ΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ ΜΑΣ ΒΟΗΘΩ ΠΑΙΡΝΩ ΜΕΡΟΣ ΕΝΕΡΓΩ

Θεματικός κύκλος

Φροντίζω το περιβάλλον

Επιμέρους θεματικές ενότητες/ Υποενότητες

Φυσικές Καταστροφές – Πολιτική Προστασία

Τίτλος προγράμματος 

Στόχος του προγράμματος μας η προετοιμασία των μελλοντικών ενεργών πολιτών μας για ένα κόσμο γεμάτο προκλήσεις  τόσο στο εγγύτερο ανθρωπογενές όσο και στο ευρύτερο φυσικό περιβάλλον. Η ανάπτυξη οικολογικής συνείδησης στη σύγχρονη εποχή είναι επιτακτική αν θέλουμε να έχουμε ένα ασφαλές περιβάλλον για να ζήσουμε.

Μέσα από μελέτες περιπτώσεων και πλούσιο οπικοακουστικό υλικό επιχειρούμε να βοηθήσουμε τους μαθητές μας να κατανοήσουν το ρόλο του ανθρώπινου παράγοντα στην πρόκλησή των φυσικών καταστροφών και των τρόπων με τους οποίους ο ίδιος ο άνθρωπος μπορεί  να συμβάλλει στην πρόληψη, αντιμετώπιση και μετριασμό των συνεπειών τους. Το  πρόγραμμα στοχεύει στην έγκυρη και πολύπλευρη ενημέρωση και εκπαίδευση των μαθητών/τριών σε θέματα φυσικών κινδύνων και καταστροφών, ώστε να γνωρίζουν τα φυσικά φαινόμενα και να είναι προετοιμασμένοι για να τα διαχειριστούν. 

Η μεθοδολογία του Προγράμματος και οι προτεινόμενες δραστηριότητες-δράσεις των εργαστηρίων συνδέεται με τους 17 Παγκόσμιους Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης του Ο.Η.Ε, που προκύπτουν από την Agenda 2030 (Στόχοι 4, 11, 13: Ποιοτική Εκπαίδευση, Βιώσιμες πόλεις και κοινότητες, Δράση για το κλίμα) με όραμα τους υπεύθυνους ενεργούς πολίτες του αύριο, οι οποίοι θα είναι ικανοί να αποτελέσουν «φορείς αλλαγής» για τον πλανήτη με στόχο το 2030 διαμορφώνοντας τις συνθήκες ζωής τους με σημείο αναφοράς την Αειφόρο Ανάπτυξη.

katastrofes 600 x 346

Στόχος του εργαστηρίου ήταν οι μαθητές

1. Να αναγνωρίσουν τα φυσικά φαινόμενα που πλήττουν την Ελλάδα και άλλες χώρες του πλανήτη. 

2. Να γνωρίσουν την έννοια του φυσικού κινδύνου  εκφράσουν την άποψή τους για- το ποιοι είναι οι φυσικοί κίνδυνοι 

Τι είναι λοιπόν τα φυσικά φαινόμενα; γιατί λέγονται έτσι; τι επιπτώσεις έχουν για τη ζωή μας; Μήπως φταίμε και εμείς που συμβαίνουν; πως μπορούμε να βοηθήσουμε; 

IMG 20240226 131353014 MFNR

Τόσα πολλά ερωτήματα που σε κάθε εργαστήριο μας θα δίνονται οι απαντήσεις μέσα από εκπαιδευτικά βίντεο, συζητήσεις και ποικίλες δραστηριότητες!!

Αφού παρακολουθήσαμε το βίντεο, συζητήσαμε τι  γνωρίζουμε για αυτά τα φαινόμενα και εκφράσαμε τις δικές μας προσωπικές εμπειρίες. Στη συνέχεια  απεικονίσαμε ένα από τα φυσικά φαινόμενα που μελετήσαμε προηγουμένως.

collage 1 5 collage 10

Στη χώρα όπως και σε πολλές ακόμη χώρες του κόσμου το τελευταίο χρονικό διάστημα έχουν αυξηθεί τα φυσικά φαινόμενα που εμφανίζονται. Πιο συγκεκριμένα έχει παρατηρηθεί αύξηση του αριθμού των σεισμικών δονήσεων ακόμη και στη δική μας χώρα!!

Συζητήσαμε το γεγονός αυτό με τα παιδιά και σιγά σιγά  η κουβέντα οδηγήθηκε στην απορία των παιδιών  για το τι είναι σεισμός, πως προκαλείται και τι μπορούμε να κάνουμε για να προφυλαχθούμε. 

