Άρθρα με καρτέλα "ΕΛΑΣ"

Βασίλης Μπούλης. Για το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Ποίημα

29.3.44. 7ο σύνταγμα Τεθωρακισμένων Γρεναδιέρων Αστυνομίας SS προς το Περιφερειακό Φρουραρχείο Κοζάνης  Θέμα: Χορήγηση ελληνικού εργατικού δυναμικού. Η παραπάνω μονάδα παρακαλεί για τη χορήγηση 1 υπομαγείρισσας και 2 εργατών ξυλείας. ο λοχαγός των SS και διοικητής λόχου [υπογραφή] Χάαου;

29.3.44. 7ο σύνταγμα Τεθωρακισμένων Γρεναδιέρων Αστυνομίας SS προς το Περιφερειακό Φρουραρχείο Κοζάνης
Θέμα: Χορήγηση ελληνικού εργατικού δυναμικού. Η παραπάνω μονάδα παρακαλεί για τη χορήγηση 1 υπομαγείρισσας και 2 εργατών ξυλείας. Ο λοχαγός των SS και διοικητής λόχου [υπογραφή] Χάαου;

Εν Αιανή  τη 28/10/1940 και 1945

Για το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο με Ιταλούς και Γερμανούς

 

Μας κήρυξαν τον μπόλεμο

οι Ιταλοί στην Αλβανία

και πρώτα παν η αγροτιά

από τη Μακεδονία

 

Παν αγρότις ΄π’ την Κοζάνη

που κανένας δεν τους φτάνει

και τους έριξαν τη[ν] πρώτη σφαίρα

και τους έσπρωξαν σιαπέρα

 

Ήπειρος και Θεσσαλία

πολεμούσαν με μανία

Γιάννινα και Γρεβενά

πάντα αυτοί ήταν μπροστά

 

Φλώρινα και Καστοριά

παλικάρια διαλεχτά

μέρα νύχτα πολεμούσαν

και για πίσω δεν κετούσαν

 

Μας κήρυξαν τον μπόλεμο

απ΄ το βορρά οι Γερμανοί

και οι αξιωματικοί μάς απαράτησαν

και παν στη Μεσ’ Ανατολή

 

Μα ο λαός το σκέφτηκε καλά

και οργάνωσι ανταρτικά

και πάλι στην Αντίσταση πάλι στην πρωτ΄ γραμμή

μέρα νύχτα πολεμούσι και με Γερμανοί.

 

Και πρώτα στο Γοργοπόταμο

τη γέφυρα ανατινάζουν

που κάναμε τους Γερμανούς

βαριά να αναστενάζουν

 

Οι σύμμαχοι οχυρώθηκαν

στη Μέσ’ Ανατολή

την Αντίσταση που βάσταγαν

όλ’ οι Κρητικοί.

 

Και πιάνουν άλλη μάχη

στο Μπογάζ΄[1] σε μία ράχη

με ένα τάγμα Ιταλούς

και τους αιχμαλωτίζουν σαν τους ποντικούς

 

Τους έχουν φκιάσει ένα φράγμα

που ήταν όλου Ιταλοί

και τον πιάν’ όλου το τάγμα

οι οπλίτις οι Σιατσνοί.[2]

 

Με ένα μόνον όπα όπα

και τους παίρ[ν]ουνε τα όπλα

και τους παιρν’ τον οπλισμό

και τους φυλακίζ[ου]ν στο Γρεβενό[3]

 

Ξεκινούνε από ψες

ένας λόχος Ες Ες

ένας λόχος Γερμανοί

κατεβαίν[ει] στην Αιανή

 

Το χωριό περικυκλώνουν[4]

και στον ύπνο μας τσακώνουν

τις εικοσπέντι το Γενάρη

μας μαζώνουν στον Αγιόρ’[5] κουβάρι

 

Και πολυβόλα στουν στην αυλή

και αν θελτς κουνήσου απού κει

αλλά τους έχει πιάσει μια γκαβαμάρα

δε γνωρίσανε το Σπύρο τ΄ Ζμάρα[6]

