Μήνας: Φεβρουάριος 2024

Γνωστή ως η περίοδος των λεγόμενων Αλκυονίδων Ημερών είναι η περίοδος που γίνεται διάλειμμα θερμών ημερών, στην καρδιά του χειμώνα, κοντά στις γιορτές των Χριστουγέννων (περίπου 15 Δεκεμβρίου-15 Φεβρουαρίου).

Εκτός από τη μυθολογία που τις καλύπτει, η επιστημονική τους εξήγηση σχετίζεται με την γεωγραφική θέση της χώρας.

«Η παράδοση μπορεί να λέει ότι οι Αλκυονίδες είναι κάποιες ημέρες που χρειάζεται η αλκυών, ένα πουλί για να μπορέσει να γεννήσει και να κλωσήσει τα αυγά της, αλλά στην ουσία πρόκειται για κάτι τελείως φυσιολογικό καθώς σαν χώρα είμαστε πολύ νότια σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης στην νοτιοανατολική Μεσόγειο και μέσα στο χειμώνα υπάρχουν κάποια διαστήματα καλοκαιρίας, μικρά ή μεγάλα δεν έχει σημασία. Λόγω του συσχετισμού με την κλιματική αλλαγή θεωρούμε ή μερικές φορές έτσι περίπου γίνεται να είναι πολύ μεγάλα αυτά τα διαστήματα που έχουμε ανομβρία, άρα γενικά καλό καιρό», εξηγεί ο διευθυντής Προγνώσεων της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας Αντώνης Λάλος

Ο μύθος των Αλκυονίδων ημερών

Η ονομασία τους προέρχεται από τη μυθική Αλκυόνη, κόρη του βασιλιά των ανέμων Αίολου και της Ενάρετης. Επρόκειτο για πανέμορφη κοπέλα, που παντρεύτηκε τον νεαρό Κήυκα (κατ’ άλλη εκδοχή αυτός ήταν ο βασιλιάς) και ζούσε δίπλα στη θάλασσα. Ήταν τόσο ευτυχισμένοι που πίστευαν ότι δεν ήταν θνητοί αλλά θεοί του Ολύμπου. Μάλιστα αποκαλούσαν ο ένας τον άλλον με τα ονόματα του Δία και της Ήρας και ζητούσαν και  από τους υπόλοιπους κατοίκους της περιοχής να τους αποκαλούν έτσι. Όταν το έμαθε ο Δίας εξαγριώθηκε και αποφάσισε να τους εκδικηθεί.

Μια μέρα ο Κήυκας πήγε με τη βάρκα του για ψάρεμα. Η Αλκυόνη είχε κακό προαίσθημα και τον παρακάλεσε να μείνει σπίτι, αλλά εκείνος δεν την άκουσε. Ο Δίας προκάλεσε τρικυμία και έριξε κεραυνό στη βάρκα του. Ο νεαρός βασιλιάς βούτηξε στη θάλασσα και άρχισε να κολυμπά αλλά δεν κατάφερε να σωθεί από τα μανιασμένα κύματα. Όταν η Αλκυόνη είδε τα ξύλα του καραβιού να επιπλέουν άρχισε να θρηνεί τον χαμό του αγαπημένου της. Ο Δίας τους λυπήθηκε και αποφάσισε να τους μεταμορφώσει σε πουλιά. Ο Κήυκας μεταμορφώθηκε σε θαλασσοπούλι και η Αλκυόνη σε ένα πανέμορφο μικρό πουλί με γαλάζια φτερά που πήρε το όνομά της.

Από τότε, η Αλκυόνη γεννούσε τα αυγά της στην ακροθαλασσιά, όπου όμως οι νεοσσοί της παρασύρονταν και χάνονταν από τα κύματα.

Ο Δίας κάποτε τη λυπήθηκε και αποφάσισε να στέλνει μέσα στην καρδιά του χειμώνα, την εποχή που η Αλκυόνη επωάζει τα αυγά της, 14 ημέρες καλοκαιρίας και διέταξε τον Αίολο να συγκρατεί αυτές τις ημέρες τους ανέμους. Έτσι, το χρονικό αυτό διάστημα ονομάστηκε Αλκυονίδες Ημέρες. Αναφορές του μύθου της Αλκυόνης υπάρχουν στο έργο των ρωμαίων συγγραφέων Οβίδιου, Υγίνου και Βιργιλίου.

Κατά άλλη αρχαία πηγή, ο βασιλιάς έφυγε για το Μαντείο των Δελφών. Η Αλκυόνη κατά τη διάρκεια της απουσίας του πήγαινε κάθε μέρα στο ακρογιάλι και τον περίμενε ανήσυχη. Ανώφελα όμως τον έψαχνε παντού, γιατί ήταν ήδη νεκρός. Και όσο αργούσε να φανεί ο αγαπημένος της, άρχισε να μοιρολογεί στην ακρογιαλιά και παρακαλούσε τους Θεούς να την λυπηθούν. Τότε ο Δίας λυπήθηκε την Αλκυόνη και παρακάλεσε την Ήρα να στείλει την Ίριδα ως αγγελιοφόρο των θεών στον Ύπνο και να του πει να φανερώσει στην Αλκυόνη με ένα όνειρο την αλήθεια για το θάνατο του συζύγου της.

Και ο Ύπνος έστειλε τον γιό του, το Μορφέα, με την μορφή του Κήυκα, ο οποίος πήγε και στάθηκε μπροστά στο κρεβάτι της Αλκυόνης και της φανέρωσε την αλήθεια. Μόλις έμαθε η Αλκυόνη το χαμό του Κήυκα, τρελάθηκε και τον έψαχνε σε όλη την ακρογιαλιά. Κάποια στιγμή είδε στη θάλασσα σπασμένα σανίδια από κάποιο καράβι και κάποια κουρέλια. Τότε κατάλαβε και άρχισε να κλαίει πάνω στο βράχο χωρίς σταματημό.

Ο Δίας στενοχωρήθηκε για τον καημό της και τη μεταμόρφωσε σε πουλί, για να μπορεί να ψάχνει στις ακρογιαλιές και στις θάλασσες για να βρει τον αγαπημένο της. Η Αλκυόνη από τότε μεταμορφωμένη σε ψαροπούλι ζει κοντά στη θάλασσα και κοιτά διαρκώς τα νερά της μήπως και εμφανιστεί πάνω σε κάποιο αφρισμένο κύμα ο αγαπημένος της Κήυκας .

Ο αστερισμός των Πλειάδων

Αντίθετα, στον αστερισμό της Πούλιας, όπως είναι γνωστός ο αστερισμός των Πλειάδων, το κεντρικό αστέρι και το πιο φωτεινό ονομάζεται Αλκυόνη.

Ο αστερισμός αυτός ήταν πολύ γνωστός και σημαντικός στους Αρχαίους Έλληνες, και σε λαούς ήδη πριν από εμάς της Μέσης Ανατολής (Βαβυλώνιοι) Ήδη, ο Ησίοδος το 800 πχ. γράφει ότι με αυτόν τον αστερισμό κανονίζονταν πότε θα γίνουν γεωργικές εργασίες ή τα θαλάσσια ταξίδια.

Για να είναι ορατός ο αστερισμός αυτός το χειμώνα πρέπει να υπάρχει αίθριος ουρανός, δηλαδή αλκυονίδες ημέρες.

ΠΗΓΗ: https://www.alfavita.gr/koinonia/439076_alkyonides-meres-poia-einai-i-alkyoni-kai-apo-poy-proekypse-onoma