Ξεκινήσαμε λοιπόν με το αγαπημένο θεμά των παιδιών, τη μυθολογία.

https://oasp.gr/mythoi-gia-toys-seismoys

Μέσα από ένα βίντεο παρακολουθήσαμε ιστορίες – μύθους από όλο τον κόσμο σχετικά με τη δημιουργία του σεισμού. Το βίντεο αποτελεί οπτικοποιημένη παρουσίαση του  βιβλίου της Ασημίνας Κούρου, Μαρίας Πανουτσοπούλου και Αγνής Παύλου “Η Γη χορεύει: μύθοι και αλήθειες από όλο τον κόσμο για τους σεισμούς” . Πολλοί λαοί (ανάμεσά τους και οι αρχαίοι Έλληνες) επειδή δεν μπορούσαν να εξηγήσουν το πως και γιατί γίνονταν σεισμοί, έπλαθαν έναν μύθο. 

 

Στη συνέχεια για παιγνιώδη εμπέδωση της νέας γνώσης οι μαθητές καλούνται να ενώσουν τη χώρα με την εικόνα του σωστού μύθου

Μας εντυπωσίασε ο μύθος του Εγκέλαδου και θελήσαμε να μάθουμε περισσότερες πληροφορίες γι αυτόν.

Ο Εγκέλαδος στην Ελληνική Μυθολογία φέρεται ως αρχηγός των Γιγάντων, γιος του Τάρταρου και της Γαίας που έπαιξε όμως πρωτεύοντα ρόλο στη Γιγαντομαχία στην οποία και φονεύθηκε. Οι Αρχαίοι Έλληνες πίστευαν πως, όταν γινόταν σεισμός, ο Εγκέλαδος είχε θυμώσει και επειδή ήταν πολύ μεγάλος τράνταζε όλη τη γη.

egkelados

Προσπαθήσαμε και εμείς να αποτυπώσουμε στο χαρτί όσα μάθαμε για τον Εγκέλαδο…

IMG 20240226 124850352 MFNR IMG 20240228 121151166 MFNR

collage 11 collage 2 3

collage 1 6

 Μπορεί να συμβαίνει αυτό που ο μύθος αναφέρει στην πραγματικότητα όμως; Τι είναι  σύμφωνα με την επιστήμη το φαινόμενο του σεισμού και πως προκαλείται;;; Μέσα από πλούσιο έντυπο αλλά και ηλεκτρονικό εκπαιδευτικό υλικό μάθαμε για το φαινόμενο του σεισμού και τη κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών.

Μάθαμε πως ο επιστήμονας μας ενημερώνει για το σεισμό και μελετάει τους σεισμούς λέγεται Σεισμολόγος. Χρησιμοποιεί ειδικά όργανα που λέγονται σεισμογράφοι για να εντοπίζει που έγινε ο σεισμός αλλά και πόσο δυνατός ή αδύναμος είναι ο σεισμός. Μέσα  από την σελίδα www.seismos.gr παρατηρήσαμε πως καταγράφονται οι σεισμοί την ώρα που μιλάμε. 

44b3a53326e63bcebcd3709bab2de1f0 seismografos intime 2 7 12 2019 seismostora

Γίναμε και εμείς για λίγο σεισμολόγοι και καταγράψαμε σεισμούς που έγιναν…collage 4 2

Τι πρέπει να κάνουμε πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το σεισμό για να προφυλαχτούμε;

Μάθετε για το σεισμό και προστατευτείτε οδηγίες για μικρά παιδιά 1

Για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα βήμα βήμα τα μέτρα προστασίας κατά του σεισμού, παρακολουθήσαμε ένα εξαιρετικό εκπαιδευτικό βίντεο της πολιτικής προστασίας 

«ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΣΕΙΣΜΟ ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ»    με τις τρεις βασικές κινήσεις.

6dd051d048aa7deb6a05d83779e91e18

Μέσα απο το βίντεο είδαμε πως πρέπει πάντα να έχουμε έτοιμο ένα βαλιτσάκι έκτακτης ανάγκης… αλλά τι θα βάλουμε μέσα…

collage 3 3

Στο τέλος μάθαμε και χορέψαμε το τραγούδι…

Στη συνέχεια μιλήσαμε για το φυσικό φαινόμενο των ηφαιστείων. Ήταν πιο εύκολο να γίνει κατανοητό αφού ήδη είχαμε δει μερικά πράγματα για το εσωτερικό της γης και τα ηφαίστεια απο την ενασχόληση μας με τους σεισμούς.  Παρακολουθήσαμε το παρακάτω βίντεο και στη συνέχεια βάλαμε σε εξελικτική σειρά εικόνες από την έκρηξη ενός ηφαιστείου. 

collage 5 2

Πραγματοποιήσαμε διδακτική αξιοποίηση του παραμυθιού «Το συναχωμένο ηφαίστειο» της Ευριδίκης Αμανατίδου. Ακούσαμε το παραμύθι και το συζητήσαμε με τα παιδιά.

