Άρθρα με καρτέλα "ΕΑΜ"

Βιογραφικό Αλέκου Χατζητάσκου

Ο Αλέκος Χατζητάσκος. Πηγή: http://www.rizospastis.gr/page.do?publDate=4/1/2015&id=15535&pageNo=36

Ο Αλέκος Χατζητάσκος. Πηγή: http://www.rizospastis.gr/page.do?publDate=4/1/2015&id=15535&pageNo=36

Γεννήθηκα το 1910 στους Πύργους (Κατράνιτσα) Εορδαίας Κοζάνης. Σπούδασα στο τριτάξιο διδασκαλείο Κοζάνης. Μετεκπαιδεύτηκα δυο χρόνια στα γεωργικά φροντιστήρια Λάρισας και Θεσσαλονίκης. Στην Τσεχοσλοβακία εργαζόμενος τέλειωσα την Παιδαγωγική Σχολή Οστράβας.

Εργάστηκα σα δάσκαλος στο δημοτικό σχολείο Αμυγδάλων[1] –Εορδαίας, απ όπου μετατέθηκα δυσμενώς[2] στο Γκολφάρι[3] -Τρικάλων. Εκεί υπηρέτησα 4 χρόνια και έπειτα μετατέθηκα στο μονοτάξιο σχολειό Σερβωτών,[4] όπου δυο χρόνια δούλεψα και τελευταία εργάστηκα στο τετρατάξιο δημοτικό σχολείο Ζάρκου[5] Τρικάλων σαν διευθυντής του. Το Σεπτέμβρη του 1941, ύστερα από αίτησή μου μετατέθηκα από το γενικο επιθεωρητή Βασ. Τσιρίμπα[6] στο Μεσόβουνο Εορδαίας Κοζάνης.

Στον ελληνοϊταλικό πόλεμο, σαν έφεδρος αξιωματικός υπηρέτησα στον υποτομέα Βεύης –Φλώρινας και απο τις αρχές Μάρτη 1941 στο Ι τάγμα της 5ης Μεραρχίας Κρητών, που κρατούσε τον θύλακα μπροστά στην Τρεμπεσίνα[7] μέχρι την κατάρρευση του μετώπου.

Στο Μεσόβουνο σα δάσκαλος υπηρέτησα μόνο 4 μέρες –αρχές Οχτώβρη 1941- και με την εξέγερση των Μεσοβουνιωτών, ενάντια στους καταχτητές και τες ντόπιες αρχές, προσχώρησα στις γραμμές τους και ανέλαβα την στρατιωτική ηγεσία.

Μετά το ολοκαύτωμα του Μεσόβουνου 21 Οχτώβρη 1941 πέρασα στην παρανομία. Εργάστηκα σα μέλος της αχτιδικής επιτροπής του ΚΚΕ στις οργανώσεις Εορδαίας μέχρι το καλοκαίρι του 1942 και έπειτα πέρασα στην κομματική οργάνωση της επαρχίας Σερβίων –Βελβενδού και ανέλαβα την καθοδήγησή της.

Για ένα χρονικό διάστημα, ήμουν υπεύθυνος του παράνομου τυπογραφείου στο μοναστήρι Ζντάνι[8] –Σερβίων. Εκεί εκδίδονταν οι εφημερίδες της Κομματικής Οργάνωσης του ΕΑΜ, ΕΠΟΝ.

Το Νοέμβρη του 1943 πέρασα στο νομό της Φλώρινας. Δούλεψα στο ΕΑΜ της πόλης και στην Κομματική Οργάνωση του νομού Φλώρινας.

Επί ΕΑΜ (Νοέμβρης 1944 –Φλεβάρης 1945) ήμουν μέλος του Εποπτικού Συμβουλίου δημοτικής εκπαίδευσης νομού Φλωρίνης μαζί με τους σ. Παύλο Κούφη και Γιάννη Καλαϊτζίδη σαν επιθεωρητή.