μας εχ[ουν]ν σκοτώσει το Γιαννάκη[7]

και μας πότισαν φαρμάκι

 

Φεύγουν για του Χρώμιο

που θα παθν κι αυτοί το όμοιο

και αν τους έριχναν καμιά σφαίρα

που παν απ’  τα Κοτρούλια[8]

τότι θα μας έσφαζαν

όλνους σα βετούλια[9]

 

Ο πόλεμος τελείωσι

φεύγουν οι Γερμανοί

και ήρθι η κυβέρνηση

‘π’ τη Μεσ΄ Ανατολή

 

Μας ήρθε απ΄ το Κάιρο

των Ελλήνων ο βασιλιάς

τους στρατηγούς κυνήγησε

που πολεμούσαν στο ΕΛΑΣ

 

Τον στρατηγό κυνήγησε

τον Άρη Βελουχιώτη[10]

γιατί αυτός την ήφερι

τη λευτεριά μας πρώτη[11]

 

Μα η κυβέρνηση που ήρθι

΄π’ τη Μεσ΄ Ανατολή

τους Ελασίτες έπιανε

τους πάινε φυλακή

 

Αυτοί απού πολέμησαν

Γερμανούς και Ιταλούς

όλους τους φυλάκιζαν

τους έληγαν τρελούς

 

Τέσσερα χρόνια στη σειρά

να πολεμάς στα ανταρτικά

και μέρα νύχτα να ΄χεις μάχη

φορτωμένοι ψίρις παν στη ράχη

 

Και οι κυβερνήσεις απού βγαιν΄

κάμουν χαζαμάρα

μας δίνουν μια σύνταξη[12]

δε μας φταν’  ούτε τσιγάρα

 

Εν Αιανή τη 20/4/1945[13]

 

Γιατί εγώ έκατσα πρώτα φυλακή με την απολευτέρωση

το 1945 το Πάσχα ήμαν φυλακή ένα μήνα[14]

 

Λαϊκός ποιετής Μπούλης Βασίλειος[15]

Αιανή Κοζάνης

 

Σημειώσεις του αντιγραφέα

Το ποίημα μου το έδωσε χειρόγραφο ο ποιητής στις αρχές της δεκαετίας του 1990 . Το αντέγραψα εδώ ως είχε διορθώνοντας μόνον την ορθογραφία. Η μελέτη του παρουσιάζει πολλαπλό ενδιαφέρον. Εκτός από μια, συνοπτική, εικόνα της αιματηρής δεκαετίας, περιέχει στιγμές της ζωής του συγγραφέα, όπως τις θυμάται έπειτα από πέντε δεκαετίες.

 

[1] Μπουγάζι: στενωπός από Κοζάνη προς Σιάτιστα. Ωστόσο το ιταλικό τάγμα αιχμαλωτίστηκε από τους αντάρτες της ΥΒΕ και του ΕΛΑΣ δυτικότερα, στο οροπέδιο του Φαρδυκάμπου.

[2] Σιατιστινοί

[3] Γρεβενά

[4] Περισσότερα για το περίκλεισμα βλ. Θανάσης Καλλιανιώτης, Ιστορία και ιστορήματα: το μπλόκο των SS στην Αιανή του 1944, http://blogs.sch.gr/thankall/?p=1007 01.02.2014

[5] Ο κεντρικός σήμερα ναός του Αγίου Γεωργίου

[6] Σπύρος Ζυμάρας από την Κάτω Κώμη, στέλεχος του ΕΑΜ που είχε κοιμηθεί την προηγούμενη νύχτα στο χωριό

[7] Ιωάννης Γιαννάκης ή Στάμος. Πολιτικός υπεύθυνος του ΕΑΜ Αιανής.

[8] Ύψωμα στο δρόμο μεταξύ Αιανής και Χρωμίου. Από εκεί ο εφεδρικός ΕΛΑΣ είχε ρίξει μερικές τουφεκιές εναντίον γερμανικών αυτοκινήτων τον Μάιο του 1943

[9] Βιτούλια: νεαρά πρόβατα

[10] Ο Αθανάσιος Κλάρας ή Άρης Βελουχιώτης στον πόλεμο του 1940 ήταν δεκανέας πυροβολικού. Το 1942 παρουσιαζόταν ψευδώς ως ταγματάρχης

[11] Εννοεί πως ήταν αξιωματούχος των ανταρτών, όταν έφυγαν οι Γερμανοί. Ως δεύτερη λευτεριά θεωρεί τον κυρίως Εμφύλιο Πόλεμο, μόνον που δεν ελευθέρωσαν κανέναν οι αντάρτες του ΔΣΕ

[12] Εννοεί τις συντάξεις που χορήγησε το ΠΑΣΟΚ της δεκαετίας του 1980

[13] Το ποίημα γράφτηκε μετά το 1985

[14] Δικάστηκε ως αίτιος κατάσχεσης ζώων επί Κατοχής, όντας υπεύθυνος της ανταρτικής οργάνωσης ΕΤΑ

[15] Το βιογραφικό του ποιητή υπάρχει στο περιοδικό Τετράδια Ιστορίας, τ. 4-5, Οκτ -Νοέμβ. 1995, σ. 5-8

Ετικέτες: , , , , , , , ,

Η απελευθέρωση της Κοζάνης 28 Οκτωβρίου 1944

Διμοιρίτης του Αρχηγείο Σινιάτσικου του ΕΛΑΣ. Γεννήθηκε στα Μούζενα του Πόντου το 1923. Πρόσφυγας έπειτα στα Λιβερά Κοζάνης. Έλαβε ηρωικά μέρος κατά την, αποτυχούσα, πρώτη απόπειρα των ανταρτών να καταλάβουν μόνοι τους την Κοζάνη τέλη Σεπτεμβρίου 1944. Φυλακίστηκε μεταπολεμικά. Τη στρατιωτική του θητεία, 1948- 1950, την εκπλήρωσε αρχικά στη Μακρόνησο κι έπειτα στην Καστοριά. Εικονίζεται με τη μητέρα του φορώντας στολή, ληφθείσα από Βούλγαρο αιχμάλωτο, που οι Νοτιοσέρβοι είχαν αποστείλει στη Φλώρινα. Κρατά γερμανικό αυτόματο στάγιερ.

Διμοιρίτης του Αρχηγείο Σινιάτσικου του ΕΛΑΣ. Γεννήθηκε στα Μούζενα του Πόντου το 1923. Πρόσφυγας έπειτα στα Λιβερά Κοζάνης. Έλαβε ηρωικά μέρος κατά την, αποτυχούσα, πρώτη απόπειρα των ανταρτών να καταλάβουν μόνοι τους την Κοζάνη τέλη Σεπτεμβρίου 1944. Φυλακίστηκε μεταπολεμικά. Τη στρατιωτική του θητεία, 1948- 1950, την εκπλήρωσε αρχικά στη Μακρόνησο κι έπειτα στην Καστοριά. Εικονίζεται με τη μητέρα του φορώντας στολή, ληφθείσα από Βούλγαρο αιχμάλωτο, που οι Νοτιοσέρβοι είχαν αποστείλει στη Φλώρινα. Κρατά γερμανικό αυτόματο στάγιερ.

Καμία επίθεση του ΕΛΑΣ και κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου του 1944 δεν αντιμετώπισαν οι Γερμανοί –με την εξαίρεση του Βατερού- ώστε να προσφέρουν την αρωγή τους στους αμυνόμενους οπλίτες του ΕΕΣ. Ετοιμαζόμενοι να εγκαταλείψουν την Ελλάδα κατέφθαναν στην Κοζάνη μέσω των στενών του Σαρανταπόρου και των Χασίων φάλαγγές των από τη νότια Ελλάδα, στις οποίες είχαν προσκολληθεί κι Έλληνες πολίτες που είχαν εκτεθεί ως ένοπλοι αντίπαλοι των ανταρτών, όπως οι αντίστοιχοι της οργάνωσης ΕΑΣΑΔ (Εθνικός Αγροτικός Σύνδεσμος Αντικομουνιστικής Δράσεως) της Θεσσαλίας. Οι τελευταίοι μην επιθυμώντας να ακολουθήσουν περαιτέρω τους Γερμανούς έμειναν για δύο μέρες στην πόλη της Κοζάνης κι έπειτα προχώρησαν στα Πετρανά.