 

Στη συνέχεια δημιουργήσαμε τα δικά μας ηφαίστεια!!

collage 7 1 collage 6 1

ΠΩΩΩΩΩΩΩΩ ΜΗΠΩΣ ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ ΜΙΑ ΕΚΡΗΞΗ ΗΦΑΙΣΤΕΙΟΥ ΑΠΟ ΚΟΝΤΑ

1712056235654 1712056235679

collage 8 1

 «ΕΚΤΑΚΤΟ ΔΕΛΤΙΟ ΚΑΙΡΟΥ»

Διακόπτουμε τη ροή του προγράμματός μας για να σας μεταδώσουμε την έκτακτη είδηση: Ύστερα από ραγδαία πολύωρη νεροποντή καταστροφικές πλημμύρες παρέσυραν τους φράκτες των περίβολων από εξοχικές κατοικίες. Χείμαρροι έπνιξαν κοπάδια ζώων, ενώ στη λάσπη βυθίστηκαν καλλιέργειες και ανθοκηπευτικά. Οι κάτοικοι της Αετοράχης φροντίζουν να περισώσουν ό,τι μπορούν με κίνδυνο της προσωπικής τους ασφάλεια και ζωής». Οι δυο φίλοι ο Βασιλάκης και ο Γιάννης, μαθητές της Ε’ τάξης σταμάτησαν το παιχνίδι τους και πάγωσαν μπροστά στο έκτακτο δελτίο.

-«Κατακλυσμός, θεομηνία» ψέλλισε η μαμά του Βασιλάκη, που έντρομη έμεινε να παρακολουθεί το τηλεοπτικό ρεπορτάζ.

-«Πόσο μακριά είναι η αετοράχη;» ρώτησε ο Βασιλάκης, που καθώς έστρεψε το βλέμμα του προς τον Γιάννη θυμήθηκε πως οι παππούδες του ζουν στο διπλανό χωριό.

Εκεί είναι το πατρικό σπίτι του πατέρα του Γιάννη και τα καλοκαίρια ο φίλος τους περνούσε ξέγνοιαστες διακοπές μαζί με τους παππούδες και τα ξαδέλφια του. Πολύ γρήγορα μάζεψε τα βιβλία του και τα επιτραπέζια παιχνίδια του. Δεν έβλεπε την ώρα να γυρίσει πίσω. Να συναντήσει τους δικούς του να μάθει σε τι κατάσταση βρίσκεται το σπίτι στο χωρίο. Αν είναι καλά οι δικοί του άνθρωποι. Η μητέρα οδήγησε τον Γιάννη στην εξώπορτα.

-«Τι έγινε μαμά» ρώτησε ο Βασιλάκης; «Πώς έγινε τέτοια καταστροφή μέσα σε λίγες ώρες;»

-«Πολύ νερό ξαφνικά αλλά βέβαια και άλλες αιτίες αγόρι μου, που οπωσδήποτε γρήγορα θα βγουν στην επιφάνεια».

Ο Βασιλάκης επέστρεψε στα παιχνίδια του, χωρίς όρεξη ξάπλωσε στον καναπέ. Χάλασε η διάθεσή του. Η τηλεόραση εξακολουθούσε να παίζει. Η σκέψη του χάθηκε στην είδηση που άκουσε: νερό, καταστροφή, ζώα, άνθρωποι, φυτά σε κίνδυνο.

Κατακλυσμός του Νώε, μύθος ή πραγματικότητα…ανάμνηση μια ακατάσχετης νεροποντής ή θεομηνία, όπως τόλμησε να ξεστομίσει η μητέρα του.

