o Νικόλαος Γύζης, τα Εξάρχεια και ο… ‘γάιδαρος’

Εκτός από τον Θεόφιλο, αυτές τις μέρες έρχεται στο νου μας και ένας ακόμη σπουδαίος ζωγράφος, ο Νικόλαος Γύζης. Ο Γύζης (γεν. 1842) έζησε λίγα χρόνια πριν τον Θεόφιλο (γεν. 1870). Αλλά τι σχέση έχει ο Γύζης με τον Θεόφιλο;

Ο Θεόφιλος ήταν ένας αυτοδίδακτος ζωγράφος που γυρνούσε με το βαλιτσάκι του και ζωγράφιζε σπίτια και μαγαζιά για να εξασφαλίσει το φαγητό του. Ο Γύζης, καταγόμενος και αυτός από φτωχή οικογένεια, είχε τη δυνατότητα να σπουδάσει (Αθήνα, Μόναχο) και να διδάξει στις μεγαλύτερες σχολές της εποχής του. Τι σχέση έχει λοιπόν ένας λαϊκός με έναν ακαδημαϊκό ζωγράφο; Όπως λέει και ο Σεφέρης, το ζήτημα δεν είναι ποιος είναι μεγάλος ζωγράφος ή μικρός, αλλά ποιος κρατάει την τέχνη ζωντανή, και οι δύο αυτοί ζωγράφοι κράτησαν τη ζωγραφική ζωντανή.

Παιδιά, το πατρικό σπίτι του Γύζη ήταν εδώ, στην περιοχή μας, στα Εξάρχεια! Συγκεκριμένα στη Θεμιστοκλέους 18. Εδώ έζησε από τα 8 του χρόνια μέχρι να τελειώσει τις σπουδές του στη Σχολή Καλών Τεχνών (τότε ονομαζόταν Σχολή Ωραίων Τεχνών). Και εδώ επέστρεψε μόλις τελείωσε τις σπουδές του στο Μόναχο (Γερμανία), μετατρέποντας το σπίτι σε εργαστήρι του. Δυο χρόνια μετά, έφυγε και πάλι για το Μόναχο, όπου πέρασε όλη την υπόλοιπη ζωή του.

Ας παρακολουθήσουμε ένα ανεκδοτολογικό περιστατικό της ζωής του Γύζη. Όπως είπαμε οι γονείς του ήταν φτωχοί. Έτσι ο Γύζης δε θα μπορούσε να συνεχίσει τις σπουδές του στο Μόναχο, εάν δεν είχε πάρει υποτροφία, αλλά και εάν δεν είχε τη βοήθεια του Υπουργείου Παιδείας. Όταν επέστρεψε λοιπόν από τις σπουδές του, θέλησε να ευχαριστήσει για τη βοήθεια τον τότε υπουργό Παιδείας. Μαζί με τον φίλο του ζωγράφο Νικηφόρο Λύτρα, επισκέφθηκε τον υπουργό στο γραφείο του και του προσέφερε ως δώρο έναν πίνακά του που απεικόνιζε έναν χωρικό δεμένο πάνω σε ένα γάιδαρο. «Μα για να ζωγραφίσετε γαϊδάρους σας στείλαμε στη Γερμανία;», του είπε ο υπουργός. Αμέσως ο Γύζης πήρε πίσω τον πίνακα και έφυγε, λέγοντας στον φίλο του: «Πάμε, Νικηφόρε. O τόπος δε μας σηκώνει».

‘Λοιπόν παιδιά μου’ (που λέει και το τραγούδι μας) τι λέτε εσείς; Στη ζωγραφική έχει σημασία το θέμα του πίνακα ή ο τρόπος που θα το αποδώσουμε (θα το ζωγραφίσουμε); Δηλαδή εάν ο πίνακας του Γύζη απεικόνιζε τον ίδιο τον υπουργό θα ήταν καλύτερος; Αν ζωγραφίσω ένα νεόχτιστο σπίτι η ζωγραφιά μου θα είναι καλύτερη από ότι εάν ζωγράφιζα ένα γκρεμισμένο σπίτι;

Τι είναι αυτό που κάνει μια ζωγραφιά καλή; Το θέμα, η γραμμή, το φως (και η σκιά), το χρώμα, η σύνθεση, οι αναλογίες, η αρμονία, η ζωντάνια, η αλήθεια, το πάθος, η φαντασία, η δεξιοτεχνία, η δουλειά, η διαφορετικότητα, η κίνηση, η  ζωή που κρύβει μέσα του ο κάθε πίνακας;

Ποια είναι τα κριτήριά μας για να κρίνουμε έναν πίνακα;

Σκεφτείτε το και θα το συζητήσουμε την Τετάρτη στο σχολείο.

Υστερόγραφο:

Γνώρισα και αγάπησα τα έργα του Γύζη μέσα από τις εκδόσεις. Όταν όμως είδα για πρώτη φορά από κοντά τους πίνακες στην Εθνική πινακοθήκη, δεν μπορούσα να αποστρέψω το βλέμμα. Είχα την εντύπωση ότι είναι ένας σπουδαίος μεν ζωγράφος, εγκλωβισμένος δε στους νόμους της σχολής του ρεαλισμού, ενός συντηρητικού ρεύματος που υποτάσσει τη δημιουργία στις αυστηρές επιταγές της απεικόνισης. Δεν συμβαίνει αυτό. Οι πίνακές του, ειδικά αυτοί της ύστερης περιόδου, είναι ζωντανοί, πλημυρίζουν από ένταση και πάθος. Οι γραμμές του φεύγουν, κινούνται ελεύθερα, γενούν μορφές, και είναι ταυτόχρονα τέτοιας αισθητικής ποιότητας, που είναι σαν να είναι οι ίδιες γραμμές που γέννησαν την αρμονία στη φύση.

Πηγές – Σύνδεσμοι:

http://www.istoria.gr/apr02/3.htm

http://roadartist.blogspot.com/2010/01/blog-post_04.html

http://xouakina.blogspot.com/2008/06/nikolaos-gyzis_9382.html

http://www.nationalgallery.gr/site/content.php?artist_id=4397

Αφήστε μια απάντηση

 
  • μέσα από τις λέξεις

  • Το άγγιγμα της αναγέννησης στη μελέτη των χεριών του Λεονάρντο

    Leonardo_da_Vinci_-_Study_of_hands_

    Λεονάρντο ντα Βίντσι (Leonardo da Vinci), 1452 – 1519, Ιταλός αρχιτέκτονας, ζωγράφος, γλύπτης, εφευρέτης, μηχανικός, ανατόμος, επιστήμονας. Ιδιοφυής προσωπικότητα, αρχετυπική μορφή του ‘Ολοκληρωμένου- Ιδανικού Ανθρώπου’ (Homo Universalis).

  • Το κάμα του μεσημεριού στους σιτοβολώνες του Πίτερ Μπρέγκελ

    harvesters

    Πίτερ Μπρίγκελ ή Μπρέγκελ ο πρεσβύτερος (Pieter Bruegel the Elder), 1525 – 1569, Φλαμανδός ζωγράφος, εξαίρετος σχεδιαστής και χαράκτης. Ζωγράφος των παραβολών και της ηθογραφίας, γνωστός για τα τοπία, τις αγροτικές σκηνές, αλλά και τον πίνακα του Πύργου της Βαβέλ.

  • Το πινέλο του Ρέμπραντ διαπερνά την εικόνα και αποτυπώνει την εσωτερική πάλη του σκεπτόμενου ανθρώπου.

    Rembrandt

    Ρέμπραντ φαν Ράιν (Rembrandt van Rijn), 1606 – 1669, Ολλανδός ζωγράφος και χαράκτης, που συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων ζωγράφων όλων των εποχών.

  • Ποιο κόσμημα μπορεί να συγκριθεί με τα μάτια του κοριτσιού, στο ‘κορίτσι με μαργαριτάρι’, του Βερμέερ;

    Ποιο κόσμημα μπορεί να συγκριθεί με τα μάτια του κοριτσιού, στο ‘κορίτσι με μαργαριτάρι’, του Βερμέερ;

    Γιοχάνες Βερμέερ (Johannes Vermeer), 1632 – 1675, Ολλανδός ζωγράφος, γνωστός για τον ιδιαίτερο φωτισμό των σκηνών που ζωγραφίζει.

