Υλοποίηση προγράμματος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, με τη μέθοδο project, για τη διαμόρφωση και ανάδειξη ενεργών πολιτών:
Περίπτωση Υδροβιότοπου Ψαλιδίου Κω.
Υλοποιώντας πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης διάρκειας 6 μηνών που πραγματοποιήθηκε στο σχολείο μας, κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2024-2025, ασχοληθήκαμε με τον υδροβιότοπο Ψαλιδίου στο νησί της Κω. Εφαρμόσαμε τη μέθοδο project ως την πιο ολοκληρωμένη μέθοδο που χρησιμοποιείται στην περιβαλλοντική εκπαίδευση σήμερα. Οι εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν στο πρόγραμμα ήταν οι: κα Καλύβα Βάσω (ΠΕ 02), κα Τσολάκη Αναστασία (ΠΕ 01), κος Δράκος Δημήτριος (ΠΕ 82).
Ο υδροβιότοπος Ψαλιδίου Κω αποτελεί ένα τοπίο στο οποίο οι μαθητές μπορούν να διαμορφώσουν στάσεις και συμπεριφορές που δε θέτουν σε κίνδυνο τους φυσικούς πόρους και μέσα από την συνεργασία, να επαναπροσδιορίσουν τις ανάγκες τους και το σύστημα αξιών που μέχρι σήμερα δεχόμαστε ως άτομα και ως κοινωνίες και να λειτουργήσουν με βάση τις αρχές της αειφορίας.
Στο παρελθόν υπήρξαν προσπάθειες επιχωματώσεων και αποξηράνσεων για περαιτέρω οικοδομική χρήση από παράπλευρες ξενοδοχειακές μονάδες. Σήμερα αντιμετωπίζει τον κίνδυνο από τη ρίψη υγρών και στερεών αποβλήτων. Επίσης η ηχορύπανση (οδικό δίκτυο, ξενοδοχειακές μονάδες) δύναται να προξενήσει προβλήματα στη διατήρηση της βιοποικιλότητας.
Το ζήτημα της προστασίας και διατήρησης του υδροβιότοπου Ψαλιδίου είναι πάντα επίκαιρο και σημαντικό, λόγω της χρησιμότητας του στο τοπικό οικοσύστημα και στην πληθώρα των υπηρεσιών που προσφέρει στο περιβάλλον, στην οικονομία, στην κοινωνία και στον πολιτισμό. Χρήσιμες υπηρεσίες που πρόκειται να αναδειχτούν μέσα από το συγκεκριμένο πρόγραμμα.
ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ PROJECT
Οι μαθητές-τριες έπρεπε να :
ευαισθητοποιηθούν σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος και συγκεκριμένα του υδροβιότοπου της Κω, να συνειδητοποιήσουν το πρόβλημα καταστροφής του, να κατανοήσουν την πολυπλοκότητα και ευαισθησία του, να μάθουν για τον τρόπο λειτουργίας ενός υδροβιότοπου ως «οικολογικού εργοστασίου», να γνωρίσουν τις ωφέλειες, αξίες και υπηρεσίες του υδροβιότοπου Ψαλιδίου Κω, στο περιβάλλον, στο κοινωνικό σύνολο, στην οικονομία και στον πολιτισμό, να πληροφορηθούν για τις επιπτώσεις ρύπανσης και καταστροφής του υδροβιότοπου Ψαλιδίου Κω, να καλλιεργήσουν την αξία της προστασίας των φυσικών πόρων, του φυσικού περιβάλλοντος, των υδροβιοτόπων, και να εκδηλώσουν φιλοπεριβαλλοντικές στάσεις, να αναπτύξουν την ικανότητα ορθής διαχείρισης και προστασίας του υδροβιότοπου Ψαλιδίου Κω και να συμμετέχουν σε δράσεις προστασίας του υδροβιότοπου Ψαλιδίου Κω.
Το πρόγραμμα περιλάμβανε την υλοποίηση επίσκεψης/εκδρομής στον υδροβιότοπο, την πρόσκληση της εκπαιδευτικού κ. Δημητρίου Εύας, η οποία παρουσίασε τα πτηνά που συναντώνται στον υδροβιότοπο μιας και η ίδια είναι ορνιθοπαρατηρήτρια.
Οι μαθητές/τριες επισκέφτηκαν τον υδροβιότοπο την 16η Μαρτίου 2025 για τον καθαρισμό του, καθώς και για παρατήρηση πουλιών. Εργασίες τους σχετικές κόσμησαν τον διάδρομο του σχολείου.
Τέλος, η ομάδα περιβαλλοντικής του Γυμνασίου μας, «Μέροπας ο Μελισσοφάγος», επισκέφθηκε το νησί της Ρόδου από τη 29η Απριλίου ως τη 3η Μαΐου 2025. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μας στο νησί των Ιπποτών, οι μαθητές/τριες μας επισκέφθηκαν το Κ.Ε.ΠΕ.Α-ΚΠΕ Πεταλούδων Ρόδου, το Ενυδρείο της Ρόδου (εμπειρία μοναδική για όλους με μια υπέροχη ξενάγηση από τη βιολόγο, κα Λουιζίδου Βίβιαν), την Πινακοθήκη και το φράγμα Απολακκιάς, το οποίο με την τεχνητή λίμνη αποτελεί έναν πανέμορφο υδροβιότοπο, μοναδικής περιβαλλοντικής αξίας. Στο Κ.Ε.ΠΕ.Α – ΚΠΕ Πεταλούδων Ρόδου οι μαθητές/τριες είχαν την ευκαιρία να περιηγηθούν στους χώρους του κέντρου, στα εργαστήρια και στην βιβλιοθήκη από τον κο Χαράλαμπο Σαρηγιάννη, να δουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα αλλά και να λάβουν μέρος σε ενδεικτικές δραστηριότητες με σκοπό την ενίσχυση της περιβαλλοντικής τους συνείδησης και την επαφή τους με τις αρχές της αειφορίας.