Ξαφνικά σύννεφα γέμισαν τον ουρανό, κατάμαυρα πυκνά. Ένας αέρας δυνατός ξεσήκωσε τα φυλλώματα των δέντρων. Οι τέντες στο μπαλκόνι χτύπησαν δυνατά. Ο μικρός μας φίλος βρέθηκε πιο μπροστά από τη μαμά του στο ανοιχτό παράθυρο. Χοντρές σταγόνες βροχής πολύ γρήγορα κατάβρεξαν τα πάντα. Γρήγορα έκλεισαν τα παράθυρα και οι γείτονες, ενώ ξαφνικά χάθηκαν τα πουλιά από τον ουρανό ψάχνοντας για καταφύγιο. Ο δρόμος μετατράπηκε σε χείμαρρο, οι περαστικοί έτρεξαν να κρυφτούν στα υπόστεγα. Χώθηκαν στα μαγαζιά ήταν επικίνδυνο να μείνουν στα πεζοδρόμια. Η ορμή του νερού παρέσυρε τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα, τα μηχανάκια, ενώ τα αδέσποτα της γειτονιάς τρομαγμένα μπερδεύτηκαν στις είσοδο των πολυκατοικιών και μπροστά στον κίνδυνο έγιναν φίλοι γάτες και σκύλοι.

-«Κυρίες και κύριοι, οι ανθρώπινες παρεμβάσεις στα ρέματα, τα βουλωμένα φρεάτια, η αδιαφορία της δημοτικής αρχής για τη συλλογή των απορριμμάτων έγκαιρα και αποτελεσματικά, σε συνδυασμό με την ακατάσχετη βροχή έχουν δημιουργήσει ένα μεγάλο πρόβλημα στην πόλη μας. Απειλούνται άνθρωποι και περιουσίες κινδυνεύει η ασφάλεια των πολιτών. Κάνουμε έκκληση να παραμείνετε «στάσιμοι, δηλαδή όπου βρίσκεστε αποφεύγοντας τις μετακινήσεις».

-«Όμως και ο πατέρας ακόμα δε γύρισε. Μήπως κινδυνεύει; Που βρίσκεται»;

Ανασηκώθηκε έντρομος στον καναπέ του σαλονιού. Έψαξε τη μητέρα του, έτρεξε στο μπαλκόνι.’Ενας ήλιος κουρασμένος έγερνε στη δύση του. Όλα ήταν στεγνά απείραχτα!

-«Τι συνέβη;»…αναρωτήθηκε.  Ο πατέρας ήταν εκεί, σχολίαζε τα άσχημα νέα της νεροποντής. Ο απολογισμός τρομερός!

-«Όνειρο ήταν» σκέφτηκε. «Ένας μεγάλος εφιάλτης».

Το απογευματινό δελτίο ειδήσεων έδωσε στις σκέψεις του σχήμα και εικόνα. Η αγωνία οδήγησε το ενδιαφέρον του στον Γιάννη.

-«Τι να συνέβη;» αναρωτήθηκε.

-«Όλα καλά!  Ξεπεράσαμε τον κίνδυνο. Η πολιτική προστασία, η Πυροσβεστική, οι εθελοντές και διασώστες αποσόβησαν την καταστροφή».

Ωστόσο, όμως πολλά πράγματα άλλαξαν. Οι άνθρωποι κινδύνευσαν, τα σπίτια πλημμύρισαν τα όνειρα θάφτηκαν στη λάσπη, οι κόποι μιας ζωής  παρασύρθηκαν από το νερό.

«Πρέπει να αποδοθούν ευθύνες» φωνάζουν οι κάτοικοι της Αετοράχης.

«Οι ανθρώπινες παρεμβάσεις δημιουργήσαν τα προβλήματα υποστηρίζουν οι αρχές».

«Δεν υπάρχει σεβασμός στο περιβάλλον!» διαμαρτύρονται οι περιβαλλοντικές οργανώσεις

«Πρέπει να υποστηριχθεί η ατομική ευθύνη έναντι της πλημμύρας, μπάζα, φρεάτια σκουπίδια. Αναδάσωση τώρα»!

«Η καταστροφή του δάσους, οι πυρκαγιές οδήγησαν στο κατακλυσμό».

Όλα αντηχούν στα αυτιά του Βασιλάκη. Διαμαρτυρίες, φωνές, ευθύνες, αδιαφορία, και το αποτέλεσμα αναπάντεχο. Τα λόγια φτωχά να περιγράψουν το μέγεθος της μεγάλης απορίας για το μέλλον. Μια ελπιδοφόρα πρόταση διατύπωσαν οι νέοι εθελοντές, σε ένα μήνυμα  συλλογικό και απλό: «Όλοι μαζί μπορούμε να μείνουμε ασφαλείς. Η συναίσθηση της ατομικής ευθύνης για το κοινό καλό μπορεί να συγκρατήσει ακόμα και το νερό!!! Ο υπεύθυνος πολίτης είναι ο σωτήρας του μέλλοντος καιρού! Το ουράνιο τόξο είναι η υπόσχεση ότι μια κιβωτός θα διασώζει τον άνθρωπο, τα ζώα, τα φυτά τις αξίες της ζωής».