  • Δουλεύοντας στο χωράφι της ζωής, οι Σταχομαζώχτρες του Μιλλέ

    Jean Francois Millet

    Ζαν-Φρανσουά Μιλλέ (Jean-François Millet),1814-1875, Γάλλος ρεαλιστής ζωγράφος του οποίου το έργο επηρέασε τους σημαντικότερους ζωγράφους του 20ου αιώνα.

  • Η αντίσταση και η νεωτερικότητα στην 3η του Μάη του Γκόγια

    goya.shootings-3-5-1808

    Φρανθίσκο Γκόγια (Francisco José de Goya), 1746 – 1828, Ισπανός ζωγράφος και χαράκτης, που αναγνωρίζεται ως ένας από τους μείζονες ζωγράφους όλων των εποχών, καθώς και ένας εκ των πρώτων μοντέρνων καλλιτεχνών. Η «3η του Μάη» θεωρείται ο πρώτος ‘επαναστατικός’ πίνακας, όχι μόνο ως προς το θέμα του, αλλά και ως προς την εικαστική αποτύπωσή του.

  • Η πιο ζωντανή ‘νεκρή φύση’ που έχει ζωγραφιστεί ποτέ!

    Paul_Cézanne_185

    Πωλ Σεζάν (Paul Cézanne), 1839 – 1906, Γάλλος ιμπρεσιονιστής ζωγράφος. Η επίδρασή του σε μεταγενέστερους ζωγράφους υπήρξε πολύ μεγάλη και θεωρείται ο πατέρας της μοντέρνας τέχνης.

  • Οι υπέροχες χορεύτριες του Εντγκάρ Ντεγκά

    edgar-degas-dancers

    Εντγκάρ Ντεγκά (Edgar Degas), 1834-1917, Γάλλος ζωγράφος, χαράκτης και γλύπτης, από τους σημαντικότερους του 19ου αι.

  • Μαγευτικό μπλε στα νούφαρα του Κλοντ Μονέ

    Κλοντ Μονέ

    Κλοντ Μονέ (Claude Monet), 1840, 1926, Γάλλος ζωγράφος, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του κινήματος του ιμπρεσιονισμού.

  • Τα κινούμενα σταροχώραφα με τα πουλιά, του Βίνσεντ βαν Γκογκ

    Vincent_van_Gogh_(1853-1890)_-_Wheat_Field_with_Crows_(1890)

    Βίνσεντ βαν Γκογκ (Vincent van Gogh), 1853-1890, ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους όλων των εποχών, του οποίου το έργο δεν αναγνωρίστηκε όσο ζούσε.

  • Τα όμορφα πρόσωπα των παιδιών της Ταϊτής, του Γκωγκέν

    gauguin-paul-two sisters

    Πωλ Γκωγκέν (Paul Gauguin), 1848 – 1903, Γάλλος ζωγράφος, εκπρόσωπος του ρεύματος του μετα-ιμπρεσιονισμού και έντονα πειραματικός καλλιτέχνης που επηρεάστηκε από τον πολιτισμό των ιθαγενών της Πολυνησίας.

  • Ο Ματίς βλέπει κίτρινο, πράσινο και μπλε, εκεί που εμείς βλέπουμε ‘λασπωμένους’ τόνους του καφέ

    matisse49

    Ανρί Ματίς (Henri Matisse), 1869 –1954, Γάλλος ζωγράφος που θεωρείται ιδρυτής του καλλιτεχνικού κινήματος του φωβισμού καθώς και μία από τις σημαντικότερες μορφές της μοντέρνας τέχνης. Ο όρος φωβισμός δε σχετίζεται με την ελληνική λέξη φόβος, αλλά με τη γαλλική λέξη φωβ (Fauve) που σημαίνει θηρίο /αγρίμι.

  • Οι εργάτες στο δρόμο για το σπίτι από τον Μουνκ

    Οι εργάτες στο δρόμο για το σπίτι από τον Μουνκ

    Έντβαρτ Μουνκ (Edvard Munch), 1863 – 1966, Νορβηγός ζωγράφος, πρόδρομος του εξπρεσιονισμού. Το έργο του «η κραυγή» είναι σταθμός στην ιστορία της τέχνης. Στη δεκαετία \'30 - \'40, οι Ναζί θεώρησαν τα έργα του ‘εκφυλισμένη τέχνη’ και αφαίρεσαν τη δουλειά του από τα γερμανικά μουσεία.

  • Η ευαισθησία του χρώματος στον Πάουλ Κλέε

    paul-klee-ad-marginem

    Πάουλ Κλέε (Paul Klee), 1879 – 1840, Γερμανός ζωγράφος και δάσκαλος στη σχολή Μπάουχάους (Bauhaus). Μολονότι δεν εντάχθηκε επισήμως σε καμία σχολή ή κίνημα, το έργο του είχε σημαντική συμβολή στη διαμόρφωση των περισσοτέρων καλλιτεχνικών τάσεων της μοντέρνας τέχνης.

  • Η τέχνη δεν διακοσμεί, ανατρέπει! Λεπτομέρεια από τη Γκερνίκα του Πικάσο

    guernica

    Ο Πάμπλο Πικάσο (Pablo Picasso), 1881 – 1973, Ισπανός ζωγράφος και γλύπτης, ένας από τους σημαντικότερους όλων των εποχών. Επαναστατικός και ανατρεπτικός, ακόμη και ως προς τον εαυτό του. «Όλη μου τη ζωή προσπαθούσα να ζωγραφίσω σαν μεγάλος και τώρα που μεγάλωσα κατάλαβα πως όταν ζωγραφίζω, πρέπει να νιώθω ελεύθερος, τόσο όσο κι ένα μικρό παιδί.» «Δεν εκτιμώ έναν ζωγράφο που μετατρέπει τον ήλιο σε μια κίτρινη κηλίδα. Αλλά θαυμάζω εκείνον που με μια κίτρινη κηλίδα δημιουργεί έναν ήλιο.»

  • Πλέγματα και καθαρά χρώματα στην αναζήτηση του ελάχιστου, από τον Μοντριάν.

    Mondrian_Comp10

    Πητ (Πίιτ) Μοντριάν (Piet Mondrian), 1872 – 1944, Ολλανδός ζωγράφος, Αφηρημένες γεωμετρικές συνθέσεις, Νεοπλαστικισμός, πλέγματα που διακόπτονται από έγχρωμους γεωμετρικούς όγκους, μινιμαλισμός.

  • Από το ελάχιστο της γραμμής του Μοντριάν, στο ελάχιστο του χρώματος του Ρόθκο.

    rothko-red

    Μαρκ Ρόθκο (Mark Rothko), 1903 – 1870, Ρωσο-αμερικανός ζωγράφος. Κατατάσσεται στο ρεύμα του αφηρημένου εξπρεσιονισμού, αν και ο ίδιος αρνούνταν οποιαδήποτε κατάταξη.

  • Μητέρα και παιδί, από τον Μουρ

    Μητέρα και παιδί, από τον Μουρ

    Χένρυ Μουρ (Henry Moore), 1898 - 1980, Άγγλος γλύπτης, από τους σημαντικότερους στην ιστορία της γλυπτικής, γνωστός για τις μεγάλες αφηρημένες ανθρώπινες φιγούρες.

  • Όνειρο και φαντασία στην πολύχρωμη υπερ-πραγματικότητα του Ζουάν Μιρό

    the_red_sun_gnaws_at_the_spider_1948

    Zουάν Μιρό (ισπανικά: Χουάν - Joan Miró i Ferrá), 1893 – 1983, Ισπανός (Καταλανός) ζωγράφος και γλύπτης, που θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους υπερρεαλιστές καλλιτέχνες του 20ου αιώνα.

  • Ζωγραφική είναι η κίνηση και το πάθος των γραμμών του Τζάκσον Πόλοκ

    pollock_1950

    Τζάκσον Πόλοκ (Jackson Pollock), 1912 – 1956, Αμερικανός ζωγράφος και ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του κινήματος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού. Παρά τον φαινομενικά τυχαίο χαρακτήρα που εμπεριέχεται στην τεχνική του, ο Πόλοκ επεξεργάζεται σχολαστικά τους πίνακές του. Οι τεχνικές που αναπτύσσει καλούνται συχνά και με τον ευρύτερο όρο action painting.

  • «Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος» κατά τον Πρωταγόρα, αλλά και τον Τζιακομέτι.

    alberto

    Αλμπέρτο Τζιακομέτι (Alberto Giacometti), 1901 – 1966, Ελβετός γλύπτης και ζωγράφος, υπερρεαλιστής και στη συνέχεια υπαρξιστής. Αποφασιστική είναι η συνάντησή του με την Μποβουάρ, τον Σαρτρ και τον Μπέκετ.

  • Δεν υπάρχει όμορφο κλουβί. Τα πουλιά και η σκέψη ζουν μόνο Ελεύθερα.

    Δεν υπάρχει όμορφο κλουβί. Τα πουλιά και η σκέψη ζουν μόνο Ελεύθερα.
  • Καταγγελία της παιδικής εργασίας από τον Λιούις Χάιν.

    Lewis Hine

    Λιούις Χάιν (Lewis Wickes Hine), 1874 – 1940, Αμερικανός κοινωνιολόγος και φωτογράφος. Από το 1908 έως το 1924, φωτογράφιζε κρυφά ανήλικα παιδιά που εργάζονταν. Οι φωτογραφίες του ήταν καθοριστικής σημασίας για την αλλαγή των νόμων για την παιδική εργασία στις ΗΠΑ. Σήμερα, 246 εκατομμύρια παιδιά ανά τον κόσμο συνεχίζουν να δουλεύουν.

  • Ποιο μέλλον κοιτάζουν τα μικρά κορίτσια του Γκόρντον Παρκς;

    Gordon-Parks

    Γκόρντον Παρκς (Gordon Parks), 1912 – 2006, Αμερικανός φωτογράφος, μουσικός, συγγραφέας και σκηνοθέτης, που με το φακό του κατέγραψε τη ζωή στις φτωχογειτονιές των μαύρων, και κατήγγειλε τον ρατσισμό. Ήταν ο πρώτος μαύρος φωτογράφος του περιοδικού Λάιφ (Life, 1948). Οι ταινίες του έγιναν γνωστές με τον όρο «blaxploitation» (από τις λέξεις black=μαύρος και exploitation=εκμετάλλευση).

  • Έτσι ζει το άλλο μισό, από τον Τζέικομπ Ρίις

    jacob-riis-567

    Τζέικομπ Ρίις (Jacob August Riis), 1849 – 1914, Δανο-αμερικανός φωτορεπόρτερ, γνωστός για το βιβλίο του «Πώς ζει το άλλο μισό», μέσω του οποίου συνέβαλε στην καταγγελία της φτώχιας στις γειτονιές της Νέας Υόρκης, αλλά έχει κατηγορηθεί πως προωθώντας την εκστρατεία του, \'εισέβαλε\' τη νύχτα στα σπίτια για να τα φωτογραφίσει ακατάστατα, σκοτεινά και βρώμικα.

  • Πρόσφατα άρθρα

  • Πίσω Θρανία

    Πίσω Θρανία

    Eίναι μια ομάδα που συγκροτήθηκε το 1999 στο πλαίσιο του Δικτύου Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών και αποτελείται κυρίως από εκπαιδευτικούς, οι οποίοι πιστεύοντας πως η αντίσταση στο ρατσισμό, η αποδοχή του άλλου και η αλληλεγγύη κατακτώνται βήμα βήμα, οργανώνουν μαθήματα ελληνικής γλώσσας και άλλες πολιτιστικές δραστηριότητες. Πατήστε στην εικόνα για να διαβάσετε το έργο 10 χρόνων των \"πίσω θρανίων\".

  • Αρχείο

  • Όλοι διαφορετικοί, όλοι ίσοι

    Όλοι διαφορετικοί, όλοι ίσοι

    Ο \"Α΄ Σύλλογος Αθηνών Εκπαιδευτικών Π.Ε.\" έχει ένα πολύ καλό αρχείο με ταινίες, κείμενα, προτάσεις και υλικό διδασκαλίας που αφορούν στη διαφορετικότητα. Πατήστε στην εικόνα για να μεταβείτε στη σελίδα.

  • ποιοι είμαστε

  • Λέμε όχι στον εκφοβισμό, από όπου κι αν προέρχεται

    Λέμε όχι στον εκφοβισμό, από όπου κι αν προέρχεται

    Η ερώτηση “ποιους ανθρώπους θέλουμε” προηγείται της ερώτησης “ποιο σχολείο θέλουμε”. Στόχος του νηπιαγωγείου είναι να εκπαιδεύσει ελεύθερους, δημιουργικούς, χαρούμενους ανθρώπους, που θα λειτουργούν μέσα σε ένα κλίμα συνεργασίας, αποδοχής και αλληλοεκτίμησης.

  • οι συζητήσεις, οι δράσεις, η κοινή μας ζωή

  • τι ώρα είναι;

  • Πρόσφατα σχόλια

  • Έμπνευση από ένα παραμύθι

    Έμπνευση από ένα παραμύθι

    Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι το Νηπιαγωγείο Taka-Tuka-Land στο Βερολίνο (Γερμανία) προοριζόταν για προσωρινό κτίριο - ευτυχώς το νηπιαγωγείο ήταν τόσο επιτυχημένο, και το κτίριο σώθηκε. Είναι εμπνευσμένο από το κλασικό παραμύθι \"Πίπη Φακιδομύτη\" και τις επισκέψεις της στη μυθική χώρα Τάκα-Τούκα.

  • Πράσινο νηπιαγωγείο

    Πράσινο νηπιαγωγείο

    Το νηπιαγωγείο Sighartstein στην Αυστρία, έχει σχιδιαστεί από την ομάδα kadawittfeldarchitektur. Μεγάλα παράθυρα, φως και ήλιος, όλη η φύση μέσα στην αίθουσα!

  • Αειφόρος σχεδιαστική καινοτομία

    Αειφόρος σχεδιαστική καινοτομία

    Είναι το νηπιαγωγείο tellus στη Στοκχόλμη, σχεδιασμένο από την ομάδα Tham-Videgård-Arkiteker.
    Εκτός από την υπέροχη αισθητική, ο σχεδιασμός εξασφαλίζει τη μέγιστη ενεργειακή απόδοση για το νηπιαγωγείο.

  • Γύρω από ένα δέντρο

    Γύρω από ένα δέντρο

    Χτισμένο γύρω από ένα δέντρο, το νηπιαγωγείο Fuji στο Τόκιο της Ιαπωνίας, είναι μια \"οπτική οδός που ενώνει την ενέργεια της παιδικής ηλικίας με τη φύση\". Σχεδιασμένο από την ομάδα Tezuka Architects το 2007.

  • Χρώμα, χρώμα, χρώμα

    Χρώμα, χρώμα, χρώμα

    Το νηπιαγωγείο Els Colors βρίσκεται στη Βαρκελώνη (Ισπανία) και σχεδιάστηκε από την ομάδα RCR Architects (2002). Στόχος των αρχιτεκτόνων ήταν να δημιουργήσουν ένα κτίριο άνετο και ευχάριστο που να επιτρέπει να ανθίσει η φαντασία των παιδιών.

  • Ρέτζιο Εμίλια

    Ρέτζιο Εμίλια

    Η φιλοσοφία του σχολείου Ρέτζιο Εμίλια μπορεί να συνοψισθεί στις ακόλουθες αρχές. Πρέπει να δίνεται η δυνατότητα στα παιδιά
    - να αποφασίζουν για την κατεύθυνση της μάθησής τους
    - να μαθαίνουν από τις εμπειρίες που αποκτούν μέσω των αισθήσεών τους
    - να εξερευνούν το περιβάλλον τους (φύση και άλλους ανθρώπους)
    - να εκφράζονται
    Είναι ένα σχολείο στο οποίο οι μαθητές οι γονείς, οι δάσκαλοι και η φύση μετέχουν από κοινού.

  • Η πιο όμορφη πόλη

    Η πιο όμορφη πόλη

    Ο καλύτερος δίσκος για παιδιά που κυκλοφόρησε στην ελληνική δισκογραφία. Μουσική, στίχοι, ερμηνείες, ενορχήστρωση, όλη η δουλειά είναι υπέροχη, για αυτό θα μας μαγεύει πάντα!

  • Ο άνθρωπος

    Ο άνθρωπος

    Ένα αστέρι συνάντησης, όλων εκείνων, που δεν έπαψαν να μένουν πιστοί στις αξίες του ανθρώπου, στο δικαίωμα του να αγωνίζεται για να δώσει νόημα στη ζωή του.
    \'Ο Μικρός Πρίγκιπας\' του Αντουάν ντε σαιντ Εξυπερύ