Η πολιορκία και οι εκτελέσεις των Πετρανών: Νοέμβριος 1944 (απόσπασμα)

Ο σκοπός τους είδε πολύ αργά. Μη μπορώντας να αντισταθεί, έπιασε να κατηφορίζει δυνατά προς το χωριό. Λίγα πυρά έπεσαν και το φυλάκιο δεν άντεξε στην πίεση των ανταρτών. Μία από τις κύριες αιτίες ήταν ο βαρύς τραυματισμός του 35χρονου αρχιφύλακα των οπλιτών, ο οποίος μεταφέρθηκε από τους Ελασίτες και εξεδήμησε στο αντάρτικο νοσοκομείο της Κοζάνης.[2] Ο τραυματισμός του είχε δηλωθεί σε επίσημο έντυπο ότι έλαβε χώραν στη Γαλάτεια το Γενάρη του 1945,[3] ωστόσο η κατάθεση αυτή αντιστρατεύεται τρεις άλλες πηγές, μια έντυπη και δύο προφορικές.[4] Από τις τελευταίες προκύπτει ότι η δήλωση είναι αναληθής ή παρερμηνευμένη, αφού ο αρχιφύλακας αιχμαλωτίστηκε στο φυλάκιο των Πετρανών και πέθανε στην Κοζάνη. Θα ήταν εξωπραγματικό ένας πολίτης να τραυματιστεί στη Γαλάτεια και να μεταφερθεί για νοσηλεία στο αντάρτικο νοσοκομείο της 9ης μεραρχίας του ΕΛΑΣ στην Κοζάνη!

Η ομάδα των Θεσσαλών που είχε σταλεί ως ενίσχυση στη Γκόλιαβη Ράχη αιχμαλωτίστηκε, όταν οι αντάρτες, έμπειροι στις νυχτερινές κινήσεις, απέκοψαν τη διαφυγή τους. Οι κρατούμενοι προωθήθηκαν ταχύτατα προς τα μετόπισθεν και συνοδευόμενοι από οπλίτες του Εφεδρικού, κλείστηκαν στο στρατόπεδο Κοζάνης. Τύχη πρόσκαιρη, αφού οι περισσότεροι, αν όχι όλοι, εκτελέστηκαν, τον επόμενο μήνα έξω από το στρατόπεδο της πόλης προς τον Άργιλλο -δέκα Θεσσαλοί έχουν καταγραφεί ως θύματα εκτελεστικού αποσπάσματος στο τοπικό ληξιαρχείο.[5]

Βαλλόμενοι από τους αντάρτες και υποχωρώντας προς το χωριό, οι οπλίτες της Γαλάτειας χρειάστηκε να εγκαταλείψουν μέσα στο μισοσκόταδο του πρωινού ως περιττό βάρος τις κουβέρτες και τις χλαίνες τους. Ο οπλαρχηγός τους πληροφορήθηκε τα τεκταινόμενα, αλλά δεν αντέδρασε, δεν μπορούσε να αντιδράσει. Επιδέθηκε το χέρι ενός ελαφρά τραυματία.[6] Κανείς δεν γνώριζε που γινόταν κύρια επίθεση. Από το μέρος της Γκόλιαβης Ράχης ήταν απίθανο, αλλά στον πόλεμο, όπως και στην καθημερινή ζωή, το απίθανο γίνεται πιθανό, όταν περισσεύει η γνώση και η τόλμη. Προφανώς επρόκειτο για παραπλανητική κρούση. Όπως και να είχε, το υψηλό φυλάκιο είχε εγκαταλειφθεί. Έπρεπε να ειδοποιηθεί λοιπόν τόσο η καρδιά της άμυνας όσο και οι υπόλοιποι οπλίτες για να αναδιαταχθούν οι ίδιοι και να αναπροσαρμοστεί το σχέδιο άμυνας, αν υπήρχε.

Όταν σε λίγο άρχισαν να σφυρίζουν οι σφαίρες των βαριών πολυβόλων των ανταρτών σπάζοντας υαλοπίνακες σπιτιών[7] και διαλύοντας την επιφάνεια μαλακών ασβεστολιθικών ντουβαριών, οι αμυνόμενοι αισθάνθηκαν πως η ώρα της τελικής επίθεσης είχε φτάσει. Ήταν μια λύτρωση που έδινε ξαφνικό τέλος στην αγωνία ενός περίπου μηνός, την οποία επέτεινε ο εγκλεισμός και η καρτερία. Επιτέλους πρόσωπο με πρόσωπο.


[1] AAK, Β. Δ. (2004), αγρότης με καταγωγή από τα ελληνόφωνα χωριά της Προύσας. Γεννήθηκε στη Γαλάτεια το 1925. Πήρε όπλο στον ΕΕΣ στο σώμα του χωριανού του οπλαρχηγού Δημητρίου Δηλαβέρη. Κόντεψε να πιαστεί αιχμάλωτος στα Πετρανά, όντας σκοπός στη Γκόλιαβη Ράχη. Το απόγευμα έσπασε τον κλοιό και κατέφυγε στο χωριό του. Επί Εαμοκρατίας φυλακίστηκε στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδας Βυθού [2] AAK, Β.Δ., συνέντευξη το 2004,ό.π. και Ληξιαρχείο Γαλάτειας, ΛΠΘ 2/1946[3] ΕΕ,Έκθεσις 63/1945[4] ΑΑΚ, Χ. Δ. (2004), κουρέας. Γεννήθηκε στα Κουβούκλια της Προύσας το 1920 και μετανάστευσε στη Γαλάτεια. Οπλίτης του ΕΕΣ του χωριού του και AAK, Β.Δ., συνέντευξη το 2004,ό.π.[5] Ληξιαρχείο Κοζάνης, ΛΠΘ 47α/1949 κ.ε.[6] AAK, Β.Δ., συνέντευξη το 2004,ό.π. [7] ΑΑΚ, Γ.Κ. συνέντευξη το 2004, ό.π. και ΑΑΚ, Γ.Ι., συνέντευξη το 2005, ό.π.

 

Δημοσιεύθηκε στην ΒΙΒΛΙΑ. Αποθηκεύστε τον μόνιμο σύνδεσμο.

Αφήστε μια απάντηση