Τους υποχωρούντες Γερμανούς ενοχλούσαν μέχρι τη νότια όχθη του Αλιάκμονα τμήματα του ΕΛΑΣ Θεσσαλίας επί το πλείστον, καθώς οι τοπικές μονάδες των ανταρτών της περιοχής μαζί με το Εφεδρικό είχαν εγκαταλείψει την Κοζάνη κι ακροβολιστεί κατά μήκος των συνόρων με τη Γιουγκοσλαβία για να μην επιτρέψουν την είσοδο ανταρτών του ΣΝΟΦ τους οποίους κατόπιν αψιμαχιών είχαν εκδιώξει από την Ελλάδα.

Πίσω από τους αντάρτες ακολουθούσαν μηχανοκίνητα βρετανικά τμήματα με το όνομα Force 133, που είχαν αποβιβαστεί στην Πελοπόννησο και καταυλιστεί τελικά στη Σιάτιστα. Εκεί εξυφάνθηκε σχέδιο επίθεσης εναντίον της Κοζάνης, αφού πρώτα επιδιώχτηκε από την πλευρά των Βρετανών η παράδοση των οπλιτών του ΕΕΣ σε μία συνάντηση που είχε οριστεί μεταξύ τους έξω από την πόλη, στην ύπαιθρο μεταξύ Αργίλλου και Λευκόβρυσης. Κανείς όμως δεν προσήλθε από την πλευρά του ΕΕΣ είτε επειδή οι Γερμανοί είχαν τοποθετήσει παντού φυλάκια είτε εξ αιτίας του φόβου των οπλιτών προς τον ΕΛΑΣ.[1]

Όλοι οι οπλίτες του ΕΕΣ, τους οποίους προφανώς οι Γερμανοί δεν εμπιστεύονταν να παρευρίσκονται εκεί την ημέρα της αποχώρησής των, εγκατέλειψαν την πόλη και κατέφυγαν: τα τμήματα του καπετάν Παντελή στο Δρέπανο, οι Εορδείς στα Πετρανά και οι υπόλοιποι στα χωριά του Τσιαρτσιαμπά και των Μπουτζακίων, ανάλογα με τις συγγένειες.

Έτσι η επίθεση εναντίον της Κοζάνης το χάραμα της 27η Οκτωβρίου 1944[2] ήταν μία καθαρά βρετανογερμανική υπόθεση, καθώς ούτε οπλίτες έλαβαν μέρος[3] ούτε αντάρτες του ΕΛΑΣ.[4] Από τους τελευταίους απουσίαζε τόσο ο κατάλληλος οπλισμός όσο και η εκπόνηση σχεδίου μάχης εναντίον ενός ικανότατου, οχυρωμένου, πανέτοιμου κι εν απογνώσει αντιπάλου.

Ελάχιστοι αντάρτες ήταν διατεθειμένοι να θυσιάσουν τη ζωή τους όταν οι Γερμανοί αποχωρούσαν και να χάσουν όση προσδοκώμενη αίγλη και προνόμια. Ακόμη επιθυμούσε ο ΕΛΑΣ να διατηρήσει αξόδευτα τα πολεμοφόδιά του για να τα χρησιμοποιήσει άφθονα κατά του σημαντικότερου κατ΄ αυτόν αντιπάλου, των οπλιτών του ΕΕΣ που επί μήνες αποτελούσαν τον, σχεδόν αποκλειστικό, στόχο τους.

Λογίζεται ως πολύ πιθανή η υπόθεση ότι οι Βρετανοί επέλεξαν να κτυπήσουν μόνοι αυτοί τους Γερμανούς για να αυξηθεί το γόητρό τους τόσο στα μάτια του ΕΛΑΣ, με τον οποίο η μελλοντική σύγκρουση ήταν αναμενόμενη, όσο κι έναντι των οπλιτών του ΕΕΣ, που περίμεναν από αυτούς άφεση και σωτηρία.