Μετά τη Βάρκιζα πιάστηκα, φυλακίστηκα, εξορίστηκα μέχρι το Δεκέμβρη του 1947. Στις φυλακές Θεσ/νίκης (Παράρτημα Νέων Φυλακών) έκανα το γραμματέα της ομάδας πολιτικών κρατουμένων μέχρι τη μεταγωγή μ ου στις φυλακές Φλώρινας και γραμματέας της ομάδας πολιτικών εξορίστων στο Μούδρο[9] μέχρι την απόλυσή μου (Δεκέμβρης 1947). Το Φλεβάρη του 1948 πέρασα στις γραμμές του ΔΣΕ στην περιοχή Καϊμακτσιλάν.

Επειδή υπόφερα από κρυοπαγήματα το Νοέμβρη του ιδίου χρόνου πέρασα στο Μπούλκες, όπου ανέλαβα τη διεύθυνση του σχολαρχείου (για νέους εργαζόμενους).

Το Σεπτέμβρη του 1949 ολόκληρη η κοινότητα Μπούλκες ήρθαμε στην Τσεχοσλοβακία. Εργάστηκα σαν υπεύθυνος σε παιδικούς σταθμούς και μέλος της ΕΒΟΠ για το διάστημα που λειτουργούσε και ήμουν πολλά χρόνια μέλος της Κομματικής Επιτροπής. Για ένα διάστημα ήμουν πρόεδρος της αντιδιχτατορικής επιτροπής Τσεχοσλοβακίας και πήρα μέρος στο Α΄ Συνέδριο των Αντιδιχτατορικών Επιτροπών στην Φιλανδία.

Από το 1970 είμαι ειδικός σύμβουλος του Υπουργείου Παιδείας  της Τσέχικης Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας για την καθοδήγηση και παρακολούθηση των Ελληνικών στα παιδιά της προσφυγιάς μες στα βασικά σχολειά. Αυτή τη δουλιά τη συνεχίζω και τώρα.

Για τη δουλιά μου τιμήθηκα από το Σχολικό Τμήμα του Επαρχιακού Συμβουλίου Μπρούνταλ με τιμητική αναγνώριση, από τον Τσεχοσλοβακικό Σύνδεσμο φιλίας με τιμητικό σήμα και χρυσό μετάλλιο και από το αδελφό Κομμουνιστικό Κόμμα Τσεχοσλοβακίας με την ευκαιρία των 40χρονων απελευθέρωσης της Τσεχοσλοβακίας με αναμνηστικό μετάλλιο.

Στην Ελλάδα πήγα σα συνοδός σπουδαστών των πολιτικών προσφύγων τον Αύγουστο του 1982 και ολόκληρο το μήνα φιλοξενηθήκαμε, από το Ίδρυμα Νεότητας, και επισκεφθήκαμε πολλά αξιοθέατα ιστορικά  μνημεία της αραιότητας, του μεσαίωνα και της νεώτερης ιστορίας στην Αττική, Θεσσαλία, Μακεδονία, Ήπειρο, Κέρκυρα και Πελοπόννησο.

Πράγα 27.5.1987 Αλέκος Χατζητάσκος

Σημείωση. Ο πατέρας μου πέθανε εξόριστος στη Λιβαδιά αρχές Μάρτη 1942. Εκεί τον εξόρισαν οι ελληνικές αρχές κατοχής ύστερα από το ολοκαύτωμα του Μεσόβουνου και εκεί έμειναν τα λείψανά του. Το χωριό μας Πύργοι και βίασαν γυναίκες και κοπέλες στην εκκλησία του Αγίου Σωτήρος και έπειτα τις έκαψαν σε αχυρώνες.

 

Το βιογραφικό με δόθηκε από τον δάσκαλο κι αντάρτη του ΔΣΕ Παύλο Κούφη στην Αθήνα το Σεπτέμβριο του 1999. Το αντέγραψα ως ήταν. Περισσότερα για τον Αλέκο Χατζητάσκο υπάρχουν στη διατριβή μου, βλ. Καλλιανιώτης Αθανάσιος, Οι πρόσφυγες στη Δυτική Μακεδονία (1941 – 1946), ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη 2007, σ. 126 κι εξής, https://phdtheses.ekt.gr/eadd/handle/10442/19183

Σημειώσεις

[1] Οθωμανικός οικισμός ονομαζόμενος Τζουμά. Το 1928 μετονομάστηκε σε Αμύγδαλα αποτελούμενο πια από Ποντίους, Θρακιώτες και Μικρασιάτες Μετονομάστηκε το 1991 σε Χαραυγή. Ανύπαρκτο σήμερα, λόγω της εξόρυξης λιγνίτη.

