Το τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας

Με αφορμή τον πίνακα του Σπύρου Βασιλείου <το τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας>

μιλήσαμε με τα παιδιά για την Καθαρά Δευτέρα

Με την Καθαρά Δευτέρα ξεκινά η Σαρακοστή για την Ορθόδοξη Εκκλησία, ενώ ταυτόχρονα σημάνει το τέλος των Αποκριών. Η Καθαρά Δευτέρα ονομάστηκε έτσι γιατί οι Χριστιανοί «καθαρίζονται» πνευματικά και σωματικά.Είναι μέρα νηστείας αλλά και μέρα αργίας για τους Χριστιανούς. Η νηστεία διαρκεί για 40 μέρες,-μόνο οι μεγάλοι και όχι τα παιδιά- όσες ήταν και οι μέρες νηστείας του Χριστού στην έρημο. Εορτάζεται 48 ημέρες πριν την Κυριακή της Ανάστασης του Χριστού, το χριστιανικό Πάσχα.

Η ημέρα της Καθαράς Δευτέρας, γιορτάζεται έντονα σε όλη την Ελλάδα, με διάφορα έθιμα . Συνηθίζεται πανελλαδικά να τρώγεται λαγάνα, δηλαδή άζυμο ψωμί που παρασκευάζεται μόνο εκείνη τη μέρα, ταραμάς, χαλβάς, θαλασσινά, λαχανικά, ελιές και φασολάδα χωρίς λάδι. Κύρια έθιμα σε όλη την Ελλάδα είναι το πέταγμα του χαρταετού, αλλά και το  Γαϊτανάκι. 

 

Χωρίσαμε τις τροφές σε νηστίσιμες και αρτύσιμες κι όταν κατανόησαν ποιες τροφές είναι νηστίσιμες και ποιες αρτύσιμες , ακολούθησε καταγραφή των τροφών που είπαν τα παιδιά σε αυτές τις δύο κατηγορίες

τα παιδιά ονόμασαν νηστίσιμα τα εξής:

ελιές, χαλβάς, λαγάνα, φασόλια , κρεμμύδι(από τον πίνακα του Βασιλείου), χόρτα, χορταρικά, φακές, όλα γενικά τα όσπρια, ντομάτες, χταπόδια, καλαμαράκια, καβούρια, αχινούς και γενικά θαλασσινά (όχι όμως τα ψάρια γιατί έχουν αίμα) . Μιλήσαμε για τον ταραμά και από που προέρχεται και την ταραμοσαλάτα .

τα παιδιά βρήκαν αρτύσιμες τροφές 

κρέας, γάλα, σαλιγκάρια, ψάρια, τυρί, βούτυρο, γιαούρτι και το τζατζίκι .

Τα παιδιά δεν νηστεύουν γιατί έχουν ανάγκη και το κρέας και το γάλα και το γιαούρτι και τα ψάρια και κυρίως γιατί η καρδούλα  τους είναι φωτεινή και μόνο αγαπούν  όλο το κόσμο. τα παιδιά κάνουν καλές πράξεις.

ποιες καλές πράξεις κάνουν τα παιδιά για να μάθουν και οι μεγάλοι?

τα παιδιά είπαν:

-Να αγαπιόμαστε

-να παίζουμε όμορφα και να μοιραζόμαστε τα παιχνίδια μας. 

-να κάνουμε δώρα ζωγραφιές

-να λέμε καλές κουβέντες

-να λέμε <μη στενοχωριέσαι > στον φίλο μας άμα είναι λυπημένος 

-να χαρίζουμε παιχνίδια στα παιδάκια που δεν έχουν 

-να δίνουμε φιλάκια και να κάνουμε αγκαλιές

-να μη λέμε κακά λόγια αλλά να μιλάμε ευγενικά , να μιλάμε ωραία

-να μη κοροϊδεύουμε 

-να βοηθάμε τη μαμά και το μπαμπά

-να αγαπάμε και να φροντίζουμε το παππού και τη γιαγιά

-να μη τσακωνόμαστε με τα αδερφάκια και τα ξαδερφάκια και με κανέναν

-να φροντίζουμε τα σκυλάκια τις γατούλες και όλα τα  ζωάκια

να ταΐζουμε τα πουλάκια 

Κατόπιν τα παιδιά ζωγράφισαν τον πίνακα του Σπύρου Βασιλείου Το Τραπέζι της Καθαρής Δευτέρας