Το φυσικό φαινόμενο της πλημμύρας ήταν το επόμενο στη λίστα μας. Μέσα από ερωτήσεις κατανόησης, επεξεργασίας και ανάπτυξης προβληματισμού γύρω από το πρόβλημα των πλημμυρών οι μαθητές εξέφρασαν σκέψεις και συναισθήματα και μας μετέφεραν σχετικές εμπειρίες. Σε φύλλο εργασίας τα παιδιά απεικονίζουν μία σκηνή από την ιστορία που διαβάσαμε.

IMG 20240229 120158944 MFNR IMG 20240229 120330538 MFNR IMG 20240229 120349594 MFNR IMG 20240229 120614686 MFNR IMG 20240229 120638425 MFNR

Οι μαθητές μελέτησαν  εικόνες από ιστοσελίδες που μιλούν για τις πλημμύρες, παρακολούθησαν βίντεο από δελτία ειδήσεων που μιλούν για τις συνέπειες των πλημμυρών και μοιράστηκαν σκέψεις και προβληματισμούς.

Στη συνέχεια διαβάσαμε το παραμύθι “Ο Ερμής και η πλημμύρα”

collage 12

Πηγή : https://ermis-f.eu/

Παιχνίδια εμπέδωσης:

https://ermis-f.eu/games/ 

Στο τέλος σειρά είχε η φωτιά. Ένα από τα τέσσερα στοιχεία της φύσης που αν δεν την προσέχουμε γίνεται απο φυσικό φαινόμενο  καταστροφική.

Μέσα από το μύθο του Προμηθέα και της φωτιάς μάθαμε πως οι άνθρωποι σύμφωνα με τη μυθολογία έλαβαν τη φωτιά σαν δώρο. Βάλαμε σε σειρά εικόνες από το μύθο.

collage 1 7 collage 13

Αναγνωρίζουμε μέσα από εκπαιδευτικό εποπτικό υλικό αρχικά τη χρησιμότητα της και στη συνέχεια μιλάμε για τη πυρκαγιά ως φυσική καταστροφή και τις συνέπειες που μπορεί να έχει για το περιβάλλον και τον άνθρωπο!

που υπαρχει η φωτια πως προκαλειται η φωτια τι προκαλει η πυρκαγια χρησιμοτητα 1 χρησιμοτητα 2

Δημιουργός εποπτικού υλικού : Ανθή Ζήση

collage 2 4 collage 3 4

Πώς μπορούμε να προστατέψουμε το δάσος και το σπίτι από μια φωτιά. Τι θα συμβεί σε ένα δάσος αν ο άνθρωπος δε προσέχει με τη φωτιά.

Ο ΚΑΠΝΟΥΛΗΣ ΜΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΕΙ

Αλλά πως προστατευόμαστε…. μάθαμε τα τηλέφωνα υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης

ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ 166

ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ 100

ΕΚΑΒ 166

Αλλά και τον αριθμό  112, τι είναι και σε ποιες περιπτώσεις τον χρησιμοποιούμε.

 

received 248391696243126 αρχείο λήψης 3

112

collage 14

 

Ο πυροσβέστης μας μαθαίνει τους κανόνες προστασίας από τη φωτιά. Γινόμαστε και εμείς πυροσβέστες απεικονίζοντας σε κολλάζ αλλά και σε ατομικές κατασκευές τι θα κάναμε σε περίπτωση φωτιάς.

IMG 20240408 120659261 MFNR 1 IMG 20240408 120702080 MFNR IMG 20240408 120705225 MFNR 1

IMG 20240409 144318795 MFNR 1 IMG 20240409 144149212 MFNR 1

Στο τέλος του προγράμματος φτιάξαμε τα δικά μας καπέλα πυροσβέστη, ετοιμάσαμε τις ερωτήσεις μας και ήμασταν  έτοιμοι να υποδεχτούμε την Πυροσβεστική Υπηρεσία στο σχολείο μας.

ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΥΠΗΡΧΑΝ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ ΘΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΜΕΙΣ ΣΑΝ ΕΝΕΡΓΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΟΦΕΙΛΟΥΜΕ ΝΑ ΜΗΝ ΤΑ ΜΕΤΑΤΡΕΠΟΥΜΕ ΣΕ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΑΣ

ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΣ ΠΡΟΣΕΧΕΙ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΜΕ ΤΗ ΣΕΙΡΑ ΤΟΥ