Έχοντας οχυρώσει άρτια οι Γερμανοί τον δεσπόζοντα λόφο του Ψηλού Αϊ-Λιά Κοζάνης απέκρουσαν επιτυχώς τους Βρετανούς προκαλώντας τους 8 τουλάχιστον θύματα,[5] αξιωματικούς και στρατιώτες, οπότε η διάδοση ότι η Force 133 δεν έριξε «ούτε μία τουφεκιά»[6] εναντίον τους είναι ψευδής.

Το επόμενο πρωί οι Γερμανοί καλώντας του επισήμους της πόλης υπέστειλαν με τάξη τη σημαία τους από το Φρουραρχείο, μοίρασαν καραμέλες στα παρευρισκόμενα παιδιά κι αναχώρησαν προς την Πτολεμαΐδα.[7] Για την ασφαλή τους οπισθοχώρηση άφησαν μυδράλια στον Ψηλό Αϊ-Λια και στον αντικριστό του λόφο της Αγίας Παρασκευής, από τα πυρά των οποίων φονεύθηκαν 2 νεαροί αντάρτες της υποδειγματικής διμοιρίας της ΙΧ μεραρχίας του ΕΛΑΣ,[8] που βιάζονταν να μπουν πρώτοι μέσα στην πόλη.

Η πληροφορία ότι η Κοζάνη κατελήφθη έπειτα από «πολύωρη και πεισματώδη μάχη» των τμημάτων του ΕΛΑΣ[9] είναι αναληθής.

……………………………………………………….

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] Η άποψη του Μιχάλαγα ότι ο ΕΛΑΣ ματαίωσε «ύπουλα» τη συνάντηση, βλ. ΜΒ, ΑΝΠ, 5/229, Μιχαήλ Παπαδόπουλος Κοζάνη 25.4.45, σ. 9, δεν δίνεται με επιχειρήματα

[2] Chandler, Διχασμένη χώρα, ό.π., σ. 67-8 και Hammond, Δυτική Μακεδονία, ό.π., σ.254

[3] ΜΒ, ΑΝΠ, 5/229, Μιχαήλ Παπαδόπουλος Κοζάνη 25.4.45, σ. 9

[4] Για την έντεχνη απόκρυψη της βρετανικής επίθεσης βλ. Σμόλικας (5.11.44) 1,2

[5] Μνημείο Κοζάνης, λόφος Ψηλού Αϊ Λιά, εντοιχισμένη επιγραφή στο ναό με τίτλο Died for Freedom

[6] Κυρατζόπουλος, Δυτική Μακεδονία, ό.π., σ. 612. Για τις δραστηριότητες της Φορς 133 βλ., ΑΑ, RPO, HS 5/227 [43], Μικρή επισκόπηση τω πράξεων της Φορς 133 στην Ελλάδα, τοπ σέκρετ, J A Dolbey, Lt Col G S, HG Force 133, GGA/728, 6.2.45

[7] Γιώργος Καραβάς, «Ο «αργαλειός» στην Κοζάνη της Κατοχής», Ελιμειακά 43 (Δεκ. 1999) 111-119, 118-9

[8] ΔΚ, Ληξιαρχείο Κοζάνης, ΛΠΘ 11α/1944 και 54/1948. Οι θύτες ενός Κοζανίτη μάγειρα που καταγράφτηκε ως φονευθείς την ίδια μέρα, βλ. ΔΚ, Ληξιαρχείο Κοζάνης, ΛΠΘ 10α/1944, δεν έχουν εξακριβωθεί.

[9] Ριζοσπάστης (1.11.44) 2

Απόσπασμα από τη διδακτορική μου διατριβή, σ. 403-404, ελαφρώς ανακτενισμένο.

