στο πέλαγο σέρνουν φωτιές τα καράβια
στο πέλαγο σέρνουν φωτιές τα καράβια

Διαγώνισμα Στα Αρχαία Ελληνικά Ο.Π. Γ΄Λυκείου

Συντάκτης: Βασιλης Τασσης | 16 Μαΐου 2017 στο αρχαία ελληνικά, σχολικά

Διδαγμένο κείμενο: Αριστοτέλους Πολιτικά Γ1,1-2, Γ1,3-4/6/12

Τῷ περὶ πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καὶ τίς ἑκάστη καὶ ποία τις, σχεδὸν πρώτη σκέψις περὶ πόλεως ἰδεῖν, τί ποτέ ἐστιν ἡ πόλις. Νῦν γὰρ ἀμφισβητοῦσιν, οἱ μὲν φάσκοντες τὴν πόλιν πεπραχέναι τὴν πρᾶξιν, οἱ δ” οὐ τὴν πόλιν ἀλλὰ τὴν ὀλιγαρχίαν ἢ τὸν τύραννον· τοῦ δὲ πολιτικοῦ καὶ τοῦ νομοθέτου πᾶσαν ὁρῶμεν τὴν πραγματείαν οὖσαν περὶ πόλιν, ἡ δὲ πολιτεία τῶν τὴν πόλιν οἰκούντων ἐστὶ τάξις τις. Ἐπεὶ δ” ἡ πόλις τῶν συγκειμένων, καθάπερ ἄλλο τι τῶν ὅλων μὲν συνεστώτων δ” ἐκ πολλῶν μορίων, δῆλον ὅτι πρότερον ὁ πολίτης ζητητέος· ἡ γὰρ πόλις πολιτῶν τι πλῆθός ἐστιν. Ὥστε τίνα χρὴ καλεῖν πολίτην καὶ τίς ὁ πολίτης ἐστὶ σκεπτέον. Καὶ γὰρ ὁ πολίτης ἀμφισβητεῖται πολλάκις· οὐ γὰρ τὸν αὐτὸν ὁμολογοῦσι πάντες εἶναι πολίτην· ἔστι γάρ τις ὃς ἐν δημοκρατίᾳ πολίτης ὢν ἐν ὀλιγαρχίᾳ πολλάκις οὐκ ἔστι πολίτης.

Ὁ δὲ πολίτης οὐ τῷ οἰκεῖν που πολίτης ἐστίν (καὶ γὰρ μέτοικοι καὶ δοῦλοι κοινωνοῦσι τῆς οἰκήσεως), οὐδ” οἱ τῶν δικαίων μετέχοντες οὕτως ὥστε καὶ δίκην ὑπέχειν καὶ δικάζεσθαι (τοῦτο γὰρ ὑπάρχει καὶ τοῖς ἀπὸ συμβόλων κοινωνοῦσιν)· […] πολίτης δ” ἁπλῶς οὐδενὶ τῶν ἄλλων ὁρίζεται μᾶλλον ἢ τῷ μετέχειν κρίσεως καὶ ἀρχῆς. […] Τίς μὲν οὖν ἐστιν ὁ πολίτης, ἐκ τούτων φανερόν· ᾧ γὰρ ἐξουσία κοινωνεῖν ἀρχῆς βουλευτικῆς καὶ κριτικῆς, πολίτην ἤδη λέγομεν εἶναι ταύτης τῆς πόλεως, πόλιν δὲ τὸ τῶν τοιούτων πλῆθος ἱκανὸν πρὸς αὐτάρκειαν ζωῆς, ὡς ἁπλῶς εἰπεῖν.

Α. Από το κείμενο που σας δίνεται, να μεταφράσετε το απόσπασμα: «Ὥστε τίνα χρὴ καλεῖν πολίτην … ὡς ἁπλῶς εἰπεῖν».

Μονάδες 10

 Β1. «Νῦν γὰρ ἀμφισβητοῦσιν … ἐστὶ τάξις τις.»: Για τρεις λόγους σκέφτεται ο Αριστοτέλης πως είναι ανάγκη να διερευνηθεί το θέμα «τί ἐστιν ἡ πόλις». Ποιοι είναι αυτοί;

Μονάδες 10

 Β2. «Ὁ δὲ πολίτης οὐ τῷ οἰκεῖν … βουλευτικῆς καὶ κριτικῆς»: Ποια είναι τα κριτήρια που, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, δεν αποδεικνύουν ότι κάποιος είναι πολίτης και ποια είναι τα κριτήρια που αποδεικνύουν ότι κάποιος είναι πολίτης;

Μονάδες 10

Β3. Λαμβάνοντας υπόψη και το παρακάτω απόσπασμα (17η ενότητα) να ανιχνεύσετε την σχέση πόλεως – πολίτη

Όταν λοιπόν ο ένας ή οι λίγοι ή το πλήθος ολόκληρο ασκούν την εξουσία για την εξυπηρέτηση του κοινού συμφέροντος, αυτά τα πολιτεύματα δεν μπορεί παρά να είναι ορθά˙ όταν, αντίθετα, η εξουσία ασκείται για την εξυπηρέτηση του ιδιαίτερου συμφέροντος είτε του ενός είτε των λίγων είτε του πλήθους, τα πολιτεύματα αυτά είναι παρεκκλίσεις και διαστρεβλώσεις των ορθών. Γιατί ή το όνομα του πολίτη δεν πρέπει να δίνεται σε ανθρώπους που είναι κατά το πολίτευμα μέλη της πόλης (ενν. μια και δεν λαμβάνονται υπόψη τα δικαιώματά τους), ή (ενν. αν τους δίνεται το όνομα του πολίτη) πρέπει να έχουν το μερτικό τους στα πλεονεκτήματα που ανήκουν στα μέλη της πόλης.

Μονάδες 10

 Β4. Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες:

  • Ο Αριστοτέλης έφτασε στην Αθήνα το 365 για να σπουδάσει στο Λύκειο
  • Η εκπαίδευση του Αλεξάνδρου από τον Αριστοτέλη γινόταν συνήθως στη Μίεζα, μια μικρή κωμόπολη κοντά στην Πέλλα.
  • Ο Ξενοκράτης διηύθυνε την Ακαδημία, όταν ο Αριστοτέλης επέστρεψε στην Αθήνα
  • Τα Ηθικά Νικομάχεια γράφτηκαν κατά την περίοδο που ο Αριστοτέλης βρισκόταν μακριά από την Αθήνα
  • Ο Αριστοτέλης κατηγορήθηκε ότι έγραψε ποίημα με τη μορφή ενός παιάνα, του παραδοσιακού ύμνου στον θεό Απόλλωνα.

Μονάδες 10

Γ. Αδίδακτο κείμενο: Πλάτωνος, Γοργίας, 483 b – d

Ἀλλ᾿ οἶμαι οἱ τιθέμενοι τοὺς νόμους οἱ ἀσθενεῖς ἄνθρωποί εἰσιν καὶ οἱ πολλοί. Πρὸς αὑτοὺς οὖν καὶ τὸ αὑτοῖς συμφέρον τούς τε νόμους τίθενται καὶ τοὺς ἐπαίνους ἐπαινοῦσιν καὶ τοὺς ψόγους ψέγουσιν· ἐκφοβοῦντες τοὺς ἐρρωμενεστέρους τῶν ἀνθρώπων καὶ δυνατοὺς ὄντας πλέον ἔχειν, ἵνα μὴ αὐτῶν πλέον ἔχωσιν, λέγουσιν ὡς αἰσχρὸν καὶ ἄδικον τὸ πλεονεκτεῖν, καὶ τοῦτό ἐστιν τὸ ἀδικεῖν, τὸ πλέον τῶν ἄλλων ζητεῖν ἔχειν· ἀγαπῶσι γὰρ οἶμαι αὐτοὶ ἂν τὸ ἴσον ἔχωσιν φαυλότεροι ὄντες. Διὰ ταῦτα δὴ νόμῳ μὲν τοῦτο ἄδικον καὶ αἰσχρὸν λέγε­ται, τὸ πλέον ζητεῖν ἔχειν τῶν πολλῶν, καὶ ἀδικεῖν αὐτὸ καλοῦσιν· ἡ δέ γε οἶμαι φύσις αὐτὴ ἀποφαίνει αὐτό, ὅτι δίκαιόν ἐστιν τὸν ἀμείνω τοῦ χείρονος πλέον ἔχειν καὶ τὸν δυνατώτερον τοῦ ἀδυνατωτέρου.

Γ1. Να μεταφράσετε το κείμενο.

Μονάδες 20

Γ2. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:

τίθενται    : γ΄ τρίτο πληθ. της οριστικής παρακειμένου στην ίδια φωνή

ἔχειν          : β΄ εν. πρόσωπο της προστακτικής αορίστου β΄ της ίδιας φωνής

ἀγαπῶσι   : γ΄ πληθ. της ευκτικής του ιδίου χρόνου και στις δυο φωνές.

ἀποφαίνει : γ΄ πληθ. οριστικής μέλλοντα της ίδιας φωνής.

χείρονος    : οι άλλοι βαθμοί

πολλοί       : αιτιατική ενικού συγκριτικού βαθμού του ουδετέρου γένους.

τοῦτο         : δοτ. πληθ. του θηλυκού γένους.

Μονάδες 10

Γ3.α. Να προσδιορίσετε τη συντακτική θέση των παρακάτω λέξεων: τοὺς ἐπαίνους, τῶν ἀνθρώπων, ἔχειν (το πρώτο), ἀδικεῖν (αὐτὸ καλοῦσιν), τοῦ χείρονος.

Μονάδες 5

Γ3.β. «ἵνα μὴ αὐτῶν πλέον ἔχωσιν»: να αναγνωριστεί η δευτερεύουσα πρόταση (είδος, ρόλος, εισαγωγή, εκφορά) και να συμπτυχθεί στην αντίστοιχή της μετοχή.

Μονάδες 5

ενδεικτικές απαντήσεις  εδώ

 


Σχολιάστε


Αρχείο

λεπτομέρεια κρουνού στο San Gimignano

Μαΐου 2017
Κ Δ Τ Τ Π Π Σ
     
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  
Σαν σήμερα
  1. 26/05/1770: Λήγει άδοξα η επαναστατική προσπάθεια των Ορλόφ και των Ελλήνων της Πελοποννήσου.

Σκακιστική άσκηση