(ανάλυση -πάνω σ΄ ένα στρογγυλό μεταλλικό τραπεζάκι καφενείου , που έχουμε και στο Νηπιαγωγείο μας, βρίσκονται τα νηστίσιμα φαγητά που συνηθίζουμε να τρώμε την Καθαρή Δευτέρα: οι ελιές, ο χαλβάς, ο ταραμάς, η λαγάνα, αλλά και το κρασάκι για τους μεγάλους.  Φυσικά δε θα μπορούσε να λείπει μια τέτοια μέρα ο πολύχρωμος χαρταετός. Δίπλα του βρίσκεται ένα μεγάλο ψάθινο καπέλο. Υπάρχει ακόμα ένας χαρταετός μπλεγμένος στα σύρματα και ένας χαρτόμυλος. Στο βάθος φαίνεται μια πόλη ) . (ανάλυση μαθηματικών ποσοτήτων – πόσα πιάτα υπάρχουν στο τραπέζι, κλπ) . Γράψαμε όπως μπορούμε με μολύβι ΣΑΡΑΚΟΣΤΙΑΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ στα έργα μας

 

τα έργα των παιδιών

 

το έθιμο του χαρταετού

 

Συζητήσαμε σήμερα για το έθιμο του χαρταετού

Για ποιο λόγο άραγε πετάμε χαρταετό κάθε χρόνο την Καθαρά Δευτέρα; Υπάρχει κάποιος συμβολισμός ή είναι απλά μια συνήθεια;

Η συνήθεια των ανθρώπων να φτιάχνουν χαρταετούς και να τους πετούν ψηλά στον ουρανό είναι πολύ παλιά. 

Ο σκοπός του εθίμου στην Αρχαία Κίνα ήταν η επικοινωνία του ανθρώπου με τον Θεό. Μάλιστα οι άνθρωποι πίστευαν τότε ότι όσο πιο ψηλά πετάξει ο χαρταετός τόσο πιο πιθανό ήταν ο Θεός να δει τις ευχές τους που κρεμιόντουσαν πάνω του και να τις πραγματοποιήσει!

Η Καθαρά Δευτέρα είναι η πρώτη μέρα της Σαρακοστής όπου οι χριστιανοί ξεκινούν την  μεγάλη νηστείας του Πάσχα.

Έτσι, με τη νηστεία καθαρίζουμε το σώμα και την ψυχή μας και με το πέταγμα του χαρταετού ερχόμαστε με το νου μας  πιο κοντά στον Θεό.

Εκτός όμως από τη θρησκευτική του διάσταση, ο χαρταετός στο παρελθόν είχε και άλλες χρήσεις μιας και χρησιμοποιούνταν για μετεωρολογικές προβλέψεις, ακόμη και για μεταφορά αντικειμένων σε απομακρυσμένες περιοχές.

Σήμερα είναι  ένα ωραίο και διασκεδαστικό παιχνίδι για μικρούς και μεγάλους, όταν για μια μέρα έστω ο ουρανός γεμίζει με πολύχρωμες και φανταχτερές κατασκευές.

Κατασκευάαμε  το δικό μας χαρταετό , κόβοντας χαρτόνια σε σχήμα ρόμβου, ζωγραφίζοντας με μαρκαδόρους το ρόμβο, δακτυλίδια με τις παλάμες του χεριού μας τις οποίες σχεδιάσαμε και κόψαμε και ουρά από πολύχρωμες υφασμάτινες κορδέλες .

Πήραμε σπίτι τους χαρταετούς μας

Γνωρίσαμε κι ένα αίνιγμα για το χαρταετό ΜΟΛΙΣ ΦΥΣΗΞΕΙ ΑΕΡΑΚΙ, ΞΕΚΙΝΩ ΤΟ ΤΑΞΙΔΑΚΙ. ΤΙ ΕΙΜΑΙ?

Ζωγραφίσαμε το αίνιγμα και γράψαμε όπως μπορούμε τη λέξη ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ

 

ΤΑ ΧΕΛΙΔOΝΙΣΜΑΤΑ

Γνωρίσαμε το έθιμο ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΣΜΑΤΑ 

Λίγα λόγια για το έθιμο 

Στο χέρι φοράμε  ένα βραχιόλι από άσπρες και κόκκινες κλωστές, που το λένε «Μάρτη», για να μην μας «μαυρίσει» ο ήλιος.

Είναι ένα μαγικό προφύλαγμα για τη νέα εποχική περίοδο. Το περίδεμα αυτό το φοράμε ως τη Ανάσταση ή ώσπου να πρώτο δουν χελιδόνι.
Το μήνα αυτό, σύμφωνα με το έθιμο, τα παιδιά έφτιαχναν ένα ξύλινο ομοίωμα χελιδόνας, το οποίο στόλιζαν με λουλούδια. Έπειτα το γύριζαν από σπίτι σε σπίτι σ’ όλο το χωριό τραγουδώντας τραγούδια για τον ερχομό των χελιδονιών. Οι νοικοκυρές έδιναν στα παιδιά λεφτά, λάδι, κρασί, αλεύρι, σιτάρι. Τα λεφτά καθώς και τα προϊόντα αυτά τα αφιέρωναν τα παιδιά στην εκκλησία.

Είναι σημαντικό ότι το έθιμο αυτό επιβιώνει από τους αρχαίους Έλληνες σε όλα  μέρη της πατρίδας μας Πρόκειται για τα λεγόμενα «χελιδονίσματα» τα ανοιξιάτικα κάλαντα.

Το τέλος του Χειμώνα και τον ερχομό των χελιδονιών γιόρταζαν τα παιδιά από την αρχαιότητα με τα «χελιδονίσματα».Τα παιδιά συνέχιζαν να τραγουδούν τον ερχομό της Άνοιξης και έτσι το έθιμο διατηρήθηκε όπως ακριβώς και στην αρχαιότητα. Σε κάθε μεριά της Ελλάδας, την 1η του Μαρτη τα παιδιά ξεχύνονταν στους δρόμους για να καλωσορίσουν τα χελιδόνια τους, τους αγγελιοφόρους της Άνοιξης. Κρατούσαν στα χέρια τους ένα ξύλινο χελιδόνι και του κρεμούσαν στο λαιμό κουδουνάκια . Πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι και έλεγαν τα «χελιδονίσματα» ενώ τα κουδουνάκια συνόδευαν το τραγούδι τους.

Έτσι κι εμείς, φτιάξαμε τα Μαρτάκια μας , τα φορέσαμε στο χεράκι μας,

μάθαμε να τραγουδάμε τα χελιδονίσματα , φτιάξαμε χελιδονάκια

και πήγαμε στο Super Market της γειτονιάς και είπαμε τα κάλαντα της Άνοιξης. τα κάλαντα υπάρχουν σε πολλές παραλλαγές στην Ελλάδα .

πήραμε τα δωράκια μας από το Super  Market (γκοφρετάκια και καραμέλες), ευχαριστούμε πολύ

Ζωγραφίσαμε τα χελιδονίσματα

πίνακας ζωγραφικής με τέμπερα (πινέλο, σταμπωτά,στένσιλ)

Στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να δείτε ζωγραφιές των παιδιών και να ακούσετε τα χελιδονίσματα της Θράκης

«Το Καπέλο κι ο Παλιάτσος»

Διαβάσαμε το διήγημα του Κωστή Ανετάκη  «Το Καπέλο κι ο Παλιάτσος»

φτιάξαμε το δικό μας παλιάτσο (ρολό χαρτί, κολλάζ με διάφορα είδη χαρτιών)

 

ομαδικό πίνακα ζωγραφικής του διηγήματος

και ζωγραφική

δραματοποίηση του διηγήματος

μπορείτε να γνωρίσετε το διήγημα του Κωστή Ανετάκη , στο παρακάτω βίντεο

Mάσκες

Kόψαμε μάσκες και τις ζωγραφίσαμε με τα δάχτυλά μας (αποτύπωμα δακτύλου). Τις αφήσαμε να στεγνώσουν και αύριο θα βάλουμε τα λαστιχάκια

αλλά και αγαπημένες μάσκες κολλάζ από πατρόν που βρήκαμε στο διαδίκτυο και τις πήραμε σπίτι μας

ζωγραφίσαμε τους φακέλους μας

ζωγραφίσαμε σήμερα τους φακέλους μας με τέμπερα και πινέλα  και ομαδοποιήσαμε  τα έργα μας σε θέματα

είδαμε τα προηγούμενα έργα μας και είπαμε ποια  μας άρεσαν πιο πολύ και γιατί

Ένα καπέλο, μια ιστορία

Τα παιδιά έφτιαξαν καπέλα κολλάζ ,  επιλέγοντας υλικά όπως κορδέλες , υφάσματα ,τούλι , χαρτόνια.

Κάθε παιδί παρουσίασε μία ιστορία με το καπέλο του

Τις ιστορίες των παιδιών μπορείτε να δείτε στο παρακάτω βίντεο

ζωγραφίσαμε καπέλα και γράψαμε όπως μπορούμε τη λέξη ΚΑΠΕΛΟ

Φύλλο εργασίας με καπέλο του κλόουν

βρήκαμε ένα καπέλο

Διαβάσαμε το παραμύθι ΒΡΗΚΑΜΕ ΕΝΑ ΚΑΠΕΛΟ του Jon Klassen (το πρώτο παραμύθι που δανειστήκαμε από την Δημόσια βιβλιοθήκη Χαλκίδας), το αναλύσαμε, μοιραστήκαμε συναισθήματα, προτείναμε λύσεις.

Δύο φίλες χελώνες αγαπημένες βρίσκουν ένα καπέλο. Το καπέλο είναι ένα και οι χελώνες είναι δύο. Αφήνουν το καπέλο γιατί δεν είναι σωστό να έχει η μία καπέλο και η άλλη να μην έχει… 

Τα παιδιά προτείνουν λύσεις όπως:

-Το καπέλο είναι μαγικό και γίνονται δύο καπέλα με μια λέξη μαγική . φτιάξαμε κι ένα τραγουδάκι:

ΑΜΠΡΑΚΑΤΑΜΠΡΑ ΚΑΠΕΛΟΥΡΑ ΚΑΠΕΛΑΔΟΥΡΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΓΙΝΕ ΔΥΟ ΝΑ ΦΟΡΑΜΕ ΕΣΥ ΚΙ ΕΓΩ

-Να πάνε στα μαγαζιά να αγοράσουν ακόμα ένα καπέλο

-Να φτιάξουν ένα δεύτερο καπέλο από υλικά της φύσης αν δεν έχουν λεφτά. Με φύλλα, λουλούδια, χορταράκια και κλαδιά.

-Να μοιράζονται το καπέλο. Πως θα μετρούν το χρόνο όμως ώστε να το φορούν το ίδιο? Τα παιδιά είπαν:με κλεψύδρα, με ρολόι, δυο ώρες η μια και δυο ώρες η άλλη χελώνα, με τη μέρα, μια μέρα η μια χελώνα, μια μέρα η άλλη.

Ακολούθησε δραματοποίηση της ιστορίας

Τα παιδιά ζωγράφισαν κι έγραψαν όπως μπορούν ότι τους άρεσε από την ιστορία

Κάναμε τα δικά μας Καπέλα (κολλάζ)

Μπορείτε να δείτε ένα βίντεο μας  με το παραμύθι

κλόουν

Συνεχίσαμε σήμερα εικαστικές δραστηριότητες με τον κλόουν και παιχνίδια γλώσσας με την λέξη ΑΠΟΚΡΙΕΣ

Βάλαμε τα γράμματα της λέξης ΑΠΟΚΡΙΕΣ στην σωστή σειρά με κεφαλαία και μικρά ‘

βάλαμε το φόντο στον κλόουν μας και γράψαμε τη λέξη ΑΠΟΚΡΙΕΣ όπως μπορούμε στο έργο μας

ολοκληρώσαμε τον παλαμο-κλόουν μας και γράψαμε  όπως μπορούμε την λέξη ΚΛΟΟΥΝ στο έργο μας

τα έργα μας σε βίντεο συνοδεύουν το τραγούδι Παλιάτσος – Στίχοι: Μέλπω Ζαροκώστα, Μουσική: Νότης Μαυρουδής