων, επισκέφθηκαν επιπλέον τη Ζωσιμαία Δημόσια Κεντρική Ιστορική Βιβλιοθήκη Ιωαννίνων και τον Περιφερειακό Ραδιοφωνικό Σταθμό της ΕΡΤ Ιωαννίνων. Στην συνέχεια κατευθύνθηκαν πεζή προς τη λίμνη Παμβώτιδα, προκειμένου να επισκεφθούν το Κάστρο των Ιωαννίνων και να ξεναγηθούν σ’ αυτό από τον Υπεύθυνο Σχολικών Δραστηριοτήτων της Δ.Π.Ε. Ιωαννίνων. 

Τζαμιά, τουρμπέδες, μαυσωλεία, μεντρεσέδες, εβραϊκή συναγωγή,  οχυρώσεις, βυζαντινοί πύργοι και προμαχώνες, οθωμανικά χαμάμ και μαγειρεία, χριστιανικοί ναοί και στρατώνες. Η καστροπολιτεία των Ιωαννίνων είναι ένα αυτόνομο μαγευτικό σύμπαν για να σεργιανίσει κανείς στο παρελθόν, στην ομορφιά και στην αρχιτεκτονική της πόλης που ακροβατεί ανάμεσα στη Δύση και στην Ανατολή και γράφει τη δική της μοναδική Ιστορία.

Ένα τμήμα της καστροπολιτείας κατοικείται αδιάλειπτα εδώ και αιώνες. Ζωντανό, με έντονο παλμό, φιλοξενεί ακόμη και σήμερα εκατοντάδες κατοίκους και δεκάδες ακμάζουσες επιχειρήσεις. Εκτός από το κατοικημένο τμήμα της, δύο σημεία πραγματικά αρχαιολογικά πάρκα περιμένουν τον επισκέπτη να τα ανακαλύψει: Η νοτιοανατολική ακρόπολη, γνωστή και ως Ιτς Καλέ και η βορειοανατολική, ως ακρόπολη (τζαμί) του Ασλάν Πασά.

[Χάρτης της Καστροπολιτείας των Ιωαννίνων – Κλίκαρε πάνω στην εικόνα για άνοιγμα]

Σκοπός της δράσης που υλοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του διδακτικού έτους 2024-2025  ήταν οι  μαθητές/μαθήτριες να προσεγγίσουν την καστροπολιτεία των Ιωαννίνων και γενικότερα τα κάστρα με τρόπο βιωματικό, να τα αντιληφθούν ως Μνημεία Πολιτισμού, να ανιχνεύσουν την αρχιτεκτονική τους, την ιστορία τους και τη στρατηγική σημασία της θέσης τους,  να ανακαλύψουν τις επεμβάσεις  των εκάστοτε ιδιοκτητών τους, να εστιάσουν στην παλιά και σύγχρονη μορφή και χρήση των κτηρίων τους και τέλος να προτείνουν τρόπους για την καλύτερη αξιοποίησή τους από τον σημερινό άνθρωπο. Να αντιμετωπίσουν οι μαθητές/-τριες τα κάστρα ως μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς επίσης να αναζητήσουν τις αλληλεπιδράσεις των λαών κατά τις διάφορες ιστορικές περιόδους, αφού τα κάστρα υπήρξαν οι κατεξοχήν τόποι όπου συνυπήρχαν άνθρωποι από διαφορετικές εθνικότητες και πολιτιστικές παραδόσεις.

(ΔΕΙΤΕ στιγμιότυπα από τη διδακτική επίσκεψη των μαθητών/-τριών και άλλες κατατοπιστικές εικόνες για το Κάστρο των Ιωαννίνων – Κλικάρετε πάνω στις φωτογραφίες για άνοιγμα)

Την Τρίτη 27 Μαΐου 2025 οι μαθητές και μαθήτριες των τάξεων Γ΄ & Δ΄ επισκέφθηκαν το Καλπάκι του Δήμου Πωγωνίου, προκειμένου:

α) Να συμμετάσχουν σε πρόγραμμα κυκλοφοριακής αγωγής, το οποίο οργανώνεται και υλοποιείται από το Δήμο Πωγωνίου σε συνεργασία με την ΕΛΑΣ, στο πάρκο κυκλοφοριακής αγωγής του Δήμου, στο Καλπάκι.

β) Να ξεναγηθούν στις εγκαταστάσεις του παραδοσιακού νερόμυλου κα στις νεροτριβές των αδελφών Ντέλα.

Η διδακτική επίσκεψη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο υλοποίησης δράσης του ετήσιου προγραμματισμού με θέμα: “Νερόμυλοι- Νεροτριβές- Μαντάνια”, από τις τάξεις Γ’  & Δ]  του σχολείου.

Το νερό, ως πηγή ζωής, είναι ένα από τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν την περιοχή της Ηπείρου. Με τέσσερα ποτάμια η Ήπειρος, τον Αώο, τον Άραχθο, τον Καλαμά και το Λούρο, με εκατοντάδες χειμάρρους και δεκάδες παραπόταμους που κυλούν ορμητικά μέσα από τις οροσειρές της Βόρειας Πίνδου, όλος αυτός ο υδάτινος όγκος που προέρχεται από τα μεγάλα βουνά της Ηπείρου αφ’ ενός συνέβαλε δραματικά στις μορφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής, αφ’ ετέρου βοήθησε στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική της ανάπτυξη. Στην προβιομηχανική εποχή κοντά στις πηγές και στις όχθες των ποταμών έκαναν την εμφάνισή τους οι πρώτοι νερόμυλοι και τα υδροτριβεία που εκμεταλλεύτηκαν την ενέργεια των ορμητικών νερών. Αποτέλεσαν επί σειρά αιώνων τις πρώτες οικογενειακές βιοτεχνικές μονάδες που επέτρεψαν στα χωριά να λειτουργήσουν ως αυτόνομες μικρές οικονομικές και κοινωνικές οντότητες στο πλαίσιο της φυσικής οικονομίας, αξιοποιώντας τις φυσικές πηγές ενέργειας ως θεμέλιους λίθους στην επιβίωση του πληθυσμού και κατ’ επέκταση στην τοπική ανάπτυξη.

Στην προβιομηχανική κοινωνία κοντά στις πηγές και στις όχθες των ποταμών έκαναν την εμφάνισή τους οι πρώτοι νερόμυλοι και τα υδροτριβεία-υδατοκρουστήρια (νεροτριβές, ντιστρέλες, μαντάνια) που εκμεταλλεύτηκαν την ενέργεια των ορμητικών νερών. Ειδικά οι νερόμυλοι αποτελούν μέρος της προβιομηχανικής, πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου μας. Δίπλα σ’ αυτούς πάντα οι νεροτριβές και τα μαντάνια και λίγο παραπέρα κοντά στο δάσος τα νεροπρίονα. Η ανάπτυξη του θέματος συσχετίζεται γενικότερα με τη μελέτη του νερού, ήτοι το φυσικό κύκλο του, τα καιρικά φαινόμενα, την χρήσιμη ενέργεια που παράγεται από την κίνησή του, καθώς και με τους μύθους, τις παροιμίες και τα έθιμα που συνδέονται με τους μυλωνάδες και τους νερόμυλους στη λαϊκή μας παράδοση.

(στιγμιότυπα από τη διδακτική επίσκεψη – κλικάρετε πάνω στην εικόνα για άνοιγμα)