Ετικέτες: , , , , ,

Αντίποινα στη Δυτική Μακεδονία 1941 -1944

Together, περιοδικό Δυτικής Μακεδονίας, τ. 15, Μάιος 2016

Together, Free Press Δυτικής Μακεδονίας, τ. 15, Μάιος 2016, Έντυπος Εκδοτική ΙΚΕ, Κοζάνη . Υπεύθυνη έκδοσης Κέλλυ Γρηγοριάδου

Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Together, τ. 15, Μάιος 2016, σ. 24

Θερμαίνεται στις μέρες μας η επιστροφή στο πρόσφατο παρελθόν, στα πολεμικά αντίποινα, ιδιαίτερα των αρχών Κατοχής, τα οποία υπέστησαν οι κάτοικοι της χώρας μας την δεκαετία 1940 -1950. Βασανισμένα χωριά, μέχρι πρότινος κρυμμένα στην λήθη της Ιστορίας, όπως η Ερμακιά Κοζάνης, βγαίνουν στο προσκήνιο ζητώντας δικαίωση, ηθική και υλική, για όσα υπέστησαν από ενόπλους, που προς χάριν του πολέμου πατούσαν με ευκολία τη σκανδάλη των όπλων τους, έσπερναν με άνεση φωτιές στο δρόμο τους ή απαλλοτρίωναν ξένα αγαθά χωρίς διστακτική σκέψη.

Μάλλον οι περισσότεροι αγνοούν ότι εναντίον των Ελλήνων είχαν στραφεί, εκτός από τους Γερμανούς, και οι Ιταλοί και οι Βούλγαροι. Ακόμη πως αρκετά ανθρώπινα θύματα και υλικές ζημίες άφησε πίσω του ο σκληρός εμφύλιος πόλεμος κατά τη διάρκεια της Κατοχής, τον οποίο δεν θέλει κανείς να θυμάται, στην περίπτωση, βέβαια, που τον γνωρίζει στις πραγματικές του διαστάσεις.

 

Νεκροί και τραυματίες

Γύρω στους 5.000  άνδρες, γυναίκες και παιδιά, για την ακρίβεια 4.981, έχασαν τη ζωή τους την περίοδο 1941 -1944 στη Δυτική Μακεδονία από σφαίρα, μαχαίρια, ξυλοδαρμό ή πυρπολήσεις. Αν σ΄ αυτούς προσθέσουμε τους 956 στρατιώτες του ελληνοϊταλικού κι ελληνογερμανικού πολέμου 1940 -1941, στους οποίους δεν συμπεριλαμβάνονται οι εξαφανισθέντες, ο αριθμός των θυμάτων αυξάνεται σε 5.937. Στην περίπτωση δε που μετρήσουμε, δυστυχώς ακόμα δεν έχει κατορθωθεί, όσους εκδήμησαν από ατυχήματα, συνήθως παιδιά, με εγκαταλειμμένα πολεμικά υλικά (χειροβομβίδες κττ), θα εγγίζαμε τους 8.000 θανόντες λόγω του πολέμου και των απότοκών του.

Προσμετρήθηκαν μόνον αυτοί που κατάγονταν ή ζούσαν στη Δυτική Μακεδονία κι όχι οι ξένοι από άλλες περιοχές. Οπότε όσοι έχυσαν το αίμα τους στην γη μας, δηλαδή και ξενοτοπίτες χωροφύλακες, υπάλληλοι, επισκέπτες ή παροδικοί πρόσφυγες, είναι περισσότεροι. Κατά μια προσέγγιση φθάνουν ίσως τους 10.000. Πρόκειται για ένα ποσοστό νεκρών γύρω στο 3,5%, αφού οι κάτοικοι της περιοχής τότε λογαριάζονταν περίπου στις 300.000.

Διαβάστε όλο το άρθρο »

Ετικέτες: , , , , , , , , , , , , , , ,

Οι έδρες του ΓΑ του ΔΣΕ (1946 -1949): πολιτικά και στρατιωτικά κριτήρια

Η πρώτη εικόνα της οπτικής παρουσίασης. Για να τη δείτε ολόκληρη, κλικάρετε επάνω της

Η πρώτη εικόνα της οπτικής παρουσίασης. Για να την δείτε ολόκληρη, πατήστε επάνω της. Για να διαβάσετε παράλληλα κείμενο και εικόνες πατήστε εδώ

Προλεγόμενα

Επιλέχτηκε προς παρουσίασιν το παρόν θέμα, οι αλλαγές δηλαδή της έδρας του Γενικού Αρχηγείου (ΓΑ) των ανταρτών των ΟΔΕΚ/ΔΣΕ (Ομάδων Δημοκρατικών Ενόπλων Καταδιωκόμενων/ Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας) κατά την περίοδο του κυρίως Εμφυλίου Πολέμου 1946 -1949, επειδή συνάδει με τον χώρο όπου βρισκόμαστε. Εδώ, στα Λιβάδια Κοτύλης (40°20’12.70″Β/20°58’10.85″Α), ιδιαίτερα στα όμορα υψώματα Πύργος και Τούμπα και στα αντικρινά Μπουχέτσι, Άνω και Κάτω Αρένες, Τσούμια και Σούφλικας, συνήφθησαν αιματηρότατες μάχες μεταξύ διεθνιστών ανταρτών κι εθνικιστών στρατιωτών. Το ΓΑ του ΔΣΕ έδραζε για ένα διάστημα σχετικά κοντά μας, 10 περίπου χιλιόμετρα σε ευθεία γραμμή προς τα ΝΔ. Εφαπτόμενος της ανακοίνωσης είναι, επομένως, κι ο χρόνος.

Διαβάστε όλο το άρθρο »

Ετικέτες: , , , ,

Λάζος Τσιτούρας

Τσιτούρας,-Κοτζιούλας-1944

Χειμώνας στην Ήπειρο 1943 -44. Στη φωτό από αριστερά: Γιώργος Κοτζιούλας, ποιητής κι αγιογράφος του Άρη Βελουχιώτη. Στη μέση ο γιατρός Σαμαράς από την Ελασσόνα, αρχίατρος της 8ης μεραρχίας ΕΛΑΣ. Δεξιά ο Λάζος Τσιτούρας από την Αιανή (το χωριό μας). Καβαλάρης σε βαρβάτο από μικρός, αδαμάντινος χαρακτήρας, εργάτης του χεριού, νοσοκόμος στην Αλβανία, ιδεολόγος κομμουνιστής (κάτι σπανιότατο) και σπουδαίο παλικάρι. Πρώτος στον ΕΛΑΣ, πρώτος στις ΟΔΕΚ, πρώτος και στο ΔΣΕ. Πέθανε Τασκένδη. Ακόμα δεν τον έστησαν ανδριάντα οι υποδειλιώντες εν όπλοις συνάδελφοί του Τσιαρτσιαμπά και περιχώρων!

[χτένισμα 29.03.2015. Για τα ποιήματα που έγραψε ο Γ. Κοτζιούλας προς χάριν του Λάζου Τσιτούρα, ανοίξτε το σύνδεσμο https://sarantakos.wordpress.com/2015/03/29/lazos]

Ετικέτες: , , , , , ,

Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΦΙΛΩΤΑ ΣΤΟΝ ΚΥΡΙΩΣ ΕΜΦΥΛΙΟ ΠΟΛΕΜΟ 1945 -1949

1

 

 

Στο Μνημείο Πεσόντων του Μανιακίου Φλώρινας. Από τους αναγραφομένους ένας φονεύθηκε ως στρατιώτης στην Αλβανία το 1940 κι έτερος από τους Γερμανούς το 1943. Όλοι οι υπόλοιποι έχασαν τη ζωή τους στο Βέρμιο από τον ΕΛΑΣ, όταν με την ιδιότητα του οπλίτη του ΕΕΣ παραδόθηκαν έπειτα από μάχη το Μάιο του 1944.

 

 

Σε αντίθεση με την περίοδο της Κατοχής η περιοχή Φιλώτα διήγε από το 1945 έως το 1949 σε καθεστώς ηρεμίας. Ήταν μία βαθύτατα συνειδητή επιλογή της πλειονότητας των κατοίκων να μείνουν στο πλευρό του πεδινού κράτους, μακριά από ορεινές περιπέτειες αποχωρισμών κι αποσχίσεων.

  Διαβάστε όλο το άρθρο »

Ετικέτες: , , , ,

Top
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων