ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ

 

 

 

 

 

 

 

ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2020

Σχολικό ανθολόγιο για το Πάσχα από τα μέλη της σχολικής μας κοινότητας.

 

Πρωινή προσευχή το Πάσχα Mykola Pymonenko 1891

 

 

Ανάσταση Vladimir Makovsky 1887

 

Θεόφιλος «Πάσχα Ελλήνων»

Θεόφιλος «Πάσχα Ελλήνων»

 

 

Κυριακή του Πάσχα 19 Απριλίου 2020

Λίγα λόγια για την ημέρα

Την Κυριακή του Πάσχα σύμφωνα με το χριστιανικό εορτολόγιο εορτάζεται η Ανάσταση του Ιησού Χριστού. Ο Ευαγγελιστής Ματθαίος περιγράφει τα εξής: Τα χαράματα της Κυριακής, οι Μυροφόρες μαζί με την Παναγία στον τάφο του Ιησού. Ξαφνικά έγινε μεγάλος σεισμός και ένας Άγγελος κύλισε την πέτρα που έφραζε τον τάφο και κάθισε πάνω της. Οι στρατιώτες που φρουρούσαν τον τάφο, είχαν παραλύσει από το φόβο τους. Ο άγγελος απευθύνθηκε στις Μυροφόρες και την Παναγία να μην φοβούνται και ότι ο Ιησούς είχε αναστηθεί. Στο μήνυμά του ο Άγγελος είπε να πάνε να ειδοποιήσουν τους μαθητές Του, για το γεγονός της Ανάστασης και να τους πουν να πάνε στη Γαλιλαία όπου και θα τους εμφανιζόταν ο Ιησούς, και έτσι έγινε. Γυρνώντας πίσω στην Ιερουσαλήμ στο μέρος που ήταν κρυμμένοι οι μαθητές, εμφανίστηκε μπροστά τους ο Χριστός. Εκείνες τον προσκύνησαν και παρακηνούμενες από τον ίδιο έτρεξαν να αναγγείλουν το χαρμόσυνο γεγονός στους μαθητές του. Οι στρατιώτες ειδοποίησαν τους Γραμματείς και τους Φαρισαίους ότι ο Ιησούς αναστήθηκε. Εκείνοι τυφλωμένοι από το μίσος τους κατά του Χριστού, θεώρησαν μεγάλη ντροπή τους την Ανάσταση του Χριστού, αποφάσισαν να δωροδοκήσουν τους στρατιώτες ώστε να πουν ψέματα, ότι το σώμα του Χριστού κλάπηκε τη νύχτα από τους μαθητές Του, και δεν αναστήθηκε. Οι μαθητές πήγαν στη Γαλιλαία και εκεί τους εμφανίστηκε ο Ιησούς. Τους ευλόγησε και τους είπε να διασκορπιστούν και να διδάξουν όλα όσα τους δίδαξε. Τους έδωσε επίσης εντολή, ότι όποιος πιστεύει σε Αυτόν, να τον βαπτίζουν στο όνομα του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Αυτό έκαναν οι μαθητές και έφτασε το Ευαγγέλιο μέχρι σήμερα.

Η γιορτή του Πάσχα είναι η μεγαλύτερη κινητή εορτή, δηλαδή δεν εορτάζεται κάθε χρόνο την ίδια ημερομηνία. Αυτό καθορίστηκε από την Α’ Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας το 325 μ.Χ. Τότε ορίστηκε ότι η Κυριακή του Πάσχα θα ήταν η πρώτη Κυριακή που ακολουθεί την πανσέληνο μετά την εαρινή ισημερία στις 21 Μαρτίου. Αν η πανσέληνος ήταν ημέρα Κυριακή, τότε το Πάσχα θα ήταν την επόμενη Κυριακή. Με βάση αυτόν τον ορισμό το Πάσχα πέφτει πάντα ανάμεσα στις 4 Απριλίου και στις 8 Μαΐου. Για την προέλευση της λέξης Πάσχα πιστεύεται ότι υπάρχουν δύο εκδοχές. Η πρώτη προέρχεται από την εβραϊκή λέξη Peshah ή Pasah που σημαίνει πέρασμα, διάβαση. Στο εβραϊκό Πάσχα γιορτάζεται η απελευθέρωση των Εβραίων από τους Αιγυπτίους και η διάβαση της Ερυθράς θάλασσας με τον Μωυσή. Η δεύτερη εκδοχή πιστεύετε ότι προέρχεται από την ελληνική λέξη Πάσχειν προς τιμήν των Παθών του Χριστού.

Πηγή: Βικιπαίδεια

 

Λαογραφία – έθιμα

Το Πάσχα ή Λαμπρή για τους Έλληνες είναι η κορυφαία γιορτή του χρόνου. Γιορτάζεται σε όλη την Ελλάδα με το σούβλισμα των αρνιών, το τσούγκρισμα των κόκκινων αυγών, με τραγούδι και γλέντι.

 

Στην Κύθνο την Κυριακή του Πάσχα σερβίρονται τα «αληφόνια», άγρια και πικρά ραδίκια αλλά και τα περίφημα «τσιμπητά» -μυζηθροπιτάκια με κανέλα και μέλι!

Στη Ρόδο την Κυριακή του Πάσχα, συνηθίζουν να σφάζουν στο σπίτι τους το αρνάκι τους και το λένε Πασκάτη ή Λαμπριώτη. Το γεμίζουν με χοντρό σιτάρι αλεσμένο στον μύλο και το ψήνουν στον φούρνο. Το έθιμο αυτό συνηθίζεται και στη Σάμο, την Ικαρία και τη Λέσβο.

Στην Κάρπαθο την Κυριακή του Πάσχα, το αρνί γίνεται στον φούρνο με ρύζι, πλιγούρι και εντόσθια.

Στην Άνδρο την Κυριακή του Πάσχα, τo αρνάκι λέγεται Λαμπριάτης και μαγειρεύεται στο φούρνο με λαχανικά και ρύζι.

Στη Σίφνο την Κυριακή του Πάσχα, το αρνάκι ψήνεται στο «Μαστέλο», δηλαδή σε πήλινο δοχείο με άνηθο και κόκκινο κρασί. το αρνάκι ψήνεται στο «Μαστέλο», δηλαδή σε πήλινο δοχείο με άνηθο και κόκκινο κρασί.

Στη Νάξο συνηθίζεται το παραδοσιακό «Μπατούδο», δηλαδή κατσικάκι γεμιστό με εντόσθια, λαχανικά, ρύζι, αυγά και τυρί ψημένο στο φούρνο.

Σε Θεσσαλία, Ήπειρο, Μακεδονία, συνηθίζουν να γεμίζουν την μπόλια του αρνιού με εντόσθια και χορταρικά και να την ψήνουν στο φούρνο.

 

Τι συμβολίζουν!

Πασχαλινή Λαμπάδα

Ένα έθιμο από την Αρχαία Εκκλησία που αφορούσε τους νεοφώτιστους την νύχτα της Ανάστασης. Το βάπτισμα των νέων μελών της Εκκλησίας όριζε να κρατούν μια αναμμένη λαμπάδα το Μεγάλο Σάββατο και την Κυριακή του Πάσχα. Η λαμπάδα είχε διττή σημασία, συμβολίζοντας από τη μία το νέο φως του Χριστού από τον θάνατο στην Ανάσταση και από την άλλη τον ήλιο της Άνοιξης.

Τότε η βάπτιση γινόταν δημόσια, πλέον αποτελεί περισσότερο ιδιωτική και οικογενειακή υπόθεση και η λαμπάδα του Πάσχα δεν συνδέεται άμεσα μαζί της ως θρησκευτική ιεροτελεστία.

Η λαμπάδα, όμως, ακόμα και τώρα είναι το σύμβολο μεταφοράς του Άγιου φωτός από την εκκλησία στο σπίτι κάθε πιστού το βράδυ της Ανάστασης.

Πασχαλινά Αυγά

Το αυγό συμβολίζει την γονιμότητα και τη δημιουργία, όπως επίσης την αναγέννηση του κόσμου και την ανανέωση της φύσης.Το κόκκινο χρώμα συμβολίζει το αίμα του Χριστού στον Σταυρό αλλά και την χαρά της Ανάστασης.

Το πρώτο αυγό που θα βαφόταν είχε ιδιαίτερη σημασία για τους πιστούς γι’ αυτό και το ονόμαζαν «το Αυγό της Παναγίας» και το κρατούσαν στο εικονοστάσι του σπιτιού για έναν χρόνο.

Η Μεγάλη Πέμπτη είναι η μέρα που βάφονται τα αυγά καθώς εκείνη την ημέρα ο Χριστός πρόσφερε στους μαθητές τους άρτο και κρασί στον Μυστικό Δείπνο.

Το τσούγκρισμα είναι μέρος του εθίμου και γίνεται κυρίως την Κυριακή του Πάσχα στο γιορτινό τραπέζι. Ως σύμβολο ζωής σπάει κατά τη διαδικασία του τσουγκρίσματος όπως έσπασε και η ταφική πέτρα κατά την Ανάσταση του Χριστού.

Πασχαλινό Τσουρέκι

Η ονομασία προέρχεται από την τούρκικη λέξη «corek» και αναφέρεται σε οποιοδήποτε ζύμη περιέχει μαγιά. Η ελληνική παράδοση το ονομάζει Λαμπροκουλούρα ή Λαμπρόψωμο, όμως ο όρος τσουρέκι είναι πιο διαδεδομένος καθώς υιοθετήθηκε επί τουρκοκρατίας.

Το τσουρέκι συμβολίζει την Ανάσταση του Χριστού καθώς κατά τη ζύμωση το αλεύρι «ζωντανεύει» με τη μαγιά και γίνεται ψωμί. Ακόμα και κατά την ειδωλολατρική περίοδο βλέπουμε ότι το «ψωμί» συμβόλιζε τη «ζωή».

Το σχήμα ποικίλει ανάλογα την περιοχή και τις παραδόσεις της. Φυσικά η πλεξούδα με ή χωρίς το αυγό είναι το πιο διαδεδομένο. Οι πλεξούδα συμβολίζει την απομάκρυνση των κακών πνευμάτων την περίοδο της ειδωλολατρίας.

Τη μεγάλη Πέμπτη, σε όλη την Ελλάδα, ζυμώνουν με μυρωδικά τις κουλούρες της Λαμπρής και τις στολίζουν με λουρίδες από ζυμάρι και ξηρούς καρπούς. Ανάλογα με το σχήμα που τους έδιναν παλιότερα είχαν και διάφορα ονόματα. «Κοφίνια», «καλαθάκια», «δοξάρια», «αυγούλες», «κουτσούνες», «κουζουνάκια».

Οβελίας

Ο λεγόμενος οβελίας, είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής του πασχαλινού τραπεζιού.

Παλιότερα το αρνί που θα έσφαζαν το Πάσχα το ξεχώριζαν από νωρίς, το απόκοβαν από το γάλα και γενικώς είχε μια άλλη αντιμετώπιση από το υπόλοιπα αρνιά του κοπαδιού. Το αρνί εκτός από τον «αμνό του Θεού» της εκκλησιαστικής διδασκαλίας, έχει συνδεθεί και με τους αγώνες του έθνους κατά του Οθωμανικού ζυγού και στην περίοδο της Τουρκοκρατίας έλαβε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που συμβόλιζαν την ανάσταση του Ελληνικού Έθνους.

Σύμφωνα με πηγές το έθιμο του σουβλιστού αρνιού προέρχεται από τις παραδόσεις των Εβραίων οι οποίοι έβαφαν μάλιστα και την είσοδο των σπιτιών τους με το αίμα του αρνιού, κατ’ αναπαράσταση της νύχτας της εξόδου από την Αίγυπτο. Το θυσιαζόμενο αρνί γινόταν «οβελίας», συμβολίζοντας τον «αμνό» του Θεού που θυσιάστηκε για την ανθρωπότητα.

 

Αφήστε μια απάντηση