[2] Δεν έχει εξακριβωθεί ακόμη ο λόγος της μετάθεσης αυτής, η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο έλαβε χώραν τον, Σεπτέμβριο μάλλον, του 1933.

[3] Απόμακρο ορεινό χωριό στις όχθες του Αχελώου και στην καρδιά της κεντρικής Πίνδου.

[4] Οικισμός στην πεδιάδα των Τρικάλων.

[5] Πεδινός οικισμός στον δρόμο Τρικάλων -Λάρισας

[6] Πρόκειται μάλλον για τον συγγραφέα του έργου Οι πρωτοπόροι της Εθνικοσοσιαλιστικής αγωγής, το οποίο εξέδωσε το 1937. Ένα χρόνο αργότερα ο Βασίλειος Τσιρίμπας έγραφε: «έχομεν επιστημονικόν και επαγγελματικόν καθήκον να αποδείξωμεν ότι η εθνικοσοσιαλιστική αύτη αγωγή δεν είναι ξένον προϊόν, αλλά γνήσιον ελληνικόν», βλ. Θεριανός Κώστας, 4η Αυγούστου και εκπαίδευση, 04.08.214, http://tvxs.gr/news/paideia/4i-aygoystoy-kai-ekpaideysi

Publication Date:  1937.

[7] Όρος της νότιας Αλβανίας όπου διεξήχθησαν επικές μάχες μεταξύ Ιταλών κι Ελλήνων.

[8] Ιερά Μονή της Παναγίας στα Καμβούνια όρη. Οι ντόπιοι την αποκαλούν Ζντιάν(ι), ενώ επισήμως γράφεται Ζιδάνι. Ορεινή ως ήταν αποτελούσε έδρα κλεφτών κι ανταρτών ανά τους αιώνες.

[9] Παραλιακός οικισμός της νήσου Λήμνου.

Ετικέτες: , , , , ,

Αντίποινα στη Δυτική Μακεδονία 1941 -1944

Together, περιοδικό Δυτικής Μακεδονίας, τ. 15, Μάιος 2016

Together, Free Press Δυτικής Μακεδονίας, τ. 15, Μάιος 2016, Έντυπος Εκδοτική ΙΚΕ, Κοζάνη . Υπεύθυνη έκδοσης Κέλλυ Γρηγοριάδου

Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Together, τ. 15, Μάιος 2016, σ. 24

Θερμαίνεται στις μέρες μας η επιστροφή στο πρόσφατο παρελθόν, στα πολεμικά αντίποινα, ιδιαίτερα των αρχών Κατοχής, τα οποία υπέστησαν οι κάτοικοι της χώρας μας την δεκαετία 1940 -1950. Βασανισμένα χωριά, μέχρι πρότινος κρυμμένα στην λήθη της Ιστορίας, όπως η Ερμακιά Κοζάνης, βγαίνουν στο προσκήνιο ζητώντας δικαίωση, ηθική και υλική, για όσα υπέστησαν από ενόπλους, που προς χάριν του πολέμου πατούσαν με ευκολία τη σκανδάλη των όπλων τους, έσπερναν με άνεση φωτιές στο δρόμο τους ή απαλλοτρίωναν ξένα αγαθά χωρίς διστακτική σκέψη.

Μάλλον οι περισσότεροι αγνοούν ότι εναντίον των Ελλήνων είχαν στραφεί, εκτός από τους Γερμανούς, και οι Ιταλοί και οι Βούλγαροι. Ακόμη πως αρκετά ανθρώπινα θύματα και υλικές ζημίες άφησε πίσω του ο σκληρός εμφύλιος πόλεμος κατά τη διάρκεια της Κατοχής, τον οποίο δεν θέλει κανείς να θυμάται, στην περίπτωση, βέβαια, που τον γνωρίζει στις πραγματικές του διαστάσεις.

 

Νεκροί και τραυματίες

Γύρω στους 5.000  άνδρες, γυναίκες και παιδιά, για την ακρίβεια 4.981, έχασαν τη ζωή τους την περίοδο 1941 -1944 στη Δυτική Μακεδονία από σφαίρα, μαχαίρια, ξυλοδαρμό ή πυρπολήσεις. Αν σ΄ αυτούς προσθέσουμε τους 956 στρατιώτες του ελληνοϊταλικού κι ελληνογερμανικού πολέμου 1940 -1941, στους οποίους δεν συμπεριλαμβάνονται οι εξαφανισθέντες, ο αριθμός των θυμάτων αυξάνεται σε 5.937. Στην περίπτωση δε που μετρήσουμε, δυστυχώς ακόμα δεν έχει κατορθωθεί, όσους εκδήμησαν από ατυχήματα, συνήθως παιδιά, με εγκαταλειμμένα πολεμικά υλικά (χειροβομβίδες κττ), θα εγγίζαμε τους 8.000 θανόντες λόγω του πολέμου και των απότοκών του.

Προσμετρήθηκαν μόνον αυτοί που κατάγονταν ή ζούσαν στη Δυτική Μακεδονία κι όχι οι ξένοι από άλλες περιοχές. Οπότε όσοι έχυσαν το αίμα τους στην γη μας, δηλαδή και ξενοτοπίτες χωροφύλακες, υπάλληλοι, επισκέπτες ή παροδικοί πρόσφυγες, είναι περισσότεροι. Κατά μια προσέγγιση φθάνουν ίσως τους 10.000. Πρόκειται για ένα ποσοστό νεκρών γύρω στο 3,5%, αφού οι κάτοικοι της περιοχής τότε λογαριάζονταν περίπου στις 300.000.

Διαβάστε όλο το άρθρο »

Ετικέτες: , , , , , , , , , , , , , , ,

Οι έδρες του ΓΑ του ΔΣΕ (1946 -1949): πολιτικά και στρατιωτικά κριτήρια

Η πρώτη εικόνα της οπτικής παρουσίασης. Για να τη δείτε ολόκληρη, κλικάρετε επάνω της

Η πρώτη εικόνα της οπτικής παρουσίασης. Για να την δείτε ολόκληρη, πατήστε επάνω της. Για να διαβάσετε παράλληλα κείμενο και εικόνες πατήστε εδώ

Προλεγόμενα

Επιλέχτηκε προς παρουσίασιν το παρόν θέμα, οι αλλαγές δηλαδή της έδρας του Γενικού Αρχηγείου (ΓΑ) των ανταρτών των ΟΔΕΚ/ΔΣΕ (Ομάδων Δημοκρατικών Ενόπλων Καταδιωκόμενων/ Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας) κατά την περίοδο του κυρίως Εμφυλίου Πολέμου 1946 -1949, επειδή συνάδει με τον χώρο όπου βρισκόμαστε. Εδώ, στα Λιβάδια Κοτύλης (40°20’12.70″Β/20°58’10.85″Α), ιδιαίτερα στα όμορα υψώματα Πύργος και Τούμπα και στα αντικρινά Μπουχέτσι, Άνω και Κάτω Αρένες, Τσούμια και Σούφλικας, συνήφθησαν αιματηρότατες μάχες μεταξύ διεθνιστών ανταρτών κι εθνικιστών στρατιωτών. Το ΓΑ του ΔΣΕ έδραζε για ένα διάστημα σχετικά κοντά μας, 10 περίπου χιλιόμετρα σε ευθεία γραμμή προς τα ΝΔ. Εφαπτόμενος της ανακοίνωσης είναι, επομένως, κι ο χρόνος.

Διαβάστε όλο το άρθρο »

Ετικέτες: , , , ,

Top
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων